장음표시 사용
621쪽
concinnare potuit lub nomine Salomonis , ejusque per nam ii duere ipsumque loqtientenaci docentem facere , quod familiare fuit antiquis Scriptoribus. Nempe Salomon omnium mortalium sapientissimus est habitus apud Hebraeos. Id innuisse via detur Eusebius Caeculensis Lib. it. Cap. I. Praepar. Evang.
Ubi postquam Salomonis sapientiam laudavis, tac subdit:
Eντεχευ-και ὁ την πανὰρετον σοφιαν ειν ἀυτου zuso ταὶ ποη ἀταδει, , lis 1 Quae ita vertere possiimus Latine :ramne cenamptas Ee , qui omnium virtutum parensem, Sapiensiam tib ejus nomine ea possiti, inquiι, dcc. Tum aliquacitat Euli bius ex Cap.Vll. 3. Libri Sapientiae. Idem sensiisse via dentur Origcius in Joani cm Tomo Lo. & sanctus Thomas, aliuque tum Vetcrum Patrum,tum recentiorum Eruditorum, qui b is
incertus ille Auctor crcditur sub Salomonis peritina locutus. Quamobrem nulla es Ie Pherepono causa potuit mirandi gur Augultinus Librum S apientiae monicum duccrct , simulqtie ejus auctorem olim Lupicaretur filium Sirach. Non haec Pugnant invicem. Et ipse Augustinus in ea semper lentcntia fuit, Librum Salomoni non esse tribuendum,sed a quopiam fuisse conscriptum, qui Salomonem fuerit imitatus,quare dc ab quadam simitiau line Emonis esse direbatur a multis. Mirari semel coepit Phereponus,tam facile nescit desinere. Itaque pag. 314. mirari pergit,qui Lib. 1. Cap. o. de Dothr. Christ. Auguilinus commendet Hebraicae Linguae studium ad Scripturarum divinarum cognitionem , cum in Hieronymo improbarit consilium vertendi Hebraica Latine ,& Septuaginta viralem veteoris Instrumenti Interpretationem , divino Spiritu amante factam crediderit. Magis etiam miratur, cur Augustinus commendato Hebraicae LIoguae studio,idem ipse neglexerit , immo cur nullus alius iis temporibus eidem Linguae operam inter Christianos dederit. Sed ne hic quidem ulla suberat justa mirandi causa. Magniversionem των LXX fac.ebat Augustinus, ne dicam pluris etiam quam Oportebar. Porro & minime necessariam,& periculi plenam ioperam arbitrabatur, novam Scripturae Interpretationem ex Hebraeis Codicibus deducere, & in Ecclesiam inserre, & veterem ariti- quare ab Apostolis & a Patribus usu receptam. Erant & aliae rationes Augustino quas certe nunc infirmas dc inanes ipse etiam in telligeret,si in vivis esset,sed tunc fortes & gravissimas adeo arbitrabatur,ut intercesserit consilio suo , ne sanctus Hieronymus in proposito pergeret. Verum aliud est novam Scripturae sanctae
versionem inutilem ac periculo sim susi icari , aliud Hebraicae Linguae studiam cognitionemque improbare. Illud fecit Augustinus, hoc nusquam , in o& propter eruditionem eius
622쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. III. s Imodi sumino in honore habuit Hictonymum, ejusque versionem tandem deprchensam utilem sita laude non fraudavit. Auctor item suit aliis,uti ex ejus Libris constiat , ut eidem Linguae addisi 'cendae operam darent,uuna apprime utilem cogposceret ad sacrarum Literarum perfectam intestigentiam , atque tutelam. Non edidicit ipse uia sero ejus utilitatem intellexit. non ediscebant alii, quia ingens Magistrorum inopia erat, di a selis Judaeis expectandum erat ejusinodi beneficium,quos tamen aut livor a Christi 'iis alienabat, aut Christiani Ipsi fugiebant , cum scandalum putillis foret aristum cum itidem habere commercium. Sed haec Plicreponi oculos fac ile fugiunt & is po: ius amat suspicat i interpolationes in Angustini Libris, immo ad Aciae cum Ing nsum Augumni, Mum fatis constans, referre hisice .coiitra Lais , ut ille sibi fingit. ejusdem sententias. Quod habet idem Pherepontis pag. s38. AnimadV. ad Cap I. Libri de Fide & Oper. nos diu non morabitur. Ex Aligustinis sententia. Q aequiae homo veluti recte feceris, nis a i pietatem, qua ad Deum est, res ratar, rectum cc non oportet. Censet Phe- reponus