Examen responsionis Fausti Socini, ad librum Jacobi Wieki, de Divinitate filij Dei & Spiritus Sancti. Ubi simul nonnunquam aliorum etiam Samosateniorum rationes discutiuntur. Institutum per Ioannem Junium ..

11쪽

AD LEC REM. Christia doctritia inviolatum reli liquat, ram etiadi initatis gloria, b quibus potuit viri is, Dei Filio ademit cum alijs scripti . tu inprimis eo,quod assiversus Naehum exaravit. Dum no silescit heressis nequaquam tacendum Dei servis reptanti errori an pila divini verbi opponenda hoc meo examine, si pro diguitate non praestiti, saltem quanti potui co . ara' Ego impugno, eximpiet doctior, peritior. Diu mihi animus ruit, argumenta diocuus contra hoc do .i, de Pith Deitate excutere, ut ii, alus quibus cam Theologiae capitibus, prout se tulit opportunim fame inclum,non alio tame consilio quam ut mim i musis, meis, ita junt,canerem,non ut publiciijudicium rutarem aliorum voti, tam i morem gerem, consilium mutavi sit ex utilitate Ecclasiae voveo. γ extum Socini integrum scripto meo non stilarui,

ne nimis prolixum fieret opus nunc bocini verba χ ιτατο ρητον recenseo, nunc mentem uententiam,

a qua potui semper integritate, bona fidei nullius mira calumniae aut doli mali consciti sum in prima operis parte brevior fui, quia privato , usus cogitaba: Dini tamen proli erijsse me puto, quod ad cause J gulum postea prolixior fui, pressia quae pri menda vadebantur,icitastis a corpore superiluis: Quantumcunq est Christiane Lector, quod praestici quod sentio quam ut exiguum,tuojudicio permitto Ca, tera vale, nostris laboribus fruere, dirigan te artemna lux per tenebra ci jus seculi euntem.

-- ara tua praepandens lumina menti

Rex quibus occultas penitus conpiscre possi.

12쪽

tissimis Faederatarum Belgi ProvinciarumOrdinibus Generalibus, Patronis ac D

minis meis clementissimis. ILL UsΤRIssIMI DOMINI.

Icuti unus isse eris Deus est,qvi totί hane machina exsus arbitrio moderatur ita,quae quies mag/ufica beneficentia in terris Imperatores, Reges, Principes, Magistra tus collocavit,viper vicat id operam eam ira uibus ad nistrarem Ad hanc imperjaignitate Amplitudines Destras etiam,illhistrissimi Proceres,oupersi recto Detis vocaret, o movitq; adgerendam Rempub. crua pia gente nata, mayoribus aut ad vos tempor se cessi bus devoluta. vero rerum vices esse flent iam si ator sciolentibus, ita quoq; Reipub vestrae alias rudesarie q- ab istis temporibus, quodi arma cog batur, Hispanaepotemtrae intollerabila tyr Ide mam mylendoris felicitatis incrementu conjecuta 6t Magno Gna Jontra oppressapripilegia,Jufo, re rouem,sumta Orma HSquitas cause hostem,quamvis totius orbis terrore, est bis ussit sium nullus exitus videretur,virtus mP m e. t. Max annuet aerae &Justae nugis Exandeau a bellofama,cumulatae opes,regum e populoruamis, tu stabilitae, hostisfidei, patriae egu uris aesta supente orbe seraetus incomminutus Miracula his qias non ignoscat ' Deo nubore christo illo 'gum Duce haec tam sebo te gesto stat, quae nunqE edax vetustas Molevit μα quam anniatum volumina tacebunt. Dom Iesus Christus ille Rex Σῆγι osra Dominationes ita extulit S . . a magnia

13쪽

T PISTOLA D EDICATORIA.

