Xenophontis Anabasis [microform]

51쪽

et EXPEDITIO CYRI. 32 38.32 Αλλα γαρ και περαίνειν δη ἄρα ' σως γαρ οἱ πω

ἔργω πιραί ται ει δε τι αλλο βέλτιον η ταυ , τολμάτω και ὀ ἰδιώτης διδάσκειν πάντες γαρ κοικος σωτηρίας δεόμεθα, Μετα αυτααειρισοφος εἶπεν Ἀλλ' ει μέν τινος

αλλου εῖ προς τουτοις Oli ειπε αενοφων, και αυτίκα εξεσται ποιεῖν - δὲ νυν ειρηκε δοκεῖ μοι, τάχιστα ψηφισασθαι αριστον εἶναι και τω δοκεῖ ταυτα ανα-3 τεινατω την χειρα 'Aνετειναν απαντες Ἀναστας δε παλιν ειπε Ξενοφων' Ἀνδρες, κουσατε ν προσδοκῶν δοκεῖ μοι Δηλον τι πορεύεσθαι μῶς οεῖ που ξομεν τα επιτηδεια Ακου δε κώμας

35 υκ αν υν θαυμαζοι μεν ει οἱ πολέμιοι, σπερ ιδειλοι κυνες τους μὲν παριόντας διώκουσι τε και δακνουσιν, ἡ δυνωνται, τους δε διώκοντας φευγουσιν, 36 ει και αυτοι μῖν ἀπιουσιν πακολουθοῖεν Iσως ουνασφαλεστερον μῖν πορευεσθαι πλαίσιον ποιησα- μενους των πλων, ἴνα τα σκευοφόρα και ὀ πολυς λος εν ἀσφαλεστερω-- Ε ου νυν ἀποδειχθείη τινα πη γεῖσθαι του πλαισιου και τα πρόσθεν κοσμεῖν, και τινας επι τῶν πλευρῶν ἐκατέρων εἶναι,

τινας δ οπισθοφυλακεῖν, ου αν, ὁπότε οἱ πολέμιοιελθοιεν, βουλευεσθαι μῶς δεοι, αλλα χρωμεθ' αν εὐ- 37 θυς τοι τεταγμενοις Ε μὲν ου αλλος τις βέλτιονοή, αλλως ἐχέτω ει δὲ μ', ειρίσοφος μεν γε σθω, πειδὴ και Λακεδαιμόνιος εστι τῶν δὲ πλευρῶν ἐκατέρων δυ τῶν πρεσβυτάτων στρατηγοὶ ἐπιμελεισθων ὀπισθοφυλακῶμεν δὲ μεις οἱ νεωτεροι,3 εγω τε και Τιμασιων τ νυν εἶναι Τ δε λοιπον πειρώμενοι ταυτης της τάξεως βουλευσόμεθα- τι αναε κρατιστον δοκοίη εἶναι Ε δε τις αλλο ορα βέλτιον, λεξατω. Ἐπει δ'Ἀυδεις αντελεγεν ειπεν 'om κε ταυτα ανατεινάτω την χεῖρα Ἐδοξε ταυτα. 39-5. LIB. ΙΙΙ CAP. ΙΙΙ. 77Νῖν τοιον φη, απιοντας ποιεῖν δει τα δεδογμένα I9και στις τε υ μῶν τους οἰκειους επιθυμεῖ ἰδεῖν, μεμνησθω νηρ αγαθὰς εἶναι Ου γαρ εστιν αλλως του- του τυχεῖν ' στις τε ζην επιθυμει, πειρασθω νικῶν των μὲν γαρ νικώντων το κατακαινειν, τῶν δὲ φω- μένων το ἀποθiησκειν ἐστί. Και ει τις δὲ χροημα- των ἐπιθυμεῖ, κρατειν πεtράσθω των γα νικωπωνεροὶ και τα εαυτῶν σώζεi και τα τῶν ηττωμενων

λαμβάνειν.

Τουτων λεχθεντων ἀνέστησαν. και δεπελθοντες I

γοῖς βελτιον εἶναι δόγμα ποιησασθαι τον πολεμον ἀκήρυκτον εἶναι εστ εν ῆ πολεμία ειεν διεφθειρον

52쪽

γαρ προσιοντες τους πρατιωτας, και να γε λοχαγον

διέφθειραν, Νίκαρχ' Ἀρκαδα και χετ απιὼν

Μετὰ ταυτα αριστησα ες και διαβάντες τον Ζάβατον ποταμον ἐπορευοσο τεταγμενοι, τα ίπω για και τον Ἀλον ν τω μεσω χοροες Ου'OMδὲ προεληλυθότων αυτῶν ἐπιφαίνεται παλιν ὁ Μιθραοατης ἱππεας εχων ς διακοσιους, και τοξότας και σφενδο τας εἰς τετρακοσιους μαλα λαφροῖς και ευωνους και προσέει Ἀλεν et φιλος ν προς τους Ελληνας. πει δ' εγές γενοσο, ξαπίνης O μεν αυτῶν τόξευον και ἱππεῖς και re o δ'εσφενδόνων και ἐτίτρωσκον οι δε πισθοφυλακες των Ελληνων πασχον μὰν κακως, ἀντεποίουν δ' Oυδε, ' O τε γαρ Κρῆτες βραχυτερα των Περσῶνετοςευον, και αμ. ψ ιλο οντες εισω τῶν ὁπλων κατεκεκλειντο πιι τε κοντισται βραχυτερα κόντιζον 8 ω εξικνεισθαι τῶν σφενδονητῶν. Ἐκ τούτου Ξενοφῶντι δόκει διωκτέον εἶναι και διωκον τῶν τε οπλιτῶν και τῶν πελταστῶν ' τυχον - αὐτὼ oπισθοφυλακῶντες διώκοντες si οὐδε,α κατελάμ- νβανον των πολεμιων. Οἴτε γαρ ἱππεις σαν τοις Ελλησιν, υτ οἱ πεζοι τοῖς πεζοῖς εὐπολλos φεύγοντας εδυναντο καταλαμβάνειν εν λιγω χωρίω'πολυ γαρ ora. ἴόν τε δει απο ου αλλου στρατεύμα-

