Xenophontis Anabasis [microform]

31쪽

vir αυτον- σας το στράτευμα πέμπει Λυκιον τον Συρακούσιον και αλλον επι τον λοφον, και κελευει κατιδόντα τα υπὲρ του λοφου τι εστιν απαγγεῖλαι.

15 Και ὁ Λυκιος λασέ τε και ἰδὼν παγγελλει τι φευγουσιν πινα κράτος. Σχεδον δ' ἰτε ταυτα ην,16 και ηλιος δυετο Ἐνταίθα δ' στησαν οἱ Ἐλληνες,

και θεμενοι τα πλα ανεπαυοντο και αμα μὲν ἐθαυμαζον ἔτι οὐδαμου Κυρος φαινοιτο, υδ αλλος απαυτο Ουδεὶς παρειη' ου γαρ ηδεσαν αυτον τεθ - κοτα, πιλλ' εἴκαζον διώκοντα Ῥιχεσθαι si κατα- 17 ληψ/όμενόν τι προεληλακεναι και αυτοι βουλευοντο εἰ αυτου μείναντες τα σκευοφόρα ενταυθα αγοιντο λαπιλιεν επι το πρατοπεδον. Ἐδοέεν υν αυτοῖς απιεναι ,αι αφικνουσαι αμφι δορπιὶστον επι τας 18 σκηνάς. αυτης μὲν ου τος μερα τουτ τ τελος εγενετο Καταλαμβανουσι δε των τε αἰων χρημάτων τα πλειστα διηρπασμενα και ει τι σιτίον ηποτολὴν και τας ἀμάξας μεστὰς αλευρων και ινου, α παρεσκευάσατο Κυρος ινα ει ποτε σφοδρὰ λαβοιτο στρατόπεδον ἔνδεια, διαδοιη τοῖς Ελλησι i ' ησαν δ αυται τετρακόσιαι, ως λέγοντο, ἄμαξαι μαι ταυ- 19 τας τότε οι - βασιλεῖ διηρπασαν πιστε αδειπνοι σαν οἱ πλειστο των Ἐλληνων ησαν δε και ἀνάριστοι πριν γαρ δη καταλῶσαι το στρατευμα προ αριστον, βασιλευς ἐφάWq. αύτην μὲν ουν την νυκτα Ουτω διεγώοντα

ΚΥΡΟΥ ΝΑΒΑΣΙΣ.

ἐπι τον αδελφον Αρταξερξην στρατευετο, και σαεν τλανόδω ἐπράχθη και ως η μάχη γένετο και ως

νικα και Κυρον ζην εν et ψ ἔμπροσθεν λογω δεδηλω- ται 'Aμ δε τῆ μέρα συνελθοντες οἱ στρατηγοι 2

Ελληνες βαρέως ἔφερον Κλεαρχος δε τάδε ειπεν Ἀλλ' φcλε μεν Κυρος ζην επε δε τετελευτηκεν, απari λλετε ριαιω τι μεῖς γε νικῶμεν βασιλεα,

32쪽

ειλοις δὲ χρῶντο, μικρον προῖόντες ἀπο της φάλαγγος ου η μαχη γενετο, τοις τε Oiστοῖς πολλοις σιν, Ους ηνάγκαζον ι Ελληνες εκβαλλειν τους αυτ λολουσα παρα βασιλεως, και τοι γέρροις καιταις ξυλι,αις ἀσπίσι ταις Ai m ιαις πολλαὶ δὲ καιπελται και μαξαι ῆσαν φέρεσθαι ἔρημοι oli πασι χρωμενοι κρέα φοντες et σθιον ἐκείνην πον μέραν. Και ηδη τε ην περι πληθουσαν ἀγορὰν και ἔρχονται παρα βασιλεως και Τισσαφέρνους κηρυκες, o μὲν αλλοι βάρβαροι I αυτῶν Φαλινος εις Ελλην, 5ς τυγχανε παρὰ Τισσαφέρνει, και ἐντί

8 τῶν αμφι τας τάξεις τε και ὁπλο μαχια Οἴτοι δε, προσελθοντες τε και καλεσαντες τους των Ελληνων uρχοντας λεγουσιν τι βασιλευς κελευε τους Ελληνας, πει νικῶν τυγχανε και Κυρον πεκτονε, παραδοντα τα πλα ἰοντας επι τας βασιλέως θυρας λευρισκεσθαι αν τι δύνωνται γαθόν. αυτ μενειπον οι βασιλέως κηρυκες' ι δε Ἐλλ ες βαρεως μεν ηκουσαν, μως δὲ Κλεαρχος τοσουτον εἶπεν, τιο των νικῶσων ιη τα πλα παραδιδοναι Ἀλλ',εφη, μεις μεν, ω ανδρες στρατ)Ποί, τουτοις πω κρινασθε ὁ τι καλλιοπόν τε και αριστον ἔχετε ' γὼ δε αυτικα νει. καλεσε γαρ τις αυτον των τr ρε

πρεσβυτατος ων, σι πρόσθεν αν αποθανοιεν et ταοπλα παραδοῖεν Πρόξενος δὲ Ο Θηβαῖος, 'A ' γω, εφη, ω Φαλῖνε, θαυμάζω πότερα - κρατων βασιλευς 11-17. LIB. ΙΙ P. I. 39αἰτει τα πλα - δια φιλίαν δῶρα Ε μὲν γαρίς κρατῶν, τι δει αὐτον αιτεῖν, και - λαβεῖνελθόντα ει δε πεισας βούλεται λαβεῖν, λεγετω τι

εσται τοι στρατιωταις εὰν αυτ ταυτα χαρισωνται.

