Xenophontis Anabasis [microform]

41쪽

πιστον γενέσθαι, και Κυρος ἀνέβη ξενικω διαμισθοδοσίας πιστευων τούτω Ἀμε καταβηνα δι' 23 ευεργεσίας ἰσχυρόρ. Oσα δε μοι μεῖς χρησιμοiεστε, α με και on ειπας, το δὲ μέγιστον ἐγ-οἶδα την μεν γαρ επι τὴ κεφαλῆ τιάραν βασιλεῖ μονωεξεστιν ὀρθην χειν, την δ' πι τὴ καρδια σως ἄν

24 Ταυτα εἰπὼν ἔδοξε τω Κλεάρχω ἀληθη λεγειν

και ειπεν Ουκουν, φη, ιτινες, τοιουτων μῖν εἰς φιλιαν παρχοντων, πειρῶνται διαβάλλοντες πολε- μιους ποιησαι μας, αξιοί εἰσι τα ἔσχατα παθειν;

25 Και εγ- μεν γε, ἔφη ὁ Τισσαφέρνης, ει βούλcσθέ

μοι οι τε στρατηγοὶ και ι λοχαγοὶ ἐν τω ἐμφανέι ἐλθεῖν, λεξω τους προς με λεγοντας ς' ἐπι- 26 βουλεύεις μοί τε και η συν μοι στρατια Ἐγὼ Γ, εφη o Κλέαρχος, αλ πάντας και σοι αυ δηλωσω27 οθεν γὼ περι σου,κουω. I Ἐκ τούτων δ' των λόγων Τισσαφερνης φιλοφρονουμενος τότε μὲν μενειν τε αυτον κελευσε και σύνδειπνον ποιησατο τ' ἐυστεραια o Κλεαρχος, ἐλθων επὶ το στρατόπεδον,οηλός τ ην πάνυ φιλικῶς οἰόμενος διακεῖσθαι τω Τισσαφερνει, και α λεγεν κεῖ ς α λγγειλεν εφητε χρῆναι ἰεναι παρα Τισσαφέρ ν Ους κελευσε, καιοι αν ξελεγχθωσι διαβάλλοντες των Ελληνων, ως

28 τιμωρηθηναι Ἐπωπτευε δὲ εἶναι τον διαβάλλοντα

Μ ενωνα, εἰδὼς αυτον και συγγεγενημένον Τισσαφέρνει με Aριαιου και στασιάζοντα αὐτω, καὶ πιουουλευ- οντα πω το στρατευμα απαν προς αυτον λαβων

29 φιλος η Τισσαφέρνει 'Εβούλετο δὲ και, Κλεαρχος

απαν το στρατευμα προ εαυτον εχ ειν την γνωμην, και τους παραλυπουσας εκποδὼν εἶναι Των δὲ στρατιωτων αντελεγον τινες αυτω, μη ἰέναι πάντας τους λοχαγοῖς και στρατηγούς, μηδε πιστευειν Τισσα-3 φερνει ' δε Κλέαρχος σχυρως κατετεινεν, ἔστε 31-38. LIB. II. CAP. V. 57oιεπραξατο πεντε μὲν στρατηγοῖς ἰεναι εικοσι δὲ λοχαγούς συνηκολούθησαν δὲ ς εἰς ἀγορὰν κα τωναλλων στρατιωτων ως διακόσιοι.

Επεὶ δ' ησαν επὶ ταῖς θύραις ταις Τισσαφ*νους, 3 lυι ρεν στρατqγοι παρεκληθησαν εισω. Πρόξενος Βοιωτιος, Μενων Θετταλος, Ἀγιας 'Αρκάς, Κλέορχος Λάκων, Σωκράτης Ἀχαιος χι δὲ λοχαγοι επι ταις θυραις εμενον. Ου πολλοῦ δε έστερον -πὶ του 32αυτοῖ σημείου ι' ἔνδον ξυνελαμβάνοντο και- ελκατεκοπησαν. Μετα δε ταυτα των βαρβάρων τινὸς

ιππεων δια του πεδιο ελαύνοντες, τινι εντυγχανοιεν

Ελληνι η δουλω γ ελευθερω παντας Ἀκτεινον. Οἱ 33 δε αλληνες την τε ἱππασιαν αυτῶν ἐθαύμαζον εὐτου στρατοπεoου νῶντες, και O τι ἐποίουν μφιγνόουν, πρὶν Νίκαρχος Ἀρκὰς Ἱκε Cύγων, τετρωμ ενος εις την

γαστερα και τα εντερα ἐν ταις χερσὶν χων, και ειπε

πώτα τα γεγενημένα. Ἐκ τουτου δ' P Ελληνcς 34εθεον επι α πλα πάντες ἐκπεπληγμένοι και νομίζοντες αὐτίκα ξειν αυτοῖς ἐπι τ στρατόπεδον GP35δε πάντες μὲν ου ηλθον, Ἀριαῖος δε και Αρτάοζος και Μιθριδάτης -τήσαν κυρή πιστότατοι- ί δετων Ελλη νων Ἀρμηνεῖς ἔφη και τον Τισσαφερνους αοελφον συν αυτοῖς ὁραν και γινωσκειν ξυνηκολουθουν δε και αλλοι Περσῶν τεθωρακισμενοι εις τριακοσιους. Ουτοι Ἀπει Ἀγγυς σαν, προσελθει 36εκελευον ει τις εἴη των Ἐλληνων η στρατηγὸς λοχαγός, ἴνα ἀπαγγειλωσι τα παρὰ βασιλεως. mcτὰ 37 ταυτα ξηλθον φυλαττόμενοι των Ελληνων στρατηγοι με Κλεάνωρ Ορχομενιος και Σοφαίνετος Στυμ

μαθοι τα περ Προξένου αειρίσοφος δ' τυγχανεν απὼν ν - τινι ειν ἄλλοις επισιτιζόμενος. Ἐπει 38δV δε στησαν εις πηκοον ειπεν Ἀριαῖος τάδε Κλε- Ορχος μέν ω ἄνδρες Ελληνες επε επιορκων τε εφάνηκα ταν σπονδὰς λυων, χει την δίκην και τεθνηκε' Προξενο δε και Μενων, τι κατηγγειλαν αυτοὶ ν

42쪽

τάτω τε και πανουινγοτάτω, τους τε ανδρας αυτους

ε παρὰ τους ορκους λυε τας σπονδάς, την δικηνευει δίκαιον γαρ απόλλυσθαι τους πιορκουντας

Πρόξενος δε και λων ἐπείπερ εἰσιν μετεροι νιεν εὐεργεται, μέτεροι δὲ στρατηγοί, πεμψσατε αυτους δευρo δῆλον γαρ τι φίλοι γε ὁνσες ἀμφοτεροις πειράσονται ,αι δμῖν και 'μῖν σα βελτιστα ξυμ- 42 βουλευειν Προς ταυτα οἱ βάρβαροι πολυν χρόνον διαλεχθέντες αλλη λοις ἀπθλθον οὐδὲν ἀποκρινάμενοι.