10τος διώκειν. οἱ δε βάρβαροι ἱππεις και φευγοντες

αμα τιτρωσκον εις τουπισθεν τοξεύοντες απο τῶν ἴππων' πιποσον δε προδιώξειαν - Ελληνες, τοσού- II τον πάλιν παναχωρεῖν μαχομένους δει. Ωστε της ημερας λης διηλθον ου πλεον πέντε και εικοσι στα- διων, αλλὰ δειλης ἀφικorio εις τὰς κωμας 'Ενθα δ' παλιν αθυιλια ην Και ειρίσοφος και οἱ πρε βυτατοι τῶν στρατηγων Σενο ἰντα τιῶν ro τι ἐδιωκεν - τῆς φάλαγγος, και αὐτος τε κινδύνευε και τους πολεμιους ουδὲ μἀλλον δυνατο βλάπτειν.

ωντο, και αὐτ το ἔργον αυτοῖς μαρτυροιη Ἀλλε , Ἀφη, ναγκάσθην διώκειν, Ἀπειδη - ων ημῶς ε τῶ μένειν κακῶς μὲν πιάσχοντας αντιποιεῖν

εφη, ἡμεῖς λεγετε ' κακῶς μὲν γαρ ποιεῖν ουδὲ μαλ- λον δυνά μεθα οὐ πολεμιλυς, ἀνεχωρουμεν δὲ πανυχαλεπῶς Toις οἶν θεοῖς χάρις τι υ συν πολλῆ 14

μεν πολεμιοι τοξεύουσι και σφενδονῶσιν σον υτε οἱ Κρητες ἀντιτοξεύειν δυνανται υτε οἱ εκ χειρος βάλλοιπες Ἀξικνεισθαι ίταν si αυτοῖς διώκωμεν, πολὐ μὲν οὐχ Aόν τε χωρίον απο ου στρατευματος ιωκειν, εν λιγωχε, ου ει ταχυς ειη, πεέος πεζονα διώκων κατολάβοι κ τοξου ρυματος. Ημεις Ου 16ει μελλοιμεν τούτους ει πειν, στε μη δύνασθαι βλάπτειν μας πορευο μένους, σφενδονητῶν τε τὴν ταχίστην δε και ἱππέων. κου εινα ε τω στρατεύματι μων Ροδιους, ων του πολλους φασιν ἐπίστασθαι σφενδονῶν, και το βέλος αυτῶν

και διπλάσιον φερεσθαι τῶν Περσικῶν σφενδονοῦν.Eκεινα γάρ, δια το χειροπληθέσι τοις λιθοις σφεν 17δονῶν, επὶ βραχυ εξικνοῖνται οἱ δέ γε Ῥόδιοι καιται μολυβδίσιν πιστανται χρησθαι. Hν υ αυ- 18

τῶν πισκεψ/ώμεθα τινες πέπαντα σφενδονας, και

πλεκειν αθελοντι αλλο αργύριον τελῶμεν κα τω σφενδονῶν Ἀν πω τεταγμενω θελοντι αλλην τινα ἀτελειαν ευρισκωμεν, Ἀσως τινες φανῶνται ἱκανοι

τι τοῖς φεύγοντας ἀνιάσουσιν 'Εδαε ταῶτα καὶ 20

53쪽

ταύτης της νυκτος σφενδονηται μεν ει διακοσιοπι ἐγένοντο, πποι δὲ και ἱππεῖς δοκιμάσθησαν τῆύστεραια ει πεντηκοσα, και στολάδες και θωρακες αὐτοῖς ἐπορίσθησαν και Ararαρχος δὲ ἐπεσταθη Λυκιος Ο Πολυστράτου θηναῖος.

CAPUT IV.

ρευον το πρωιτερον ανασταντες χαράδραν γαρ αυτους

εδε διαβηναι, ἐφ' η ἐφοβουντ μη ἐπίθοιντ αυτοις,2 διαβαινουσιν Ο πολεμιοι Διαβεβηκόσι δὲ αὐτοῖς πάλιν επιφαίνεται ὀ ιθρ δάτης ἔχων ἱππεας χιλιους τοξότας δὲ και σφενδονητας εις τετρακισχιλλυς' τοσούτους γαρ ίτησε ισσαφέρνην και ἔλαβεν, υποσχόμενος, αν τουτους λάβη, παραδώσειν --τους Ἐλληνας, καταφρονησας, τι ν τῆ πρόσθεν προσβολη λιγους χων παθε μεν Ουδεν, πολλα δὲ κακὰ ,ενόμιζε ποιησαι. Ἐπει δὲ οἱ Ἐλληνες διαβεβηκότες ἀπειχον et V χαράδρας σον κτὼ σταδιους διε- βαινε και ὁ Μιθριδάτης χων την δυναμιν. II αρηγγελτο δε των τε πελταστῶν Ους δε διωκειν καιτων χπλιτῶν και τοῖς ἱππεί σι ειρητο θαρρουσι

4 διώκειν, ὼς ἐφεψομένης ἱκανης δυνάμεως. πει δε

Μιθριδατης κατειληφει, και ηδη σφενδονα και τοξευματα ξικνουντο, σημηνε τοῖς Ελλησι τὴσάλπιγγι, και εὐθυς θεον ὀμόσε οἶς ειρητο, και οἱ ἱππεῖς λαυνον οι δὲ Ους εδεξαντο, αἰ ἰφεσγον 5 επι την χαράδραν. Ἐν ταυτη τῆ διώξει τοῖς βαρβάροις των τε πεζῶν ἀπεθανον πολλοι και τῶν ἱπ- πεων ν τῆ χαράδρα ζωοι ληφθησαν εις κτωκαι

