장음표시 사용
531쪽
os . DE LUSTRATIONIBUS C, p. XXXVII
si deducunt, oleo perungunt pueri duo ex oppidanis annos se , me nati tredecim, quos Hermas , id est , Mercurios nuncupant , qui pro suo captu omnia ipsis ministrant. Hinc ad '' duos amnis fontes ducto bibenda est Lethes aqua, quo ei cun- ' ctorum contingat oblivio; deinde Mnemosynes, Ut ne essiuantra ea, quae intra penetralia viderit. Conspecto simulacro, quod '' u Daedalo sactum , nulli nisi ad Tmphonium accessiuro, a Sa-'' cerdotibus ostenditur, votisque religiose nuncupatis, ad oraculum progreditur tunicam indutus lineam, taeniis incinctus, , , sol cis popularibus in pedes inductis. Quomodo autem oraculum audiatur , & consultor egrediatur , tum apud Pausaniam ipsum , tum apud Erasmum in proverbio: In antro Trophoeuoaticinatus est, legi possunt. De nomine autem Trophonii lege dus Bocharrus geosr. sacr. Part. 2. lib. I. cap. I 6. Insanorum lustrationem ridet Diphilas, apud Clem. Nec lib. p. strom.
Proetidas expurgans nempe , issarumque parentem: Proeton Abantiaden , ct anum quintam super i is , ae sica una , taedaque una , quot corpora dixi' iuuitur O sulphur pariter , pariterque bitumen, Oceanique si ementis oe alti sungitur unda.At tu , aer , haa per nebulas mihi mitte precanti Antioram , ut cimicem hunc fieri faciam mihi fucum.
Et Mcnander apud eundem Clcmcntem , dicto libro : VI,
mauus quo esset , pharmaco vero foret opus. Sed ecce reperistiphar
532쪽
macum inane , in tu , tibi fingis mala. iam profuturum
crede , F te foemina lustrem in orbem , fontibu lavent tribus , jungantque lentem ariter ct multum salem. Sophocles Ajace Mastigoph.
. . . Sed abro ad lavacra , ct littoralia Prat , ut postquam sordes purgavero meas Iram gravem e fugiam Deae. Sacrificiis quoque lustrati insani. Plaut. Menaechm. ach. 2. Q. 2. Ad escens , quibus hic preciis porci veneunti Sacres cncrete Cp. nummo. Me. eum a me accipe. Fuis te piari de mea pecunia, Nam ego quidem insanum esse te certo scio. Horat. Ita. t. sal. 3. Non est perjurus , neque sordidus et immolet ae nis. His porcum Laribus ; verum ambitiosus . O audavriatiuet Apatioram. Hinc Lares Grandiles dicti. Arnob. lib. i. Grandites adorant L res. Veteres enim pro Grunnia dixerunt grundis. Lares autem
grandiles in honorem portae quae triginta pepererat, Romae constituti. Non. cap. E. F. 33 . Quoniam vero Diana sive Hecate , quae Luna est, insaniae causa vidctur esse Oxuim c ait, ideo illi mana pisce sacrificatur , nec alia quam alludentis vocabuli ratio quibusdam videtur. Gesiner. depiscibus. pag. J22. Cum Calydonios ebrietati similis furor invasisset, Bacchus Coressi S cerdotis , de Callirrhoes sanguine placatus cst. Pausan. in Achase eis. Propter insaniam quandam matronis Romanis insectam clavus 1 Dictatore fixus est. Liv. lib. S. cap. 18. Propter nimiam siccitatem Lapis Manalis in urbem protrahebatur. Non. Marc. s. 1 F. P. Fest. Manalis.
Fulmina procurabantur, vcl antequam fierent , vel eum rent, vel denique postquam sata essent. i ii Antequam fierent , sollicite curabant, ut ejus incommoda
prohiberent k quod vite alba , dc suspensis bubonibus fieri putabantii C*himrumst, lib.