Οἱ μὲν δγὶ στρατηγοι ιτω ληφθεντες ἀνηχθησαν

ως βασιλεα, και ἀποτμηθεντες τας κεφαλὰς τελευ- σαν εἴς μεν αυτῶι Κλεαρχος μολογουμενως κπάντων ων εμπείρως αὐτο εχόντων δόξας γενεσθαι 2 ἀνη και πολεμικος και φιλοπόλε αος σχατως Καιγα δη, ως με πόλεμος ην τοις Λακεδαιμονιοις προς τους 'Aθηναίους, παρεμενεν Ἀπεὶ δὲ ειρηνη γε- νετο, πείσας την αυτου πόλιν ως ι Θινακες αδικουσι τους Ελληνας, και διαπραξάμενος ως δυνατο παρα

αλλ ήχετο πλεων εις Ἐλλησποντον Ἐκ τουτου 4κα Ἀθανατωθη υπὶ των εν τῆ Σπάρτm τελῶν ἴς απεινῶν Hδη δὲ φυγὰς, ερχεται προς Κῆρον, καιοποιοι με λογοις πεισε Κῶρον ἄλλ γεγραπται διδωσι δὲ αυτω Κυρος μυρίους δαρεικούς - δὲ λαβὼν βουκ επι ραθυμίαν τράπετο, αλλ' arro τουτων τῶν χρηματων συλλεξας στράτευμα πολεμει τοῖς Θραξί, και μαχ τε νίκησε και πῖ τουτου δὴ εφερε καιηγεν αυτους ' και πολεμῶν διεγενετο με ι κυρος εοεηθη του στρατευματος τότε δὴ σήλθεν ξυν

Ταυτα υν φιλοπολεμου μοι δοκε ανδρος εργα 6ειναι, σπις, ειν με εἰρηνην ἄγειν ἄνευ αἰσχυν ς και βλαβης, αιρεῖται πολεμεῖν Ἀων δὲ ραθυμεῖν, βουλεταν πονεῖν στε πολεμεῖν' Ἀξῖν δὲ χρηματα

ποιεῖν. Εκεῖνος δε σπερ εἰς παιδικὰ η εις ἄλλην

τινα Οονην θελε δαπανα εις πόλεμον χυτω μεν

ειναι τι φιλοκίνδυνός τε ν και μερας και νυκτὀς αγων πι τους πολεμίους, καιαν τοις δεινοῖς φρόνιμος,

τα επιτηδεια και παρασκευάζειν ταυτα ικανος δε και

43쪽

60 EXPEDITIO CYRI. fl1-18. φοβεῖσθαι ἄλλον τὰν ἄρχοντα Η τους πολεμίους,

ε ελλο η φυλακας φυλάξειν ν φίλων ἀφέξεσθαι

II ν προφασιστως ἰέναι πρός τους πολεμίους. 'Εν μεν υν τοῖς δεινοῖς θελον αυτου κουειν σφοδρα καὶ ου αλλον ηρουντο οἱ στρατιῶται και γαρ ὀστυγνον τότε φαιδρὰν αὐτο ἐν τοῖς αλλοις προσωποι ἔφασαν φαίνεσθαι, καὶ τ χαλεπον ἐρρωμένον

προς τους πολεμ&υς δοκε ειναι ' στε σωτηριον καιl ουκέτι χαλεπόν ἐφαίνετο πιτε δ' ἔξω του δεινου γένοιντο καὶ 'είη προ αλλους ἀρχομένους απιεναι, πολλοι αὐτὰν ἀπέλιπον το γαρ ἐπίχαρι υκ εἶχεν, ἀλλὰ H χαλεπος η καὶ μός τε διεκειντο πρῖς αυτον οἱ στρατιῶται ἄσπερ παῖδες προς διδασκαλοκI Καιο .ου φιλια μὲν και ευνοία πομενους ΟυδέποτεΥW ista ες δε η π πόλεως τεταγμένοι Ἀπλτου δεῖ αι η λλη τινὶ ἀνάγκ κατεχόμενοι παρείησαν 14αυτω σφόδρα πειθομενοι ἐχρῆτο 'Επειδ δε καιηρξαντο νικῶν ξυ αυτω τους πολεμίους, μεγάλα δηη τα Ῥησίμους ποιουντα ιναι τους ει αυτωστρατιωσας το τε γαρ πρῖς τους πολεμίους θαρσαλεως ἔχειν παρῆν, και τ την παρ' ἐκείνου τιμωρίαν 15 φοβεῖσθαι αὐτοῖς εὐτάκτους ποίει. Τοιουτος μεν

δὴ ἄρχων μ' ἄρχεσθαι δὲ π αλλων Ου μάλα ἐθελειν ἐλεγετο. 'LI δὲ, τε ἐτελεύτα, ἀμφὶ τα

