Francisci Vallesii ... Commentaria, in libros Hippocratis de ratione victus in morbis acutis. Diligentissima cura ab omnibus mendis, & erroribus vindicata

발행: 1590년

분량: 323페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

311쪽

i , ratione victus

alios catharidum usus docet sed quod ad poculum pro hydropicis attinet,prudenter admodum docet, negans ipsas cantharidas solas potu dandas neque corpora sine extremis periculis,naque has sine corporibus, neque vero utrasque partes simul, sed utendum medicamento composito ex cantharidibus quo&exiguam admodum cantharidum portionem dosi medicamenti respondere, Meas aliis rebus admodum emendatas esse ait. nunc in officinis nullum medicamelum ex cantharidibus compositum asseruatur, tamen potest facile componi ex diureticis mitioribus, cum pulueris earum exigua admodum parte,Gal. unica dolii centesimam dragms partem affirmat citra periculum dari posse plus etiam dari tuto nullibi dicit, neque immerito est enim cantharis in corrosiuis venenis Pulvis paratur

Galeno ex totis catharidibus cum alijs etiam&pedibus, quia ab aliquibus putantur'εc extrema esse alexi pharmaca cor porum , quas igitur corpora sine his sint futura nimis venen D, hqc sine corporibus inefficatia, utraque accipit. Porro parat puluerem ex cantharidibus inuentis in frumento, habeqtibus lutea cingula transversim in alis,& suffitu aceti accerrimi pecatis. Itaque hic autor haud dubie nimiam dosim venenosi medicamenti pretbet, caput pedes Malas auferre non admodum utiliter iubet, videtur autem violentissimi medicamentivis, reliqua utendi ratione velle corrigere: nam ex aquΤ cyathis tribus, hoc est quatuor unci jacum dimidia dari vult, cum laborare coeperit angiq; ob epotum pharmacum, inungi oleo, perfundi calido balneo,&it ieiunus bibat, hoc est ante alios cibos potione aliqua idonea accipiat, ut aquq aut dilati vini,aut tenuis piissane cremoris deinde comedat panes calidos ex pinguedine:nimi tu' cita militat,& mulcet acrimonia. Minus aut efficacia vident mihi esse hic, qua ut illis fissus

sis, medicamentu adeo peraculos propinare debeat. Censeo sine ullo malo posse, hominu genus cantharidibus carere adi rides,na ad ungue psoroueis,& ad lepra. putrescetia ulcera,cu abis idoeis ceratis, emplastris,eis uti cet eoisse utilissimu. Savguinem supprimens. Succumsci in lana intro poηere ad Nenam. Vel coagulum involutum in nates mittere: vul

312쪽

In morbis acuitu 29s

vel chalcitim digito contractans preme, O cartilagines

exterius comprime traq; ex parte. aluum solue lacte

asina cocto, O caput rade, oringentia exhibe s anni

remtus calidum sit

S gu mis fluxum ex naribus curare docet: tria priora auxilia sub deiunctione dicens, succum fisci in lana,vel coagulum inuolutum,vel puluilum chalcytidis digitis prisum in nares indere reliqua addit utens particula coniungendi,dicens, aluum solue lacteastias, raso capite adstringentia appone, praecipue si teinpus anni calidumst,quia cum hic adstringentia repercuciendi gratia admoueantur,frigida etiam sint oportet. Nimiru tria priora eiusdem generis sunt remedia,& facultatis similis,adstringentis scili cet coagulantis&exurentis.Omnia enim ea acrimoniam habent, chalcitis maiorem,mox lac fici ded& coagulum aliquam:omnia etiam coagulant.coaguluouidem maxime,mox lac fici, sed & chalcitis,non nihil Mas. stringunt omnia, maxime chalcitis mox coagulum deinde&lac fici omnibus autem his facultatibus sistitur sanguis quia coagulatus ipse sibi obturat porum qui adstrictione & corrugatione, quam exustio facit concluditur. Coprimere utras ex parte nares iubet cum voles puluerum chalcitidis inlitare, veita magis omni parti interius ad hireat. Alui solutio ex lacte asins, ita veron ex alio quouis tali medicamento, capiti raso adstringentium admotio, alteriu generis medicamenta sunt. qu proinde simul cum prioribus,aut eorum aliquo agi debeti Non enim quia retrahendi causa aluum soluis, capite repellis, ne a toto corpore recipiat, non uterssetiam topicis ad Psas nares. Qu*d hic fluente sanguine iubet aluum sinet lacte soluere,cum ita pridem dictum sit eis qui suadunt copiose sanguinem ex naribus, pharmacum expurgans non essedandum, nihil moron. primum quidem quia eam sententiam Hippocratis non esIecensuimus: deinde quia sertasse autor illς quisquis fuerit noluit prohibere qualemcunque alui solutionem, sed per phar icum vehementer, quale certe lac non est