533쪽
G DE LUSTRATIONIBUS CA=. XXXVII
Utque Fotiis magni prohiberet fulmina Tarchon , Saepe suas aedes praecinxit vitibus albis. . Hinc Amthaonius docuit quae plurima Chiron, Nocturnas crucibus volucres sustendit, ct altis Culminibus vetuit feralia earmina fere
Fulmina praesentia vel poppysmis vel pisciculis procurabantur. De poppysmis: Plinius , lib. 28. cap. 2. Fulgetras Iovi mis
dorare consensus gentium est. Utrum vero ea voce notetur crepitus oris , quem labris coarctatis ac compressis , subitoque dis ductis edunt illi qui equis blandiuntur: m qui complosis fit manibus, incertum est. Prius verum esse judicat Politianus , --sce . cap. 32. Posterius Turnebus , advers. lib. q. cap. I s. qui vocem putat esse fictitiam ad soni expressionem. Cum tamen
Pisciculis fulmina procurare docuit Numa Pompilius , teste Plutarcho , lepidum autem ejus cum Jove colloquium describit& Ovidius, 3. Fast. de caput, dixit , cui Rex parrebimus , inquit,
Caedenda est hortis eruta caepa meis. Addidit hie : hominis sumes , ait ima capillis, Postulat hic animam ; cui Numa , piscis , ait Risit, ct his , inquit ,. facito mea tela procures, O vir , colloquio non abigende Deum. I et V
Thraces autem , dum tonat fulguratque , Deo minitantes, tas illas in coelum excutiunt. Herodat. lib. A. Similis fuit CHi C igulae impietas , quamvis enim aliquanao ad minima tonitrua refulgura tremeret, caput obvolveret, ad majora strato se pro mperet, sub lectumque conderet, ut scribit Suetonius, C . cap. si . Non semper tamen eum ita affectum suisse colligere est ex Dione qui, lib. sci. narrat eum interdum ausum suisse non solum
De rare. O quoties fulmen decidisset, lapidem caculari. Interimis ci illud
534쪽
mb XXXVII. VETERUM GENTILIUM. Or
illud Homericum addebat: Η ,-- diu o. Aut tollito me. aut ego te. Claudius Pulcher apud Romanos instituit, ut ludis post scenam conjectus lapidum ita fieret, ut veri tonitrus similitudinem imitaretur. Nam antea leves admodum, & parvi sonitus fiebant, cum clavi & lapides in labrum aeneum conjicerentur. Fest. Claudiana tonitrua. . Non absimilis Salmonet insania Poetis de
Post fulmen fiebat expiatio & loci consecratio. Expiatio sacrificio, & religiosa reliquiarum collectione fiebat, cui additae preces & partium ignitarum sepultura . Sueton. G b.
cap. s. Atio ejus fulgur procuranti , aquila exta de manibus rapuit. Apud Lucanum , lib. I. Aruns: . -disserpis fulminis ignei
Colligit , O terea moesto cum murmure condit, iDatque locis nomen scris , tunc admovet aris
Scilicet, dispersas ignis reliquias in unum redegit, deinde tacita
ignotaque prece addita infra terram abscondidit, atque hic usitatum fuit, ut fulmina in lapides transfigurata . hoc est, lapides sumi pro fulminibus, sepelirent. qui locus si accurate sciatur. nefas est integi, ita ut semper foramine ibi aperto coelum palcat, ut in schedis Festi , a Fulvio Ursino editis , notatum est ad
Scribonianum puteal. ind. Sca g. ad Fest. havia. pag. y6. yp. O S. O. pag. 16'. Hinc tanta cura Arbores sulguritas , quas sanaticas vocabant(Festus in ranatica coinquire & procurare solebant. Plauti se vus nequam, in Trinummo, cum senem ab agri herilis dominio avertere conaretur, eumque dominis maximo damno fuisse pe hiberet: Apage , inquit, Senex, a me istum agrum. Serv. Magis apage dicas , si omnia a me audieris : am fulgurita hic sunt alterna arborei. Has collucare, coercere, coinquire necesse erat, id est ea parte ramos exscindere, qua de coelo tactie: Abeo projecta dicta, quae Messala in explicatione xii. tab. scripsit, depellendorum malo- rum sulgurum , vel bonorum causa fieri. Fest in Projecta. Quod cx Catonis , de re rust. cap. 13s. verbis apertius intelligi potest. Nnn et Lucum
535쪽
'DE LUSTRATIONIBUS CAP. XX m. .