Προς ταυτα Φαλινος εἶπε Βασιλευς νικῶν γεῖται 11επε Κῆρον ἀπέκτονε Τις γαρ αυτ εστιν στις της ἀρχῆς αντιποιεῖται Νομῆε δε και μῶς εαυτουειναι, ἔχων ε μέσ29 θ εαυτου χωρα και ποταμῶνεντος αδιαβάτων και πληθος ανθρωπων ε υμῶς δυνάμενος αγαγε ιν οσον, Ουδ ει παρεχοιεν illa,

Φαλινε, Ῥυν, άς - ρας μῖν Ουδεν αλλε εστιν αγαθον ει μη πλα και ἀρε ' πλα λεν υν χοντες οἰόμεθα, και η ἀρετ χρησθαι παραδόντες δ ανταυτα και τῶν σωμάτων στερηθηναι a ουν οιουτα μόνα μῖν ἀγαθὰ ὁντα υ μῖν παραδώσειν αλλαπι ν τουτοις και περι των μετερων γαθῶν μαχούμεθα. Ἀκουσας δε ταὐτὸ ὁ Φαλινος γελασε και 13 εἶπεν 'Αλλὰ φιλοσοφω μεν εοικας, ω νεανισκε, και λέγεις υκ αχάριστα ἴσθι μεντο ανόητος ων ει ιειαν τὴν μετερα ἀρετην περιγενεσθαι της βασιλεως δυνάμεως. Aλλους δέ τινας αφασαν λεγειν πω 14 μαλακιζομενους - και Κυρω πιστοι Ἀγενοντο και βασιλεῖ ' αν πολλοῖ ἄξιοι γενοιντο, ει βουλοιτο φίλος γενεσθαι και ειτε αλλω τι θελοι χρῆσθαι,

ει επ' Αιγυπτον στρατευειν, συγκαταστρεψαιντ αν

33쪽

τι σοι δοκε καλλιστον και αριστον εἶναι, και ὁσοι τιμὴν ισει εἰς τον ἔπειτα χρόνον αναλεγι te νοτι αλιι ος ποτε, πεμφθεὶς παρὰ βασιλεως κελευσωντο1 Ελληνας τα πλα παραδουναι, συμβουλευωμενοι συνεβουλευσεν αυτοῖς τάδε οισθα δε τι

ανάγκη λέγεσθαι ν τῆ Ἐλλαδι α αν συμβουλευσθλlM δε Κλεαρχος ταυτα πηγετο, βουλόμενος καιαυτον τοι παρα βασιλέως πρεσβευοντα συμβουλευσαι μη παραδουναι τα πλα, πως ευελπιδες

μαλλο ειεν οἱ Ελληνες Φαλῖνος δε ποστρέψας ταρα την δόξαν αυτου εἶπεν ίδε Jl9 γώ, ει με των μυρίων λ πίδων μία τις υμῖνεστι σωθηναι πολεμουντας βασιλεῖ συμβουλευω μηπαραδιδόναι τα πλα εἰ δε τοι μηδεμία σωτηρίας εστιν Ἀλπις ακοντος βασιλεως, συμβουλευω σω - 20 σθαι μῖν πη δυνατόν Κλεαρχος δὲ προς ταυταειπεν Αλλα ταυτα μεν η υ λεγεις παρ' μων o απάγγελλε τάδε, τι μεῖς οἰόμεθα, εἰ μεν δεοι βασιλεῖ φίλους εἶναι, πλείονος α αξιοι εινα φίλοι εχοντες α πλα η παραδοντες αἰωρ ει δὲ δεοι πολεμεῖν, μεινον αν πολεμεῖν χοντες α πλα, 21 αλλω παραδόιπες. δὲ Φαλῖνος εἶπε Ταυτα μενο απαπελουμεν' αλλὰ και τάδε μῖν κελευσενειπεῖν βασιλευς τι μενουσι με υμ, αυτοῖ σπονδαιειησαν, προ λυσι δε και απιουσι πόλεμος. ιπατεου και περι τυπου, πότερα μενεῖτε και σπονδαιεισιν, ν ως πολεμου Ἀντος παρ' μων ἀπαγγελω.

νιας μεχρι της μάχης σταθμοὶ τρεῖς και νενήκοντα,

παρασαγγαι πεντε και τριάκοντα και πεντακόσιοι, στάδιοι πεντηκοντα και αξακισχίλιοι και Ῥυρωι'

34쪽

στάδιοι ξηκοντα και τριακοσιοι.

