장음표시 사용
501쪽
.ss DE LUSTRATIONIBUS CAP. XXXV. CAPUT. XXXV.
Circumlatio. A Persio. Ma uiuium. rite, eum in templis, in compitis. APergiletum ex lauro , oliva , rore maris no , b po. De nuinem pari, impari, inprimis ternario , septenario, etiam in io. Binarius infaustus. quare Gen. 1: 8. non legatuae: vidit Deus quod esset bonum. De numero quaternaTio. Aquae usio. Ludi. Scortatio , stipes. Veses. Saccus Syrorum. Supplicationes. Lecti renia.
Enio ad illas actiones sine quibus t ustrationum sacranu
lo modo constare poterant ' talis inprimis erat circumlatio , quicquid enim vel rei lustrandae applicabant, id in orbem ducebant , unde praepositio A. cum plerisque huc pertinentibus vocabulis componitur et ut , , re vi e v ,--asta,v & mg. -- eic, mea re impriv. - βαὰ a apud Aristot. lib. f. de his . animal. cap. 2. de et, Raetitim gallinarum. In his de simialibus inest circuitus quaedam & ambitus significatio. Ut oc in Ambarvalibus , & amburbialibus. 6. I ncid.
- scios pura circumtulit unda.ubi haec Servius : Circumtulit , purgavit. Antiquum verbum est. Plautus: pro Larvato te circumferam . id est , purgabo.mis lustratio a circumlatione dicta est , vel taedae , vel sulphum, Val. Flacc. 3. Argon. Tunc picea mastamur oves , prosectaque partim Hectora , per medios , partim gerit obvius Idmon. Ter tacitos egere gradus s ter tristia tangens Arma simul vestesque virum.
502쪽
C, p. XXXV. VETERUM GENTILIUM. 3
circumtulerunt. Vide & Scalig. in Fest. in Amtermini.
Graphica hujus ritus descriptio est apud Claudianum, de sexto Honorii Consulatu:
Lustralem A triste facem , cui lumen odorum , Sulphure caeruleo, nigroque bitumine fumat , Circum membra rotat doctus purganda sacerdos Rore pio spargens . O dira fugantibus herbis:
Numina , terriscumque Adem , Triviamque precatus. Trans caput aversis manibus jaculatur in Austrum
Secum rapturas cantata piacula taedas.
Nec minus ad lustrationis essentiam pertinuit Amersio, cui cognata Lotio. Qui enim Diis superis erant sacrincaturi , si fieri posset , toti lavabantur; sin autem, saltem manus: at litaturi Diis inseris , tenui aqua tantum irrorabantur , quod colligitur
ex Servio , ad 6. Eneid. v. Ego. Macrob. lib. 3. Salum. mP. I. Utriusque orgo cadem natura , eaedem affectiones , imo inritus promiscui. Nam aeneid. 6. v. 22'. et go describitur lustratio eorum , qui funere polluti erant, ideoque ad Deos imferos pertinebat, ritus autem ad superos, quod ex impare numero colligit Servius: Licet enim , inquit, a funere contraxerint pollutionem , omnis tamen purgatio ad superos pertinet , unde stati imparem numerum. vid. ad Ecl. S. v. s. Occurrunt hic instrumenta, ec actionis ipsus repetitio. Instrumenta aquam vel continent , vel applicant. Continebatur autem aqua malluvio. Festus: Mailuvium latum iu commentarium Acrorum significat , manus qui lavet, a quo marata Prae dicuntur , quibus manus sunt lota. idem quod , supra cap. 16. Alias GH - ογ, quam vocem tria significare indicat
Bourdelotius . ad Veliod. ahiop. pag. 3. Ipsum aquarium sive labrum : instrumentum asperuonis, sive aspergilium : & aspersionem ipsam. Labra non in templis tantum , sed & in soroerant. Locum ex A schine adduxit Brodaeus misceli. Hae r. cap 38. o τολυν νομο Dic g et Jώλον , 6 v A T. TRI
503쪽
,ss DE LUSTRATU NIBUS C p. XXXV.