επεθύμει γενεσθαι mi τα μεγάλα πράττειν κανός κα δια ταύτην την επιθυμίαν ἔδωκε Γοργὼ ἀργύριον l7 τω Λεοιπίνω. Ἐπει δὲ συνεγενετ εκείνω, ἱκαν δη νομίσας εἶναι και ἄρχειν και φίλος, τοῖς πρωτοις μ' η'ἀσθαι εὐεργετων, Ἱλθεν εἰς ταυτας τὰς συνΚυρω πράξεις και ετ κτησεσθαι εὐτούτων νομα μεγα και δυναμιν μεγάλην -αὐ χρηματα πολλά l τοσουτων δ' πιθυμων σφόδρα ενδηλον α και OsrOειχεν, ὁτι τούτων οὐδὲ αν θελοι κτῶσθαι μετὰ οδικιας, αἰά συν του δικαίω και καλῶ ετ δειν19-26. LIB. II. CAP. VI. 61 τουτων τυγχάνειν, νε δε τουτων μ' 'Αρχειν δε 19 καλῶν με και αγαθῶν δυνατος ν' ου μεντοι - αιδῶ τοις πρατιώταις αυτου υτ φοβον ἱκανος εμποιησαι, ἀλλα και γ σχύνετο ἄλλον του στρατιώτας η οι ἀρχόμενοι ἐκεῖνον και φοβουμενο μἄλλονην φανερῖς τὀ ἀπεχθάνεσθαι τοι στρατιωται οἱ

στρατιῶται το πιστεῖν κείνω 's2ετ δε αρκειν 20 προς το ἀρχικὰ εἶναι και δοκεῖν τον με καλῶς ποιουντα παινειν, τον δὲ δικουντα μη παινεῖν.Tοιγαρουν αὐτ οι μεν καλοί τε καγαθοί των συνόντων υνοι σμν, οι δε αδικοι ἐπεβουλευον ως

εὐμεταχειρίστω ὁντι 'οτε δὲ ἀπέθνησκεν, ν των

ως τριάκοντα.

πλουτειν σχυρῶς, πιθυμων δε αρχειν πως πλείω λαμβάνοι Ἀπιθυμων δε τι μασθαι, ἴνα πλειω κερδαίνοι φίλος τε Ἀβούλετο εἶναι τοις μεγιστα δυναμενοις,

ζεσθαι ἄν επιθυμοίη συντομωτάτην ετ οδον ειναι δια του πιορκεῖν τε και ψεύδεσθαι και εξαπαταν' ὀ

ηλιθίω ειναι Στεργων δε φανερῖς με ην Ουδένα, 23οτω δὲ φαίη φίλος εἶναι, τουτω ἔνδηλος γίνετο πι-

44쪽

27 τους πρωτους, τουτους ετ δεῖν κτησασθαι. o δεπειθομενους τους στρατιωτας παρασχέσθαι ἐκ του συναδικεῖν αυτοῖς μηχανοῦτο Τιμῶσθαι δὲ και θεραπευεσθαι ξίου πιδεικνυμενος τι πλεῖστα δυναιτο και ἐθέλοι αν Σικέιν. υεργεσίαν δὲ κατελεγεν,οποτε τις αυτου φιπιατο, τι χρώμενος αυτῶ υκ 28 απωλεσεν αυτον. Και ταμεν δ' ἀφανη ἔξεστι περιαίτου λευδεσθαι α δὲ παντες σασι, τάδ' οπι. Παρα ριστιπιτ μεν ἔτι ραιος ων στρατ πεῖν διεπράξατο των ξενων 'Αριαι δὲ βαρβάρω οροι, ἔτι μειρακιοι καλοῖς ηδετο, οἰκειοτατος τι ραῖος νεγενετο αυτος δε παtδικὰ ειχε Θαρυπαν, αγλειος ων 29 γενειῶντα. ποθνησκόντων δὲ τῶν συστρατηγων, - ἐστράτεσσαν επι βασιλε ξυν Κυρω, ταυτὰ

θάνατον στρατηγων τιμωρηθῶς rro βασιλέως ἀπεθανεν, συζωσπερ Κλεαρχος και οἱ αλλοι στρατηγοὶ

αποτμηθέντες τας κεφαλας, σπερ τάχιστος θάνατος ooκε ειναι, αλλα ζῶν αἰκισθεις ενιαυτον, πονηρος λεγεται της τελευτης τυ εῖν.

30 γιας δε ὀ Αρκας και Σωκράτη O 'Aχαιος καιτουτω ἀπεθανέτην τουτων δὲ Ουθ' ως εν πολεμωκακῶν Ουδεὶς κατεγελα-- εις φιλίαν αυτους μεμωετο στην δε ἄμφω ἀμφὶ τα πεντε και τριάκονταετη ἀπο γενεάς.

ΚΥΡΟΥ ΑΝΑΒΑΣΙΣ.

CAPUT I. πισα μεν δὴ ν τῆ ἀναβάσει τὴ μετὰ Κυρου-ι 1

Ἐλληνες πραξαν μέχρι της μάχης, και σα πειΚυρος τελευτησεν γενετ απιοντων ων Ελληνων συν Τισσαφερνει ν ταις σπονδαῖς, ε τω προσθεν λογάδεδη λωται. Ἐπει δὲ Ο τε στρατηγοὶ συνειλημ- 2μενοι ησαν κα των λοχαγῶν κα των στρατιωτῶν ι συνεπόμενοι απολωλεσαν, ε πολλῆ δ απορία ησαν οἱ Ἐλληνες, ενθυμουμενοι μεν τι επὶ ταις βασιλευος θυραις σαν, κυκλω δε αυτοῖς παντη πολλα καιεθνη και πολεις πολεμια ησαν, ἀγορὰν δε υδεις ετιπαρεξειν μελλεν, ἀπεῖχον δε της Ἐλλαδος υ μεῖον η μυρια στάδια, γεμὼν δ' Ουδεις τῆς δου ην, ποτα- μοι δε διεῖργον ἀδιαβατο ε μεσω της ικαδε δου, προυδεδώκεσαν δὲ αυτους και οἱ συν πω αναβαντες βάρβαροι, μόνοι δε καταλελειμμενοι ησαν Ουδε ἱππεα

Ουδένα συμμαχον εχοντες ἄστ ε δηλον ην οτι νικῶν- τες με Ουδ αν ἔνα κατακάνοιεν, ηττηθεντων δε αυτῶν Ουδεις αν λειφθείη ταυτα εννοου μενοι και αθυμως 3εχοντες, λίγοι μεν αυτῶν εἰς την σπερα σιτουεγ σαντο, λιγοι δὲ πυρ ἀνεκαυσαν επὶ δε α πλαπολλοι υκ χθον ταυτην την νυκτα ανεπαυοντο δε που τυγχανεν καστος, Ου δυνάμενοι καθευδειν υπο λυπης και ποθου πατριδων, γονεων, γυναικων, παί6ων, ους υποτ νόμιζον τι ὀψ/εσθαι Ουτω μεν δὴ διακείμενοι πάντες ανεπαυοντο.

