장음표시 사용
111쪽
- LA VR. V ALLAElativi, certe alij ea vi non deessent.At nemo unquam Auditum babet, Hic dictvi, bis factvi, sied Iantum Di factu.Propter quod necesse est aliud esse quam Dicto, facto siue Dictione,et factione:i.aliud quam
nomen. At Vise, Auditu, cognitu,inquies, Cr omnes casus habent, Cr bi ablativi sunt.Ηaec parum prudenaetis,aut certe parum perspicacκ est ratio.De qua antequam dicam ibet castigare uulgus imperitumi gramamaticae professorum, qui uniuersum sane orbem tauto errore pervertunt,sic semper loquentes,Eo lectum, Venio lectu,Pergo auditum,Reuertor auditu. Qui eraeror unde profectus, er quo ex fonte imperitiae emanaverit, nescio: summos opere bullucinationem pubia eam admiror, quod tum diu a nemine animaduersus est.Nunc ostendamus quae differentia est inter Visu, o Auditu nomina, π inter Uisu, er Auditu verba. Quando sunt nomina, significant sensus corporis,conis iunguntur eum adiectiuis , regunt casus, reguntur etiam Ia uerbo,π punicipios struiente quoque πα-
positione: ut careo toto usu ocussorum, teipriuautus auditu aurium, nonnihil etiam ex odoratu. Homnia absunt a supinosiquidem supinum non rem,non substantiam, non quesitatem, sed actionem,stu potius passionem uerbi significat.Non iungitur cum adiectiatio, non regit casum, non regitur nec a verbo, nec iparticipio, sed a nomine tantum, eodems adiectius, nunquam interueniente praepositione: ut, Miserabilis, visurid est, quum uidetur: non autem miserabilis sensiuvidendi. Facilis usu id est, ut uideatur,uel facita ad
indendum: non autem quod habeat usum facilem Esse , bilis
112쪽
ELEGANT.. LIB. M ssbila dictae id est, ut dicaturrinon autem ut dicas. timumsecta id est,ut se non autem ut faciat. Dificiis factu, via difficile ad faciendum est Incredibile memo
rat Fum memoratur, non memoratione. Dignum,
auditu, quod est audiri dignum,non ut sensu audiendi
potiatur.Impostibile creditu, ut credatur, non ut creada.Acipenser piscis rarus inuentu,ut inueniatur scilicet,non ut inueniat Res iucunda cognitu, ut uidelicet cognoscatur:Absurdum relatureum refertur, obscoeaenam assectu,quum aspiciturio siqua fiunt alia:A Homosuperbus dicto,s dictis,non dictu Saeuus facto, factis, non fuctu, id est, quum dici non quum dicitur: qμμm facit, non quum sit. Res uero frua fuctu, σ diam,id est,quum si aut dicitur,non quia facit, aut diacit. Scipio clarus administratione bellorum dicitur, σadministratu bellorum, quando est ablativis,id est, administratione. Cato dignus administratione. Reip. administractu, eodem modo. At Resp.digna est administratio triuerbum est:id est,ut administretur,nisi addendo genitivum facias nomen,administratu catonis. Quare in illo Vergiliano,quod Priscianus affert, 'Nec uictu facilis, nee dictu effabilis uti quandoquia ζ'HJ dem abest genitivus,non est nomen ut iste uult pro ui '''sione, dictione: Ied uerbum, pro eo,quod est ad uiadendum,uel disendum.Nec ignoro a multis legi Asy Mictabilis,non Effabilis,quod puta ursumptum ex isto ver lib. 6.μ Acij in philocteter . Satur ca. QVem neque tueri cotra,neque affari queas. Q uod si ita est, nomen esse confitebimur, sita tamen nequa. Fam supinum. Multiscri erant de cultu agrorum,
113쪽
nomen est:id est e cultione ,σ cultura agrorum. Loacus autem saxosius non est dignus cultu, nempe ut colatur,uel dignus coli.Ηomo dignus amatu, Puer dignuε doctu,Liber dignus lectu:id est,qui ametur, doceatur, legatur.Ideoq; quum ex omnibus uerba potuis liceat uti talibus supinis,raro tamen eisdem uocibus utimur loco nominum. Quis enim dicat,Tu es priuatus amatu neo,Exclusus a doctu meo,Doctus me lectu meos profecto nemo. Ex quo apparet,quum in usiu vulgatissimo
mi pro uerbisui I lle liber est dignus lactu, non posse
inter nomina numerari. Ea tame quae ambiguum usum habent uerbi,s nomini animaduertendum est utram in partem accipi debeant:M,Tu es dignuε gubernatur β pro gubernatione, nomen erit: si pro eo quod est,ut gubernerκ,uel dignuη gubernari, uerbum sed nomini accommandare solemus,aut etiam debemus genitivum verbo me debemus, nec solemus.. Denique ex duobus supinu alterum activo uerbo dare postis,alterum ρομβω:ut Amatum sit ab amo, Anatu ab amor.