cum collacare Romam more H oportet. Perco piaculo facis. De
verba concipito. Si Deus , si Dea , ut illud Aerum est . vitii djus siet porco piaculo facere, illius e scri coercendi ergo Namunmt me rerum ergo, sive ego, sive quis jussu meo fecerit, uti id recte fa
siet. Dus rei ergo te hoc porco piaculo immolando bonas preces preeor, uti pies volens propitius mihi, domo, familiaeque m ae, liberisque meis. Harunce rerum ergo maste hoc porco piaculo immolando esto. Quod
dicit Cato , si justa meo feeerit, de strusertariis intelligendum , de quibus supra , cap. 33. dictum est. Uerba Catonis lucem vereri inscriptioni asserre , di ex illia mutuam accipere possunt:
VII. ID. NOV. MSH IUS. DONATUS. L. FABIUS. FORTUNATUS. FRATRES. ARVAL. IN. LUC. D. D. VIN CAMP. APUD. P. V. C V. PER. C. PORC. FRISCUAL MAG. h. lBI. IMM. QUOD. VI TEMPESTAT. ICTU. FULMIN. ARBOR. SACR. L. D. D. A DTACT. ARDUER. EARQ. ARBOR. ERUENDAR. FEM. PENDENDAR. ADOLENDAR. COMMOLENDAR. ITEM. ALIAM RESTIT ENDAR. CAUSA. OPERIS INCROANDI. ARAE. TEMPORAL. SACR. D. D. REFICAEND. EIUS. REI. CAUSA.LUSTR. MIM. SUOVETAURl LIB. MAJOR. ITEM. ANTE. AED. D. D. L. F. A. JUNCT. N. II. aTEM. AD. AR. TEMPOR. Dd. INE. S. S. JAN. PATR. ARIET. u. JOVI. VERI C. II. MARTI. PATRI. ULT. N. ARI . II. SIVE DEO. SIVE. DEAE. VERB. IL
Quae sic ranenduntur. : Fratres Amales in Luco Deae Dia , via Campana , npud lapidem quintrem convenerunt , per CCum Porcilium Priscum magistrum , ct ibi immolarunt. Guod in tempestatis, tectis fulminis, arbores sacri luci Deae Dia attae Iearsi rint, earumque istarum emendarum , ferre radarum, pendendarum , adolendaram , minimolendarum , item aliarum restituendarum causa ope
536쪽
Item ad Aram temporasem Diis Inferis, supra scriptis. Davo Paris,
atrietes daa. Atii ver ces daa. uarii Patri heri arietes nefremdes duas. Familia Ditia verberes nefrendes duo. Mori Lari--rioves nefrendes duas. Fontibus , verberas nefrendes duo. PI ris aves nefrendes duas. Ammano Patri , ver ces atros duo. matri oris duas. Ves rem Deorum Dearumque oves duas. Atem ad endarum coinquiendarum oves duas. Et Caesaris Genio Domini nostri Setieri Alexatari Augusti Iaurum auratum. Item Divis nostris viginti , vergeres viginti. hiscriptionem hanc notis illi thravit Gutherius , de jure mari. lib. a. cap. q. qi m vide. Idem,
eodem libra, cap. s. aliud cujusdam illicriptionis fragmentum sic cxplet:
C. VICTO IUS. GETA. ET. CAND. M. VALERIUS. JUNIANUS. VOLUSIUS. SATURNINUS. P. CORNEL. HERACLEO. OPTIANUS. ISDEM. COS. IN. LUCO. DEAE. DLE. TI. JULIUS. JULIANUS. ALEXANDER. PER. PROMAGiSTRUM. CONVENERE.,CAUSA.LUCI. COlNQUIENDI. ET. OPERIS. FACIUNDI. In QUE. VACCAM. HORNAM. IMMOLARUNT. lnlQLE. SACERDOTES. IN. TETRASTYLO. CONSEDERUNT. ET . EX. SACRIFICIO. SOLENNI. SPlc S. VITIATIS. LUCUM. DEAE. DIAE. SUMMOTO. ASCENDERUNT. IBIQUE. TI. JULIUM. JULIANUM: PRO. FLAMINE. MAGNAS. OPIMAS. IMMOLARE. DEAE. DIAE. FECE-pUNT. DEINDE. CORGNIS. INLATIS. SIGNISQUE. VNCTlS. C. VICTORIUS. CUM . COLLEGIS. IN SATURNALIA. SECUNDA. MAG. ANNUUM 'INTVLERUNT. IB QVE. IMMOLARUNT.
Procuratio Fulminis ad Aruspiccs rejectit, a quibus proditum est in singulis arboribus , quot genera insita sint , uno ictu tot
.fulmina fieri in illud , quod furinen concepit. Varro de re rust. lib. I. cap. o. Item ad triumviros. Livius, lib. 2s. cap. . Comitia a Pratore Urbano de Senatus sententia plebi siue scitu sunt ha- . ta . quisui creati sunt trium Piri bini , uni saeris conquirendis sancoinquiendis donisque praesignandis: altera reficimuis aditas Tor-iune, ct Matris alutis: Quae procuretio cinatribus Arvalibus
537쪽
ro DE LUSTRATIONIBUS CAp. XXXVII.