Η δε τις εν τῆ στρατια ενοφῶν Αθηναῖος Οὐέ

45쪽

συνηκολουθει, αλλα Πρόξενος αυτον μετεπεμψ ατ οικοθεν ξενος ων ἀρχαῖος υπισχνειτο δ αυτοι , ειελθοι, φίλον Κυρω ποιησειν O αυτος φη κρείττω νεα- νομίζειν της πατρίδος ' μέντοι Ξενοφωναναγνους τρον ἐπιστολην ἀνακοινοῖται Σωκρατε τω 'Aθναίω περ πος πορειας Και- Σωκράτης - πτευσας μη τι προς της πόλεως οι παίτιον ιη Κυρωφιλον γενεσθαι, τι δοκε ὀ Κυρος προθυμως τοις Λακεδαιμονιλις επι τας Αθηνας συμπολεμησαι,

συμβουλεύει τοῦ Ξενοφῶντι πιθόντι εἰς Δελφούς φανακοινῶσαι τλθεω περ της πορειας. Ἐλθὼν δ' ὁ Ξενοφῶν ἐπηρετο τον Απόλλω τίνι αν θεῶν θυων

και ευχόμενος κάλλιστ α και αριστα ελθοι την δονην πινοεῖ, και καλῶς πράξας σωθείη Και Δεῖλεν

7 αυτ ὀ Ἀπόλλων θεοῖς oli ἔδει θύειν. Ἐπεὶ δε

μικρῖν δ' πνου λαχων ειδεν ἔναρ. Εδοξεν αυτωβροντης γενομενης σκηπτὸς πεσεῖν εἰς την πατρωαν οἰκίαν, και εκ τούτου λάμπεσθαι πασαν Περιφω I 2βος δ' ἰθυς ἀνηγερθη, και o ναρ πῆ μεν κρινεν αγαθόν, ἔτι εν πόνοις - και κινδυνοι φως μεγα κΔιῖς ἰδεῖν δοξε πη δὲ και φοβεῖτο, o τι πω Διος με βασιλεως o ἔναρ δόκει αυτω Πναι , κυκλω δὲ ἐακει λάμπεσθα το πυρ, η υ δυναιτο εκ της χωρας ξελθεῖν της βασιλεως, δελ ειργοιτο παντοθεν πό τινων ποριῶν. οποιόν τι μεντοι στὶ δη τω τοιουτον ναρ δεῖν 13εξεστι σκοπεῖν εὐ τῶν συμβάντων μετα το ναρ. Γινεται γαρ ταδε ευθυς Ἀπειδὶ ἀνηγέρθη, πρῶτον μεν εννοια αυτω εμπίπτει Πι κατάκειμαι; η δε νυξ

προβαίνει ἄμα δε p μέρα εἰκῖς τους πολεμίους ηειιν E δὲ γενησόμεθα επὶ βασιλεῖ, τι Ἀμποδὼν

μη ουν πάντα μεν τα αλεπωτατ επιδοντας, παντα

δὲ α cινότατα παθόντας, βρι μενους ἀποθανεῖν;

'Οπως δ' ἀμυνουμεθα χυδεις παρασκευαζεται Ῥυδὲ 14 επιμελεῖται, ἀλλα κατακείμεθα, σπερ εων σDχίαν ἄγειν. 'Ευὼ υν 'Oν εα ποίας πολεως στρατηγον προσδοκῶ ταυτα πράξειν ; ποιαν δ' ηλικίαν μαυτωελθεῖν ἀν-cνω; om γαρ Ἀγωγ ετι πρεσβύτερος εσομαι, εὰν τημερον προδῶ μαυτον ταῖς πολεμιοις. Ἐκ τουτου ανισταται και συγκαλει τους Προξενου 15

λιστα αγωνιουμεθα. Και ρην αι φησόμεθα και 17 επι βασιλει γενησόμεθα, τί οἰόμεθα πείσεσθαι Og

46쪽

και - μομητρίου και του μοπατρίου ἀδελφοῖκα τεθν κότος δ' ἀποτεμων τὴν κεφαλην και την χεῖρα ἀνεσταυρωσεν' μἀς δε, odi κηδεμων μεν

δεις πάρεστιν, στρατευσαμεν δὲ π αυτον ως δουλον αντι βασιλεως ποιησοντε και αποκτενουντ18τες, ει δυναίμεθa, τί αν ἰομεθα παθεῖν Ἀρ' υκ αν επι ἄν ἔλθοι, ως μοῦς τα ἔσχατα αἰκισα λενος τἄ- σιν ἀνθρωποι φόβον παράσχοι του μη στρατευσαι επ αυτόν ποτε Ἀλλ' Oπως τοι μη π Ἀκείνω γε - 19 σόμεθα πάντα ποι εον Ἐγὼ μεν ουν, εστ μενα σπονδα ησαν, υποτε παυόμην μῶς μεν οικτειρων, βασιλε δὲ και τους συ αυτω μακαριων, διαθεωμενος αυτῶν σην μεν χωρα και ιαν χοιεν,

στρατιωτων πότε ενθυμοίμην, τι των με αγανων παντων ουδενος μῖν μετείη, εἰ, πριαίμεθα, τουδίνησόμεθα ρδειν οτι ολιγους ἔχοντας, ἄλλως δε πως

