장음표시 사용
291쪽
LVpinum praedicta mala minusquam alia legunt nihibeare vel inde intelliges,qu6d sola maceratio est satis ut madi possit citra ventriculi noxam Commendatur a Galeno plurimum primo de alimentorum iacultate, quasi πολλο)Uςον id est multi usus,existens. Vsus est eius decocti ad vernius Obamaritudinem qua participat farina eius exterget in is etiam quam fabarum, leguminum omnium minime mali succi est, amaritudinem enim cito deponit,vel sola maceratione.
silphii νοὸ caulis succus, est quidem quibus maxi-
md,in expertis vero non descendu per entrem, Ied ocatur sicca cholera smaxime autem sit, si cum multo caseo misceatur aut bubularum carmum esu melancholica enim passiones exacerbantur bubularum carnium esu,insuperabilis enim natura ipsarum neque quiuis entriculus concoxeritot optime desiberabuntur, qui teatur percoctis , e ciuam ethstis. SIlphii seu laserpitii,nullus iam usus est in cibis, ac fortasse
ne in medicamentis quidem, quod legitimum iam desideretur. Erat vero antiquis in cibis,usus foliorum,caulis,& radicis, succi, qui cyrenaicus appellatur, medicus lyriacus, a prouincijs quibus colligeretur.Dioscorides Galen consentiunt esse calidum acrem Jatuosum Narrant etiam, The phrastus, Plinius,& Strabo,&eius esu expurgari pecus,&pin, guescere,homines quoq; qui eo uterelatur expurgari. Dicit er go Hippocrates caule de succu eos qui soliti essent in cibis capere,no laedere,sed illud utilitatis praestare 9 maxime per ventrem descenderet,atqῶ ita corpora expurgaret,inexpertos vero laedere nimirum cibi omnes medicamentosi periculos sunt noconsuetis)ωfacere siccam choleram inae passioseca cholera sit,postea dicet ipsemet Nimirum ventriculi vellicatio magna,sne vomitu,aut deiectione,cum solo fiatu. Id vero fit, cussatus limosin mordentis magna copia circa hypochondria
immoratur, qualis maxime sylphio fieri natus est, si quide est simul
292쪽
simul flatuosum Macre.Constat vero quod multo magis id δε- ciet quo aegrius descendet quare cum multo caseo aut bubulis carnibus cibis& crassi succi tardi descensus, multo magis id faciet: quod cum caseo,manifestum erat ex dictis antea ,siquidem caseus ipse est flatuosus, adstringens assuetis sit etiam a-eer,sed quod cum carnibus bubulis, causam reddit dicens, quia melancholica passiones exacerbantur bubularum carniuesu. Dices videri hoc parergon. Quid enim nunquid cholera sicca est passio melancholicaὸ certe est hypochondriacq passioni valde congener,torquentur enim etiam hypochondriaci fiatu acri mordenti,Mconstat tales status exustione fieri, utra melancholiam saepe Sed reddit rursus causam qua melancholicas passiones exacerbat bubula, dicens, insuperabilis enim est& quam non quivis ventriculus concoxerit. Certe non ob hoc solum sed quia succi melancholici est,tame recte illud dicitur ab Hippocrate quia etsi succi melancholici esset,si cito comutaretur,cito etiam excerneretur,& minus laederet,sed est noxia utraque causa, quia melancholici succi, quia,tardius cog-tur,& subducitur.A noxa vero harum carnium optime libera. tum iri, hoc est minime laesum iri eum qui utetur optime elixis,& vetustissimis, id est non recens mactatis,sed reseruatis, ut tempore emolli diatur, quae praeparatiomon hi solum sed omnibus duris carnibus necessaria est. Hanc esse legitimam enarrationem constat quia illud vetustissimis,si adbobis aetatem referetur,selsum prorsus redderet,sensum. Vitulinae enim,neque, mali succi,neque adeo difficiles concocte sunt.