namificavit. v veris disses, res religionis& patriae ta

v d concuterentur, utpraesetis extitu ceriacius nostris imminere videretur, sim etia Dominationes cum maximo erudiscri ne excitatas an mavit, ut labant retia meis nutantesimpia eii gerent. Hices Ixerim noua eritisnavissimasillasprocellas,quae vestra authoritate Spotentia invenerruat,quibus coponerentur. Nullus potis a Mensuperbus r,ve' hoc opus vestru hoc be scia esse cui tente in eunde em nunqua satis laudata illust Arausicani Principis e teras an tu frui In tam divino ae heroico opere iudicia Upromovendae pietatiNIeremate Illust. Domini Sacra defensa,rternUomam, facile remu Sperpetia potentiampostuetur. Liceat mYhi Amplitudines vestras, se vestris verbis appellare, fundamenti Reipub vestrae celeberrimae et sonem se,

--s verum Deiciatu . Aurea 3 vere dicta. Dij multa neglecti dederunt

Hesperiar mala luctuoset. Custus verus Dei nullus, sine culti cognitione Filii Dei, jinjuri aeternam majestate defendit hic libelliti meus, que dem a dedicatione vestru Dominationibus gero, ste mihi ficta Amplitudines vel Eras,IMore 2 patrociniosus no indist duaturas,cu argumenti quod fractat,st dignitate ma -- ct a ustissimu Dei Filius, qui authoritati vestra, qui sisti Reipub ct Ecclesiς principi ac sim, patria proteritor O meus tutelaris Dein vera redigionis author, hillum,am ma indamentu, quicquid dici potest. Pergite porro eminentissilini Proceres Filiu osculari, vera eluionis pietatissa Dre ac vindices esse,idi maximam parte gloriari imperi vestri reputare quod ut stat Deum Optim. nox. 2pplex oro quietisma Illustrissimas Dominationes ferret diu forentes ad religionis, patriae ac Reipub incolumιtatem. Scriptum

uix hi quarta Nov. May. MDC XXVIII.

14쪽

Honorem verae ali aeternae Deitatis Fili j Dei, Spiritus S contra Fausti Socini, Christophori Ostorodij,

Valentini Sinaicij,propudii,sissimorum Haeretic rum , execrandas Masphemias, ex Dei Verbo fortissime asserenti, ac propugnanti.

Sociniis, male vastorum caput haereticorum,

Sterni Christumstaudat honore Dei. Si ne Sarim minus protem injurius in te Spiritus, ct verum te negat se Deum . Sam tenus nihil hic nihil Arius olim

Eae Orci puteu hausit, ct evomuit, Minon majora molimine profligatum hoc Mane iam Satanaprostrat, ac resti ei. Hi queis pigmentis figmenta horrenda ministrat salua portenta crepat dissim latque tame . Obtrudit qui is veri se imagine, nec ust Audire hamicus pessimus haereticus. ream vere influstiis inves vimine Faustus lmen hoc quod ,ctiquod es hoc minimὸ. Nec dirus melior quiequam Ostorodius in V Vat idem virus,pestist que efas. Non' Christophorus Christum,verum impius austrie Hoc tu Ostorodi quam male nomen habres Vil bene u idolum a Papae, tu Samo almum; Mole is tu haresibus plus quoi monHrum hominis. Sinaicius his comitem si pingit talibus ansis, conatus pari, perfidia, ac rabie.

Hoc quori cum tentes malus impietate estnia, Valentine ει impietate minus.

3κ mons Ira hominum quam perdita qualia ηquam, diualia ab antiquis non dedit Orcus apis.

15쪽

Tu contra Iuni, quam vera voce Iohannes Gratum opus hoc pressitas gratior ipse Deo. Fortiter his sistis te monstr obolus ultro, Et verbi gladio conficis illa Dei. I uam valide veram propugnas relligionem saeuam ficis snctam cum ratione fidem l ' a vis is verbis quod pondus is argumentis Quodscripti robur prasidiums tuis Maxime scrorum assertor, vindex1 locorum, O quam haec haereticis excutis e manibus loquanta endis spinos sophismata mole le Quia i strophas ct petis, jugulas lMacte heros o macte tibi, tibi militat aether: Cujus penna ni milia usque Deo. Nil te clamores nil te vibrata morentur Dicula ab haretica conglomerata manu. urge, inira intrepidus victori palma parata est. Et quantam a Domino, quantam equidem referu

Et Valentinus Smalcius, haeretici. ' od Natus Deus est, quod Sanctus Spiritus, i Immane quantum scrilego ore negant Haud tulit hic noster divino Iunius assu,

Obturat,scro hoc ora scelesta libro.