στου κογχυλιάτου, τ ευρος πεντηκοντα ποδῶν καιτο φος πεντηκοντα. Ἐπι δε ταύτη πωκοδόμητο 11 πλινθινον τεῖχος το μεν ευρος πεντηκοντα ποδῶν, τὶ δε φος κατόπι 'οδ δε κυκλου η περιοδος 'ξ

Ἐντευθεν δ' ππευθησαν σπαθμον εν παρα- I3σάγγας τεσσαρας Εἰς τουτον δε τον σταθμον Τισσαφερνης πεφάνη, υς τε αυτος ἱππεα ηλθεν εχων και την Ορόντα δυναμιν, του την βασιλέως θυγατερα εχοντος, και Ους Κυρος χων ἀνεβη βαρβαρους, και

- ὁ βασιλεως ἀδελφος χων βασιλεῖ βοηθει, και

προς τουτοις σους βασιλευς εδωκεν αυτω' στε τοστράτευμα πάμπολυ φάνη Ἐπει δ' εγγυς γενετο lέ

54쪽

82 EXPEDITIO CYRI. 15-20.

τας ιεν των τάξεων εἶχεν υπισθεν καταστἹσας' τα Οεεις τα πλάγια παραγαγὼν εμβοεῖν μὲν ου ετο,μησεν Οὐδ ἐβουλετο διακινδυνευειν σφενοονα δὲ 15 παρηγγειλε και τοξευειν Ἐπει δὲ διαταχθειπες οἱ Ρόδιοι σφενδόνησαν και ι Σκυθαι τοξοταιετόξε σαν και Ουδεὶς μάρτανεν ἀνδρός, ουδὲ γαρ εἰ πάνυ προθυμοῖτο, ράδιον ν κα o Τισσαφερ- ς μάλα ταχεως Ἀξω βελ- πε χωρει και πιι αλ-I6λαι τάξεις ἀπεχωρησαν Και το λοιπον της με

ρας οἱ μεν πορεύοντο, o δ' ειποντο και Ουκετι σι-

νοντο οἱ βάρβαροι τῆ τότε ἀκροβολίσει μακροτερον γαρ ι τε 'Pόδιοι των Περσῶν σφενδονων κα των 17 πλειστων τοξοτῶν. εγάλα δε και τα τοξα τα

Περσικά εστιν ωστε χρησιμα ην ποσα αλισκοιτο των τοξευμάτων τοις Κρησί κα διετέλουν χρωμενοι τοις των πολεμίων τοξευμασι, και μελετων Oc-ευειν ἄνω εντες μακράν. υρισκετ δε και νάρα πολλὰ εν ται κωμαι και μόλυβδος ωστε χρῆσθαι εις τὰς σφενδονας. 18 Και ταυτη μὲν ii ημερα, πει κατεστρατοπε δευorio OP Ελληνες κώ μαις επι )χόντες, απιῆλθον οἱ βάρβαροι, μεῖον εχοντες ν τῆ τοτε κροβολισει' ν δ επιουσαν μεραν μειναν O Ελληνες και επε- σιτισαντο ην γὰρ πολυς σῖτος εν ταῖς κωμαις. V δε στεραια πορευοντ δια του πεδιου, και Τισσα-

ληνες γνωσαν τι πλαισιον ἰσοπλευρον πονηρατάξις ιη πολεμίων πομενων. νάγκη γαρ εστιν, ὴν μεν συγκυπτη τα κερατα του πλαισίου η δούστενωτερας Ουο ς, ορεων αναγκαζοντων η γεφυρας, ἐκθλίβεσθαι τους πλιτας, και πορευεσθαι πονηρως ἄμα μεν πιεζομενους ἄμα δε και ταραττομενους' ίστὶ δυσχ ρηστους ειναι πινάγκη πιτακτους πιντας.

20'Oταν δ' αἶ διά p τα κερατα, νάγκη διασπῶσθαι

σον τῶν κεράτων, και ἀθυμεῖν του ταυτα πάσχοντας 21 27. LIB. III. CAP. 1 v. 83των πολεμιων προενων. Και ποτε δεοι γεφυραν διαβαίνειν v ἄλλην τινὰ διάβασιν, σπευδεν καστος βουλομeνος φθάσαι πρῶτος και εὐεπιθετον ν ροταυνα τοι πολεμίοις. Ἐπει δε αυτ aγνωσαν Οἱ2l στρατηγοι, Ἀποιησαν ξ λόχους ανὰ κατον ἄνδρας, και λοχαγους πεστησαν, καὶ ἄλλους πεντηκοντηρας, και αλλους νωμοτάρχους Oυτοι δε πορευόμενοι ι

λοχαγοι, ποτε μεν συγκυπτοι τὰ κερατα, πεμενονυστεροι, στε μ ενοχλεῖν τοις κερασι τότε δε παρῆγον λθεν των κεράτων. Uποτε δε διάσχοιεν αἱ 22

πλευρα του πλαισιου, το μεσον ἀνεξεπίμπλασαν, ειμεν στενωτερον ει τὶ διεχον, κατὰ λόχους ει δεπλατυτερον κατὰ πεντηκοστυς' αι δε πάνυ πλατυ, κατ 'νωμοτίας' στε ἀει εκπλεων εινα - μεσον.

Ε δε και διαβαίνειν τινὰ δεο διάβασιν η γεφυραν, 23

ου εταράττοντο, ἀλλ' ἐν τω μερε οι λοχαγοι διε- βαινον και ει που δεο τι της φάλαγγος, πιπαρΗ- σα ουτοι. IOA-τω τρόπω πνευθησαν σταθμοῖς

τεσσαρας.