Caprina autem carnes, quaestunque in bobinis mala sunt, o omnia habent, incoctilitatem, fatuosiores, ructus magis et nouentes sunt, 4boleram faciunt. Sunt autem crus ommum optime olent,densae, iocundissimae, non na opti . me coctae ct frigida'in iocundissimae autem Male olen
293쪽
o Via carnes caprinae sunt,paulo minus duraedi multo aciriores quam bobinae , constat deteriores illis esse atque eum illis sint flatuosiores, necesse est ut ructus magis moueant, choleram iaciant. Non sunt autem omnes caprinae atque malae, magnam enim disterentiam accipiunt, ex locis quibus paucuntur. ex anni tepore, Omnium maxima ex artate, quanqua huius non meminit hoc loco, Verum hae ut etiam bobinae quo sunt iunioris animantis, eo sunt meliores:adeo ut lactentiu capelarum carnes bonae etia sint, aegrotis concedantur.Verum quia alia ab alij etiam cum eiusdem aetatis,&eodem anni tepore, longe differunt,opus fuit docere signa,ex quibus acciperetur electio, 'uia ut in alijs etiam multum facit parandi modus, hunc simul docuit dicCris, sunt quae omnium optime olent dental iocundissimae, nonne optime coctae frigidae
Legitur vero hoc cum interrogatione, quasi dicat,sunt Itaq; dicit optima sunt hoc est minus malae. Nam ad alias caprinas dicitur quae optime olent hoc est, minime foetent,& dens, sine duritie gratissimae gustui comedique debent hae cociae frigidae,hoc est post elixatione refrigeratae.Elixatione enim corrigitur incoctilitas, frigore acrimonia pessimae vero sunt contrariae quae ini undissimae, malae olentes & pro densis durae, quae recentes , hoc est recens elixa accipiuntur. Qupd attinet ad anni tempus aestate dicit esse optimas, autumno pessimas, quod quide non ob teperiem aeris euenit, ss in h.essent aestate, sed quod alimentum ipsis multu suppetie aestate ex virgultis nondum aridis,autiano vero deficit. Hyeme non adeo malae esse non enim sunt quae optimae solet, quia pigrisq; in locis utuntur alimento quoa rurajibus domibus reposian tum a pastoribus asseruatur, quod frigore temporis calor proprius earum emendazur,&acrimonia retunditur,& ea quet siperest melius sertur.
. 1 Porcelli autem praua cum sint crudaeis circumustae
choleraeae enim sent turbatoria porcina autem optima a. emnimn emium:*rtissima autem neque vehementer pingues nequegraciles,neque aetatis et eris victima. Come
denda autem sine pelle,aut etiamsubfrigida.
294쪽
Porcellos recens natos nimis humidos esse, excrementosos, ac proinde fugiendos, docet Gai secundo cap. libri
octaui methodi. Hanc ob causam eorum carnes prauae sunt, choleraceae turbatoriae, idest choleram morbum facientes, alui turbationem Praua enim excrementia, . redundans humiditas, ventris vires ditatuit,& irritat, urbat,corrum. pitur enim,ac reliqua quae in corpore erant,vitiat.Cui rei praestat fidem experimentum vidimus enim nonullos ex recens notorum porcellorum esu ,hoe modo periclitatos. Quare ubi Galenus ariditate laborantibus,aut febricitantibus, concedit carnes porcellorum,intelligere debes iuniorum strum,non tamen pusillorum, & recens natorum, hi enim male coquimtur malo enim vincitur redundans humiditas) daedunt ventre,replet,.que excrementis, praecipue autem si male praeparatae etiam sint ut quae male assatae, quae interius crudae exterius circuustae sint, Τunc enim alijs partibus,stione acribus, alijs crudis,turbatur ficillime venter. Porcinas carnes magnopere commendat, dicens esse omnium optimas atque adeo Galenus perinde sentie in initio tertiide alimentorum faculiate. Ne tamen intellige has carnes esse omni u optimi succi :sunt.n sacci crassi ac no nihil etiam lenti,neque dubium galinarum,caponum, thasianorum carnes,melioris succi esse suillis, minus excremen tosas: sed cu succi sint non mali omnium maxime nutrivit,ita.