De Participio praeteriti temporis significante actionem: ct de Praesenti,passionem. C A P. XX X.
PArtiripia quaedam in uoce polia actionec quodam in activa passionem significant. circuns aspectus,consideratus, Disertus, carum, Tuturi ignotus, Argutus, Falsus, contentus, Τacitus, Profusius,Fluxus, Scitus,σ quo nonnulli utuntur. Diascretus. circulpectus est,non qui circunspicitur,quem solemus appellare conlpicuumsed qui circunspicit, in omnem partem more lani spectasboc est, prudens,
CUM . confideratus, Inconfideravi, qui agenda
114쪽
ELEGANT. LIB. Ir. 9 rest derat, autρωε: non qui consideratur, aut non confideratur. Disertus,quι probe disserit, non qui diseseritur.cautus, qui scit sibi cauere , non cui cavetur.
Nonnunquum tamen res cui cavetur: ut pro cecinna cicero,Qub res mulieri esset cautior. Tutus portus,
tuta urbs,quod tueatur alios,non quod ab alijs defendatur.Tamen sepe passive in bominibuι ui,Tuimbum ab hostibus,quod munitus, ν sine periculosum Ignoritus etiam sepe active,ut Quintilian- N e quis tamen Deeia erret ignotus, non est silij mei nouerca , sed mater. Ignotus dixit pro ignorans, r probossite, Cr alieαno,non pro ignorato.Argutus, qui est acuta quadam, er accurrata solerti quasi acute arguens, er uesti gancnon autem ab altero acute intellectus, Cr licstis, hagatusFalbus,qui fallit ut Terentius: cense'n ullum me uerbum potuisse proloquis Aut ullam causam ineptam na. s.
idem,Falsius es id est,deceptus es, ait Pamphilus cais ' ' ςς rino. Et Sallustius:Nec ea res inefusum babuit. conis tentuε,qui contine quod animo fatis facit,non qui continetur. Tacitus bomo,taciturnus: qui tacet, non qui tacetur. Uergilius tamen poseuit passive: Quis te magne Cato,tacitum, aut te cosse relin Aeheid squuts Profusus, Cr Flux in active apud Sallustium: In Catil.
Alieni appetens fui profusis,quasi profusior. N uni diuitiarum,er formae gloria fluxa, det fragilis habetur.
Scitus qui sciens est, Cr argutus: unde Scitae Plutonis ' i interrogationes dicuntur,astutae, CT uastae,accum ma sum. gna arte compositae. Ut apud Terent. quoq;: Scillim id hercle homine: hic bonanes prorsus ex stulti infaα na. i. G nos
115쪽
prohibenta matri bus hae dos Plau. in
Medico, apud Pri-I cia. lib. s. lib. I 3.