313쪽

296 ratione ictus

Sesamoides per superiora purgat sessuibarmam dere

tritum potu datum. Miscetur autem veratris, itertia parte potionis, O minuta Astocat. JAm periit ductus huius libri Sparsim iam ae citra ordine

sunt scripta haec,velut cx diuersis cartis compilata.Haec a fert vetustas,inihi vero placet,nihil omittere, sed singula seorsum hxpendere, ut illa scripta occurrui Praescripta oratio continet nihil aliud quam syngraphas duas potionu vomitoriarii, nullius certe a usus, quia sesamoydes desiderat,&quia nullus aest nostro saeculo medicus qui in tanta tutiorum medicamentorum abundantia,quam ipsum tempus attulit,hista periculosis uti velit. Prima syngraphaad vomitu purgandu.3 se moidis tritae sesquidragma oxymelitis hyatos tres seu uncias iiij.S semise fiat potio secundam utriusq; hellebori S sesanaoydis parte una fortasse obolum,nu, oxym aut mulsae quod sufficit fiat potio Dioscorides cum solo albo miscet,atqui sane ita fuerit magis vomitori uin medicamen.dicit lib. . cap. I 47. quod est de sesamoyde, datur tritum ad bilis pituitaeque deiectionen quantum tribus digitis capitur,addito veratri albi sesquiobolo,ex aqua multa. Ridiculum vero tam vehemens medicamentum digitorum apprehensione mensurare.

Ad trichosim cumsubieceris filum acui habenti formmensecundum acutum superna tensionis palpebra in sernam transmittens, quod superius inferiori liga, oesia temdens colliga donec deciderint, ac si satis quidem fuerit bene sis autem non sed aliquid est, haec repete . TRichos seu trichiasis,est morbus palpebrarum, per que

nascuntur pili plures qua expediat,& extra naturale ordinem: positum, ac platrunq; intro versi, ut laedat oculos huius chyrurgicam curationem docet, qua eandem docuit Paulus libr. 6. cap. II. Est vero ea laqueum facere ex filo aliquo tenuissi O,Vt equinae caduae pilo, aut serico, de eum iniicere in pillos

314쪽

In morbis acutis 297

qui praeternaturam redundant, Mita euellere, idque repetere quoties opus si,usque dum nullus supersit ita redundantium: Ne itaque intellige eum hic acuisti adiungendam,aut traiiciendam , assuendamve aliquam particulam, sed solum ad circunducendum ut oportet filum, quo in rem tam tenue laqueus iniiciatur . ' Atqui profecto neque hac arte est opus, facilius enim evelluntur brcipibus, sed utcunque evellantur, necesse est aliquid circa locum facere ne renascantur, velut inungere sanguine ranae, aut admouere cinerem chameleontis,aut puluerem alluminis,aut aliquid huiusmodi, aut si haec satis non sint, locum urere quam fieri possit eleganter.