que hac ratione sunt optimae, quod valentissimi, id est plurimi firmissimum praebentes alimentum, idq; non malum,qs athletis&fossioribus dicit Galenus esse experimeto cognitum. Hoc significans Hippocrates cum dixisset porcinae omni u carnium optime, ut doceret quales essent eligendae subiunxit, μtissimae autem nimirum optimas dicens fortissimas intellexerat neque vehementer pingues,neque graciles,neque tatis veteris victimae. Nimirum graciles: veteres siccsia sunt δε melancholici ac proinde minus sanguinem augent, nutriunt: pingues vituperat Gal. s. de alimetorum facultate ut pauci nutrimenti; in huius loci comentario dicit, pinguedinem omne carnibus sui generis esse deteriorem,tum ad concoctionem,tu ad nutritione, hoc est dissicilius cmui,& nutrire minus ac deterius. Hanc statentia sequutus Avicena lib.1.trael. 1.dicit pin
295쪽
me autem&adem sunt mali nutrimenti AE pauci Mihi verbnon videtur experimentum huic sententiae respondere. Vid mus enim pusillos pueros pingui suum carne desectari, iuuari,gracilem non posse conficere, ut pote duriorem,&solidiore, atque adeo omites qui pinguibus carnibus utantur,secile impinguari,ac reddi nitidos Coquitur ergo piguis cato secilius, nutrit plus.Cur ergo Hippocrates fortissimas dieit non, hementer pinguesΘcerte quia alimentum, quod aecedit ex pinguibus infirmum estn facile colliquescit:vt vel hoc argumento constet,facilius etiam nutrire, coqui, quia eorum quae celariter nutriunt sunt celeres excretiones. Igitur non recite consulere fossori,aut athletae,ut uteretur pingui uilla , quia etsi cito multumque nutriret,tamen quae ex ea accederet caro sacile labore liquaretur. Sunt igitur firmissimae carnes,neque valde pingues, neque valde graciles aut veteres , quaa hae praestant exiguum,illae fluxile, leue alimentum' Comedenda, dicit Hibas carnes sine pelle, aut etiam subfrigidas sine pelle quidem haud dubie debent, quia cutis porcina aegre coquitur, post dies multas solet delici aut omi incommutata. Quod subfrigidas dicit Galeno non placet, quia inquit non iunt acres
ut caprinae. Velim vero Gal.animaduertere caprinas eum con
suluisse accipiuυ Θ des frigidas:suillas vero υ πο ρα idest,
subfrigidas. Quia porcinas non vult frigidas accipi, sed neque vrentes,via quibusdam accipiuntur torrefactae, ut vix degluti-ri,ac neque ore accipi queant. Hoc autem merito consuluit. Nam pinguia sunt potentia acria, faeile enim inflammantur, nisi igitur ingerantur moderate calida acria mox fientiatque adeo nidorosa corruptione vitiabunt cibos.
Ter aridam choleram venter histatur, ostrepitus fui, dolor laterum, Vmhbosum nihil ve 3 deiicit aluus; sed adpi ingitur μκato huiusmodi,ν ii vomat: sed aluus subeat.Vtere igitur cito ci ere calido , perquam sin-gμι. Et,in aquam pc unctis calidam demi te in capha collocas,calida paul a perfunde, atques ipsi calfacto aluus
subierit, oluia affectio essConjeit quoque , huic dormia
296쪽
re, bibere vinum tenue, aritiquum,ct meracum lia quoque da ut quiescat, venter sobeat, solutus est morbus Teibis autem, aist ab I ineatst autem non cessauerit olor lae Una bibendum da, donec purgetur. CHoler faridae ne nomen quidem Iegitur apud Galenum& qui ei successerunt, consentaneum tamen est, Hippocratem ita appellar affectionem entriculi caetera omnia similam cholorat morbo,praetςrquam quod nihil humiditatis excernatur superne,neque inserne, itaque sit passio per quam mordeatur ventriculus ac cum eo vicinae omnes partes neruosae praecipue,unde dolores, anxietates nascantur,& conuulsionis
pericula,ac extremorum refrigerationes, & pulsus laesiones insignes,quales fieri solent vellicato ventriculo. Non fient antem haec a multo sicco uitipso, siquidem nihil exit.fient igitur a uapore acri, uel solo,uel cum pauco succo: unde quaedam velut fumosa exustio uentriculi nascetur. Nec :sse eli igitur uentrem inflari aduinoo strepitum fieri nauseante uentriculo,o fiatu sumoso interius uolutato, dolores laterum,n lumborum, partibus uicinis coni orsis &distentis, nihil uero delicere
aluum,sed adstringi, non sane nihil flatus alioqui esset haec passio colica aut uoluulus sed nihil succi uitiosi, ut per humidam. Si enim haec cholera,est hoc solum diuersa ab humida, passimo fiat,ut illa a uiuoso succo, prosecto consentaneum est, per hanc flatus supra 'infra erumpere,ut per illam succos,parum autem iuuari aegrotos,inteperie assidue nouos fumos sudigerente. In huius morbi curatione, consulit imprimis cauere uomitum, accurare ut aluus soluatur Galen caulam reddero tentans in commentario .dicitiquam citissime clysterem exhibere,& uomitum prohibere, praecepta sunt communia omnia quae in uentre praeterna ram continentur,in excerni debenti