m. iv , IEM; et, ibrum . Legislator solusim in litia, ct timidum , O qui ordinem deseruisset extra fori Iabra abngit. Cum Catilina M. Marii , a se occisi, caput ad Syllam in toro sedentem attae istet e vestigio ex amulalse ius init . a quae sane prope suia. Erant Ic in triviis. Theophrata
Et in compitis antequam inde discedat . Aqua is capara adspersis seta bat. Mendum hic vidit Calai onus. Instrumenta VPlicantia crant Aspcrgilla. Thallum dixit Vi gilius in Ciri, id est , ramum. Pergit Amyclaeo ista res altaria thago Theocritus, id l. 2 - -
Haec cx lauro fiebant , quae purificationibus adhiberi solebat,
ut ait Plin. lib. I S. cap. uli. Ovid. s. Vast. et da sit hiuc laurus , lauro Pargamur ab uda Omnia quae dominos sunt habiIura notios. Spargit O ipse svos lauro rorante capulos , occ. Et in magicis lustrationibus. Locum cx Hcliodoro supra, cap. 23. adnodari. Idem lib. 6. m tD ; ἀφ ιον. I ora n ea: , v au itaυαν . ore r. Lauri sirculo , sanguine absterso , rogum cens pergebat. Medea autem , apud Apollonium. n. Draconem incantatum , junipero utitur: i
Chorinaeus , 6. Eneid. socios non lauro , sed ramo felicis oliva ustrasse dicitur. Servius hanc ex Donato nationem reddit: Virgilium scilicet haec propter Augustum mutasse. Nam nata erat laurus in Palatio , eo die quo Augustus natus est, unde triumphantes coronari consueverant: Propter quam rem noluit diceret laurum
504쪽
laurum ad ossicium lugubre pertinere. Non alienam ab hoc loco est quod narrant Plinius, lib. is cap. in burimum, Gasi eap. I. ramulum lauri , quem gallina albae, ab aquila rapta , rostro tenuerat, & in Liviae gremium demiserat, cum pangi placuisset , tale lauretum provenisse , ut triumphaturi Caesares inde laureas decerperent: Moremque suisse triumphantibus , alias confestim eoucin loco pangere: . obscrvatumque esse , sub cujusque obitum , arborem ab ipso institutam elanguisse; novissimo Neronis anno sylvam omnem exaruisse radictus. Olivae autem ramo Chorinaeus usus est , quod ea pacis & Dei placati sit signum , quare primo Noacho a columba oblata, quae historia , ut & ex sacris aliae, inter gentiles non plane abolita , ideoque oliva vclati oratores , p. Igneid.
Centum Oratores angusta ad moenia Regii Ire jubet ramis velatos Palladis omnes. Sic II. I ncid. Famque Oratores aderant ex urbe Latini , Velati ramis olea veniamque rogantes. Hac etiam sacrificantes utebantur. s. A neid. Ipse caput tonsa foliis ornatus oliva Stans procul in prora pateram tenet , extaque fusi
Porricii in flue tui . ct vina liquentia fundit. Praeterea hic olivae ramus Trojanorum in Misenum pietatem exhibere videtur. Oedipodi injungit chorus apud Sophoclem ,
Pietas pacis ac tranquillitatis mater ; quod signi Matur nummo argenteo L. AEm tu Pauli, &C. Terentii Varronis , Quaestorum Urbanorum . A. V.C. iociv. T. Quinctio Flaminio , & M nio Acilio Balbo Cosi . cujus meminit Vossius, de idolol. lib. P. cap. 3'. In eo erat cujusdam Deae essigies , cui appositum P. O litera significat Pietatem. Est vero Dea insignis corona oleagim sacraque in mensa , aversa nummi parte, itidem repositus reo dosus oleae ramusculus. Scilicet Pietas parit pacem, ciua Olca, signum
505쪽
D DE LUSTRATIONIBUS CAp. XXXV.
signum est. Oliva a Virgilio felix adnominatur , ut infelici micastro opponatur. 3. Georg, Infelix superat foliis oleaster amari .