Haemorrhoidas simili modo intrudes in acu crasissima

lanae sucidae filum, qua maximum,ac colligabis.securior etenim en huiusmodi curatio . Deinde comprimes Oi erefaciente teris medicamento, neque priu*uam deciderit irrigabisVnam semper relinque, postea refectis,iribus purgabis belleboro . Deinde exercitetur. Iudet

mane multum sticetur.Cursum deuitet, O ebrietatem: σacria,prater Origanum.Vomat singulisseptimanis aut terin mense, ita enim habebit optime corpuN. Vinum auirrusesum aulierum aquosum. paucum bibat. HEmorrohydas dicit simili modo curari posse, exceptas

scilicet laqueod comprefas donec excidant. Iubet ve-- laqueunt fieri ex filo crasso lanae it arbitror quo minori dolore assciatur pars,quae alioqui atopere eruciaturo constringi comprimis laqueo hemorroydam, S ita constrictae admoueri medicamentum putreseeiens,qualia sunt plurima metallicorum, donec putrefacta hemorro hys, atque ipsum laqueu exciderit,irrigatione nulla uti, postea vero ut irrigantibus, de

temperantibus partem, ut de cocto alIquo ex rosis, malicorio, galis,aut alijs huiusmodi,ex aqua aut vino,ut videbitur,Caue idu interim est in corrosui aut putrefacietis admotione, ne partes aliae podicis agatur inedicamice:qgmbyrurgi facere norut

315쪽

19 De ratione victis

mlanientes partes circunquaquam alio medicamine emplastriaco. Dici est itiorem esse hanc curatione, intellige alijschyrurgicis quibus seccari aut uri blet,ut libello de hemorroydibus via dere licet Uerum quoniam hemorrhoydum antiquaru praecipue,curatio non est toti corpori secura sed eorundem malorufuerit occasio, a quibus fluentes solent praeseruare qui sane lune grauissimi nam ab insania aliis omnibus melacholicis)iubet si plures fuerint non simul persanare omnes, sed unam saltem relinquere, perquam viriosus succus in eam partem ia solitus fluere, effundatur. Quodquidem dicitur iuxta sententiam aphoristicam,duodecimam sextae sectionis Uerum neq, seruata quidem hemorrhoys it satis una pro multis, nisi interim victaas alia curatione feceris, ut corpus malis succis minus abundet,quod eatenus quidempossis perseuerado facere,ut liceat tadet unicam illa quam seruaueras curare. Proinde iubet, ut ref- secti a curatione talisper viribu purgetur helleboro, a ut alio

medicamento bile atram educente, deinde exercitetur tempestiue,sudet, mane multu fricetur, his enim modis vacuatur corpuSexcremetis: vomat singulis septimanis aut ter in mense:

navacua hoc quoq, corpus,&reuellit ab hemorrhoydibus. Cursum,& ebrietate S acria omnia vitare iubet, merito sane,na cursu ad sede trahuntur excremeta,vini meracioris reliquorii macrium, si,mox irritant hemorrhoydes,quibus alioqui solet irritari. Excipit origanum,quasi hoc ,etsi acre, utile tamen sit quia albitror, ut dicit Dioscorides vacuat per ventrem atros humores, ea ratione hemorrhoydibus materia detraxerit.concedit paucum vini rusti austeri, quibus cilicet vinu aliquod alias ob causas sit necessarium:nam alioqui latius sit ad

rem aqua uti: Si vcro omnino dandum sit aliquod , satius sit illud dari,q iam flauum, acre quod pungat,aut nigrum etsi austerum quod crasso repleat sangu ine.

