Aaron del conte I.C. de iure legitimarum successionum nouissimo commentarius

발행: 1783년

분량: 239페이지

출처: archive.org

분류: 상속법

141쪽

stiribus . sic etiam pater natur libra filiis tuae suo.

cedet , quum ipsi iustis . liberis ει uxore .careant , alioqui alimonia tantum boni viri arbitratu aestimanda petent. Ait enim Iustinianus in nouell. LXXXIX. eap. In quibui autem erisbus naturales. Ilios vocavimus ad successe em. in iis quoque O . ipse dec item n turalibus patriabus deuotionem seruenit earimquς mensura . scua parentes prospiciunt vaturalibui filis secundum nostram legem i. O . ipse pareotibus compenseαι seu ἐ- μαζωonibus sue in simentis . Μatrem ivero filio naturali. cui iusti liberi delint, succedero non ambigitur: quin immo fratresi ex dem cone binatu prognatos ab ea penit excludi arbitror. Quum enim. naturales iure. adgnationis, in patris familia destituantur i, quum id iuris pro. Prium sit eorum, qui ea iam= nuptiis: manan hinc naturales fratres . iure sonu guinitatis, qua: est species adgnationis, aerunt experteri aci prouis .ie inter se nonnisi Vterini vi bri: possunt; . . I rinis vero fratribus . iure nouissimo matrem praeis poni constat .: Quoad spuriis . lata. mater diate nique adscendentes . eis succi uui; pater, quum D Nonnulh , et intre 'quos est Mithesilan- ν R.

d. DeesuuiM memor. II. num. 89. . docent , t eo casa patri duas filii hereditatis uncias ideberi ,' si alios ex Giuilis . nuptiis . fili ' ux ena . ipse Pater i ba ibuerit: atq- iis ρ Muralium liberorμm Sc pareatum inecessiisne' reciprocari contendunt. Μater. Recte dixeris; patreth hi sextantem sueeedere filiis nariira-:libus , - quibus quidem sint liberi iusti, vel Horrae successionem hanc ita recipmcari.

142쪽

incertus sit, vel si certus, ille est, quem habere non licet, excludetur. Quod si mater si ill stris , di ingenua, quemadmodum eo casu spurii a materna successione repelluntur, si mater i stos filios habuerit, se vicissim & ipsa ad horum hereditatem non admittetur, si eis itidem iusti

filii. non desuerint, quum saccessio reciproca v Nplurimum sit t.' . Ex damnato tandem coitu sescenti quemadmodum ex parentum hereditate ne alimonia quidem petere possunt, noueli. LXXXIX. cap. is.,' sic quoque iure merito parentibus non modo successio, sed Jc alimenta ex eorum bonis deneganda.sunt. At quum aequitate canonica istius. modi filiis alimenta decernantur, sic parentes, si

egeant, aequitate pietateque suadente ' , a filiis sunt alendi. ο

Mathesilanus tracti successorib. art. II. membr. r. - 4., putat, matrem illustrem semper spuriis suecedere , quamuis ipsi spurii non laeeedant tali matri, si ei iusti filii sint, ratus . id fauore filiorum ex iustis nuptiis editorum fuisse statutum: nam ex laeeessione matris in spuriorum bona certe iustorum filiorum manat utilitas. At a sueeessione matris illustris & ingenuae, eui iusti filii sint, sputios repelli, non ob allatam. Mathesilani rationem, sed quia in mulieribus illustribus 3e ingenuis , quibus castitatis obseruatio praeiscipuum debitum est, nominari spurios satis acerbum, satisque iniuriosum sit, sponsor ipse Iustinianus est ian C. ad senat e. Tεννιι Pietas illa humano pectori naturaliter inseulpta requirit, ut quemadmodum liberi a parentibus, sia