. commissa in lucis aut arboribus attactis , cum arvorum sueta res estent , iacraque publica ambarvalibus sacerent. Cum aedes Jovis & Minervae de coelo tactic essent , Nero ex Aruspicum responso Urbem lustravit Tacit. annal. I S. c. 2 - Statua Romae in comitio posita Horatii Coclitis de coelo tacta cum esset, ob id fulgur piaculis luendum aruspices ex Hetruria acciti , qui inimico in pop. Rom. animo , min rem contrariis religionibus procurrare cum instituissent, delati ad populum proditique cum de perfidia conscissi essent, necati sunt. A. Ge .noct. attic. hb. . .
cap. s. Alias prodigia , spretis plerunque Aruspicibus , ex libris Sibyllinis procurata asserit Varro , ob. I. ae scenicis Originibus.
Loci consecratio in co consistebat, quod fieret statim religiosus. Festus : Fulguritum , id quod est fulmine ictum , qui locus statim putabatur seri religiosus , quod eum Deus sibi dicasse videretur. Quod Caesarem Augustum impulit , ut arcam in Palatio a se emtam consecrarit, Dis , lib. s. ec Apollini conse-
, crarit, quod de cinio tacta esset, ic a rarum ea rass. Bidental dictus est et, , Avi , xtra vadarac, , quod bimae pecudes immolentur. Non. cap. I. s. 26 . & F . , Ridental. O
stita de Fanatica quoque haec loco dicebantur, quae nec intueri nec calcari ses csse fulgurales pronunciant libri. Amm. Marce T.
que ana superimposita est , quae Puteal , vel capitium , QDcc-
perculum vocat Ulpianus; lcg. 13. s. sin. & leg. I . D. dcastemt. Adi Salmas exerci . Plin. pag. II 3s-II 3. Colliculus sepimine conssecratus. ApuI. Inorid. 1. Puteal Libonis exhibet denarii s csciatis Scriboniae. ita ut revera Aram potius , quam Triburat, contra eruditorum opinioncm . referat. vid. O h. de usu numis. pag. i 8. & Torrent. ad Immi. ob. 2. sat G. v. 3 s. Adde quae notavit Lipsius ad Senecam de Clementia, s. r. c. r. Somnia expiaturi Diis ea narrabant. Propert. lib. 2. Eleg. 2s. Dat O antiquae narratum somnia Vesta, mn sibi, neve mihi qua nocitura forent.
538쪽
C, p. XXXVII. VETERUM GENTILIUM. Mi
Sic solent qui in luctu sunt, quos cum ipsa solitudine saepe loqui delectat. ut illa apud Ennium nutrix, de qua Cicero 3. Tuscul.
Cupido cepit miseram nunc me , proloqui Caelo atque terra Medea miserias.
bis dii Dc et Y eoc hκ άλ ia sic si iam A a γητε - vis A M , Acchur Jeveo , DP . Plauti Merc. act. I. se. I. Non ero idem facto , ut alios in comoediis idi facere amatores , qui aut nocti , aut die, Aut Soli , aut Luna miserias narrant sua . Theognetus apud Athenaeum , lib. 3. & is.1ὴ - , vest vis Philosophatus es terra ac caelo loquens.
Inprimis autem narrabant SOLI. Euripid. Electr.
a Mum TFγαe , ε λυον ὴμγκ v. me ex praesente , quando Soli Narravit somnium , indicante audivi.
Ratio hujus superstitionis haec esse videtur . Tiod Solem v vere ex perenni motu colligerent, imo eum ratione praeditum , plurimi etiam Deum esse crediderunt. Praeterea quemadmod*
539쪽
Sol sua luce tenebras fugat, mundumque. illuminat: ita noctis. species somniaque discutere , & irrita reddere putabatur. nox enim somniorum parens habebatur, cui radiatus & lucidus Sol
contrarius est. vid. Turnia. au. lib. I. cap. 26. Alias autem sacrificiis somnia procumbant, ut supra, cap. q. Probatum.. Funera expiabant tum absentes , tum praesentes: Absentes as os hominis mortui sacra faciebant. Festias: M-frum a nudi mortuo dicebatur cum digitus decidebatur , ad quod fervatum Iusta facerent , reliquo corpore combusto. Fiebat hoc si in bello, aut percgre quis estut mortuus. molestum enim fuisset ad Cum locum amico exsequiarum causa evocare, ubi quis bello occubui siet, vel ubi civis Romanus inter ut eregrinosuminem obii set. Legibus xii. tabb. sic cautum fuit et IIomini mortuo ne ossa egite, quo post funus faciat: Extra quam si militiat aut peregre mora tuus sit. Hoc voluerunt Xviri; ut postem vim crematum corpus
est , ossa e cineribus legantur , statimque loco pr imo in te ram condantur , ne si in alium locum sepeliendi causa deportarentur , luctus & sumtus duplicarcntur. Excipitur autem hac lege , si quis in militia aut peregre sit mortuus ubi iudicet funusci fieri non licuerit,i tum enim neque luctus, neque ium-tus augetur. Plutarch. quaest. Rom. 23 Itaquc ire Pandectis in sumtus funeris probatur , cum peregre mortuus in sirum: transfertur. l. et si Es. s. impensa. ct l. Divi fratres. 3'. D. de religis.