Eντευθεν δη, πει σκότος ἐγένετο, Μιλτοκυθης με ὀ Θραξ, ἔχων του τε ἱππέας τους μεθ' εαυτοῖ

εις τετταρακοντα και των πεζων Θρακῶν, τριακο-

8σιλυς, νυτομόλησε προ βασιλέα Κλέαρχος δὲ

τοι αλλοις γειτο κατὰ τα παρηγγελμενα, o δ'ειποντο και φικνοῖνται is τοι πρῶτον σταθμῖν παρα ριαῖον και πην κείνου στρατιὰν ἀμφὶ μέσας νυκτας και ἐν ταξε θέμενοι τα πλα, συνηλθον οἱ στρατηγοι και λοχαγοι τῶν Ἐλλη νων παρὰ Ἀρι- αιον και μοσαν ι τε Ἐλληι ες και ὀ 'Αριαῖος καιτῶν συν αὐτῶ οἱ κρατιστοι μητε προδώσειν ἀλληλους σύμμαχοί τε ἔσεσθαι Οἱ δὲ βάρβαροι προσώ-

εις ασπιδα. βάπτοντες οἱ μεν Ἐλληνες ξίφος, οἱ 10 δὲ βάρβαροι λόγχην Ἐπει δὲ τα πιστὰ γένετο, ειπεν Κλέαρχος γε γη, Ἀριαιε, ἐπείπερ

αυτος μῖν στολος εστι και ημῖν, εἰπε τινα γνώμηνεχεις περι θ πορείας πότερον ἄπιμεν ηνπερ M

θομεν, η ἄλλην τινὰ ννενοηκε, α δοκεῖς ὀδον κρεί II τω D δὲ ἐπεν 'Hν μεν λθομεν ἀπιοντες παροτελως ν π λιμολαπολοίμεθα μάρχει - νυνημῖν Ουδὸν τῶν πιτηδείων 'Ε πτακαίδεκα γαρ σταθμῶν τῶν Πυτάτω ουδὲ δευρο υντες ε ρος χώρας Ουδεν ειχομεν λαμβάνειν ενθα δ' ει τι nημεῖς διαπορευόμενοι κατεδαπανησαμεν. Νυν δεπινοοῖμεν πορεύεσθαι μακροτεραν μεν, τῶν δ' πι- 12 τηδείων - ἀπορησομεν. Ιορευτεον δ' μῖν τους πρωτους σταθμους, αν δυνώμεθα μακροτάτους, ἴνα - πλεῖστον ποσπασθῶμεν του βασιλικου στρατευματος ην γαρ απα δυο η τριῶν μερῶν ὀδοναποσχωμεν, οὐκετι μη δυιηται βασιλευς μῶς καταλαβεῖν. λιγω μεν γαρ στρατεύματι υ τολμησεῶεφεπeσθαι πολυν 'χων στόλον οὐ δυνη γ εται

πολεμιλυς -ἀν ιππεας και τῶν τε Ἐλληνων, μη ετ ον εν ταῖς ταξεσιν σε εις τὰς ταξεις θεον, και Αριαῖος, τύγχανε γαρ ἐφ' μάξης πορευόμενος διότι ετετρωτο, καταβὰς θωρακίζετο και οἱ oέν αὐτῶ. Ε λδε πλίζοντο, κον λεγοντες οἱ προπεμφθε - 15τες σκοπος οτι οὐχ αππεῖς αισίν. ἀλλὰ όποζύγιανεμοιντο. Και ευθυς γνωσαν πάντες ἔτι εγγύς πουεστρατοπεδεύετο βασιλεύς και γωρ in καπνος εφαίνετο ν κώμαις Ου πρόσω. Κλεαρχος δε επι μεν 16τους πολεμίους οὐκ ηγεν γ δε γαρ και ἀπεtρηκότας τους στρατιωτας και σίτου ἔντας ηδ δε κοὰ ὀφέ

δυομενω εις τὰς Ἀγγυτάτω κώμας τους πρωταγοῖ. ἄγων κατεσκηνωσεν, λύν διηρπαστο πο ου βασιλικο στρατεύματος και αὐτὰ τ ἀπῖ τῶν ικιῶν ξυλα οἱ μεν υν πρῶτοι μως τρόπω τινὶ στρατο 17 πεδε αντο, οἱ δὲ στεροι σκοταῖοι προσιδετες, αετύγχανον καστοι ηὐλίζοντο και κραυγην πολλην εποίουν καλοῖντες αλλήλους, στε και τους πολεμίους ἀκούειν Ἀστε οἱ μεν εχ τατα τῶν πολεμίων και ἔφυγον ἐκ τῶν σκηνωματων. Δῆλον δε Οὐτο 18

35쪽

ετυγχανεν ἔχων παρ' ἐαυτω κηρυκα ριστον των τότε, τουτον ἀνειπεῖν κελευσε, σιρον κατακηρυξαντα, τι προαγορευουσιν οἱ ρχοντες O g των φεντα τονονον εις τα πλα μηνυ , τι ληφεται μισθον τα- 2 λαιπον αργυρίου. πει δὲ ταυτα κηρυχθη, γνωσανοι στρατιωται τι κενος ο φόβος ειη, και οἱ ἄρχοντες

πεμπων τα πλα παραδιδοναι κελευε, τότε δε ἄμαηλι- ανατελλοντι μηρυκας επεμψε περ σπονδῶν. O δε πει Ἱλθον προς τους προφυλακας, ζητουντους αρχοντας Ἐπειδὴ δ' πηγγελλον οἱ προφύλακες, Κλέαρχος τυχων τότε τὰς τάξεις επισκοπλειπε τοῖς προφύλαξι κελεύειν τους κηρυκας περιγμενειν ἄχρις αν σχολάσγὶ Ἐπει δε κατεστησε τοστρατευμα Ἀπιτε καλῶς χειν ὀροῦσθαι πάντη φάλαγγα πυκνην, των δε οπλων μηδεν καταφανηειναι, καλεσε τους αγγελους, και αυτός τε προηλθετους τε ευοπλοτατους χων και εὐειδεστατους τωναυτου στρατιωτων, και τοι ἄλλοις στρατηγοῖς ταυ-