monstrum ellera contena' i , ct paradoxa defendend. Iuid ne natum, arbitrari vel ipsas Infidelium virtutes este peccata. Sed meminisse debuit Censer ille praeter Cardinalem Norisium V. c. quem & ipse laudat , complures Catholicos luculentissimE ostendisse qliae hic suerit mens Augi istini . alia sene quam Calubnus& Jan senius putarunt. Opera et go bona in ipsis infidelibus agnovit s ne iis Doctor: agnoviise etiam videtur affectus medios intor cupiditatem&caritatem ; sed ipsa illorum opera , naturaliter bona, recte docuit tribuenda elle Dco, qui R in a sie aversis bonas voluntates operatur. Tu consule celeberrimos Theologos in hoc argumentum , quod etiam proximE praereritis annis pie versavit Lescius Cronderinus Lib. 2. Cap.9. in Libro , cui titulus, Eluc Aatio Augustinianae de divina Grasia
sint Augiutini Cap. XI. Enchiridii. Hanc sententiam quamplurimis aliis in locis ab Augustino propositam Phercpontis pag. sp.&384. Animadv. ineptam iudicat, multis deridet , &triumphatoris in morem proculcat atque proscribk. Sed ne hic qui-gem placet detinere Lectorem eruditum, clim nemo nesciat,q:lam
anxi tibi iliterque a Scholasticis Theologis , immo& ab ipsis Philo Ephis, agitata fuerit,& agitetur adhuc hujuseaodi quaestio.
Graeci Latinique Patres fere omites cum Augustino consentiunt.
Nobilissimi autem ae innumeri Theologi , ipsique etiam Ρhilos phi sentiunt, & ostendunt, frmale actus moralis , Levi 'ca1., essentiatum in priωatione Abisa rectiminis co ore.
623쪽
Est itidem materiale,&possitivum in peccato, quod etiam agnoς cunt ipsi Theologi. Porro videat Phereponus,quibus nominibus sit dignus,dum tanto contemptu,&qilibusdam ratiunculis , aDgreditur , & nullo negotio conterere se posse putat quaecumque validissima argumenta congesserunt tot egregii Theologi ab que Philo phi, in primis vero Cartesiani, ut malum & peccatum statu i in aliqua privatione , sive negatione ordinis aebonitatis. Contrarium tuentur nonnulli, at certe non sine modestia, quam tamen frustra in Pherepono quaeras , controversiae dissicultatem, aut diissimulante, aut fortassis etiam minime intelligente. fLib. I. Cap. . de Civ. Dei haec scribit Augustinus: etiam id. Remani Christi nomini infest yna, quibuspraeter cir sum Barba; i peperceruns niur hos Marurum loca , Θ Basilicae Aed erum , quae in ista vasta ione Urbis a se conmis
sientes s os alieno*lle receperunt. Quin ita res habuerit, nemo dubitare potest octaenen in his Augustim certissimis verbis habet Pheleponus noster,quod carpat pag. s 76. AnimadV. eraι,
Dic it, tonnuiandum bosce Barbarositisse Christiarios , quam vis Aria Sectam sequerentur. Sed lauaeanis fuissent Haretici, o rei admirabil,sas minuendar quoa plici er ρο dem Scripso acere fetuissetJed non calfidus Rhesor. Do libens Gothos hille Christianos, quanquam id de Alarico quidem eorum duce
constet, non autem de universii Gothorum Natione ; nam &Rhadagaisus alter eorum dux, Paganorum sit perstitioni addictus fuerat. Do, inquam,id libens. habemus enim non unum huius rei testem; at cur hujus rei mentionem facere Augustinus debuit Z Num ignorabant Ethnici Romani , Gothos Christianam Religionem fuisse professes 3 minime vero. Id vulgatissimum
erat,prodideratqtie longe antea cognitus Romanis Alaricus, quidi ipiam Urbem non semel obsederat , & pacis foedera cum Romanis inierat, iis etiam coactis , Imperatorem creare Attalum Arianae Sectae hominem Gentilibus Diopterea atque Avianis ipse carus. Igitur nihil erat, cur notissimam rem dissimulare velire Augustinus. inqMit Phereponus, laudandi erans Haritici, o rei admirabilitas minuenis. Res erat Augustino cum Roma-aeis captae direptaeque Urbis calamitatem tribuentibus Religioni Christianae ', non erat cum Gothis. Pepercerant Barbari Christianis aeque ae Ethnicis , qui ad Basilicas Apostolorum & Mart rum coalugerant. Ergo Christi causa effugerunt poenas praeficiatis exitii Gentilcs Romani,non evitaturi, nisi nomen &Religio Christi Barbarorum feritatem adeo evidenter mitigasset , atque