8 L A V R. et V A L L AEnos facit. Nisi accipere uelinus p iue: ut apud eun dem Scitus puer nutus est Pampbila, quasi scite, Cri
docte natus. Discretus, qui qualitates personarum, Crirerum momenta discernit,non qui discernitur . comis placitus autem ab activa voee sicut Fluxus uenit,bumbres significationem nec activam plane,nec passiuam sicut Fluxus, Cr I nueteratus,quod Cr ipsum ab actia ua uoce descendit,inueterastoc neutralis enim uerbi. Cr activi una uox est,sicut potui, deponclitis, atae que communis cui simile est Iuratus a iuro. Iuratos, enim iudices dicimus,qui iurarunt:π Excretos binaedos apud Vergilium ab excresco. Et Exoletus ab exo
lesco,quod dum est substantivum, significat scortum
masculum, praecipue iam adultum dum est adiectiovum,significat adultum, sed raro reperitur: ut πιι Plautum, Reliquid domi exoletum uιrginent. Adulistus ab adolesco. Defectus quoque qui deficit. Vt Martialis: Dulcia defecta modulatur earmina lingua tcantator crinus funeris ipse sui. 3Quintilia. Defectuq, labore senectus, magna pars mortis nihil mihi reliquit, usi diligentium. Et haec quidem significationis actiuae in voce pastua paucioara sunt in activa pastiuae. Euidens negocium dicitur, quod uidetur aperte ,π intelligitur: non quod uidetier intelligit. Indulgentior facies apud Quintil. pro pulchra,non quae alijs indulgeat,sed cui alii indulget. idem in alio loco: Fili indulgentisime uidι te, necsco mel uidi. Unde Statius: : Pulchrior haud ulli triste ad distrimen ituro si vultus,
116쪽
ELEGANT. LIB. D. Im,Cr egregi e tanta indulgentia formae. Praeterea Honorisicent imos, Magnificentissimos, Nunificentis mos ludos quum dicimus utimur pas stonem significare in participio praestiviis temporis: ab honorificens enim, magnιmens, munificetis, ueriniunt,ubi scens pro faciens dicitur uel certe a magnimus,munificus,bonor cus quae a facio componuntur quod est activum, tamen ita accipiuntur,quasi boanorifice. num*Gmagnifice facti, non autem facienates. Sed causa eLquod baec ipse a facio composita tam active quim passive significant. Siquidem vocamus
Hominem magnificum, Cr Opus magnificum: ιllum quidem magnanimiter facιentem, boc uero magnaniae miterfactum.
Participii in praesentis temporis pro praeterito poni. C A P. XXXI.
s Clent auctores non 'quam pro praeteriti paristicipio substituere illud praesentamecfolum Laὰtini, qui carent participio praeteriti initia sed
Graeci quoque qui non carent. cree. in Bruto. Quum e sicilia dece ictis Rhodum uenissem. N ou enim quis discedens applicat.Μultum inter principium mem interest. Primum d cedimus, postqvum uerodisiegimin, nauigamus, Vel iter facimuw: postea quo
tendimus,peruenimus. Quomodo ergo rixit Deceo dens e Sicilia ueni Rhodum s nempe ut I praseritis
participio loco praeteriti,quod deest. Qaod probatur per aliquod uerbum cui non desit huiusnodi panti piutu,quale est Proficiscor. Neque cium dixisset, Quil
e Sicilia proficiscens,led profectus. Vt idcinde Ofia
117쪽
Diu profectus,magnumstumenti numerum Rhoduni aduxerit. Nec tamen quis in omnibus uerbiss permis. sum esse,quod in discedo,uel decedo permittitur, pudie uelatist dicas, Quum amicos salutans, qui Alexanadriae erant,Rbodum uenissem:dicendum erat, Amicis salutatis. Num is qui recedit,iam diu recedere dicitur quum diu tendit ire umqi perueniat: quod non idem fit in salutando.Si quis tamen hocsaepius uti uelitis eiu sed temperate.
De Compendio participii. C A P. X X XIL
HAbet litem participium fatem,tantamq- nona nunquam gratiam, ut sine eo non sit Latina plane oratio:ut est apud quedam persepe hoc uitium admittentem:cιrcundedimus castris fossam, crer uallum, ne bostes uenire positim,Cr nos opprimeis
re . Quasi fossa,er uallum ideo fiant, aut hoc praeae
stare queant,ne bostes uenire positit. Sola ratio est. ac cautio de oppresione. Itaque dicendum fuit,ne ueanientesibostes,aut me aggregi bostes,nos opprimant.
De Participiis in ens,in substanti uti in transeuntibus. CAP. XXXIII.
PRή sentis temporis participia solent, quum subis.
stant iuuntur,neutri generis esse: ut, Accidens, contingens, Antecedens, consequens, Decens, Conueniens,Proetis,continens,apud rhetores' pro firmamento rationis. Quaedam tamen alterius generiris sunt masculini,ut Oriens, Occidens, Promens pro flumine, er confluens quo duo flumina conueniunt Foeminini,contιnens pro terra, quae non Est in 'lar ut A
118쪽
ELEGANT. LIB M. Iollut x Sicilia ad continentem parum intercapedinis est. Plinius maior lib. V. A 'proxima continente Ca. 3r. de abest V I l. Μ. D. passuu . Animans quoq; ut cicero, Lς hQ i 'R Dirat,atque appetat,ad quasse applicet fui genta 'i' 'Α'ris animantes, Nonnunquam tamen hoc nomen in neutro genere reperitur, sed magis in plurali consorinaris,pro liter a non uocali . Praegnans uero unde sit
participium iescio. Alia quoqr quaeda buc pertinetia, in nostris de philosophia libris comodius explicatur.