τα φρασεν Ἐπει δε ην προς τοῖς ἀγγελοις, ἀνη- ρωτα τί βουλοιντο οἱ δ' ελεγον τι περ σπονδῶν

αγγελλετε τοι ν αυτω τι μάχης δει πρωτον Ἀριστον γαρ υκ εο ιν, Ουδ ὀ τολμησων περ σπονδῶν λέγειν τοις ' Ελλησι, μη πορίσας ἄριστον Ταυταακουσαντες οἱ ἄγγελοι ἀνήλαυνον, και ηκον ταχέ' 7- 3. LIB. H. AΡ. III. 45και δῆλον ν τι εγγύς που βασιλευς ην η καιαλλος τις, ω πετετακτο ταυτα πράττειν ελεγον δε τι εικότα δοκοῖεν λεγειν βασιλει, και κοιενηγεμονας εχοντες, ο αυτους, αν αἱ σπονδαὶ γενωνται, αξουσι ενθεν ξουσι τα επιτηδεια. V Iηρωτα ει αυτοῖς τοι ανδρασι σπενδοιτο ἰουσι καιαπιουσιν η και τοι αλλοις σοιντο σπονδαι. οἱ δε. Λπασιν, φασαν μεχρις αν βασιλει τα παρ' μῶν

διαγγελθῆ. Ἐπεὶ δε ταυτα εἶπον, μεταστησάμενος 8αυτους O Κλεαρ ς βουλευετο Και δόκει τας σπονδὰς ποιεισθαι ταχυ, και καθ' ησυχίαν ελθεῖν τε επι τα επιτηδεια και λαβεῖν ' δε Κλεωχος εἶπε ΣΔοκει με κἀμοὶ ταύτα ου μεντοι ταχυ γε ἀπαγγελῶ, αλλα διατρίψω εστ αν ὀκνησωσιν οἱ ἄγγελοι μη αποδοξ ημῖν τας σπονδὰς ποιησασθαι 'οιμοί γε μεντοι, φη, και τοις μετεροι στρατιωταις τον αυτον φόβον πaρέσεσθαι. πεὶ δε δόκει καιρὰς ειναι, αγγγγελλεν τι σπένδοιτο, και ευθυς ηγεῖσθαι

Και οἱ μεν ηγουντο, Κλεαρχος μεντο επορευετο I0τας μεν σπονδὰς ποιησομενος το δε στρατευμα χωνεν ταξει και αυτὰς δε πισθοφυλάκει Και νετο- χανον τάφροις και αυλῶσιν δατος πληρεσιν, ως μηδύνασθαι διαβαίνειν ἄνευ γεφυρων - ' ποιουντο διαβάσεις εκ τῶν φοινίκων ν ησαν εκπεπτωκότες, τους δε και εξεκοπτον. Και ενταυθα ην Κλεαρχον II καταμαθεῖν ς επεστάτει, εν μεν τ οριστερα χειρὶ το ορ εχων, ν ε Oεζια μακτηριαν' και ει τις αυτ δοκοίη των προς οὐτο τεταγμενων βλακεπειν,εκλερομενος τον επιτηδειον παισεν ἄν, κaιίμ. αυτὰς προσελαμβανεν εις τον πηλον εμβαίνων ἄστε'ἀσιναισχυνην ιναι μη συσπουδάζειν. Και Ἀτάχθη 12σαν με προ αυτ οἱ τριάκοντα ετη γεγονότες επει 6 και Κλεαρχον χωρων σπουδάζοντα. προσελαμ

36쪽

τοις Ελλησι δεινὰ εἰς την πορειαν, τουτου νεκα βασιλεα ωωπτευεν επὶ τ πεδ&ν το δωρ ἀφεικέναι.l Πορευόμενοι δὲ ἀφίκοντο εἰς κωμας θεν ἀποδειαν οἱ ἡγεμ ε λαμβάνειν τα επιτήδεια Ἐήν δὲ σῖτος και ἶνος φοινίκων πολυς και ἔξος ἐφητον l5ἀrro των αὐτῶν. υται δὲ αἱ βάλανοι των φοινίκων, ἴας μὲν ἐν τοις Ελλησιν ἔστιν ἰδεῖν, τοι οἰκοταις ἀπεκειντο αἱ δε τοῖς δεσποταις ἀποκειμεναι ησαν πόλεκτοι, θαυμασιαι το κάλλος και το μεγεθος η δ ἄλις λεκτρου oυδεν διεφερεν τὰς δε τινας και ξηραι,οντες τραγηματὶ ἀπετίθεσαν. Και χνl6 και παρα τοτον δεμεν, κεφαλαλγες δέ Ἐροαυθα και τον ἐγκέφαλον του φοίνικος πρωτον φαγον οἱ στρατιῶται, και οἱ πολλοι ἐθαυμασαν το τε εἶδος και την ἰδιότητα ras δορος. ν δ σφόδρα και τουτ κεφαλαλγές. 'σδε φο&ιξἰθεν ἐξα ρεθείη εγκεφαλος λυς ἐξηυαίνετο. I Ἐwrαυθα μειναν μέμας πῶς και παρα μεγαλου βασιλεως ηκε Τισσαφέρνης και ὁ τῆς λασιλέως γυναικος ἀδελφος και αλλοι Πέρσαι τρεις δουλοι δὲ πολλοι εἴποντο Ἐπει δε ἀπηντησαν αυτοῖς ιτων Εἰγλων στρατηγοί, λεγε πρῶτος Τισσα-