cohibuisset Hic igitur insistit Augi istiuus, & ingrati animi R. Mianos Ethnicos arguit,qui fateri nollent semitissime habitos non
624쪽
m RELIGIONIS NEGOTI . LIB. m. s s
alia de musa , quam quiui s.cra loca propter Cliristum Barbari
revererentur. Quanquam vero Gothi Cirristiani essent, non deis sistramen admiranda esse illorum mansuetudo erga Romanos. Moribus quipi e barbarI, immanitate seri , vi loriae ardore serenistes,spem nusiam relinquerant tantae erga victos clementiae , cum ne ipsi quidem Romani,nedum efferatae gentes, victis pauerelarent ad Templa inanium Deorum confugientibus. Quod tamen animadvertas velim , Augustinus ipse hane Bar barorum insuetam humanitatem, , --Γιamm, multis commemorat: quod elim facit , certe ipsbs Haeretieos de
laudando facinore laudat. Deinde Lib. V.Capa 2. eiusdemo. peris de Civitate Dei refert Insignem Clu istiano ri yictoriam demiadagaiso Gothorum Rege reportatam quinque ante eaptam ab Alarico Urbem annis. Auctor 8c ipse eit,fuisse Rhadagaissim salsis Diis addictum, quibus etiam immolare quotidie ferebatur. Quamobrem, inquit Augustinus : ῖ ἐδει- impius , eum
famas ct sam impias co is Romam fuissι ingressus, cu. pepereis δει' quiιν shonorem Deis Marturum Iemfises ' in qua persona
Deum timere . cujus nonsangmnem iesiam, caesus pudicisam vel e intactam 3 Tum Romanos arguit , quod Deo non agant gratias , qui cum sta ui es σrruptione Iarbarica graviore denos mores hemanu ne tigare , victum tamen voluit Rhadagaisum Daemonum cultorem,ire ipsis Daemonibus gloria, Romanis vero acerbissima clades contingeret. Deinde cum ab his Barbariss hoc est ab Alarico eiusque copiis I Rema caperetur , qx. ωπον omnem confketudinem selgorum ansegestorum M loca sancta eo fugientes, Christiana Religionis reverenita tuerentur , Damonibus atque impiorum sacrificis ritibus , de quibus His
rasum eras . fio ADVERSARENTUR PRO NOMINE
CHRISTIANO , us longe a Nems bellum cxm iis, quam cum heminibus gerere tiareretur , e c. Quae verba tam aperta mihi videntur, ut non dubitem, quin Pherepolriis ipse intelligere domum possit,non dissimulatam ab Augustino Religionem Goth
rum , quanquam alioqui notissimam ,& commendatum eorum
facinus ab ipso fuisse: cuius tamen rei laudem ad Christum Deum tanquam ad praecipuum auctorem reserendam esse prudentet monet Sed ego sertasse ineptus, quod omnia vestigia consecta ivelim Censbris nostri, qui hic tam facile Augultinum nobis exhibet veluti Rhetorem callidum. Vae Libris atque Scriptoribus, si hujusmoeti nebulas excitare licet adversiis illos , nam quis in uno stans pede magnus statim Criticus evadere, cum lubet, non
Possit 3 Eiusdem ponderis est alia Phereponi adnotatio in ea Augumni verba Lib. VII. Cv. i . de civ. Dei: s ero Ma uiris. . a
625쪽
fervis e ,etiam ipsis sEthnicisJ considentilin Deus non est. Quae sic Pliereponus illustrat,dicens: Mirormn timui e Augufinum, ne sibi obiceretur,quodpassim haseι δε Verbo ; nam similis ob jectio potuit ri , resensique Augustini pariter eludi. Facile
prosecto iNil alui Phereponirs,eiusque admirationem atqtie adnotationem quibusdam Gregalibus suis hic placituram mihi persita-deo Verum quisquis rem seriis perpendat, e vestigio intelliget, hominem hunc nihil pensi habuisse interdum quid scriberet, dum contra Augustinum scriberet. Et sanὲ ille ridendus. qui miratur non timuistb Augustinum,ne hic in se ipsum sua tela converterentur. Ex Augustini sententia Mercurius dicebatur esse hominum En eius verbi. μδIsi sermo sese dicisse esse Mercurius μυι ea qua de ligo iniremetantur , estendum. Nam Meo Mercurius, ytias me ius currens dicitur appetiatus , quὸ Vermo euisas ἐπιer homines An basin c. Ideostmercibuspraeesse,quia