ω εικός, τῶν πολεμίων ντων ιππεων. Ἐπει δε πο- 25ρευόμενοι κ του πεδιο ἀνεβησαν επὶ τον πρῶτον γηλοφον, και κατεβαινον ς επι 'ον Ἀτερον ἀναβαινειν, Ἀνταυθα επιγίγνονται οἱ βάρβαροι, και κτορ έφηλοδ ες το πανες αβαλλον, Ἀσφενδονων, ετοξευον υπὸ μαστίγων' και πολλους κατετίτρωσκον 26 και κρατησαν τῶν Ἐλληνων γυμνητων, ,αι κατεκλεισαν αυτους ισω τῶν πλων- ωτε παντάπασι

ταυτην την μεραν ἄχρηστοι σαν- τω ἴχλω ἔντες και ι σφενδονηται και οἱ τοξόται Ἐπει, πιεζό- 27μενοι ι Ἐλληνες επεχείρησαν διώκειν, σχολὴ μενεπι τ απον ἀεικνοῖνται πλιτα οντες is δε πω

55쪽

προ τ αλλο στράτευμα, ταυτὰ πασχον και επιτο δευτερου λόφου ταυτα γιγνετο υοτ α ro του τρίτου λόφου δοξεν αυτοῖς λη κινειν τουs στρατιωτας πριν π της δεξιας πλευρας του πλαι- 29 σιὼ α γαγον πελταοπας προς το ρος. πειδ' υτοι γενοντο υπ- των πομενων πολεμιων, κετι πετιθεντο οἱ πολεμιοι τοι καταβαίνουσι, δεδοικότες μ. ii ἀποτιμηθείησαν και α μφοτέρωθεν --30 των γενοιντο οἱ πολεμιοι Ουτω τ λοιπον quημ ρας πορευόμενοι οἱ μὲν τῆ δω κατα του γηλόφους, οἱ δε κατα o ρος επιπαριοντες, αφικοντο εἰς ας κώμας και ατρους κατεστησαν κτω πολλοι γαρ ησαν οἱ τετρωμενοι. 31 νταυθα ε μειναν μέρας τρεις κα των τετρυμμένων νεκα και αμ επιτηδεια πολλα ειχον, λευρα,

οἶνον, κριθὰς ἴπποις συμβεβλημένας πολλας Ταυ- τα δὲ συνενηνεγμεν η τω σατραπευοντι τη χωρας. Τεταρτη γ ἡμέρα καταβαίνουσιν εἰς τε πεδιον. 32Ἐπεὶ δὲ κατέλαβεν αυτους Τισσαφ νης - πιλ

δυναμει διδαξεν αυτους η αναγκη κατασκηνησαι υπρῶτον εἶδον κωμην, και μη πορευεσθαι τι μαχO μενους πολλοι γαρ ηο αν πόμαχοι οἱ τετρωμενοι

κα Οἱ κεινου φέροντες και οἱ των ηεροντων τα33ίπλα δεξάμενοι Ἐπεὶ δε κατεσκηι/ ησαν, και επεχείρησαν αυτοῖς ἀκροβολίζεσθαι Οἱ βαρβαροι προς ν κωμην προσιοντες, πολυ περιησαν οἱ Ελληνες πολ γαρ διεφερεν κ τῆς χωρα ορμῶντας αλε

ασθαι η πορευομένους πιουσι τοις πολεμιοις μα-

δεύοντο οἱ βάρβαροι του Ἐλληνικοί ἐξήκοντα στα- διων, φοβουμενοι μη της νυκτος οἱ Ἐλληνες επιθῶν-δλται αὐτάς. Πονηρον γαρ νυκτος εστι στράτευμα IΠερσικον οι τε γαρύπποι αυτοῖς δεδενται, και ως ἐπι το πολὐ πεποδισαένοι εἰσι, του μὴ φευγειν ἔνεκα

36-41. LIB. III. MAΡ. IV. 85 εἰ λυθείησαν εάν τε τις θόρυβος γιγνηται, δεῖ επι- σαξαι τον ιππον Περση ἀνδρὶ και χαλινῶσαι δεῖ και θωρακισθεντ αναβηναι επὶ τον ,πον Ταλαδ παντα χαλεπὰ νύκτωρ τε και θορυβου οντος ποιεῖν. Τούτου νεκα πόρρω ἀπεσκηνων των Ἐλ-

μενους απιεναι και διαγγελλομενους, ακηρυξε τοις Ελλησι συσκευασασθαι, ἀκουόντων ων πολεμίων. Και χρονον μεν τινα ἐπεσχον της πορείας χι --βσροι Ἀπειδὴ IP άψε Ἀγίγνετο ἀπ3εσαν - γαρε κει λυειν αυτοῖς νυκτὰς πορευεσθαι και κατάγεσθαι επὶ το στρατόπεδον 'Επε δη δε σαφως ἀπιόν 37τας om εωρων P Ελληνες, Ἀπορεύοντο και αὐτοιαναζεύξαντες, και διηλθον ἴσον ξηκοντα σταδιλυς' και γιγνεται ποσοῖτον μεταξὶ των στρατευμάτων ωστε τη στεραία υκ εφάνησαν οἱ πολεμιοι, οὐδετὴ τρίτη πῆ δε τετάρτη, νυκτος προελθόντες καταλαμβάνουσι χωρίον ὐπερδεξιον οι βάρβαροι, Ἀμελλον οἱ Ελληνες παριεναι, ἀκρωνυχίαν δρους, si νη κατάβασις χν αι τ πεδίον Ἐπειδη δὲ 4ωρα 38o Ἀειρισοφος προκατειλημμενην πη- ἀκρωνυχίαν, κὐεῖ Ξενοφωντα πὰ της πῶς και κελευε λαβοντα σοῖς πελταστας παραγενεσθαι εις τὰ πρόσθεν. O δὲ Ξενοφων του με πελταστὰς υκ γεν 39επιφαινομενον γαρ εωρα Τισσαφwνην και ἄπαν ὀστρατευμα αυτος δὲ προσελασας ρωτα- πι καλεῖς; δὲ λεγει δευτῶ 'Εξεστιν ραν προκατείληπται γαρ μῖν Ο περ της καταβάσεως λόφος, και κεστι παρελθεῖν, εἰ, τούτους ἀποκόφ-cν 'Aλλατι υκ γε τους πελταστάς δὲ λεγει τι υ 40εδοκει αὐτω ρημα καταλιπεῖν τα ἔπισθεν των πολεμίων πιφαινομενων. Ἀλλα μην ἄρα γ', Ἀφη, βου- λευεσθαι πῶς τις τοὐς ανδρας απελα απ του λόφου.