143쪽

De legis ma eollateralium successione. I. nec libret, neque adscendentes defunis superessent, ad successsionem colla. erales tandem, quod aiunt, siue ex latere coniunactns vocat imperator in noueli. CAVIII. ap. 3. , ubi tot veteris, novique iuris in Digestis de Codice contenti ambages una veluti litura sustulit. Ιu. re XII. tabularum post suos heredes adgnati proximi. hisque deficientibus, gentiles tandem vocabantur . Lex ait: Adgnatus proximus famia Iiam habetor se adgnatus nec escit , gentilis familiam heres nane tor . Adgnati sunt cognati per virilis- sexus personas eognatione ion Ecti, quas a patre connati , r. Insit. de tegitim. adgnatori sucess., siue id vinculum naturale sit, siue civile, puta adoptiuum, ex quo etiam fluunt adgnationis iura. Hac autem definitione quamuis laxHine Cicero ad Attic. lib. IX. ep. 9. parentes nomaiore nefarium esse dixit. Et auctor declamationum declamat . V. : μνentibus. liberι , non praestatis ali in menta , sed redditis : quauto dii, deaeque t breuioris, quanto minora pro tot infantiae , pueritiae fum=ti- .us tam variis vel obhventissimae iuuentuti, ompendiist Iure Iuttinianeo liberi obligatione deuinciuntur ad alimenta in opibus parentibus praestanda ,' L. f. i6. D. de adgnos/nd. σ alend. liberi , L. I. C. de hon. quae liber.

144쪽

sui heredes comprehendantur. quoniam filius p tri proximus a gnatus est, L. i 2. D. de Inis

it ., tamen nomine adgnatorum proprie veniunt ex latere iuncti. Si e frater meus, qux

eodem, ae ipse, patre genitus est . adgnatus mihi est: itemque patruus, & fratris filius inter se inuicem sunt iagnati: quo numero sunt quoque

fratres patrueles, hoc est duobus ex fratribus procreati, ceterique exinde orti in infinitum, eir. I. Inflix. Eiro quotquot sunt ex eadem familia inter se adgnati esse dicuntur. Gentiles vero dicebantur omnes eiusdem nominis , eiusdemque gentis, quae pluribus familiis con' stabat. Festus: Gentilis dic tur edi ex eodem g ners ortus, oe is , qui semili nomine adpellatur . aes ait Cineius e gent les mihi sunt , qui meo nomine adpellantur ). Lex igitur decemviralis e domo ad familiam, e samilia ad gentem proin I a cessit,

Nomen pmprie erat uniuersae gentis adpellatio Romani enim tribus ferme nominibus utebantur. Ex his primum denotabat peculiares familiarum perissonas , & praenomen dicebatur secundum uniuersae genti commune erat, & nomen audiebat; tertium unam ex gente familiam designabat, & cognomen

vorabatur .

'' Ita gens Cornelia familias Scipionum, Lentu-ἐorum , Sullarum , Cinnarum . Cossorum , Dolabella-σiam complectebatur. omnes seipiones, itemque Lenis

tuli, aliique ex aliis gentis Corneliae familiis, adgnaei erant, quia ex eadem familia. Sed quisque Sei- Pionum eum Lentulis, Sullis, aeterisque , vinculo tantum gentilitatis nectebatur.

145쪽

eessit, quo bona in ipsa gente conseruarentur chcommunem reipublicae utilitat m, ne familiae scilicet ad egestatem perducerentur. Et li vero sentes permultae, non secus ac Romani , in successionibus ab intestato deferendis familiarum conseruationi studuerint, unaquaeque tamen pe- euliarem succedendi formani sequuta est: cuius rei facile reddideris rationem, quoniam aliae familiarum conseruationi strictius haeserunt, aliae largius. II. Iure decemvirali adgnati nullo sexus discrimine ad successionem vocati sunt . Lex re tabularum, ait Paullus sententiar. Lb. IV. sit. 8., nulla discretione sexus adgnatos adiam ttit. Postea placuit, ut seminae adgnatae ad successionem admitterentur , si sorores essent non vero si ulterioris gradus: quod ius non

aliam fortasse ob caussam introductum est, nisi ut, quoad fieri posset, hereditates ad mares, qui familiarum sulcra lunt, & per quos iam iis liae sustinentur , confluerent. Id autem iurix Tribonianus Boiit. de legitim. adgnator. Dccus. mediae iurisprudentiae addixit, qua di Aio ne eum intellexisse leges, quae post XII. tabulas latae sunt, praesertim legem Voconiam, opinantur viri in iuris prudentia emeritissimi Ciliae iuu& H

In tae Paulli loeo omnino legendum est aὶguσιον , non eoenatos . ut vulgata lectio mendose habet. Constat enim iure decemvirali post suos heredes adgnatos & gentiles successiisse, cognatis exclusis, qui praetoria tantum ladulgentia vocati sunt ..