.nservendentesct emenιessermo M medius, ct c Quis autem famis, & non ludens, hominum nonnunquam stultum .deceptorium,& falsa narrantem,semper veris creaturae filium,& subsistent ia carentem esit appellare & ct edere Deum d ' At Catholici, cum Dei Filium appellant Vertum , cui etiam nonnulli Sermonis Vocabulum accommodarunt, Verbum intelligunt diuti' num, Verbum Dei prolem , Verbum non exterius nans defugiens, sed interius manens , & ex divina essentia ,&ab aetemo
proauctum , & cum ipsis Patre, atque in ipse Patre subsistens; Verbum denique fui loquar cum Auctore Libri de quinque Ha resib. quem olim Augustino tribuebantJ quod melius mare diaeimp λ oris , legos quippe verbum An eas, atque rationem ,
ae propterea Dei Patris aeterna ratio atque sapientia. Quare nihil erat, cur sibi,&sententiae Catholicorum timeret Augustinus, dum ideo argumeRtatur, non esse Deum,quod ipse dieatur esse sominis fervo; nimia quippe intercedit differentia inter ho minum s ermonemo Verbum Dei aeternum, imnuitabile increatum , quod idem est ac ratio divina. Bramo videas plerosque Patriim,cum Graecorum, tum Latinorum,& Augustinum praecia
pue in Libris de Trin. & in Joannis Evang. alibi,fuisse iis, exemplo Verbi humani atque creati ad explicandam aliqua ex parterationem divini doncreati Verbi. Sed simul explicarunt quam immane duo ista verba invicem distarent,probe nimirum intelligentes, setos Sophistas ea comparatione abuti poste contra divinam naturam Verbi coelestis. Consule Petavium Tom.2. Lib.6. p. a. Dogm. Theologic.
' Plura alia superstini in censeriis Phereponi Animadversionibus, quibus sua deberetur censura. Sed si persequi singula velimusNIκ erit scribendi modus.Paucis ergo Orationiaiostrae finem faciamus.
626쪽
mod Alitustinum,ubi opus er aliaur jxista causa occurrebat, Pli reponiis sibi corri endum susccperit,mol se non ferim iis, immo aliqua etiam rarIone laudandum consentimus. Quod male toties
correxerit,quod tam impotenti odio in ipsium exarserit, quod nullum deniq; non moverit lapidem.quo incomparabilis viri fimam
pro viribus prosterneret,iroc dolemus hoc in perniciem non modo tinctis Religionis sed & bonarum Artium . atque Literarum te dere clamamus. Certe immodica veneratio nos in transversium agat,aut livor nos urat. si contendere velimus. nunquam Augustinum errasse,nunquam meliora tradere potuisse, nunquam scribere accuratius debuisse Phereponum vero iniquis semper censuris adversus ipsum suisse pαliatum.Magnorum virorum in Literis lapsis ac vitia non dissimulari,ium veritati apprime gratum est, tum Religionis ac Reipublicae inrerest,ne sub magnis nominibus major errori fastus, nocendique licentia obveniat. Uerlim & immensae Augustin i virtutes sinceri is erant exprimendae, eiusque naevi tam sitscis coloribus , tantaque bile exaggerandi & amplificandi non erant,ut sanctissimum aeque & doctissimum Episcopum,si licuisset, nativosio splendore Phereponus omnino expoliaret. Immo si quisquam dignus erat, qui placide haberetur , is Augustinus erat, quem flamma pietas atque doctrina ingeniis omnium secutoriim,& Ecclesiae verae perpetuo commendavit. Phereponi tamen cen-
stram inofficiosam,simul& ab iniuitate alienam , quanto magis execremur, postquam,ni mea me fallit opinio,tot iniquas aceu sationes audivimus, & tantam segetem errorum deprehendimus in ipso Augustini Censore Reliquum igitur est, ut homini illi meliorem ingenii & eruditionis non vulgaris usem a Deo precemur. Lectores vero moneamus, ut si minus periti sunt , ab eius Librorum lectione abstineant,sin docti sunt, caute Versentur cum Dictatore Critico. Interim vero stet ille tanquam exemplum , quid
possit in inquisitione veritatis humana ratio sibi relicta sine . salutaribus fraenis de quibus uti & de juribus ingeniorum
