장음표시 사용
11쪽
tur ultimuS, quo tempore vixerit, olim dubitabant historiae ecclesiasticae auctores. Sed undecimo Veragente Saeculo, imperante loXio Omneno, Ormisso eum constat e notis temporum, quae lectori ipsius
scripta siliguntur inspicienti occurrunt'. atria Constantinopolitanus erat in juventute rhetorem agebat, ρητόρων κορυφαῖος ων, ut de β, ipse loquitur' Praeceptor cum esset Constantino Porpii Togenito, Micla elis Ducae filio, pupilli erudiendi causa scripsit libruindu Institution regia. Vitae eius gesta et Venta memoriae non tradita quod nostri,1aXime intersest, archiepiscopatum Bitigaris attigit ire annitu 1070. Sedem habuit apud urbem Aethridam, in regione antiquitus Epiro, hodie autem dicta Albania. Regio semissam saeculo jam sexto Bulgari debellaverant, regni capite apud Lib clinidum OSito, cuju nomen a bar-lbaris in Achridam cori uptum est. Deinde ad finonisaeeuli X. Basilio impseratori subacti, qui cognomen inde Bulgaroeton suscepit Bulgari per duo fere aecula imperio Constantinopolitano parebant. Quaenam autem causa barbaram illam gentem impulserit ad religion0111 Christi aniploetendam, liis orbis a Cedreno
12쪽
in historia narratur p. 443ὶ Postquam pesti vehemens Bulgariam infestavit, neque ullum mali remedium fuit ossicax, ibi tum Bogoris Dux Bulgarorum Deum Christianoru111, cujus religioni a Caphara et sorore esset initiatus, in auxilium vocavit, utque idem facerent, toti genti mandavit. liberaticii te lue, Veram fidem ampleXi, lavacroque rogenerationis potiti sunt principi nomon Michaeli do Domino imperatoris in situm a patriarcha, qui eo ad baptigandum eum missus fuit.' Saeculo non de ecclesiae Bulgaricae a iuris Eetione inter Graecos et Liatinos visceptatum est, proVinciam
qua S in medio sita 111 utraque ecclesia ad se vindicante. Ex a duarum aemulatione evenit, ut neutr Obtemperare essent Bulgari. Quinetiam jura ecclesiae sis manSerunt, etiam sudii ita Graecis ut supra diximus)civitate et Archiepiscopus Aeliridae censetur inter
αὐτοκεφάλους, i. e. nulliu patriarchae auctoritati ad
Tliuoplaylaeti autem aetat ecclesiae Romana et Constantinopolitana graviter inter se itissidebant,
et inera alteram acerrima Vituperatione lacesseibat. Inter quas simultates singular moderatione usus est Theophylaetus. Nam cum Graecus eSSet, et Graecarum partium fautor, concor siae tamen magi quam Victoriae studebat. Scripsit ciuidem allocutionem ad familiarem, in qua latinorum errores refellebat: sed do ipsa rixa ita locutus est gQ.) neque multos SSe Liatinorunt errores, neque tales qui ad discitulondas ecclesia essent idonei, eorumque nullum ad caput fidei periinere adeoque nec propter Zb ma, neque propter Gunia, sed ex solo caritatis desectu, am-
13쪽
PRAEFATIO. vii bitione, ac supe ia, ex et non Secundum Scientiam, ex caec sui amore, tot congeri Liatinorum errores; praecipuuIn autem errorem esse particulam Iliopte Vmbolo addecta II1. V
Theophylacti exstant commentarii in proplietas minoros, o in libros Novi Testamenti tantum non OImnes: XStant Supra memoratae tractationes de institutione regia, et de Liatinorum erroribus; XStant opuscula diversa, homiliae, et epistolae. Apparet inopistolis ingenium elegans, literis profanis non secus ac sacris excultum de rhetoricis disciplinis aliquantulum olens. Exemplo sit Epistola XIX. Auenti, ubi citatis versibus Euripidis et Aristophanis, ad sacrae Scripturae auctoritatem se confert; ἀλλα τί inquit, τλτων
καλλιελaίου δωροις φαβρύνεσθαι. deinde locis Scripturae allatis odit ad Graecos, stalysis Oratori sententiam laudat. Multa in pistolis conqueritur de chridensium apud quos vixit barbaro ingenio. In Epist. I.
σιν, σπερ η του κραγαντίνου σοφου φιλία ἀτελεῖς κορσας
Stilus autem Theophrlacti in commentariis Oncinnus est et simplex, et temporis ac loci quo scripserit ratione habita, barbarismis mire immunis. Quantum ad materiam spectat, multa eum de Suo prompsisse non dubit Sed Chrysoston1um Saepe equitur, ne paue ah alii mutuatur. Quae autem non propria erant, proprie diXit . naim interpreta-
14쪽
visi PRAEFATIO.tioneS, qua alii per ambages protulerunt, hic incompen sium redegit, ibi evitati et lectoris utilitati inprimis consulens. Est ubi excurrat in Sensus allegorico SiV InJSticos, τους δ ἀναγωγην, ut ipSeloquitur; sed illiusmo si commentis parce utitur.
Scripturae singulas sententias diligenter expendit, et imo litatione pia interpretationis filum contexit. Commentarios nostr in evangelia prinius didit latino ricolampadius Basiliae, A. D. 1524. Graece priuium editus est laeopli 'laetus Ron120 A.D. 1542, teimpore Pauli III. Papae. Secuta est oditio ut0tiana, Graece et Latine, A. D. 1631. Quae autem Vonotiis prodiit, anno 1754, omnium quidem Stoptima et locupletissima sed eo minu commoda, quod vitiis typograpthicis ultra modum laborat. Hujus
hibui et variantium lectionum, quas eadem ad calcem tormi conjecit, nonnullas a Patavino codico desumpta recepi, monito Semper per notulam lectore, quid in textu novatum sit. Versionem etiam Venetam passim emendatan retinfii. Numeri, qui Sunt in Imargine, paginas editionis Venetae QSignant.