146쪽

quac maxime aduersantur. Primum est, quod L . Voconia iam priscis temporibus exoleverat,tei e Gellio lib. XX. cap. I. Ius autem , quod

ni dia iurisprudentia introductum esse sertur, Paulli Jc Vlpiani aeuo maxime . vigebat, Paul- Ius cit. loco, Ulpianus fragmentor. tis. XXVI. - . s. quin in viridi fuit obseruantia ad tempora usque I uilla iani . Alterum est, quod lex Voconia lanx 'iat, ne mulier, ac ne unica quidem filia. heres institui posset, aut ab intestato succede-

Duumviros istos proeul dubio transuersos egit locus Paulli lib. IV. sententiar. t t. 8. β. 22. Feminae . inquit Paullus, ad hereditates legitimas Ditra consa's . neas successiones non .smittuntur: idque iure cj-Σιι , vel Vocon a rog4tione , videtur esse m m : v ivcr his Voconia regatione legem Voconiam significario mantur. Sed vulgata Paulli lectio in mendo cubat. 4m, praeterquam quod partieula is expunsi omnino debet. eeu ex quibusdam antiquis codieibus emiatur . in quibus ea particula deest, teste ipso Culacio, pio verbis Voconia rogatione repanendum est cons. i r ι ιυ re , ut ita legatur iura ciuili rieonia ratione e γ ch. 3 lectro ita prostat apud pariator. lex. Mosaicar. a Cr RPmanor. DLXVI. l. 3. Atque se Paulli senten, tia eis, feminas vltra eonsanguineas a successione ex cluias fuisse iure eivili Voconia ratione, hoc est prudi citiam interpretatione ex legis V oniae ratione, ne feminae opibus auctae detrimentum in rempu-h icam inferrent. Et quamuis lex Uoconia in usu etis e desiisset, tamen quia ratio. qua feminae a lac cellionem admitti prohibitae sunt, alicuius ponderis prudent hos est visa , plaeuit his, eam legem , quoad saltem ultra consanguineas, io usum euocare

147쪽

ret, ceu Iacobus Perizonius differt. de lege V con. abunde demonstrauit. Ergo quod de semi. nis ultra consanguineas dicitur nullo pacto ad legem Voconiam reserri poterit. Nam quum lex Voconia seminas omnes a successione exclusisset, ius, quod mediae iurisprudentiae adpinxit Tribonianus , omnino diuersum ab ipsa Iege Voconia esse debet. Satius itaque erit opinari, hoc ius, quod mediae iurisprudentiae adseributur, inuectum esse iure eivili , ut Paullus eis. Ioco habet, hoc est prudentum interpretatione, quae viris ciuili sapientiae addictis ita passim . adpellari solet, L. I. s. D. de origine iuris.

Scilicet quum lex Voconia, quae seminas omniis no a successione remotum luerat, in desuetudiis nem abiisset, prudentes ex illius legis ratione, quae feminas opibus augeri non patiebatur, ea rum saltem successionem intra consanguinearum gradum coercere e re fore publica duxerunt. Conser Schultingium ad Pauli. sententiar. lib. IV.rit. 8. At primus imperator Iustinianus s minarum impense fautor, suasione fortasse The dorae uxoris, quam in consilium adhibere solitus fuit, ut ipsemet testatur in nouell. VIII. cap. I. , ius XII. tabularum de seminarum successione restituit, cauitque, ut omnes seminae adgnata eum maribus indiscri ininatim vocarentur, T. penuit. C. de t pisim. heredib. Vlterius autem imis perator processit; non enim seminis dumtaxat fauere in deliciis habuit , sed earum quoque filiis' prospicere. Nam in eit. L. Penuit. Unum in adgiatorum ordinem cognationis gradum transistulit,

148쪽

tulit, statuitque, ut soloris eonsanguineae, uterinaeque filii, qui cognati sunt, ad avunculi successionem cum fratris filiis . si haud alii fratres sororesue defuncto superstites exstarent ,

concurrerent.