Quod participium futuri temporis in nomen transit. CAP. XXXIIII.
NE i rud quidem transeundum est, quema 'mo dum participium pugiuum futuri temporis
transit in nomen: Amandu3,dignin amari:co. landim,dignin coli:ita Cr activum. Seneca de natur
libus questionibus: Nullam autem mentionem fecit coametarum, non praetermissurus,siquid explorati apud illos comperisset. Praetermissurus dixit pro eo quod est,talis qui praetermitteret: nec tempus innuit ,sed hominis qualitatem,atque animi uoluntatem. Quintia ' Ilanm in undecimo: Neqne omnino huius rei memianit inquam poeta ipse: profecto non taciturus detunata sua gloria: Non alio modo dixit, Non taciturus, quam per participium passivum iam conuersum in nomen ut modo dixi acendum, dignum taceri. Neque
omnino significauit hoc usquam poeta ipsi, profectorem ibi non tacendam. Et adbuc Plin. Iunior: Itaque partem oneris tuι mibi uendico: er tanquam parens alter paene nostrae confero quinquaginta millia nummM.plus collatum:tus a uere diu tua sola mediocri G s late
119쪽
v De Repetundis, ct Rcpetundarum. CAP. XXXV., E petundarum,σ de pecunijs repetundis,non habet alios casus er dubitari potest partici, a. pium ne sit, siue nomen,an gerundium. Verres
accusatus est repetundarum ue de pecunijs repetunis dis, Quum dico Repetundarum, subintelligo pecuni inrum. Quo nomine pecuniae, π omnia, quibus diuiti e constant, contineri dicimus . Haec accusatio proprie cudit in eos,qui quum forent magistratus,provinciuis libus aut ui, aut dolo eripuerunt pecunias, axi uasa pretioseinestem rumentum,nauigia, nummos, Μκα latur autem e in M. Repetendarum enim erat dicen dum. Sed tertia coniugatio praeter ceterus boc turis habet,ut liter banc ιmmutare possit: sicut accuseativo plurali tertiae declinationis licet mutare eandem uocalem in i, duntaxat in bis nominibus, quorum gemsee. in ilia natinita pluralis exit in ium, ut Seruio placet: nam lud. r. Priscianus lib. V l I. plura praecepta dat. Sa ustim Aeri. Tri in initio Cutilinuris: omnels bomines, qui sese stu- ' ΠΤ '. dent praestare caeterv animantibus, summa ope nitiae ''' decet,ne uitam silentio transtunt. Ita hoc me di recipium siue nomcii, siue gerundium a tertia conivagatione natum, mutauit e in u, uel ob boc fustem, ut differret ab illo, quod dicitur ad res repetendas: ut, sunt misit legati ad res repetendas: quo signiscatur, aut principi,aut populo erepta esse uel pecorum , uel hominit,uel locorum,aut terram,agrorus corpor
120쪽
in secundum Librum elegantiaαrum praefatio. Ac TENVas de Nomine,Vera bos , Cy ex bis duobus composito Participio: nunc de alijs partibus orationis, quid singulae proprietaotis babeant, disperamin: posὶe4 de earum disputaturi complexu. De quo priusquam ego dicum,non puto mihi dissimulandum,
non defore,qui meos bos commentarios antequam leagant, umant ue in manus,putent rupuendos,tanquam' aut eu,quae baud quaquam uetustas statuisset, digna
memoratu,continentes, aut uetustatem ipsam partim negligentis,partim imperitis condemnantes, quod
praeteriss t quae essent in primis ut ego sientio ) diu
gna,quae literA mandarentur,alit potius utrunquesua cientes,quod inepta quaedam minimes memoratu diagna precipiam, cir ueteres illos perfectos sane,Cr consummatos, existimem minus commode precepisse. Ego uero ut ad istud primum respondeam non video cur banc, e qua loquor, naterium se indignam existimasset aut. C. Caesar,qui de Analogi aut Messala, qui etiam de singulis literis uolumina conscripsit: t Varro,qui de E mologia minuti fιmus tractauit quaestones:aut SI arcellus,Pompeiuse Iinguae Latinae indaugatores aut Aulus Gellius publicas pene literatrum censoriqui ut magnum quiddam annotasse se praeter caeteros apud ciceronem existima Explicauerut pro