Quid autem illud , quod praeit ; Spargens rore sedit' Nirchma
nus , lib. 3. defuner. Rom. cap. s. rorem intelligit marinum, qua auctoritate nescio. Turnebus, adv. lib. I 3. cap. 2I. Quanquam ad sensum accommodatius esse fateatur aquae adspergine ocrorem intelligere: tamen aspersillum ex oliva felici fuisse factum, Partim ex rore marino , non inscitum existimat, cum & haec merba ros appelletur. 3. Georg. Vix humiles apibus casias , roremque ministrat. Judaei in suis lustrationibus utebantur herba nim; hac, sanguine segni paschalis tincta , signabant superliminare domuum smaraim. Exod. I 2. hac Mosses populum in mederis promulgatione adspersit. Exed. 2s. hac purgabantur leprosi. Lev. 1 . ST. Fu-
506쪽
C, p. XXXV A VETERUM GENTILIUM. Mi
nere polluti. Num. Iv. quae respeXit David. V. si . s. Expiabis-e mina re mundabor , additis lignis cedrinis, & lana coccinea. ni. Hebr.s: Is. Cujus ritus cc instrumenti rationem Judaei, quamvis alias satis curiosi , sibi non constare latentur. Hotting. Theol. Fudaic. cap. X. seel. 2. Ex hac herba, propter vocis convenientiam, hystbpum , s cerunt , quam expurgandi vim habere testantur Isidorus , Lemnius , Dodonaeus. Rabbinos septem species enumerare muni. Junius ad Exod. 12. EI. a Tremellii interpretatione se discedere
profitetur, ,eum enim antea muscum vertisset, nunc Hebraeum
dii ire & Trathar Arabum , complecti dicit hyssopum . & omnia origani gelacra , ct thymbram , & thymum , & saturdam.
Salmasius, explicans locum 'h. Is: E'. tibi legitur vasaxis et shetae , cum Matthaeus & Marcus habeant Rahά .i , ex Judaeis tria hujus plantae genera esse dicit : Primam p dii, hysiopum Graecanicam , quae inter metr sive pispra recensetur. Alteram diri eta, hyssopum Romanam. Tertiam 'no id est , nigram,
quod foliis sit nigricantibus. Primam hyssopi meciem intellexisse
ait Iosephum, cum dixit Salomonem dixisse e coxia ab hyssopo ad Cedrum ,-ώαισιν v δ, Aiu , ubi J i: idem quod M. Hanc Schindlerus in Lexico, & Lemnius in explicatione herbarum Biblicarum , cap 26. csse dicunt quae alias adiantum, Capillus Veneris , parietaria, ruta muraria, Belg. smimul vocatur, quae locis umbrosis oc palustribus circa parictum aspergines, ta sontium specus enascitur, quo modo & describitur i Reg. gr. De ruta in genere scribit Plinius , lib. I s. cap. 8. . eam apricis locis ta siccis gaudere , & terra quam maxime lateraria. Ex hac ergo herba apud Judaeos aspergilium fiebat hoc modo, ut ait in Lexico Schindlerus : fasciculus et ire tribus caulibus con stans , filo coccine' ad baculum cedrinum alligabatur. Baculus cedrinus cubiti , fasciculos vero Es ob palmi unius longitudinem habebat. Hoc adspergilio cum sanguis rum ictimarum, tum aqua lustrationis aspergebantur. De Judaeorum porro lustrati
motis . vide Gubertum. de sacris cap. II.
Actiones ipsae non sine superstitione saepius repetitae fuerunt quamvis enim numeris nullam inesse efficaciam sapientibus mani-
507쪽
festo constet , maximam tamen virtutem illis tribuerunt gentia Ies. Parem quidem numerum , ut infaustum abominati uint . cum enim dividi possit, mortalem esse crediderunt, imparem contra immortalem , quia intcger dividi non potest. Servius. ad Ecl. 8. Varronem testem laudat, qui dicat Pyrhagoreos p tare imparem numerum hacre sinc in , parem cse infinitum; ideo medendi causa , multarumque rerum impares numcros se, vari. Hinc pastor Virgilianus Numero Deus impare gau et . rem imperfectum ac mali caulain cxistimabant. Apud Homerum Superis paria , Inseris imparia traduntur. vide Gabret descris cap. I S.