Vtrumque uero dubitationem ingerit,& quod Hippocrates dicit,de quod GaIAddit. Nam s Epid. narrat uirum quendamathenis,qui cholera laborabat,coactum esse uomere, atque ivxcuratum: omnes qui rationalem sequuntur medicinam holer, monean inchoaut a uomitu Galen uero passim dicis ventric
297쪽
ventriculum vomitione vacuandum,ut intestina, caua laciaris deiectione thorax excreatione,renes, gibba hepatis micha quomodo ergo nunc dicit, siquid in ventre continetur quod excerni debeat,commune esse praeceptum cohibere vomitum' imo vero commune praeceptum videtur,vomete,si quando aliter fieri debet, id quidem sit peculiare, Si praeter praecepta communia. Sed considera virum illum Athenis laborasse choletii humida, in qua quidem principio cogendus est aegrotus vomere,ni sponte vomat plus satis,quia xt ε. Epidena.dicitur omitus vomitum sanat in sicca vero mouendum non est, ne eoo tu conuocata undique bile. fiat humida,quae quia a maiori pendet causa,est periculosior: nam sicca est velut initium humidae, quae breui momento, nisi quis caute admodum omnem irrit tionem deuiter, humida fiet. Atqui Galen. cum dicit dictis partibus dictas euacuatrones esse proprias, non iubet earum cur tiones ab illis incohare,sed absoluere. Nemo enim sanae mentis curet renum inflammationem incipiens a diureticis, quiacet commune praeceptum est revulsionem ante derivationem, inanc ante euacuationem molliri. Siquid praeter haec urgentia gratia agitur, peculiare est,neq; secundum praecepta communia: Igitur in ventriculi affectione, inseriorem aluum motiere, prohibere vomitum , secundum praecepta communia pr cipitur estque in hac affectione factu apprime necessarium ob dicta pericula lysterem ergo inquit ex calido,&per quam pingui adhibebis,ex calido,quia H Galen .dicit calidum prouocat frigidum sistit ex per quam pingui, quia rerui
dit acrimoniam,&dolores leniti Caue autem translatione a Lmili usus, unquam in hac passione, edendum aut sorbendum des aliquid calidum&pingue nihil enim magis paratum est choleram morbum facere. Sed eorum quae clystere immittuntur nihil ascendere solat in ventriculum. Eadem intentione soluendi aluum, potes perunctum oleo, ventrem inferiorem,&lumbo, caue enim hypochondria laxes Hemittere in aquam calidam,& collocatam in scapha,sensim perhandere dia enim saepe aluus emollitur,4 morbus solviair confert quoque hie dormirriquia a cibi in ventriculo corruptione platrunque na- scitur morbus,nulla autem ratione emendatur melius, quam
298쪽
Amno,neque ulla ratione melius cohibetur vomitus,quam dormiendo. Sive autem intelligas dormiendum esse huic a babneo,siue alio quouis moibi tempore , verus fuerit sermo,modo alui subductioni locum des. Vinum quoque tenue vetus, meracius dabis:non enim morbus hic habet ex sese adiunctain f
brem:cum ergo hac caret aegrotus, nihil prohibet hoc dari iuuerit somnum concoctionem. Oleum quoque iubet dari. ut quiescat venter subducatur, hoc est ut a doloribus leu tur,&4bluatur aluus,haec enim ambo iacit,' praeterea siccit tem emendat. Non explicat quomodo velit dari,an ore,an per uam ego vero censeo clystere inijciendum , ore enim acceptum non probatur ad choleram morbum, quia dissoluit ve triculum:& est in primis vomitorium, quod dixit maxime debere caueri in hae sicca cholera,a cibis etiam atque alijs sorbutionibus,tubet abstineat, quia scilicet morbus est acutissimus, qui vero tales sunt sine cibo debent transigia accedit ratio alia sua id etiam cibi,quod dari debet non debet a principio dari,sed procedente morbo apponi,quod scilicet ex sacietate velatriculi pendet morbus,proinde a cibis initio debet abstineres, ac nisi malum producatur,etiam usque dum inclinet, ab aliis sorbitionibus,eis solum uti quae medicamentosae facultatis causa suscipiantur,ut vino antiquo Heraco,atque si his omnibus elis dolor non cessauerit, lacte asinae, donec soluatur aluus senariino enim solutione alui opus esse, ut hic morbus solu fur alis superque siguificauit bis antea dicens, si aIuus soluatur
morbus solutus est quod dicens,aperte insinuauit si non solua- ur aluus,nondum solutum esse morbum, sed medicamine aliquo opus esse,ut soluatur aluus, atqui pharmam acria in morismo ventriculi ex acribus,& succis & sumis,non posset non essa periculosa, proind lacte asinae uti iubet, quod acrimoniae simul occurrere, expurgare potest. Verum hoc no nisi magia quantitate facit. quod ut insinuet Hippocrates non aliam quatititatem definit,st donec purgetur, non potes autem uno haust experiri an aluus solueda sit, iubet ergo primu dare quanta ohaustu possit capere i no soluatur, offerre iterum atq, iterum. donec solvat. Hoc medicamento video vix nunc vllum medicorum audere uti, quod laetis incommoda pertimescant, ego
299쪽
vero scio me cum magna, tilitare in huiusmodi affectionibus esse surri,neque quidem desinino,ut devii; lactis generibu censere oportet, quia est valde serotin.