πορίζεσθαι τα επιτηδεια λίνουμενους ρκους η κατεχοντας μῶς ταυτ υνα ι μενος ενιοτε τας σπονδὰς μἄλλον Ἀφοβούμην η νυν τον πολεμον. 21 Ἐπει μεντοι κεῖνοι λυσαν τὰς σπονδάς, λελυσναι μοι δοκεῖ και η κε&ων βρις και η μετερα ποψι 'Eν με- γὰρ Νη κειται ταυτα τα ἀγαθα αθλα, πωτεροι αν μων ἄνδρες ἀμείνονες σιν αγωνοθεται δ ἱ22 θεοι εἰσιν, οι συν μῖν, ως' εἰκός, σονται Ουτοιμεν γαρ αυτους επιωρκηκασιν ' μεις δε πολλα ρων- τες αγαθά, στερρῶς αυτων ἀπειχόμεθα δια τους των θεων ρκους ,στε ξεῖναί ριοι δοκεῖ μναι επι τοι 23 αγῶνα πολυ συν φρονηματι μείζονι η τουτοις. Ἐτι δεχομεν σωματα κανωτερα τουτων και λυχη και θαλπι και πονους φερειν Ἀχομεν δε και ψυχας - τοις

θcia ἀμείνονας οἱ δε ἄνδρες α τρωτοι και θνητοι ι ἄλλον μῶν η Οἱ θεοί ,σπερ o προσθεν νικην 24ημῖν διδῶσιν. Ἀλλ' ἴσως γα και αλλοι ταλαενθυμουσαι, προ τῶν θεῶν μ' ἀναμενωμεν αλλους

25 31. LIB. III. CAP. . Gεφ' μἀς ελθεῖν, παρακαλουντας επι τα κάλλιστα γα, ἀλλ' ημῶς ἄρξωμεν του ξορμησα και τους ἄλλους επὶ την ἀρετην Φάνητε τῶν λοχαγῶν ἄροστοι και τῶν στρατηγῶν ἀξιοστρατηγότεροι. Κἀγὼ 25δε, εἰ μεν μεῖς θελετε ξορμἄν επὶ ταυτα, ἔπεσθαι υμῖν βουλομαι ει δ' x μεις τάττετε με ηγεῖσθαι, δε προφασίζομαι se λικίαν, ἀλλα και ἀκμάζεινηγουμα ερύκειν ἀπ εμαυτοῖ τα κακά. o μεν αυτ Ἀλεξεν, χι δὲ λοχαγοι ἀκουσαντες 26 ταῶτα ἡγεῖσθαι κελευον ἄπαντες πλην 'Aπο νιδης τις ην, βοιωτιάζων τῆ φωνὴ ουτος δ' εἶπεν τι φλυαροίη οστις λεγε ἄλλως πως σωτηρίας αν τυχεῖν ἡ βασιλέα πεισας, ει δυναιτο και ἄμα ηρχετο λεγειν

ταυτῶ γε μεντοι σθα τουτοις, τε βασιλευς, πειΚυρος ἀπεθανε, μεγα φρονησας επὶ τουτω, πεμπω

ἐκελευε παραδιδόναι τα πλα Ἐπc δὲ μεῖς o 28 παραδοντες, ἀλλ' εξωπλισμενοι ελθόντες παρεσκη rσαμεν αυτῶ τι υκ ποίησε πρεσβεις πεμπων καισπονδὰς αιτῶν και παρεχων τα επιτηδεια εστ σπονδῶν ετυχεν 'Επε δ α οἱ στρατηγοὶ και λοχαγοί, 29

ῶσπερ δὴ, κελευεις, εἰς λόγους αυτοι ἄνευ πλωνῆλθον, πιστευσαντες ταις σπονδαις, ου νυν κεῖνοι παιομενοι, κεντουμενοι, βριζόμενοι, ουδὲ ἀποθανειν οἱ τλη μονεὶ δύνανταιν Ἀαὐ μάλ', οἶ μαι, 'ρῶντες

τουτου πάντα εἰδὼς τους μεν ἀμυνασθαι κελευοντας λυορεῖν φης, πείθειν δὲ πάλιν κελευεις ἰόντας μοι - ἄνδρες, δοκεῖ τον ἄνθρωπον τουτον 30μ ε προσίεσθαι ει ταυτο μῖν αυτοῖς, ἀφελομενους τε την λοχαγιαν σκευο ἀναθεντας, τοιούτω χρη σθαι. Ουτος γαρ και την πατρίδα καταισχύνει καιποῦσαν την Ἐλλάδα, τι Ἐλλην, τοιουτός ἐστιν.

Ἀλλα τουτω γε υτ της Βοιωτίας προσηκε ουδὲν

47쪽

M EXPEDITIO CYRI. 32-37.

33 σῶος εἴq, τον λοχαγο, Ἐπει δὲ πάντες συνῆλθον,ει το προσθεν των πλων ἐκαθέζοντο και ἐγένοντο οἱ συνελθόντες στρατηγοὶ και λοχαγοι ἀμφι τους εκατον. τὰ δὶ ταυτα AH σχεδOw μέσαι 1σαν 31 νυκτες Ἐνταυθα Ιερ υμος Ἐλεῖος, πρεσβυτατος

μεν δὴ πάντες επιστάμεθα τι βασιλευς και Τισσα- φ ρνης, ους μὲν δυνηθησαν, συνειληφασιν μων τοις δ' ἄλλοις δῆλον τι επιβουλεύουσιν, ὼς Η δυ- νωνται, ἀπολεσωσιν. μῖν δε γ' οιμαι πάντα ποι- Πεα ως μηποτε επι τοις βαρβάροις γενωμεθα, ἀλλα36 μἀλλον η δυνωμεθα, κεῖνοι φ' ημῖν. Ευ τοίνυν

ληλυθατε, μεγιστον εχετε καιρόν. Οι γαρ στρατιῶται πάντες υτοι προς νῆς ἀποβλεπουσι καν με υμῶς ὀρωσιν ἀθυμουντας, πάντες κακοὶ εσονται ην δὲ μεῖς αυτοι τε παρασκευαζόμενοι φανεροι τε επι τους πολεμίους και τους ἄλλους παρακαλητε, υιπις τι 'iλονται ἡμῖν και πειράσονται μιμεῖσθαι. 37 Ισως δε τοι και δικαιον εστιν - ῶς διαφερειν τι του -

των. μεῖς γαρ εστ στρατ ποί, μεῖς ταξίαρχοι και λοχαγοί και τε ιρήνη ην, ἡμεῖς και χρήμασι