56쪽

ταυτος φοδον επι τον λόφον ἔνθα σαν οἱ πολε- μιοι και λεγει Κράτιστον, ὼ ειρίσοφε, μῖνιεσθαι - τάχιστα ἐπὶ το ἄκρομ' ην γαρ τουτο λάβωμεν - δυνησονται μενειν οἱ περ της ὀδοὐ, Αλλά, ει βουλει, μενε επι τῶ στρατευματι εγὼ δ'

αενοφῶν τι νεώτερός εστιν, αιρειτα πορευεσθαι' κελευε δε ι συμπεμφα ἀπ του στόματος ἄνδρας 43 μακρον γαρ ν πο της Ουρῶς λαβεῖν Και- ειρι-

σοφος συμπεμπε τους π του ποματος πελτα-στας ελαβε δὲ τους κατα μεσον του πλαισιλαδυνεπεσθαι δ' εκελευσεν αυτω και τους τριακοσιους Ους αυτὀ ειχε των ἐπιλεκτων πι τω στόματι του

44 ντευθεν πορευοντο ς δυναντο τάχιστα Οι επι του λόφου πολέμιοι, ἐνόησαν αὐτῶν την πορείαν ἐπὶ τ ἄκρον ευθυς και αυτοὶ ωρμησαν - 45 μιλλῶσθαι επι τὰ ἄκρον Και ,ταυθα πολλὴ μεν κραυγο ην του Ἐλληνικου στρατευματος, διακελευο- μενων τοις ἐαυτῶν πολλὴ δὲ κραυγη των ἀμφὶ Τι 46 σαφερνην τοις εαυτῶν διακελευομένων Ξενοφων δε

επι την Ἐλλαδα νομίζετε ἄμιλλῆσθαι, νυν πρῖς τους παιδας καὶ τα γυναικας, νυν oλίγον πονησαντες χρόνον ἀμαχεὶ την λοιπην πορευσόμεθα. Σω ρ 47 δας δε o Σικυώνιος ειπεν Ου εξ ἴσου, ω Ξενοφων,

'πυιέναι ἱλις επομενοις Oι δ' ἄλλοι στρατιῶται 49-6.I B. III. CAP. V. 87παλυσι και βάλλουσι και λοιδοροῖσι τον - - ριδαν, στε ηνάγκασαν λαβόντα την σπιδα πορευ-εσθαι. V δε ἀναβάς, ως με βάσιμα ην επὶ τουιππου γεν επε δε ἄβατα ην, καταλιπὼν τον ,πονεσπευδε πεζη Και φθάνουσιν ἐπι τω ἄκρω γενόμε

Ἐνθα δὴ o με βάρβαροι στραφεντες εφ γον ia

καστος δυνατο Ἀνδε Ελληνες εἶχον o ἄκρον. οἱ δε ἀμφι Τισσαφερνην και Αριαῖον ἀποτραπόμενοι ἄλλην δῖν χοντο - δε ἀμφὶ ειρίσοφον καταβάντες ci ' πεδιον ἐστρατοπεδεύοντο 'ν κω εἴμεστη πολλῶν αγαθῶν Ησαν δε και ἄλλαι κωμαι πολλαὶ πληρεις πολλῶν αγαθῶν ἐν τουτω τω πεδιω

εξαπίνης οἱ πολεμιοι πιφαίνονται ν τω πεδιω, και τῶν Ελληνων κατεκοψάν τινας τῶν σκεδασιμένων ντῶ πεδι καθ' ίρπαγην και α νο μαι πολλα βοσκημάτων διαβιβαζόμεναι ει το περαν του ποταμου

κατεληφθησαν. Ἐνταυθα Τισσαφερνης και οἱ συν 3 αὐτῶ καιειν πεχείρησαν τὰς κωμας Και τῶν λ-

Και οἱ .c- ἀμφὶ αειρίσοφον Ἀ γεσαν ες της οβοηθείας ὁ δε αενοφων, πεὶ κατεβη, παρελαυνων τὰς τάξεις, νίκα ἀπ της βοηθείας ἀπηντησαν οἱ 'Ελληνες ελεγεν 'ορῆτε, ὼ ἄνδρες Ελληνες, φιεν βτας την χωραν δη μετερα εἶναι a γαρ τε ε σπενδοντ, διεπράττοντο, ΘΗ καιειν την βασιλέως χώραν, νυν αυτοι καιουσιν ές αλλοτριαν. Ἀλλαεάν που καταλιπωσί γε αυτοῖς τα επιτηδεια, ἔφονται και μῶς ενταυθα πορευομενους. Α , - ειρι- σοφε, εφη, δοκε μοι βοηθεῖν πι τους κάοντας ς