Numerus impar vel simplex est, vel compositus. Simplex, adeoque persectissimus est Ternarius, qui simplicitur principio,
medio & fine constat. Plat. '. sv c. cap. 3. imo secundum Aristotelem, i de coelo, To 6 --UR Omnia corpora trinas habent dimensiones. Post i Aiadi s
perinde , quadam illius lege , ct in Deorum sacrisciis uti selemare. Primus ternarius omnium reliquorum est principium , quia per seipsum auctus triangulum constituit parium laterum, quae priama est carum figurarum , quae pluribus constant lateribus. Deus O. M. ita se in verbo suo revelavit, ut tres in unitate divinia talis personas pari honore vencremur. Cujus rei manifestis na, in rerum natura , extant vestigia. Sed in ipsis gentilium sacris
diabolus, ut Dei simia , hoc numero lusit: in Jovis sulmine trifido , Neptuni tridente , Plutonis cane tricipite . adde
Tergeminamque Hecaten , tria Virginis ora Diam.
quae ec et viscuxori , triformis, trivia. Sic Tres Parcae, Euriae.& smilia. Non mirum ergo si in suis superstionibus hunc numerum re .spexerint gentiles. Caesarem Dictatorem , post unum ancipitem vehiculi casum , ferunt semper , ut primum ccmsedisset , ter repetito carmine securitatem itinerum aucupari solitum. min. s. 28. cap. 2. In magicis: Ecl. S. Terna tibi haec piamum triplici da Persa celere
508쪽
C F. XXXV. VETERUM GENTILIUM. s
Lieia circumdo, terque hec altaria circum giem duco, numero Deus impare gaudet. Iterum 'licte tribus nodis terras , Ama Ei, colores
Terque novena ligat triplici didiersa colore Fila: ter in gremium mecum , inint, deque inreto , Dessue ter Virgo: numero Deus impare gaudet. Threcr. Pharmac tria. Ec voces, e et,c et sta 'omae r libo , terque haec pronuntio mastica verba.
In ipsis lustrationum adipcdonibus. Propert. lib. q. eleg. p. Terque meum tetigit sulphuris igne caput. . Fest. de Claudia: Ter caput irrorat, ter tollit ad aethera palmas. orinaeus . 6. A neid.
- - Tre scios pura circumtulit unda.Medea , T. mctam. Ter se convertit , ter similis fumine crinem seroravit aquis , ternis ' hiatibus ora Solvit. Apud Athenaeum, lib. i. δ repracs M oici Mei pigereris res His,a,. quod de perfrictae frontis hominibus dici autumat Erasmus, praeti. Faciem perfricare. Similis illa superstitio, de qua Casauhonus, ad Athen. lib. I. cap. E. tergendi oculos tribus rosarum calyculis , quod auctor Geomnicorum dixit re agore naAue v d -- et ismis. In sacro ambarvali. I. Georg. Terque novas circum felix eat hostia frugei. vernarii numeri recomium comprehendit Ausonius illogetpho, qui est xl. idyn. Numerus impar componitur etiam vel ex impariter impari hus, vel ex pari ec impari. Ex impariter imparibus componitur novenarius . scilicet repetito ternario. In histrationidiis usitatissimus. Medea. p. metam. Terque senem flamma , rer aqua , ter sulphure , Arat. Sic Glaucus mortalitatem deposituras a 3. metam.. H. lustror ab iliis .
509쪽
Et purgante nefas , novies mihi carmine dicto , Peet ora fluminibus jubeor supponere centum. Religiosus hic numerus , dc apud iuperos , propter novem orbes coelestes , & apud inferos , quibus: Fata obstant , tristique palus inamabilis unda Alligat, ct naines si x interfusa coercetis Hinc mortuorum Novendialia , tunc enim defunctis parent bant Romani. s. AEne d.