και τιμαις τούτων πλεονεκτεῖτε και νυν τοίνυν επεὶ

πολεμος εστιν, ἀξιουν δεῖ μῶς αυτους ἀμείνους τε 38 45. LIB. III. CAP. 1. 69του πλήθους εἶναι και προβουλεύειν τούτων και προ- πονεῖν, ην που δεI Και νυν πρῶτον μεν ιομαι αν 38υμῶ μέγα φελῆσαι το στράτευμα ει πιμεληθει εοπως ἀντὶ των ἀπολωλότων ως τάχιστα στρατηγοι και λοχαγοι ἀντικατασταθῶσιν 'Ἀνευ γαρ ἀρχόντων Οὐiεν αν ἴτε καλον υτ αγαθον γλοιτο, ως μεν συνελόντι εἰπεῖν, οὐδαμοῖ - δὲ δη τοι πολεμικοῖς παντάπασιν ra μεν γαμ ευταξια μωζειν

δὰν δὲ καταστη σησθε του ἄοχοiτας σου δεῖ, νκαι τους ἄλλους στρατιώτας συλλεγητε και παραθαρσλητε, οἶμαι αν μῶς πάνυ εν καtρῶ ποιῆσαι.

Νυνέμεν γαρ ἴσως και μεῖς αἰσθάνεσθε, ἀθύμως 40μεν ῆλθον ἐπὶ τα ὁπλα, ἀθύμως δὲ προς τὰς φυλα

κας - ίστε χύτω γ' εχόντων, ου οἶδα ο τι αν τις χρησαιτο αὐτοῖς, ειτε νυκτος δαι τι ειτε και μερας. H δε τις αυτῶν τρεφ τὰς γνωμας - μη τουτο Iμόνον recῶνται τι πεισονται. ἀλλα και τι ποιη- σουσι, πολλεὐθυμότεροι σονται Ἐπίστασθε γὰρ 12δη που ἔτι ἴτε πλῆθός εστιν ἴτε σχῖς η εν τω πολεμω τὰς νικας ποιοῖσα - ἀλλ' πότεροι αν συντοις θεοῖς ταῖς ψυχαις ερρωμενεστεροι ιωσιν επι τους πολεμίους, τούτους , επὶ το πολλοι ναντιλι υ

αἰσχρῶς ς επι το πολ ἀποθνησκουσιν ὀπόσοι δὲ τον Ῥε- θάνατον αγνωκασι πῶσι κοινῖν εἶναι μαι ἀναγκαιον ἀνθρωποις, περι δὲ του καλῶς ἀποθνησκειν ἀγωνιζονται, τούτους ορῶ μ. ἀλλον πως ει το γῆρας ἀφικνουμενους, και, - αν ζῶσιν, εὐδαιμονε- στερον διάγοντας ' και ἡμῶς δεῖ νυν καταμαθόν- έτας, εν τοιούτω γὰρ καιρῶ εσμεν, αὐτούς τε ἄνδρας αγαθοῖς εἶναι και τοῖς ἄλλους παρακαλειν μεν

48쪽

θεν μέν, ω ενοφων, τοσουτον μόνον σε γινωσκον-ον κουον Αθηναῖον εἶναι νυν δὲ και ἐπαινήσεεφ' οἶς λεγεις τε και πράττεις, και βουλοίμην, ora πλείστους εἶναι ποιουτους κοινον γαρ αν ειν τοέφαγαθόν. Και νυν, φη, μη μελλωμεν, ω νδρες, δελ απελθόH ες ηδ α ρεισθε οἱ δεο λειω υχοσας,

και λόμενοι κετε ει το μεσον του στρατο δουκαι τους Ῥεθεντας αγετε επειτ εκεῖ συγκαλουμεντους αλλους στρατιωτας παρέσπι δ' μῖν, ἔφη, καιέ7T- ιιδη ὀ κηρυξ. Και αμα ταυτ εἰπων ανέστη, - μη μέλλοιτο αλλα Ἀραίνοιτο α δεοντa. Ἐκ τουτου ηρέθησαν ἄρχοντες ἀντὶ μεν Κλεαρχου Τιμασίων Δαρδανευς, α τι δὲ Σωκράτους ανθικλῆς

νιος, ἀντὶ δε -ω ς Φιλησιος Ἀχαιός, ανσι δε Προξε,ου αενοφων Ἀθηναῖος.

και εἰς O μέσον κον οι αρχοντες και δοξεν αυτοῖς προφυλακας καταστησαντας συγκαλεῖν τους στρατιωτας Ἐπει δὲ και οἱ αλλοι στρατιῶται συνηλθον, ἀνέστη πρῶτον μεν αειρίσοφος ὁ Λακεδαι-2μόνιος και ἔλεξενίδε 'ia ανδρες στρατιῶται, χαλεπα

Ῥομεθα και λοχαγῶν και πρατιωτῶν προς δ' τι και οἱ αμφὶ Αριαῖον, οἱ πρόσθεν συμμαχοι σες, προδεδώκασιν μάς. Ομως δε δεῖ εκ τῶν παρόντων ανδρας ἀγαθους τε ελθεῖν και η υφίεσθαι, αλλα πειρῶσθαι πως, ην μεν δυνώμεθα, καλῶς νικῶντες σωζώμεθα ει δὲ μη, αλλα καλῶς γε ἀποθνἹσκωμεν, υποχείριοι δε μηποτε γενώμεθα ζῶντες τοι πολεμίοις οιομαι γαρ αν μῶς τοιαυτα παθεῖν ta τους θρους οἱ θεοι ποιησειαν. Erri τούτω γλεα, Ορχομενιος -νεστη. και