ieXem termina, est vomitus, Auffocatio.His optimienquiVcere,mulsam bibere, vomere. CVrationem cholerae humidae nunc docet non quidem
omnia percurrem sed praecipua attingens,quibus indicationes maximi insinuantur. Nimirum vomitione&alui subductioneόeortet,quae corrigi non possunt cito vacuare, ne loga irritatiobe retentri readatur omnino impotens: reliqua oebriet coquere Meniendare Miltiam dat subducendi aluum causa, quietem imperat,eauia coquendi: ad hanc etiam intetibnem pertinet usus inunctionum cataplasmatum implam o um,concoquentium& corroborantium. Galen. in comentari j addit expurgationen, non mulsia solum, sed pharmaco et aliquq agi debere, si cacochymia aliqua magna subsit in corpore atqui profecto mihi videtur rationi consentaneum eum cacochymia totius corporis putatur esse causa, potius quam de .hilitas ventriculi periride atque in dysenteria Verum in utraque assectione est auxiIiu illud apud vulsus periculosium , quia
si aegrotus moritur,vi pharmaci putant interijsse.Cum enim id quod per acidens fit,non possint assequi,putant expurgans medicamentum necessario,ui solutionem augere Eadem ratio ne reprehenditur Hipp6crate a Caelio aurςliano thesalico, in virum athenis cholera laborantem bmitu curaret,lib. s. Epiae nimirum ut Galen solet dicere, theselici nullas asseqirebantur indicationes , praeter eas quas assequentur idiotae δε populares. V
' γ opum duae sim natura , quorum hyposarcidius si a rediitu , vitari non potes alter ver qcum flatibus muse a uidetabfficitate praecipue autem tolerantia, Iomen-
300쪽
tri temperantia curatur Sicca autem O acria edat, ita enim plurimum inget, maxime vatibit.Si autem dis-euiter spiret fueritque anni tempus aestiuum . aras νι- aeat, robur adsidanguinem a brachio aufrre oportet ro quam minimum bibens quam iturimum laboret in uillam carnosam edat in aceto coctam, i aduersus arduas
SPecierum hydropis,multas variasque Bisse apud anticuissimos autores partitiones, aliosque duas , alios tres, alios plures differentias fiatuisse, leges apud caelium Aurelianum lib. 3.tardarum passionum in il etiam interpraetatur Hippocratem'& dioclem.Duas tantum statuisse disterentias, hyposarcam scilicet,&ascytem Mihi piae runque videtur esse inutia is altercatio de disserentiarum numero,nisi simul de re ipsa aliqua dissenso' sit. Sive enim alius polit quatuor tribus hydropis speciebus,quibus, si sunt, Heraclides tarentinus,4 caelius Aurelianus de Celsus, Galen.& post hunc medici omnes,adiungens diaberena,sive alius duas,dedignatus anasarcam hydrope vocare,& duas solum statuens humidam diccam:sue ana ariscam quidem vocans hydropem, ut nunc Dcit Hippo ascitem tamen&tympanitem uno genere comprehendens,quid mier- est modo res dicatur eadem Non satis intelligo, cur Aurelia nus censeat Hippoc statuisse duas differentias, eas quidem Ana sarcam&ascytem. Nam dicit apho. LI. li 4 si termina, circa umbilicum ditiores,& lumborum dolor qui neo, medicamento neque aliter soluitur,in hydropem siccum fit matur Videtur verbin ex ipso nomine, ex generationis modo Hon
posse alius illi vocari siccus quam tyni papites. Huc igitur Hippocrates non omisiit. Nisi forte id dicit Aureliantis,quia ut ipse dicit,est vanum atqire intellictu carens,sane ullo humore superfluo laboranten hydropicum vocare Sed mihi non placet altercari de nomine Galen interpretatur, tympani tem etiam tumoris similitudinem vocari hydi opem, ita portet recim libro etiam . . de nobis in calce legitur hydropis, tres esse