57쪽

88 EXPEDITIO CYRI. 7-14.

ουν μοιγε δοκει' αἰ και ημεῖς, ἔφη, καίωμεν, και

'Επει δὲ π τὰς σκνὰς ἀπθλθον, o μὰν αλλοι περὶ τα επιτηδεια ησαν, στρατVγοὶ δὲ και λοχαγοὶ συνηλθον Και ενταίθα πολλη απορία ην. Ἐνθεν μe γαρ ορ ην περυφηλα, ἔνθεν δὲ ὁ ποταμος τοσουτος τῆ βάθος ως μηδε τα δόρατα περευειν 8 πειρωμενοις os βάθους 'Aπορουμένοις δ αυτοῖς προσελθων τις ἀνηρ Ρόδιος εἶπεν Ἐγὼ θέλω, ἄνδρες διαβοάσαι μῶς κατὰ τετρακισχιλιλυς οπλίτας, 'ν μοι - δε λαι πηρετη τε και τάλαντον μισθον πορίσητε. Ἐρωτωμενος δε του δεοιτο 'Aσκῶν, ἔφη, δισχιλιων δεησοριαι πολλὰ δὲ ὁρῶ ταυταπρόβατα και ιγας και βους και νους, g ἀποδαρέντα καὶ φυσηθέντα Ῥαδίως αν παρέχοι 'ηὐ διάβασιν. 10 Δεγiσομαι δἐ κα των δεσμων ἴς χρησθε περὶ ταίπογγια Τουτοις δ Ἀφη, ζευ ξας τους ασκους προς αλληλους, ορμίσας ἔκαστον ἀσκον λίθους - σας και αφεὶς σπερ ἀγκυρας εἰς O δωρ, διαγαγων καιἀμφοτερωθεν δησας, πιβαλῶ λην και θ επιψο-l ρησω 'Οτι μεν υν - καταδύσεσθε αὐτικα μάλα εἴσεσθε πῶς γαρ ἀσκος δύο ἄνδρας ξει του μηκαταδίναι Ἀστε δε μ' ὀλισθάνειν η υλ κα λγη

Mεχοιεν Ἐνταυθα οἱ μεν ἄλλοι στρατιῶται ἀμφὶ τὰ πιτηδεια σαπι ι δε στρατηγοὶ και οἱ λοχαγοιJ

Οἱ δὲ λεγον τι τὰ μεν προς μεσημβρίαν της επὶ l: Βαβυλῶνα ειε και Μηδίαν, δι' σπερ κοιεν η δεπρος ω επι Σοῖσά τε και Εκβάτανα φεροι, νθα θερίζειν και εαρίζειν λεγεται βασιλεύς φδε διαβάντιτὀν ποταμον προς σπεραν επι Λυδίαν και Iωνιαν φεροι η δε διὰ τῶν ρεων και προ αρκτον τετραμ

οἰκεῖν ἀνὰ τὰ Ορη και πολεμικους εἶναι και βασιλεως Ουκ ἀκούειν- ἀλλα και αμβαλεῖν 'Oτν εις αυτους βασιλικην στρατιάν, δώδεκα μυριάδας τουτων δ υ- δενα ἀπονοστησαι διὰ την δυσχωριαν ποτε μεντοι

O τον σατράπην τον εν ω πεδίω σπεισαιντο, καιεπιμίγνυσθαι σφῶν τε προνεκείνους και κε&ων προς

'Ακουσαντες ταυτα οἱ στρατηγοὶ κάθισαν χωρὶς I7τους κασταχόσε φάσκοντας Σεναι, υδὸν δηλον ποιησαντες ὁποι πορευεσθαι μελλον. δοκε δετοις στρατηγοῖς ἀναγκαῖον εἶναι δια των ρεων εις Καρδουχους εμβαλεῖν τούτους γαρ διελθοντα εφα- σα εις 'Αρμενίαν ξειν η 'Oρόντας ηρχε πολλης και ευδαίμονος 'Εντευθεν δ' εἴπορον φασαν εἶναι 'ποι τις θελοι πορευεσθαι Ἐπι τουτοις θυσαντο, Ι 8ἴπως, πηνίκα και δοκοίη της ἄρας, την πορείαν ποιοῖντο την γαρ περβολην των ρεων δεδοίκεσαν μη προκαταληφθείη και παρηγγειλαν πειδὴ

δειπνήσειαν συνεσκευασμενους πάντας αιαπαυεσθαι, και πεσθαι νίκ αν τις παραγγείλI.

58쪽

Os με δη εν ' ἀναβάσει ἐγένετο μέχρι τρος μαχης, και σα μετὰ την μάχVν εν ταῖς σπονδαῖς ας βασιλευς και ι - Κυρω ναβαντες Ἐλληνες

εο πεισαντο, και σα, παραβαντος τας σπονδας βασιλεως και Τισσαφερνους, πολεμηθη προς τους Ελληνας πακολουθουντος του Περσων στρατευμα-

2 τος, ει τω πρόσθεν λυγω δεδηλωται. Ἐπει δὲ αφι-

ρος ην δια o βάθος και λεγεθος, πάροδος δὲ Ουκην, αλλα τα Καρδουχια ορη αποτομα υπὲρ αυτουτου ποτομου ἐκρέματο, Ἀδόκει δε τοι στρατιώταις 3 δια των ρέων πορευτέον εἶναι 'Hκουον γαρ τωνάλισκομενων τι, εἰ διελθοιεν τα Καρδουχια ρη, ἐντη 'Αρμενία τας et γῆς του Τίγρητος ποταμου, νμὲν βουλωνται, διαβησονται' ην δὲ μ βουλωνται,

νον Την δ εἰς τους Καρδουχους εμβολην οῦδε ποιοῖνται, αμα μὲν λαθεῖν πιιρωμενοι, ἄμα δε φθάσαι