δεξιας δους, αυτος ξαπατησας συνελαβε του στρατηγους, και ἰδε Δια Ξένιον ηδέσθη, αλλα Κλεαρχω γε και ομο τράπεζος γενομενος, αυτοῖς τουτοις εμπα-τησας του ανδρας απολώλεκεν 'Aριαιος δε, o ημεῖς 5ηθελομεν βασιλεα καθιστάναι, και εδωκαμεν καιελαβομεν πιστἀ μη προδωσειν αλληλους, και υτος, τε του θεους δεισας υτε Κυρον τεθνηκότα αἰδεσθείς, τιμώμενος μάλιστα πο Κυρου ζῶντος, νυν προς τους κείνου χθίστους αποστας μῶς τους Κυ- ρου φίλους κακῶς ποιεῖν πειρῶται. λλα τουτους si μεν οἱ θεοι ποτίσαιντο ημῶς δὲ δεῖ, ταυτα ρῶντας, μήποτε ξαπατηθηναι τι πω τουτων, αλλα μαχομενους, α δυιώμεθα κρατιστα τοὐτ O τι αν κῆ τοις θεοῖς πασχειν. Ἐκ τουτου Ξενοφῶν ἀνισταται σταλμενος πιοῦ πόλεμον ἐδυνατο καλλιστα, νομίζων, εἴτε νίκην διδοῖεν οἱ θεοι, τον καλλιστον κόσμον τῶ νικα πρε-

πειν ειτε τελευτα δεοι, ρθῶς χειν τῶν καλλίστων εαυτον αξιώσαντα εν τουτοις της τελευτης τυγχονειν

του λόγου δὲ ρχετο δε Την με τῶν βαρβαρωνβεπιορκίαν τε και απιστιαν λεγει με Κλεανωρ, επιστασθε δὲ και μεις, ιμαι. ι μεν ουν βουλευομεθα πάλιν αυτοῖς δια φιλίας ἰεναι, αναγκη μἀς πολλην ἀθυμίαν χειν, ρῶντας και τους στρατηγούς, ο διαπιστεως αυτοῖς ἐαυτους νεχείρισαν, οια πεπονθασιν εἰ μεντοι διανοου λεθα - τοις πλοις ων τε πεποιη-κασι δίκην επιθεινα αυτοῖς, και το λοιπον δια παντος

πολεμου αυτοῖς ἰεναι, συν τοῖς θεοῖς πολλαι μῖν καικαλαι ελπιδες εἰσι σωτηρίας Toῖτο δὲ λεγοντος θαὐτου πταρνυταί τις ακουσαντες δὲ οἱ στρατιῶται πάντες μια ὀρμῆ προσεκύνησαν τον θεον και Ξενοφῶν εἶπε Δοκεῖ μοι, δένδρες, πεὶ περι σωτη-

49쪽

72 EXPEDITIO CYRI. 10-14.

σθαι δὲ και τοῖς αλλοις θεοῖς θυσειν κατὰ δυναμιν.

σους αν κατακανοιεν των πολεμιων, τοσαυτας χιμαι-

ρας καταθυσειν τὶ θεῶ, πει υκ εἶχον ἱκανὰς ευρεῖν, εδοξεν αυτοῖς κατ ενια ὀν πεντακοσιας θυειν' και

ρο αγειρας τὴν ναρίθμητον στρατιὰν ῆλθεν πιτην Ελλάδα, και τότε ἐνίκων οἱ μετεμοι πρόγονοι

ταν sa ἔστι ιμεν τεκμήρια οραν τα τρόπαια, μεγι τον δὲ μαρτυριον λελευθερία των πόλεων ε αις υμεῖς γενεσθε και τραφητε ουδενα γαρ ἄνθρωπον Οεσπότην αλλὰ τους θεους προσκυνεῖτε Τοιουτων

ραι ου αντιταξάμενοι τουτοις τοις κείνων ε' νοις πολλαπλασιους μων αυτῶν νικῆτε συν τοις

θεοῖς. λαι τότε με δη περι τῆς Κυρου βασιλειας 15ανδρες ητε αγαθοί νυν δ πότε περ της μετερας σωτηριας λάγων στι, πολυ δηπου μ ἀς προσήκει και ἀμείνονας και προθυμοτέρους εἶναι. 'Aλλὰ μην 16κα θαρσαλεωτερους νυν πρεπε ειναι προς τους πολεμίους. Τότε με γαρ ἄπειροι ντες αυτῶν, τε πλῆθος ἄμετρον ὀρωντες, μως τολμήσατε συν τω πατρω φρονήματι εναι αἰ αυτους νυν δὲ πότε και πεῖρανήδη λετ αυτῶν, τι θελουσι και πολλαπλάσιοι ὁντες μη δεχεσθαι μῶς τι τι μῖν προ - κει τουτους φοβεῖσθαι, Μηδε μεντοι οὐτο μεῖον 17 τε εχειν, εἰ o Κυρεῖοι πρόσθεν συν ἡμῖν ταττόμενοι νυν αφεστηκασιν ετ γαρ υτοι κακίονες εἰσι

των φ ημῶν τ μενωπι φευγον οὐ προς κε νους καταλιποντες ημῆς. που δὲ θελοντας φυγης αρχειν πολ κρεῖττον συν τοις πολεμίοις ταττομενους η V I μετερα τάξει ὀρῶν Ἐνδε τις αυ υ μῶν l8 ἀθυμεῖ οτι ἡμῖν μεν ου εἰσιν ἱππεῖς τοι δε πολεμίοις πολλοι πάρεισιν, Ἀνθυμήθητε ὁτι οὐ μύριοι

γαρ ,που εν - ουδεὶς πωποτε ἴτε δηχθεὶς υτελακτισθεις ἀπεθανεν οἱ δε ἄνδρες εἰσὶν οἱ ποιουντες τι α εν ταῖς μάχαις γίγνηται Οὐκοὐ των γε I9ιππεων πολυήμεῖς π ασφαλεστερου χήματός σ-μεν' οἱ μεν γαρ ἐφ' ,πων κρεμανται, φοβούμενοι οὐ ψμἀς μόνον αλλὰ και - καταπεσειν ἡμεις δ' επιτης γης βεβηκότες πολλμεν ἰσχυρότερον παίσομεν, ην τις προσίη, πολ δ ετ μἀλλον ὁτου αν βουλώμεθα τευξόμεθα- Ἐνι δε μόνω προεχουσιν o ιππεῖς

ἀς φεύγειν αὐτοῖς ἀσφαλεστερόν εστιν λήμῖν. Εἰ δε η τὰς μεν μάχας θαρρεῖτε, ἔτι δε οὶκετι υμ, 20Tισσα φερνης ήγήσεται Ουδὲ βασιλευς ἀγορὰν παρε- ρει τοῖτο ἄχθεσθε σκεψασθε πότερον κρεῖττον

50쪽

N EXPEDITIO CYRI. 21-26.