Praeterea si nona diem mortalibus almum Aurora extulerit
vid. Coel. Rhodig. lecti antiq. lib. 22. cap. S. Ex pari & impari componitur septenarius , qui' ipse in linstrationibus obscrvatus. ApuL lib. II. Confestimque disce a
pigra quiete , alacer exsurgo : meque protinui , purificandi stadio , marino la cro trado s septi que submerso suZibus capite s quod eum numerum praecipue religionibus aptissimum Pithagoras prodidit , M. Quod ex hoc OA a Diaboli depromtum videtur ex historia de Naamane Syro. 2 Reg. s. v. io,1 . qui jussu Elisaei Vatis septies se aquis Jordanis lavit. Multa in hoc numero latentia m steria enumerat Philo Judaeus , libro mea rari raraitas. Clemens Alex.l b. s. Stram. Gentiles peculiarem in eo virtutem esse credid
runt. Macrob. lib. I. insomn. Scipionis cap. 6. Heil. lib. 3. cap. Io. Hieron. in Amos. cap. s. Cael. Rhia g. see t. antes. Ab. 22. cap. 12. Censor. de die natal. cap. T.
Ex duobus numeris imparibus ternario & septenarici oritur denarius , qui & in his ceremoniis celebris , ut ex ceremoniis denariis ex Eusto liquet, vid. Apr. cap. 32. de huius persectione multa disseruntur a Philone Judaeo , libro de decalogo , ecJoach. Camerario , in commentario Graeco, quem super aurea
Pythagorae carmina scripsit , & Ovidio 3, Fastor.
Annus erat decimum cum luna repleverat orbem , Hic numerus magno tunc in honore fuit. &C.
Numerum parem a sacris exclusissimumsuisse ante dixi et,contra sentit. Satiberius de Acris cap. II, binarium in expiationibus pertustatum fuisse affirmans ex Ovidio . Fast.. Bis caput intonsum fontana Pargitur unda . .
510쪽
mi stra faginea tempora fronde tegit. o hunc numerum duplicatum fuisse , ex eodem Ovidio judibeat , qui sic canit et
His 'ea placanda est , hac tu conversus ad ortus Die quater , ct vivo perlue rore manus.
Verum haec sententiae nostrae ne tantillum quidem derogante Numerum enim binarium infausti esse ominis , ipse Ovidius im
Ergo ego vos rebus , duplices pro nomine sensi se. O isticis numerus non erat iste boni.Duabus enim unitatibus constans, principium quidem ac finem habet , caret autem medio. Moses quidem . historiam creationis universi describens, operibus secundi diei non videtur addere solennem clausulam : Vidit Deus hoc esse bonum. Unde Juda colligunt, hoc die diabolum cum angelis suis deseruisse suum Principium , atque e coelo cecidisse, adeoque eo ipso tempore infernum esse creatum. Hinc origo proverbii Belgis frequentati, quo ignavi socordiam suam tegere conantur : IUaandavi mimari I, et Gehennam hoc die sectam esse videre se potant in Jesaia , cap. 3o: v. 33. ubi hesterna die jecundam illi imterpretantur) Tophet dicitur esse creatum. Aliam enim ejus loci mentem esse manifestum est: non enim de inserno , sed dhvalle Tophet agitur, quae crat in conspectu Hierosolymorum , impurissimis Molochi sacris dicatae . quae palam ad portam urbis, maximo cum apparatu celebrabantur : Sic Regi Babylonio illus insimum exitium minatur Vates , quod in oculis Ecclesiae perficiendum conjugata & assini voce nominat, quo etiam tota jus supplicii descriptio addita spectat. Quod vero hoc hesterna uis paratum dicitur , synecdocne frequens est , qua pars temporis proxima , pro toto sumitur , ut Gen. 3i: et, s. Moses ait secundo die coelum esse creatum , illi vero infernum et quae nimiam quantum distant: B. Hieronymus dicebat , Adeo secunda die illud de bonitate operis praeteriri, quia binarius mystice malus est ; in odium scilicet conjugii , quae ratio merito ridetur. Quomodo cnim homo binarium dicat esse malum , cum Dcua ipse dicat, non esse homini bonum ut sit solus, . eoque ci uX-