Amoris eri lusit

16쪽

Dei ripiritus Sancti.

Abismul nonnunquam aliorum etiam Samosa

leuisorum υτιones discutiuntur.

Cap. I. Primae Classis argum. Paticis attin' tu quae Socinus primis duobus

capitibus proposuit, res mullocus primus

classisprimae Num. 21.V.F. I.Cor. IO. V. 9 examinatur. Ntequam ad ipsam controversiae disceptationem veniat Socianus, primo capite libri sui, pci, i osito quaestionis statu, suam horumque de Filio Dei conses.sionem purgat a varijs eidem a Wieho obiectis criminibus, eam nempe Satantiacam Iudaicam Ethnicam Sabellianam ahome tanam non esse: quia vero quae 'ualis Socini& asseclarum de Filio Dei consessio sit, x toto disputa-

17쪽

disputationis opere patebit,an Deum an Sathanam auctorem habent, ex examinatis Scripturae testimonijs lationibus inde petitis, manifestum fiet quia similiter de Iudaismo Pag nism .sententiq,Socini verba facienda erunt,

in examine locorum, quomodo, aut quatenus alijs, veritate Dei ab alienatis accedat, iapsum examen sit demonstraturum, ad hoc caput primum nihil adfero; pnesertim cum loca illa . r. v. 6.Phil. a. v. o. alia ejus argumenti,multis in ipso conflictu discutiantur C put secundum, in quo refellit ea, quae in qu tuo capitibus prioribus a Uieho sunt scripta, si quid continet, quod ad materiam controve

sam spectat, de eo disputabitur in ipso opere passim Pleraque huius cap. historica sunt de

Servet Gentili, Matharo Gribaldo, Francisco Limanino, reuologo, Blandrata, Francisco Davidis, de corum moribus,vita,studijs,eritu, quae quia rem parum aut nihil attingunt, ea e iam examinare praetermitto. Tertio capite aciem instruere incipit, ad pugnam venire. Hoc capite recenset argumentum quinti cap. apud Uieh. id nihil habere ait praeter enum Tatas argumentorum Bellarmini classes: pri mam eoru esse quae ex Veteri & Novo Testam. simul ducuntur ijs exponendis ac confirma dis U1ehum totum caput sextum insumere. In

ipso vero sexti cap.initio Nichus Preferente Socinoo ait hoc genus argumentorum, ubi, i- delicet, ea,quae in V. estam de uno illo vero Deo Israelis sunt dicta, de Christo in Novo Testam exponuntur, non habere vllam responsioneius

18쪽

p RIMAE CLASSIS. I

sionem ex ijs enim cerct, demonstrari, Chri-s stum esse illuminum verum Deum Israelis . ais b. Ad hoc generatim respondens adversarius rati. Si quanta Christi hominis divina majestas, cum illo uno Deo, non quidem per esse ilia commu

nionem, aut in unam personaminionem, quorum

neutrum si panto e sperire potest sed per imp r, ac potestatis communicationem si suboriuntationem , ex dono ct gratia ipsus unim Dei fa-Clam,coin unctio initas sit, Bellarm. νὰ ,et recte intelligerent , vel tis perpenderent visuros tantum abesse, ut istud genus argumentorum,quate

nin expositio ista de Christo qua applicatio potius

accommodatio ad Christum dici debet,ad novi sarriri ct Christi,jam ex Virgine nati,temporare fertur,nullam habeat solutionem, ut nihil magis in promptust, quam ea f=lveres quemadmodum sui locis, Deo adjutore, demonstrabimus. Hujusmodi autem pleraquesunt hujus 'inia classis argumenta, qua non satis consulto Beliarm cumir miscuit ac- confudit, praesertim nobiscum dissutans' inquibo dicitur,ea, qua de uno illo Deo, pro eo temporet odisti ex Virgine nativitatem antecessit. non tan quam futura,sed ut velpraeterita , vel praesen a QT. dicuntur, in Novo,de Christo pro eodem illorempore exponi, quasine dubio aliam responsionem requirunt , maximo vero a nobis, qui Christum,antequam ex Virgine nasceretur,revera exstiti se nega mus. In illis enim argumentis refellendis facile conceditur expositio,velpotius , ut diximus,applicatis

spe accommodatio ista ad Christum sed negatur, inde sequi, Christum esse illum unum Deum inscre, o r. sutandu nobis omnino negandum R. ps-