κιας εχοντες και γυναικα και παιδας, ἔφευγον πιτα ρη τα δὲ πιτθδεια πολλα ην λαμβάνειν ησαν δὲ και χαλκωμασι παμπολλοις κατεσκευασμεναι αιοικιαι, ν ουδὲν ἔφερον οι Ἐλληνες Ουδ τους--θρωπους διωκον, υποφειδόμενοι, ει πως ἐθελησει δενοι Καρδουχοι διῖεναι αυτους, δια φιλιας τῆς χω- ρας, Ἀπειπερ βασιλει πολε μιοι σαν. V μεντοι θεπιτηδεια, ο τι τις πιτυγχάνοι, dλαμβανον αναγκη γαρ ην. Οἱ δὲ Καρδουχοι υτε καλουντων Ir κουον ουτε αλλο τι φιλικον Ουδὲν ἐποίουν. Ἐπc δὲ οἱ 10 τελευταῖοι των Ἐλληνων κατέβαινον εἰς ας κωμας απ 'os άκρου ηδη σκοταιοι δια γαρ τε στενηνεῖναι την ὀδον λην την μέραν η ἀνάβασις αυτοῖς εγενετο και κατάβασις), τοτε δὴ συλλεγεντες τινὲς των Καρδουχων τοις τελευταλις ἐπέθεντο και απε- κτειναν τινας και λιθοις και τοξευμασι κατέτρωσαν,ολιγοι τινὲς ὀντες ε απροσδοκητου γαρ αυτοῖς πε-πεσε Ἐλληνικόν. Ε μέντοι τότε λελυς συνε Ilλεγησαν, Ἀκινδυνευσεν ,- διαφθaρηναι 'Oλυ που στρατευματος. Και ταυτ λὶν μὲν την νυκτα υτως εν ταις κώμαις ηυλίσθησαν οι δὲ Καρδουχοι πυρα πολλα ἔκαιον κυκλω επι των ρέων, και συνεωρωναλληλους. Aμα δὲ γῆ μέρα συνελθοῖσι τοι στρατηγοῖς 12 και λοχαγοις των Ελληνων δοξε τυν τε πογγιωντα αναγκαια και τα δυνατώτατα πορευεσθαι χοντας, καταλιποντα τα αλλα, και ποσα ην νεωστι αἰχμαλ μ ανδράποδα εν τη στρατια, παντα φειναι.

59쪽

13 Σχολαιαν γὰρ ἐποίουν τον πορείαν πολλὰ ori ταυπογγια και τα αἰχμαλωτα και πολλοι δὲ οἱ ἐπὶ

τηδεια εοει πορίζεσθαι και φέρεσθαι, πολλων των ανθρωπων οντων. Δοξαν δὲ ταυτα κηρυξαν ουτω

14 πει δὲ ριστησαντες ἐπορευοντο, ποστάντες

ε στενω οἱ στρατηγοί, ει τι ευρίσκοιεν των εἰρημε-

ει τις τι κλεψεν οιον η παιδος πιθυμησας η γυναι- κοντων υπρεπῶν Και ταυτην μεν την μόραν in τως πορευθησαν, τα με τι μαχόμενοι, τα δὲ και . αναπαυομε ι. ις δὲ την στεραίαν χειμὼν γίγνωται πολυς αναγκαιον δ ην πορεύεσθαι Ου γαρ ν

ρῶς πετιθεντο, και στενῶν ὁντων τῶν χωρίων, πιυς προσιοντες τοξευον και σφενδόνων ἄστε ναγκίζοντο οἱ Ελληνες επιδιώκοροες και πάλιν ἀναχάζοντες σχολὴ πορευεσθαι και θαμινὰ παρηγγελλεν Ξενοφῶν πομενειν, ἴτε οι πολεμιοι ἰσχυρῶς πlκε- 17 Otrio. νταυθα- ειρισοφος αλλοτε μενίτε παρε υλο πεμενε, τοτε δὲ Ουχ πεμειεν, αλλ' γε ταχεως και παρηγουα επεσθαι ἄστε δηλον ν ἔτι ἀγμα τι ιη σχολὴ δ' υκ ην δεῖν παρελθόντιτ αιτιον της σπουδης ἰστε η πορεία ὁμοία φυγης id γίγνετο τοις οπισθοφυλαξι. Και παυθα αποθνησκε ανηρ αγαθος Λακωνικος Κλεώνυμος, τοξευθεὶς δια της σπιδος και στολάδος εἰς τὰς πλευράς, l: και Βασιας ρκας διαμπερὲς εἰς την κεφαλην Ἐπειδ αφίκοντο επὶ σταθμόν ευθυς σπερ ἶχεν ο Ξενοφῶν λθων προς το Xεtρίσοφον ἡτιατ αυτόι , τι χ πεμεινεν, αἰ ηναγκάζοντο φεύγοντες ἄμα μάχεσθαι Και νυν δυο καλώ τε κἀγαθὼ ἄνδρε τεθνά- την, και τε ἀνελεσθαι Ουτε θαψεαι αυτὼ ἐδυνάμεθα.

εφη, εις τα δρη, και ἴδε ς αβατα παντα εστι μίαδ αυτη η δός, ν ὀρας, ὀρθία και επι αυτ αν θρώπων ὀρῶν ἔξεστί σοι χλον τοσουτον, οι κατεγληφότες φυλάττουσι την ἔκβασιν. αυτ εγλωπ - 21

φθάσαι πριν κατειληφθαι την περβολην οι δ' Vγεμόνες, ους ἔχομεν ου φασιν εἶναι λλην δον. α δε Ξενοφῶν λεγcι 'Aλλ' ἐγὼ ἔχω δυο ανδρας. πειγαρ μῖν πράγματα παρ μον, νηδρευσαμεν, περημῶ και αναπνευσα ἐποίησε, και ἀπεκτείναμεν τινας

αυτῶν και ζῶντας προυθυμηθημεν λαβεῖν αυτουτουτου νεκα ὁπω a γε μόσιν εἰδόσι την χώραν χρησαίμ.cθα. Και ευθυς αγαγόντες του ανθρώπους λεγχον 23 διαλαβόντες ει τινα εἰδειεν αλλην δῖν η την φανεράν. D μεν ουν τερος ου εφη, και μαλα πολ

λῶν φόβων προσαγομένων Ἀπει δε υδεν Σφελιμον ἔλευεν ὀρῶντος του τερου κατεσφάγη ora λοι 21πος λεξεν ὁτι υτος μὲν δια αὐτα υ φαίη εἰδέναι, ὁτι αυτ τυγχάνει θυγάτηρ κε παρ ἀνδρι εκδεδωμενη αυτος δ' ἔφη γησεσθαι δυνα ν και πο - γίοις πορευεσθαι δόν. Ἐρωτώ μενος δ' ει ιη τι εν 25