15쪽
Pag. 336, lin. 21. Pro ἀντύρχην ego ἀντάρτην.
16쪽
γραφὰς, ἴνα κα διὰ τούτων πομιμνησκωνται των του εου θελημάτω ουτω καὶ ὁ ριστος τοι με ἀποστόλοις αὐτοπροσωπως μίλησε, καὶ την του Πνευμιατος χάριν ιού- σκάλον αὐτοῖς επεμψεν Ἐπει δε μετὰ ταυτα μελλον atρε- σεις ἰναβλαστησαι, a τὰ θ' ημῶν διαφθaρηναι, εὐδόκησε γραφηναι τὰ εὐαγγελια, ἴνα ε τούτων cl0aσκόμενοι τηνἀληθειαν, μη παρασυρωμεν πο ου νεύδους των αἱρεσεων, uno παντελῶς taoθαρῶσι τὰ θ' ημῶν. Τεσσαρα δε δεδωκεν μιν εὐαγγελια, τυχ ον, διότι τὰς καθολικας τεσσaρας ρετας - τουτων aνθάνομεν, την ἰν-ορίαν, την φρόνησιν, την ικαιοσύνην, καὶ την σωφροσύνην.
Την με ἰνδρίαν, τα λεγ' ὁ Κύριος, μη φοβεῖσθε ἀπο των
ιν ποιῶσιν μῖν οι ἄνθρωποι, ac μεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς μοι
17쪽
COMMENTARIUS. PRAE FATIO. MAGNI quidem illi atquo divini viri, qui ante datam
Mosi legem vixere, non ex litoris ot libris discebant, sed munda praediti mente sancti Spiritus illustratione illuminalbantur, atque in hunc moduni, Deo ipsis ore ad O colloquente, quae Deo laeua erant, CognoSCebant. Tales erant Noe, Abraham, Job, MOSes. At postquam deteriores facti sunt homines, et indigni qui a Spiritu sancto illustrarentur et Ioeerentur, OneeSS tandem misericors Deus Scripturas, ut vel per illas divinae voluntatis essent memores. Ita et Christus apostolis Coram in Sua Persona loeutus est, et Spiritu sancti gratiam misit eis magiStram. Verum, quoniam haereses pullulaturae erant, et mores nostri in Gucituri, placuit illi, ut Scriberentur et evangelia, qtio discentes sex illis
Quatuor autem evangelia nolbi dedit, ortassis ideo, quia quatuor Virtutes univerSales ex eis discimus, fortitu- tinem, nidentiam juStitiam, et temperantiam. Fortitudinem quidem, cum dicit Dominus: Ne timueritis eos qui occidunt corpuS, animam autem oecidere non POS- sunt rudentiam Vero, quando admonet: Stote rudentes, ut serpentes justitiam autem, quando doeet: Sicut vultis ut faciant vobis homines, ita et os facito eiS temperantiani quoque, quando amrmat: nanis qui
18쪽
Εὐαγγελιο δε λεγεται, διότι ἀγγελλει μῖν πράγματα
καὶ τι εὐκόλως αὐτ λαμβάνομεν. ἡ γὰρ ἐκοπιάσαμενημεῖς επὶ τὴ κτήσει τούτων των γαθῶν, η ξ διων κατορθωμάτων ταυτα λαβομεν, αλλα χαριτι και ιλανθρωπία Οεου τηλικούτων γαθῶν ζιώθημεν.
19쪽
COMMENTARIUS. PRAEFATIO. est an in corde Suo. Alio quoque modo : quatuor Sunt eVangelia, quia ipsa Sunt Collinanae Inuncti. Cum autem mundus quatuor partes habeat, Orientem, occidentem, Septentrionem, o Meridiem ; de Celba et Columna quatuor esse. lio denique modo quatuor Sunt evange lia, quoniam et Iiae quatuor Continent, videlicet, doctrinam, mandata, minas, et pronaimiones ; et si quidem qui doctrinae fidem adhibuerint, quique mandata SerVRVerint, sutura bona promittuntur: si vero si doctrinae
non crediderint, nee mandata Servaverint, futura intentantur Stipplicia. At vero evangelium dicitur, eo quod nun olet nolbis re PrOSperas, et bene Se habenteS, hoe Si bonas nempe remiSSionem peccatoriam, ustitiam, reditum in celos,
adoptionem in filios Dei. unciat autem, quod facito
QUATUOR sunt evangelistae, quorum duo, Matthaeus
et JoanneS ex nurnero et choro duodecim sunt alii Ver duo Marcu et Liueas, ex Septuaginta. Erat autem
Marcus discipulus et onae Petri, I Uea vero Pauli. Igitur Matthaeus omnium prinius ScripSit evangelium Helbraico ad eos, qui ex Helbraeis crediderant, post octo anno assumpti in celo Christi. Porro Joannes hoc ex Helbraica lingua in Graecam, Ut feriint, interpretatu est. At Mareus post deeen annos SSumpti Christi, ex ore Petri e loetus, SeripSit Luen autem OSt XV annos. Deniqtie Joannes laeologus post triginta duo annos. Referunt enim, quod illi post mortem illorum Stiperstiti allata fuerint tria evangelia, ut videret
ea atque udiearet, Una illa vere onSeripta fuissent. Joanne autem, Curi haec vidi SSet, ut erat Impliorem