Turulἱtis dissectos scilla o Vbii los in aqua excoque

aquamque valde feruefactam funde, aliaque infunde coque, cyidu agenti percodice molles appareat. Deinde

316쪽

am datas novas terti in melle,esegma tribue, post boe

,inum dulce sorbitiones autem meconi albi terens quantum acetabulum in aqua lotura farinae ecentis, dilutu mel

le estus teppidum forbeat ita transigat diem,einde ad ea

qua euenient ressiciens coenam dato. PVrulentos vocari apud Hippocratem,eos quibus pustra thorace cotinetur, res est satis nota ad hos iubet parari elegina ex scilla,melle,& sesamis albis,& amygdalis recentibus,cu cymini fricti puluere. Hoc viviat aegrotus summo mane copiose,aut interdiu et,ut elegmata accipi solent. Sunt, rodesama 4mydgalae pectori mollia, de facile excreationem reddentia: stilla extergens S incindes valenter cyminu frictu siccat Mabsumit excrementa.Deinde victu instituit, atq; quasi summo mane medicamento uti csperia, iubet circiter horam

prandij accipere sorbitionem ex farina cocti cu melle, cum seminis papaueris albi acetabulo, hoc est duabus unciis cu duabus dragmis. Haec vero quia mel omnibus pectoralibus&cibist medicamentis admiscetur recte quia gaudet thorax dulcibus. Sed & somniferi aliqd recto admiscetur,quia sedat respiradi difficultate, extinguit seruore. Pro potu ulbet uti vino dulci,de quo lib. 3. dixerat sputum aut essicatius ivllum aliud educi,quod dulce est. Ita inquit transigat diem,deinde ad ea qeuenient respiciens,coenam dato. Nempe consuetumierat Hippo mane dare aegrotis sorbitiones vesperi cibos:quod nuc quoque facere iubet,ratione habita eorum qilae ex enient, hoc est an febris tunc augeatur an non, quid possint vires serre aut non possint. Ita igitur singulis diebus agere oportet, domultos dies perseuerrae.

Ad dysenteriam fabarum purarum quadrautem accipe et bubri dauci duodecim stipulas leue commiscens quoq ens, abunde litigenda porrige. I quibusdam codicibus non habetur. ad dysenteriam', sed prioribus adiacent haec verba, ut videatur significari hoc

317쪽

quoque esse utile ad purulentos, in alijs tamen habetur hoc modo di ratione extimanti mihi visum est hoc esse magis c&sentaneum , quia fabae commendantur a Gale. Idioscoride ad dysenteriam, ob adstrictionem daucus vero derivat ad urinas quod etiam in fluxionibus intestinorum utile esse deprehe-ditur. Constat itaque medicamen hoc facultatibus diuersis, ita ut idem possit vi intestina adstringere ne recipiant, de fluxionem in aliam partem derivare.

oculos stadium lotum abundanterq; velut farina massam subactum,ut sevum non liquidum leue teresduccoque acerbo uua acernae amarae humectabis, ct in sole rursum siccabis. Humectabis vero ν inungi possit, Cum autem siccum factum fuerit, leui trito sicco inunge oculoscin Vperges angulos ad eosZZ,si humidors,ebeni dragma inis Niobolos noue,croci obolos res,ta teres,infunde vini dulcis coryla attica,deinde ad sole pone c3tegens,cu exaruerint, hocitere.Ad dolores.chalcitidis dragmῆ, va re cipe partes duas, exprime Ῥrrha ct crocum tere, miscemustum excoque insole, hoc inunge eos qui circuncirca habent dolores si autem in vase meo. TR ia collyria describit pro oculis, duo quidem arida te

tium ad unguenti formam primum accipit spodium de succum virae aceruat vici simpluries subacta, insolata, iubet vero lauari spodium tenuiter tori:nimiru omnia quq in ocularibus admiscentur, mordacitate aliqua participant lauada quae teri debent, terenda tenuiter sunt, quia lotura deponitur mordacitas,quae oculos plurimum laedit,ut quae male trita,neque satis levigata, illis admouentur. Est vero primum hoc collyrium optimum adsiccandum humidas occulorum fluxiones. Secundum efficatius est, Mad has easdem,& ad extergendum .siquid praeternaturam in oculis concrescit,ut ptergium, aut ad nascens caro,aut nutris, quia accipit ebenum qui ut Gal. lib. 6.de simp. dicit,exterget ob id ocularibus recti admisce.