III. Gentilium suecessiones lapsu tempo. ris ab usu tandem recesserunt. Quum illarum adhue meminerit Cicero de orat. lib. I. cap. 38., ac de Caelare retulerit Suetonius, eum a Sullas' uxoris dote, m gentilillis bereditatIbus mungatum p procul dubio colligitur, Ciceronis ScCaesaris aeuo gentilitias hasce successiones nondum desueuisse . Sed Vlpianus fragmentor. 3ἰt. XXVL I., 3c Gaius apud pariator. IV. M Dicar. er Romanar. tis. X EI. 2. sua iam aetate desueuisse testantur.' ae desueuere fortasse , quia pleraeque gentium vel desecerant , vel erant cum plebeis consulae, ut Contius nox. adsit. Insiit. de sueeess. cognatori obseruat. Gentiliotiis vero suceessionibus desuetis ad hereditates post adgnatos cognati vocari coeperunt, hoc est

illi . qui per sem nisi sexus personas defuncto iunguntur ). Verum erinati non aliqua lege. . I 4 vel

Cognatorum nomen generale est , omnes enim, qui solo iure sanguinis, vel sanguinis simul & familiae iure , vel solo familiae deuinciuntur , cognati sunt inter se . Ergo & adgnati hoe nomine iveniunt. sed cognati quando opponuntur adgnatis , reliringuntur ad eos, qui per feminas, ae solo sanguine copulantur, L. 4. β. 2. D L. Dis l. i. rea. D. de gradib. b. . more iuriseonsultis quidem usitato , auudeuos nomen generis specipi aptari s plet q*am saepissime ε

149쪽

vel senatusconsulto, sed praetoris dumtaxat beneficio vocati sunt f . Naturali namque rati ni consonum praetori visum est, ut, quum bona in familia conseruari non possent, ad reliquos sanguine iunctos deuoluerentur. Cognati. ergo bonorum possessores erant, proprie heredes dici non poterant, quum heres lege fieri dicatur, non praetoris beneficio , qui merus erat magistratus, legumque seruator, non sanctor. Porro tamquam cognati vocabantur adgnati minimam capitis deminutionem pasti ; nam maxima, aut media capitis deminutione omne iuciscessionis ius adimebatur, L. I. C. de hereὰib. --

siluend. Eiusmodi erant emancipati , 3c qui ex his alteri se in adrogationem dedissent, itemque liberi in adoptionem alteri dati. Emancipati quemadmodum ius adgnationis, ita quoque ius

legitimae hereditatis amittebant. Unde praetor non tamquam legitimos ad bonorum possessi

nem eos vocabat, sed veluti cognatos ex ea

edim parte, qua cognatis bonorum possessionem deserre pollicitus eli. Anastasii postea constitutio , quae in I. Insit. de success. cognator. L. Ut. C. de legitim. heredib. . ac alibi fortas e , memoratur, Ic quam frustra in Codice repetitae praelectionis quaesueris, fratribus ac sorori hias emancipatis concessit, ut cum fratribus ac sororibus integri iuris juccederent, ita tamen, Vt

'θ Hine bonorum possessio vndo cognari, qua e gnati vocantur , nudam andulgentiam praetoris habere dicitra in L. i. D. unde cis ἔi.

150쪽

fratres sororesque integri iuris duplo plus eapererat, quam illi ' soli autem exstantes omnibus adgnatis praeserrentur, eis. I. Insis. de succese. c' uaror. , ibique Theophilus. Tandemque Iustinianus eos sine ulla partis deminutione aeque cum fratribus, ae sororibus integri iuris succe-'dere iussit in eis. L. υD. C. de Ietu . heredib.

Liberi etiam in adoptionem ab naturali patre alteri dati, quousque in adoptiua familia permansissent, ad naturalis patris successionem no nisi tertio demum Ioeo inter cognatos veniebant. 3. Insis. de succese. cognator. Nam quamuis ipsi in naturalis patris familia iura. omnia ado. ptione amisissent, ius tamen cognationis & sanguinis, quod nullo iure ei uili dirimi potest.

saluum eis erat, L. I. q. D. viae cognati, T. 8. D. de reg. iuri- IU. Hae vices ne eelsinnis ex latere coniunctorum defuncto inde usque a XII. tabulis ad Iustiniani nouerum CXUM. . qua ius hoc multiplex, ae ita sane implicatum lublatum est, . in eiusque loeum aliud ius longe planius, pead simplicitatem exactius suflectum. Iustinianus

enim in eis. noueli. quum omnium liberorum , omniumque parentum successionem sat iuris antiqui tricis inuolutam, unam eamdemque reddississet, in omnibus ferme coniectura humanae voluntatis adscita; quod reliquum erat, coniun Hi quoque ex latere ex eadem hominum voluntatis coniectura, una ac simplici humanae rationis regula, ad successionem vocandi erant.

Quum vero quisque propinquos tam ' ex parte patris,

SEARCH

MENU NAVIGATION