. Praestates minera tum sanguine , tum cibis expiabant. Sanguine vel alieno, vel proprio. Scru ad tet. AEneid. v. cos. Moris fuit apud veteres , ut ante rogos humanus sanguis emitteretur vel captivorum , vel gladiatcrum , Porum s forte copia non fuisset, laniantes genas situm e undebant cruorem , ut rogis illa imago cribstitueretur. Tamen sciendum cautum lege duodecim talutarum , ne mulieres carperent faciem , his Derbis: Mulier faciem ne carpito. De captivis & gladiatoribus supra cap. 2Σ. dictum a nobis est. Idem Servius , ad 3. A neid. v. 6 . mantur anima lacteo sanguine delectari. Varro quoque dicit, mulieres exsequiis O ct ideo se itas orrum lacerare , ut sanguine odenso inferes satis aciant. quare eL - mum est , ut apud sepulchra ch victa a sedantur. m.
540쪽
Cλμ. XXXVIL VETERUM GENTILIUM. a
Cibis: De lacte modo Servius e de Vino inferio , cap. te . dictum. Celebre inprimis Silicernium. De vocis notatione vide Junium , ad Tertuli. apolog. cap. 13 & Vossium in .aetymologiaco. Usum indicat Festus e Silicernium erat genus farciminis , quo fletu familia purgabatur. Vario Meleagr. apud Nonium cap. I. s. 23s. Funus exsequiali laute ad sepulchrum antiquo more silia cernium confecimus. Arnob. lib. r. adv. gentes. suid haec sibi volunt , apea abones , sucernia. lingavi y quae sunt nomina , ct farciminum genera , hirquina alia sanguine , comminutu alia inculcata pulmonibus.
Quid hodiernis Chinensibus in more positum sit, narrat Memdora , hist. chin .part. I. lib. 2. cap. 6. Propter Pestem praeter alias lustrationes Clavus quoque a Dictatore fixus , Liv. lib. p. cap. 3. Cum medios forte ludos i Deorum placandorum causa institutos circus Tiberi super se irest tus impedisset , id vero , velut aversis Iam Diis , absternantibusique
placamina ira, ingentem terrorem fecit. Itaque C. Genutio, L. MENDO IIamero II. Osf. cum piaculorum magis conquisitio animos , quam corpora morti iacerent , repetitum ex seniorum memoria dic
tur , pestilentiam quondam clavo ab Dictatore fixo sedatam est. Ea religione adductus pnatus Dictatorem cladii figendi eausa dici j t. Iterum , lib. 8. cum de veneficiis primo Romae quaereretur , ad hoc remedium , tanquam ad faciam anchoram Patres consu-
Contra Tempestates ec grandines Lustratio multiplcx. Palad.
de re rust. lib. I. cap. s3. Contra grandinem multa dicuntur. Pamis roseo mola cooperitur , item cruenta secures contra caelum minaciter Letiantur. Item omne horti stactum alba vite praecingitur, vel noctua
pennis patentibus extensa seu gitur. Senec. quaret. natur. lib. q. cap. 6. Cuosdam peritos obsertiandarum nubium esse a mant , ct - dicere cum granda futura si, O hoc inteletigere usu ipso potuisse, cum colorem nu tum notas ut, quem toties grando insequeἰatum Illud incredibile Cleonis suis publice praepositos tuA-- oeculatores futurae grandinis. Hi cum Anum dedissent . adesse jam grandinem , quid expecitas e ut homines ad penulas discurrerent aut ad scortea y o pro se quiaque aliut agnum immolabat , alius pullum. Protinus O o o autem