φερνης δι' ἐρμηνέως τοιαδε l Ἐγώ, νανδρες Ελληνες, γείτων ικῶ τῆ Ἐλ-

λάδι και περ μας ειδον εἰς πολλαὶ κακὰ ἀμηχαναεμπεπτωκότας ευρημα ἐποιησάμην εἴ πως δυναίμην παρα βασιλέως αἰτησασθαι δουναι μοι ἀποσῶσαι υμα εις την Ἐλλάδα οἶμαι γαρ αν υκ ἀχαρίστως μοι ξειν υτ πρῖς μῶν - πρῖς της Ἐλ-l9λάδος πάσης Ταῖτα δὲ γνοῖς Θουμην βασιλε λεγων αυτῶ τι δικαίως ἄν μοι χαρίζοιτο, τι αὐτῶ Κῶρόν τε επιστρατευοντα πρῶτος γιγγειλα, και βοηθειαν ἔχων αμα p ἀγγελία ἀφικόμην και μόνος των κατὰ τους Ελληνας τεταγ/λλων -κ ἔφυγον,20-25. LIB. II. CAP. III. 47αλλα διηλασα και συνειμιξα βασιλει ν τω μετερω-ρατοπεδω, ἔνθα βασιλευς ἀφίκετο πει ποναπεκτεινε Και τους, Κυρω βαρβαρους δίωξασυν τοῖσδε τοῖς παροῖσι νυν με εμου, οιπερ αυτῶ εἰσι πιστότατοι Και περ με τουτων πεσχετό 20 μοι βουλευσασθαι ερεσθαι δε με υμῶς κελευσενελθοντα τίνος νεκεν στρατευσατε et αυτον Καισυμβουλευω μῖν μετρίως ποκρίνασθαι, ἴνα μοι πρακτότερον 3 εάν τι δυνωμαι γαθον μῖν παραυros διαπράξασθαι. Προς ταύτα μεταστάντες οἱ Ελληνες βουλευ- 21οντο και ἀπεκρίναντο Κλεαρχος δ' ελεγεν 'LIμεῖς ουτε συνήλθομεν ως βασιλει πολεμησοντες, υτεεπορευομεθα επὶ βασιλεα αλλα πολλα προφασεις

απαρασκευάστους λάβοι και μῶς νθάδε ἀναγάγοι.Επεὶ μεντοι δ' πωμεν αὐτον εν δεινῶ οντα, 225σχυνθημεν κα θεους και ανθρωπους προδουναιαυτον εν τω προσθεν χρον παρεχοντες μἀς αυ- τους ε ποιεῖν Ἐπει δὲ Κυρος τεθνηκεν, ἴτε 23 βασιλει αντιποιου δεθα τῆς ἀρχης, υτ εστιν τουενεκα βουλοίμεθ αν την βασιλεως χωραν κακῶς ποιεῖν Ουδ αυτον ἀποκτεῖναι ἄν θελοιμεν, πορευ- Οὐ εθα δ αν οἴκαδε ει τις μῶς μη λυποίη αδικουροτα μεντοι πειρασόμεθα συν τοι θεοῖς ἀμυνασθαι εα μεντοι τις μῆς και ευ ποιῶν προχη, και τουτουεῖς γε δυναμιν ου ηττησόμεθα - ποιουντες.

Aκουσας δὲ Ο Τισσαφερνης φη Ταῖτα γὼθ απαγγελῶ βασιλεῖ, και υ μῖν πάλιν τὰ παρ' κεινου με ι δ αν εγὼ ηκω αἱ σπονδαὶ μενόντων αγορὰν δὲ ημεῖς παρεξομεν. Και ει ιμεν την στεραίαν 25 ora κεν' σθ' οἱ Ελληνες φρόντιζον τλδε τρί ηκων λεγεν τι διαπεπραγμενος κοι παρα βασι- λεως δοθηναι αυτ σώζειν τους Ελληνας, καίπερ πάνυ πολλῶν ἀντιλεγοντων, ου ἄξιον εἴη βωτι-

37쪽

26 λεῖ ἀφεῖναι τους V, ἐαυτον πρατευσαμενους Τε λος δε εἶπε Και νυν ἔξεστιν G πι- λαβῶν παρ μῶν η μην φιλίαν πορέξειν μῖν την χωραν καὶ δολως ἀπάξειν εἰς την Ἐλλαδα, αγορὰν παροεχοντας orro G αν λῆ πρίασθαι, λαμβάνειν 27 μας εκ πη χωρας ἐάσομεν τα ἐπιτηδεια. μῶς δ' αυ μῖν δεησει ὀμόσαι η μην πορειεσθαι, διαψιλιας σιιῶς σιτα και ποτα λαμβάνοντας οπόταν

28ωνουμενους ἔξειν τα ἐπιτηδεια αυτ εδοξε καὶ ωμοσαν και δεξιας εδοσαν Τισσαφέρνης και της βασιλέως γυναικος δελφος τοις των Ἐλληνων στρατηγοῖς και λοχαγοῖς, και ἔλαβον παρὰ των , 29 ληνων Μετα δε ταυτα Τισσαφέρνης ειπε Νυνμεν δὴ ἄπειμι, βασιλέα επειδαν δὲ διαπράξωμαι si δέομαι, ξω συσκευασάμενος, ἀπάξων μῶς εἰς την Ελλάδα και αυτος ἀπιων επὶ την μαυτοῖ ἀσύν.