Tισσαφέρνην γεμόνα εχειν, ὁ επιβουλευων ημῖν φανερός εστιν η υς αν μεῖς αι δρας λαβόντες -

γεῖσθαι κελευωμεν οι εἴσονται τι, ν τι τr 'Pη μας αμαρτανυ σι, περι τα ἐαυτῶν ψυχας και τα σωματα

21 ἀμαρτάνουσι Τα δὲ πιτηδεt πότερον νεῖσθαι κρεῖττον αγορας η ουτοι παρεῖχον, μικραμέτρα πολλο αργυρίου, μηδε τουτ ετ υοιπας, αυτους λαμβάνειν, ηνπερ κρατωμαν, μέτρω χρωμώ22 νους ὀπίσω, ἔκαοπος βουληται. Ε δὲ ταυτα μεν γνηνωσκετε τι Ουτω κρείττονα, τους δὲ ποταμους απορον νομίζετε εἶναι και μεγαλως γεῖσθε ἐξαπα- θηναι διαβαντες, σκέψασθε ει ρα Οὐτ και ια- ρότατον πεποιηκασιν οι βάρβαροι. Ιαντες μὲν γαρ

23 - γονυ βρεχοντες Ε δὲ ιαγὶθ O ποταμο διοισουσιν ηγεμων τε μηδει ημῖν φανεῖται, ουδ υἰς μῖν γε ἀθυμητέον. πισταμεθα γαρ υσους Ους Ου ανημων φαιημεν βελτ&υς εἶναι, o βασιλεως ἄκοντος εν βασιλεως χωρα πολλάς τε και ευδαβιονας καὶ μεγάλας πόλεις οἰκοῖσιν ἐπιστάμεθα δε Πεισιδας

ωσαυτως Λυκαονας δὲ και αυτοι ειδο μεν τι ἐν τοις πεδιὼις τα ἐρυμνα καταλαβοντες την τουτων χωραν

24 καρποῖνται Και μῶς δ αν ψην γωγε χρηναι Wπω φανεροῖς εἶναι οἴκαδε ωρμημένους, αλλα κατασκευαζεσθαι ς αυτου που οἰκήσοντας Οἶδα γαρ τι και Μυσοῖς βασιλευς πολλους μὲν γεμόνας, δο57, πολλοῖς δ αν ὁμηρους του δολως ἐκπέμψειν καιό ποοὶσειε γ' αν αὐτοῖς, και, συν τεθριπποις βου

25 μενους 'Αλλα γαρ δεδοικα μη αν ἄπαξ μάθωμεναργοι ζη και ἐν ἀφθόνοις βιοτεύειν, και Μηδων δε

κα Περσῶν κδεαι και μεγάλαις γυναιξι και παρθενοις μιλεῖν, μη ωσπερ ι λωτοφαγοι, πιλαθω-

δικαιον εἶναι πρῶτον εἰς την Ἐλλάδα και προς τους οἰκειους πειρἄσθαι ἀφtκνεῖσθαι, και επιδεῖξαι τοις Ελλησιν τι κοντες πενονται ζον αυτοῖς τους νυνοικοι ἀκληρους πολιτευοντας νθαδε κομισαμένους πλουσιους ὀρῶν. Αλλἀ γαρ εανδρες, παντα ταυ- τα τἀγαθὰ δηλον τι των κρατουντων στι Τουτ 27

δὲ δε λεγειν, πῶς αν πορευοίμεθα τε ς σφαλε- στατα και εἰ μάχεσθαι δέοι, ς κράτιστα μαχοίμεθα. Πρῶτον με τοι ν, φη, δοκεῖ μοι κατακαυσαι τὰς ἄριάξας α εχομεν ἶνα μη τα ζευγη μων στρατηγI, αλλὰ πορευωμεθα πη- τ στρατι συμφέρI' ἔπειτα και τας σκηνὰς συγκατακαυσαι. Αυται γαρ α οχλον μὲν παρέχουσιν γειν, συνωφελουσι o υοεν υτ ει το μαχεσUαι υτ εις τυ ταεπιτηδεια εχειν 'Ετι δὲ και των αλλων σκευων τα 28

περισσὰ ἀπαλλάξωμεν, πλην σα πολεμου νεκεν σίτων η ποτων χομεν ἶνα ς πλεῖστοι μὲν μῶν ντοις πλοις σιν, - λαχιστοι δὲ σκευοφορῶσι. Κρατουμέvων μὲν γὰρ ἐπίστασθε τι πάντα ἀλλότρια ην δε κρατῶμεν, και τους πολεμιους δε σκευοφόρους μετερους νομίζειν. Λοιπον μοι εἰπεῖν περ 2f και μέγιστον νομιλ ειναι Ορἀτε γα και τους πολε λαυς τι υ πρόσθεν ξενεγκεῖν ἐτόλμησαν προς μῶς πολεμον πριν του στρατηγους μῶν συνέλαβον, νομίζοντες οντων μὲν τῶν αρχοντων καιημῶν πειθομενων κανοῖς εἶναι μῶς περιγενεσθαι τῶ πολέμω λαβόντες δὲ τους υρχοντας αναρχία αν και ταξία ἐνόμιζον η ς απολέσθαι Δεῖ υνοῦ πολ ιμεν τοῖς αρχοντας πιμελεστέρους γενέσθαι τους νυν τῶν πρόσθεν, πολυ δε τους αρχομενους ευτακτοτέρους και πειθομένους ἀλλον τοις αρχουσι νυν η πρόσθεν. Ην δε τις πειθη, ν ψηφίσησθε 3Iτο αε υμων εντυγχάνοντα συν τω ἄρχοντι κολα- ζειν, Ουτως οἱ πολεμιοι πλεῖστον ἐψευσμένοι ἔσο

τ ' τ δε γὰρ πῆ μέρα μυριους φονται ανθ ενος Κλεάρχους, τους οὐδ' ενι επιτρεφοντας κακῶ εἶναι.