318쪽

In morbis acutise. O I

tur ad verera ulcera,fluxiones pustulas, sed&mvstum quod haec eadem facit, ,aIenter exterget. Lavari vero etiam hoc debet.Vinum quod iniundit dulae esse vult,quod n6nihil emedet. Τertium dicit esse ad dolores,constat vero non esse adi centes,neque ex recenti adhuc fluxione pendentes, siquidem lenirentur lacte,aut oui album ine, aut aqua stillatitia rosarum. Hoc vero accipit myrtam: crocum is ustum,quae sunt coquentia,sed&chalcitidem,quae impactos&induratos succos absumat fieri vero in vase aeneo,collirios omnibus huius gene

ris congruens est.

Vterinarum frangulationum cognitio comprime dua

bus digitis atque s sentit' sterica sunt si non, conuuia

stria. Exuterina strangulatione pati solent mulieres epylepsiae similia, dignotio vero est,' epilemica sine sensu est,hysterica sentit etiam si loqui nequeat,& conuulsorie moueatur. Proinde dicit preme duobus digitis, hoc est vGlica quacun que lubet parte, atque secat tera videatur esse epileptica, tamen sentit,hysterica est, si non stulit conuulsone uniuersali tenetur

quae epilepsia est. Ηγd opicis meconium rotundii atticum acetabhium potio scammae specilla tria latitudine, cum polline farinae agglutinetur,tenuite terantis, ct in catapotia conuoluantuνe ridentur,deouum aquam purgant, ct Rercus ex aluo deiiciunt in caricassucci utimal instillaIeptemgutas in sim 'gulas,etiam pueris.Postea in vase nouo compone. Uerua, atque ante cibum exhibe Et meconium terens aquam infunde cola, farinam macera, ct itrium coque, uel coctum infundens, hydropicis edendum praebe, Iuperbibendum vitia dulce aquosum:aut mulIam aquosam quod ab excrementis meconium colligi adserui cura. Hos

319쪽

Hoc loco meconium no significat md nuper,sed pepliu

hoc enim dicit GA 8. de simplicium facultate nonnul. los appellasse meconium, euacuat vero illud aquam lituita

dioscorides pepli acetabulum dari iubet, cui racultate, viri-hus simile esse dicit peplium Hippo. merito igitur hic quoque

iubetur dari meconi3 acetabulum atticu Rotundum arbitror

dicere, ut significet semen pepli; quod rotundum&cadidum est. Est alia potio, scammat aeris specilla tria latitudine Hoc est

quantum ter accipias latiori parte specilli, ita enim solent ch rurgi acres hordaces puluere accipere, ne digit .s multum eorum recipiant, cum farinae polline agglutinent teranturq; tenuiter, confingantur catapotia succh aliquo accommodato formata, dentur . Haec enim purgant aquam deorsum stercu se vacuant ex aluo. Scamam aeris potam ex melicrato, Dquam educere, testatur Dioscorides libro quinto,serina triticea additur, materia quaedam idonea, corrostram scam vim emendans Addit aliud medicamentum, quod pueris etiadari post etestatur,carycas accipere, singulas septe gulas su ci tyt: mali stillare,& in uase nouo reponere, asseruare,&vte di tempore dare ante alios cibos,non dicit quot,incipiemus vero ab unica, ut euenerit,adi1ciemus,aut secus. Rursus describit aliud medicamentum ex peplio. Pephum, inquit, tere semescilicet, infitia de aquam cola, ex ita percolata aqua farina iterum cooue, insunde mel coctu, hydropicis ede dum prebe. Vtilus ima sane&gratiosa admodum ratio praebe- di medicamenta in alimenti CSui ei bibendum deinde dat vinum dulce aquosum, aut mulsam aquosam . Constat vero hareexigua omnmo quantitate capienda vid omnem potum. Monet postremo cum percontusum pepli um&expressum colaueris aquam non debere mox re ijcere, id meconnim seu peplium quod excretum est,sed asseruari posscivi

Iterum atque uerum per

ad aqua coletur ad eosdem usus.

SEARCH

MENU NAVIGATION