Μετ δε ταυτα περιεμενον Τισσαφέρνην οι τε Ελληνες και Αριαῖος εγγυς αλληλων ἐστρατοπεδευμενοι, μέρας πλειους η εἴκοσιν. Ἐν δὲ ταυταις ἀφικνουνται προς 'Αριαῖον και οἱ δελφοι και ἱαλλο αναγκαιοι, και προς τους συν κειν Περσῶν τινες, παραθαρσύνοντες τε και δεξιὰς ἐν&ις παρὰ

μενειν, δια το ιεσπάρθαι αυτετ στράτευμα επηνδε παλιν αλισθη αυτ η στρατιά, υκ εστιν πως Ου επι σεται μῖν. Ισως δέ που η ἀποσκάπτει ιτι η αποτειχιζει, ως ἄπορος ιη -δός Ου γάρ ποτεεκων γε βουλησεται μῶς ελθοντας ες την Ἐλλάδα απαγγειλα ως μεῖς, τοσοιδε ντες, νικῶμεν την βασιλεως δυναμιν επι ται θυραις αυτου, και κατα γελασαντες α λθομεν. Κλεα γχος δε ἀπεκρίνατο τοι ταυτα λεγουσιν GTγω νθυμουμαι με και ταυτα πάντα εννοῶ δ' Oτι, ει νυν πιμεν, δοξομεν επι πολεμω ἀπιέναι και παρὰ τας σπονδὰς ποιειν. Επειτα πρωτον μεν ἀγορὰν δεις παρεξει μῖν Ουδ' πόθεν πισιτιούμεθα αυ- θις δε- ηγησόμενος ουδεις σται και ἄμα ταυταποιουντων μων ευθυς ριαῖος ἀφεστηξειε στεφίλος μῖν Ουδεις λελειψ/εται, ἀλλα και οἱ προσθεν οντες πολεμιοι μῖν σονται. Ιοταμος δε ει ιμενή τις και αλλο αρα ημῖν στι διαβατεος υ Oιδα τον

Πουν Ευφράτην ἴσμεν τι ἀδυνατον διαβῆναι κω - οντων πολεμίων. οὐ μεν δ', αν μάχεσθαί γε δέ ),ιππεις εἰσιν μῖν συμμα ι των δε πολεμίων ἱππεῖς

εισιν ι πλειστοι και πλειστο αξιοι -τε νικῶντες μεν τινα αν αποκτείναιμεν ηττωμενων γε μην ουδενα

οιον τε σωθῆναι. Ἐγω ἐν Ουν βασιλέα, πολλὰ 7Oυτως εστι τὰ συμμαχα, ειπερ προθυμεῖται μῶς απολεσαι, υκ ιδα- τι δε αυτον μοσα και δεξιὰν δουναι και θεους πιορκησα και τὰ αυτου πιστὰ απιστα π:iιῆσαι Ἐλλησί τε και βαρβάροις οιαυτα πολλα λεγεν. Ε δε τουτω κε Τισσαφερνης χων την αυτου 8 ναμιν ως εις οικον ἀπιών, και Οροντας την αυτου δυναμιν γε δε και την θυγατερα την βασιλεως επὶ γαμω. ντευθεν δε ξδη Τισσαφερνους γονενουίκαι αγνα παρεχοντος πορεύοντο επορευετ δε καὶ Αριαῖος το Κυρου βαρβαρικον χων στράτευμα αμα Τισσαφερνει και Οροντα, και ξυνεστοατοπεδευσο

38쪽

σαγγην και μελπι φυλάττοντο δὲ ἀμφοτεροι cremo πολεμιους αλληλους, καὶ υθυς τουτο ποψίαν παρ- I P. εκ i/ τε δ και ξυλιζόμενοι ἐκ του αυτου, και χόρτον και αλλα τοιαυτα ξυλλεγοντες, πληγὰς

ενετεινον αλληλοις' ,στε και τουτ εχθραν παρεῖυε.

12 Διελθοντες δε ρει σταθμους ἀφίκοντο προς το Μηδιας καλουμενον τεῖχος, και παρἹλθον εισω αυτου. ην δε κοδομημενον πλίνθοις πταῖς ἐν ἀσφάλτωκειμεναις ευρος εικοσι ποδῶν, φος δε κατόν μῆκος 'λεγετο εινα εικοσω παρασαγγων ἀπεχει δὲ 13 Βαβυλῶνος υ πολυ 'Εντευθεν δ' πορευθησαν σταθμους δυο, παρασάγγας ὀκτω και διεβησαν διωρυχας δυο, ρον ἐν επι γεφυρας, την δε ζευγ-

οἱ δε βαρβαροι διαβεβηκυτες τοι Τίγρητα ου μέντοι 15 γε καταφανεῖς σαν. ετα δὲ τ δεῖπνον τυχον