19쪽

tionem istam' i ct ad risiones adversariorum, spondendum, quibus illamferi,probare conantur,vjam ad primum argumentum , quod huius generi

est,refutandum faciemus.

Res'. Illa loca commodam ωveram expositi oncm habere non posse,per novam istam exarmes communicatam divinitatem suprem 1 ut, ordinatam,quod singulorum locorum examine, Deo adjuvante planum faciemus. Nec necesse habuit Bellarminus loca V. . secundum rationes, temporis futuri, pr sentis , aut prael riti distinguereri cum hoc accidentarium, im differens sit, ad argumenti rationem quod im- pKsentiarum inde petit Bellarminus: quama es autem Socinus, loca prioris generis , XP nat per suam quandam accommodationem, in

locis posterioris generis expositionem de Christo fieri neget jam dispiciendum. Primus autom in hoc argumenti genere, ut

& primae classis locus est, Num ax vers s. cui respondet locus, Cor. Io verss. Locus apud Siseis Mosen ita habet. Locutus populus contra Domι- pag. s MO ait cur eduxissit nos de Egypto, ut moreremur in folitudine ' dein panis non sunt aqua c. quamobrem immisit Dominus in populum

ignitosserpentes Apud Paulum sic Netentemus Christam, scit quidam eorum tent aperunt a serpentibus ferierunt.

Soriis. Quid adhuc Socinus Prima ejus Responsiopag. 13. st Insent esse nomen Elohin , unde quis haud

immeritosuspicaripossit, non Deum ipsum ilia voce Socis signiscarised Angelum imo concludens ea, qua hic pag. i. exc/pit, de Angeloo communicatione nominis I

20쪽

PRIMAE CLASSIS.

hora , verisimile hoc ipsum GH; ac proinde si Mo-

ses nominatus nonfuisset, inde tantum colligi posse.

Chri Eum jam tum rei usui sq.

Ad istam exceptionem Socini retundendam, hoc tantum requiritur, commonstrem, sine

sterisimilitudine oce Elohim, ab co intelligi angelum crcatum, in hoc enim videtur tota exce-

ptionis visa nam etiamsi vox Iehovae aliquando .angelis communicaretur, &loci illi Exod 3. a. 6.kAct. .v. 33. recitd de angelo aliquo creato intelligorentur, nulla in j illationis vis ad prae- 'sens argumentum nisi verisimiliter probetur 'angelum creatum hoc loco, hac voce significatum , hoc enim hoc loco istis omnibus intendit

Dico ergo, sine verisimilitudine, per vocem Elohim, hic ab co intelligi angelum creatum. I. ratio est, quia nullum est in 'xtu fundame tum pro hac opinione, ex nuda voce Elohim, quae de Deo vero passim surpatur, ita priesumere,frivolum est,prisertim cum versu sequenti,Elohim ille Iehova dicatur,4 vers. . rursum peccavimus, quod locuti sumus contra Ieho- .am,ubi Soc .confitente,Iehova est Deus ipse, 'nanes itaque circumstantithuius loci suadent, Ichovam intelligere, per vocem Elohim. a. Nus ruam ni fallor ibi Israelitarum peccata adverus Dominum recensentur a Mole, angelus ali-1uis creatus intelligitur sed semper verusDeus.

a Quia sic angelus ille, Christus esset, Salva- ornoster Christus, angelus, sumto hic quod DO probaturi sumus Mosen, hic, ab Apostolocia intelligi. Hoc ipsum non dissitetur Socin. cum