αυτη δυσπάριτον χωρίον, φη ειναι πικρον, ὁ ε μητις προκαταληφοιτο, δυνατον ἔσεσθαι παρελθειν. Ἐνταυθα δόκει συγκαλεσαντας λοχαγους και πελ 26ταστὰς και τῶν πλιτῶν λεγειν τε α παρόντα, καιερυπῶν ει τις αυτῶν στιν ὁστις α ρ αγαθὰς ἐθελειγενέσθαι, καιόποστας ἐθελοντης πορευεσθαι. 'φί 27στανται τῶν μὲν ὁπλιτῶν 'Aρtστώνυ μος εθυδριευς 'Αρκας και 'Aγασιας Στυμφάλιος 'A'κάς, αντιστασιαζων δε αυτοῖς Καλλί μαχος Παρράσιος Αρκας καιουτος φη θελειν πορευεσθαι προσλαβὼν θελοντας εκ παντὰς του στρατευμ ατος εγὼ γαρ, εφη, ευ οἶδα ἔτι φοντα πολλοι τῶν νεων ε μοληγουμενου i 28

τουτου ρωτῶσιν ει τις και τῶν γυμνητων ταξι χωνεθέλοι συμπορεύεσθαι. 'φισταται Ἀριστεας Xῖος,

60쪽

αυτα γενετο.

ην λάβωσι το ἄκρον, o χωρίον φυλάττειν, ἄμα δὲ

τῆ μέρα Υ σαλπιγγι σημαίνειν και τους μὲν νωοντας λαι επι τους κατεχοντας την φανερὰν ἔκβασιν, αὐτοι δὲ συμβολης ἐνεκεν βαίνοντες ὐἄν δυ-

2 νωνται ταχιστα Ταυτα συνθέμενοι οἱ μεν πορευ- οντο, πληθος ως δισχιλιοι και δωρ πολυ εξ υ- ρανου αενοφων δε εχων τους Oπισθοφυλακας γελοπι ος την φανερὰν ἔκβασιν, πως ταυτη τῆ δω οἱ πολέμιοι προσεχοιεν τον νουν και ως μαλιστα λα-3 θοιεν οἱ περιιοροες. πεὶ δὲ σαν επι χαράδρα ἱοπισθοφυλακες ην δε διαβαντας προς το ρθιον ἐκβαίνειν, τηνικαυτα ἐκυλίνδουν οἱ βάρβαροι ὀλοιτρόχους μαξιαίους και μείζους και λάττους λιθους , ο φερόμενοι προ τας πετρας πταιοσε διε

τον ον εμόνα, κυκλω περιιοντες, καταλαμβανουσι τους φυλακας αμφι τυ καθημενους και τους μεν κατακανοντες τους δ καταδιώξαντες αυτοὶ νταῖθ6 εμενον , τ ακρον κατέχοντες. οἱ ου κατεῖ ον,

7-13. LIB. IV CAP. I. 95το αυτόθεν επι τους πολεμιλυς ην et επὶ τῆ φανεραοδ ἐκάθηντο. Και τὴν με νυκτα ενταυθα διηγαγον επεὶ δ' Ἱμέρα υπέφαινεν, ἐπορευοντο σιγ9 συντεταγμένοι επὶ τους πολεμίους' και γαρ ομίχλη ἐγένετο, στ ελαθον εγγυς προσελθόντες. 'Επεὶ δὲ εἶδον αλληλους, τε σάλπιγξ πεφθέγξατο και ἀλαλάξαντες ιεντο επὶ τους ἀνθρώπους χι δ'Ἀυκ ἐδέξαντο, ἀλλα λιποντες την ὀδον φευγοντες λιγοι ἀπεθνησκον γυμνοι γὰρ γ σαν. Οἱ δὲ ἀμφὶ cιρισοφον ἀκοῖσαντες τῆς 8 σάλπιγγος, εὐθυς ιεντ ἄνω κατὰ την φανcρὰν ὀδόν ἄλλο δε τῶν στρατηγῶν κατὰ ἀτριβεῖς ὀδους πορευοντο L ετυχον ἔκαστοι ντες, και ἀναβάντες λεδ αντο ἀνίμων ἀλληλους τοις δορασι. μα ουτοι' πρῶτοι συνέμιξαν τοις προκαταλαβουσι τ χωρίον. Ξενοφῶν δε ἔχων τῶν oπισθοφυλάκων τους μίσεις, επορε ετ ηπερ οἱ ὀν γεμόνα εχοντες ' εὐόδωτάτη γὰρ ν τοις υποζυγιλις τους δὲ μίσεις πισθεν τῶν υποζυγιων ταξε. Πορευό μενοι δ' εντυγχάνουσι λό- 10- πὲρ τῆς ὀδου κατειλημμένω π τῶν πολεμίων, ου η ἀποκοψαι η ανάγκη 1 διεζευχθαι ἀπο τῶν ἄλλων Ἐλληνων. Και αυτοὶ μὲν αν ἐπορευθησαν ὐπερ οἱ ἄλλοι, τὰ δὲ πογγια οὐκ ην ἄλλη η ταυ - τη εκβηναι 'Ενθα δὴ παρακελευσάμενοι ἀλληλοις 11 προσβάλλουσι προς το λόφον ὀρθίοις τοῖς λοχοις, Ου κύκλω, ἄλλα καταλιπόντες ἄφοδον τοις πολεμιλις, ει βουλοιντο φευγειν. Και τεως μ ὲν αυτους ἀνα- 12 βαίνοντας πη δυναντο εκαστος οἱ βάρβαροι το ξευον και Ἀβαλλον, Ἀγγυς δ' -υ προσίεντο. ἀλλα φολλείπουσι το χωρίον Και τουτον τε παρελν

λύθεσαν οἱ Ἐλληνες, και τερον ὀρωσιν εμπροσθεν λόφον κατεχόμενον επὶ τουτον αυθις δοκε προ εσθαι. 'Εννοησας δ' ὁ Ξενοφων, μη ει ημον κα 13ταλιποι τον λωκότα λοφον, και πάλιν λαβόντες ιπολεμιοι πίθοιντο τοις υπογγιοι παριουσιν, επὶ

voia δ' η τὰ inro για, τε δια στενῆς τῆς ὀδοῖ