αενοφων' και προσελθων ρωτησεν ἄνθρωπός τις τους προφυλακας που αν δοι ΙΠρόξενον ἡ Κλέαρχον. Μενων δὲ υ εζήτει, και ταυτα παρ' 'Αριαιου ν16 του Μενωνος ξένου 'Επε δε Πρόξενος εἶπεν ori αυτος εἰμι ον ζητεῖς, εἶπεν o ἄνθρωπος αδε Ἐπεμψέ με μιαιος και Αρταο ς, πιστοὶ Oσε Κυρω καινιν ευνοι, και κελεάουσι φυλάττεσθαι, Ῥη μῖν 17-24. LIB. II. CAP. IV. 1ἰπιθωνται της νυκτος οἱ βάρβαροι ἔστι δὲ στράτευμα που ἐν τω πλησιον παραδεισω. Και παρα τη 17 γέφυραν του Τίγρητος ποταμου πεμ. λαι κελευουσι φυλακημ' ως διανοεῖται λυσα αυτην Τισσαφέρνης τρος νυκτός, γηνπερ δυνηται,, μη διαβῆτε ira εν μέσωαποληφθῆτε του ποταμου και τῆς διωρυχος Ἀκου 18

τ τε επιθησεσθαι και το λυσειν την γεφυραν Δη- λον γαρ τι ἐπιθεμένους η νικα δεησε η ηττῶσθαι. Εαν μεν ουν νικῶσι, τι δει λυειν αυτους την γεφυραν; δὲ γαρ υν πολλαὶ γεφυραι σι εχοιμεν αν που

φυγοντες μεῖς σωθῶμεν. 'Εὰ δ αυ μεῖς νικῶμεν, 20

λελυμενης τῆς γεφυρας ου εξουσιν Ἀκεῖνοι Ἀπουφυγωσιν ουδὲ μην βοηθῆσαι πολλων ντων περαν Ουδεὶς αὐτοῖς δυνησεται λελυμ ε .. ς της γεφυρας. Aκουσας δε o Κλέαρχος ταυτα ρετ τον ἄγγελον 2 l

νωσθη τι οἱ βάρβαροι το ἄνθρωπον ποπεμψαιεν,οκνουντες Φη οἱ Ελληνες διελόντες την γεφυραν

ἐπιτηδεια χοιεν κ τῆς εν μεσω χώρας πολλῆς καιαγα ς ουσης, και των αργασομενων νόσων εἶτα

δὲ και ἀποστροφὴ γενοιτο ει τις βούλοιτο βασιλεα

39쪽

εἰς δυο, επορευετ δε ἄλλοτε και ἄλλοτε Μιστα- μενος' σο δ αν χρόνον το γουμενον του πρατευ- ματος ἐπιστησειε, τοσουτον ν ἀνάγκη χρόνον διολου του στρατεύματος γίνεσθαι την πίστασιν ωστε το στράτευμα και αυτοῖς τοῖς Ἐλλησι δόξαι πάμπολυ εἶναι, και τον Περσην εκπι πληχθαι θεω-

2 ρουσα. . 'Εντεῖθεν δὲ ἐπορευθησαν δια της Μηδιας σταθμους ερημους ξ παρασάγγας τριάκοντα ει τὰς Παρυσάτιδος κω ας της που και βασιλεως μητρός. Ταύτας Τισσαφ ιη Κυρω μεγγελῶν διαρπάσαι τοῖς Ελλησιν πετρεψε πλην νδραπόδων. 'Ενην δε σῖτος πολῖς και πρόβατα και 2 αλλα χρηματα. Ἐντευθεν δ' πορεύθησαν σταθμοῖς ερημους τέτταρας παρασάπας εἴκοσι, το Τίγρητα ποταμῖν ἐν ἀριστερα εχοντες. Ἐν δὲ τω πρώτω σταθμω περαν του ποταμοῖ πόλις κεῖτο μεγάληκα ευδαλων, νομα Καιναι, ἐξ ῆς o βάρβαροι διηγον ἐπὶ σχεδιαις διφθερίναις ἄρτους, τυρούς,

μεν εὐδιαβολης τους δε και εξ υποψίας, ονφοβηθεντες ἀλληλους, φθάσαι βουλόμενοι πρὶν παθεῖν,

α βουλομενους τοιοῖτον Ουδεν Τὰς Ουν τοιαύτας 6αγνω μοσυνας νομίζων συνουσίαις μάλιστα α παυεσθαι κω και διδάσκειν σε βούλομαι ως συ μιν Ου ορθως πιστεῖς Πρῶτον μεν γαρ και μέγιστον 7οι θεων 3μἀς ρκοι κωλυουσι μη πολεμίους εἶναι αλληλοις οστις δὲ τουτων συνοιδεν αυτῶ παρημελη- κως τοῖτον ἐγ-ουποτ αν εὐδαιμονίσαιμι. Io γαρ θεῶν πολεμον Ῥυς ιδα χυτ' ἀπο ποίου αν τάχους

αν σκοτος α rooρα- ουθ ὁπως αν εἰς ε ρῖν χωρίον αποσταιη IIαντη γαρ πάντα τοῖς θεοῖς ἴποχα, και πανταχη πάντων σον ι θεοὶ κρατοῖσι Περι μεν 8δ των θεῶν τε κα των ὁρκων ἴτω γιγνώσκω, παρ'

40쪽

sis τὴν φιλίαν συνθ μενοι κατεθέμεθα των ανθρωπίνων σὲ his εω τῶ παρόντι νομίζω

μεγιστον ε ναι μῖν γαθον Σῖν με γαρ σοὶ πασαμεν μιν οδος μορος, πῶς δὲ ποταμος διαβατος,των ὁ ἐπιτηδείων υκ αππία ἄνευ δὲ σου πασα μὲν δια σκότους η δός ουδὲν γὰρ αὐτῆς ἐπιστάμεθα πας ὁ ποταμος δυσπορος, πῶς δὲ ὀχλος φοβεδεός l0 ντιν Ε δε δὴ καὶ μανέντες σε κατακτείναιμεν, αλλο τι αν η τοι ευεργέτην κατακτείναντες πρῖς βασιλεα τον μεγιστον χεδρον ἀγωνιζοίμεθα 'Οσων δε η και ta ἄν ἐλπίδων ἐμανών στερήσαιμι, εἴ σέ l τι κακον επιχειρ γήσαιμι ποιεῖν, ταυτα λελ. υὼγα Κυμον ἐπεθύμησά μοι φίλον γενέσθαι, νομίζων των τοτε και ατον εἶναι εἴ ποιειν ὁ βουλοιτο Σεoε νυν ορῶ θν τε που δύναμιν και χώραν ἔχοντα και τη σαυτοῖ - ῆν σώζοντα, θν δὲ βασιλέως δύναμιν, s Κυρος πολεμία ἐχρῆτο, σοι ταυτην ξύμμα-lzχον Ῥυσαν. Tουτων δὲ τοιουτων ἔντων τις χύτωμαινεται στις υ βουλεται σοι φιλος εἶναι, 'Aλλὰ

Id βουλησεσθαι φίλον μῖν εἶναι οἶδα μὲν γαρ υμ, Μυσους λυπηροῖς ἴσας, ἴς νομιζω ἄν συν τῆ παρουση δυνα ει ταπεινους μῖν παρασχεῖν οἶδα δὲ

καὶ Πεισθας κου δὲ καὶ ἄλλα ἔθνη πολλὰ

τοιαυτα εἶναι, g hιαι ἄν παυσα ενοχλοῶντα αεὶ τῆ μετ ρα ει δαιμονια. ι πτιλυς δε, ἴς μάλιστανα si γινώσκω τεθυμωμένους, υχ ὁρῶ ποία δυ

θαυμαστον εἶναι o σὲ ημῖν πιστεῖν, στε καιηδιστ αν ἀκουσαιμι τουνομα τίς ἐστιν υτ δεινος λεγειν στε σε πῶσαι λέγων ως μῶς σοι πι- βουλευομεν. Κλέαρχος ἐν Ουν τοσαίτα ειπε

Τισσαφερνης δε οῦδε ἀπημείφθη

Aλλ ήδομαι μέν, Ἀλεαρχε, και κOυων σου 16 φρονίμους λόγους ταυτα γαρ γινωσκων ει τι μοὶ κακον βουλευοις, ἄμα αν μοι δοκεῖς και σαυτῶ κακόνους ιναι Mς δ αν μάθ9ς τι Ουδ αν, μεῖς δικαιως ουτ βασιλεῖ in ἐμοὶ ἀπιστοίητε, ἀντάκουσον. EP17 γαρ υμῶς βουλόμεθα ἀπολέσαι, πότερά σοι δοκουμεν ιππεων πληθους ἀπορεῖν η πεζῶν φοπλίσεως, εν η υμῶς με βλαπτειν ἱκανοι εἴημεν αν, αντιπασχεινδε οὐδεις κινδυνος, Ἀλλα χωρίων πιτηδείων μῖν 18

επιτιθεσθαι ἀπορεῖν αν σοι δοκουμεν, Ου τοσαυταιμεν πεδία ἡμῖν φίλια ντα συν πολλω πόνω διαπωρευεσθε, τοσαυτα δε ρη μῖν ρῆτε οντα πορευτεα ημῖν Ἀζεστι προκαταλαβουσιν ἄπορα μῖν παρε-

χειν, τοσουτοι Γ εἰσι ποταμοὶ εφ' ων ξεστιν ἡμῖν ταμιευεσθαt, πόσοις αν μῶν βουλώμεθα μάχεσθαι; Εἰσι δ αυτῶν Ους υδ α πανταπασι διαβαίητε, ει μη μεῖς μῶς διαπορευοιμεν. Ei δ' εν πασι του 19τοις ηττωμεθα, αλλὰ τοῦ γε τοι πιυμ κρεῖττον του καρπου στιν - ἡμεῖς δυναίμεθ' αν κατακαυσαντες λιμον υμῖν αντιταξαι, -υμεῖς Ουδ ει πανυ αγαθοὶ εἴητε μάχεσθαι αν δυναισθε Πῶς αν υ εχοντες 20

τοσουτCυς πορους προς το μῖν πολεμεῖν, και τουτωνμηοενα μῖν πικινδυνον, πειτα ε τουτων παντων τουτον ν τον τρόπον ξελοίμεθα ς μόνος μεν προς

θεῶν ασεβής, μόνος δὲ προς ἀνθρώπων αισχρός; Πανταπασι δὲ απόρων στὶ και αμηχάνων και ανάγκη 2Iεχομενων, και τουτων πονηρῶν, ἴτινες θελουσι δι' επιορκιας τε προς θεους και απιστίας προς ἀνθρώπους