Laurentii Vallae ... Elegantiarum Latinae linguae libri sex. Eiusdem De reciprocatione sui, & suus, libellus. Annotationes autem doctorum hominum, quae praeter rem antea resecatae fuerant, iterum suum in locum ... restituimus

발행: 1559년

분량: 682페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

nancisci aliquem , qui eos uersirites expona vel cerrite a male,π Gotthice potius, quam Latine interpremeantibuε defendat. Gotibi isti quidni er Vandali exiis stimandi sunt Num postquam bae gentessemel, iterumsItaliae influentes Romam coeperunt, ut imperium eoru,

ita linguam quoque qaemadmodum aliqui putant ac cepimus plurimi forsan ex illis oriundi sumus. Arrigumento sunt codices Gotibice scripti,quae magna murutitudo est: quae gens si scripturam Romanam deprauaα re potuit, quid de lingua, praesertim relicta sobole,

tandum est unde post illorum aduentum primum, alte rumq;, omnes scriptores nequaquam facundi. Ideos prioribus multo inferiores fuerunt. En quo Isteratura R munirecidit.Veteres admiscebant Iιngvae uae Graecam, isti admiscent Gotthicam. Neque uero hoc dico ut it ris studiosos carpam, imo ut adhorter potius, persu

deums sime studijs bumanitatis non pripe, qua cupit ne assequi facultatem: malinis Iurisconsultorum,quim I guleorum similes esse. Nam ut Vergiliano versu sttar O' fortunatos nimium,bona Dua norint Agricolas. Ita ego appcilem iuri operum dantes fortunatos,si n rint sua bona. Quae enim disiciplina, scilicet, que paliace legitur, tam ornat atque ut sic dicam tam aurea, ut irin ciuile'An ut bιnc incipiam)iud Potificium quod canonicum uocant quod ex maxima parte Gotthicum

est An philosophorum libri, qui ne a Gorebis quidem,

aut Vandalis intelligerentur s quos ego ob hoc maxime errare, quod loquendi facultate caruerunt, in libris meis de Dialectica ostendo, quos iam edidissem, nisi amicι me bos potius edere coeSissent. An Grammaticorum DOM

222쪽

ELEGANT. LIB. III. 2 os quorum praepositum uidetur fuisse, ut linguam Latinum dedocereis An deniq; Rhetoricorum,qui ad banc usque aetatem plurimi circunferebantur, nihil aliud docentes, quum Gotibice dicere s Vnu superaret Iuris ciuilisfientia adhuc inuiolata,er sancta,σ quasi Tarpeialam urbe direpta. Hanc etiam isti Gotthi, non Cassi, per speis De hoc raciem amicitiae polluere, atq; euertere tentaverunt,euerteret pergunt. Hanc ipse quantum in me erit lit M. Idalii Nanlim Torquatus protegam, imo omnes qui hoc n men profitentur, protegere debent. Quod si fecerint cui pero,et opto non legulei,sed Iurisconsuti euadent. . l. Quod ad meum Utem hoc opus attinet, non fraudabo iuris conditores debita laude.Τantum igitur deberi puto huiuε facultatis libris,quantum issis olim qui Capitolium ab armis Gallorum,atque instes' defenderunt:per quos factum est,ut non modo tota urbs non amitteretur, ueα - α - Rrum etiam ut tota restitui posset. Itaque per quotidianam Iectionem Digestorum, er semper aliqua ex parte incolumiSisitque in honore fuit lingua Romana,Cr breui suam dignitatem, atque amplitudinem recuperabit. Sed ad reliqua pergamsi . .

De Tanti,ct ananti, cum suis compostis:deq; rit Pluris S Minoris. CAP. I.

223쪽

que: totidemq: comparativa Pluris, Cr Minoris praesedrea nulla alia nec comparatiua,nec nomina, nec dicti nes queunt in genitius causa adiun gi bis verbis, Emo, Vendo, Venundo, Uenco, Mercor,Comparo, Aestimo, Taxo, Liceor, Addico, Distrabo, IIctior pro aestimo, Constat , conduco, Loco, Foeneror, Paci cor, Pango

pepigi, condemno, Postulo, si qua fiunt alia similis

horum significationis. Neque enim audiuimus dici unis quam, Vendidit patriam bis duri: aut, Achilles uendiis dit corpus Hectoris auri, Priamuwq- sllud redemit ma

gni ponderis auri:sed per ablatiuum sic: Vendidit bis

auro patriam , erc. Exanimums auro corpus uendebat Achilles.Haec Verg.Valer.quoque lib. 3.Magno ubique precio uirtus aestimatur. Quantι vero, Cr Tanti, caerearacs ut dixi genitiuum noli mutant,ut Teren.in Eunu.

Quid agus nisi ut te redimus captum quam ques miniamo: r si nequeas paululo, at quanti queas. id est, tanti

te redimas, quanti queas.cur non dixit Quanto,ut conagrueret cum illis Minimo, Cr Paululo s aut minimi, erPauxilli,ut congrueret cum boc Quanti nisi quia Tati, Cr Quanti mutare non licet, er ab eis,quae dixi compost tu.Qvin.in Pasto cadauere:Hoc unumsupererat, ut deo vectum tantidem venderes.Et in Verr.cis. Aiebat te talidem aestimasse, quanti acerdotem. Iuue. Quanticumptamin constet. -Idem quod ad praedicta comparatiaua pertineo Balnea siexcentis, pluris porticus empti cur non dixit, Et pluribus,ut copularet coniunctio eddem caμους T. Liu.lib. XLVIII. Mancipia minoru

annis uiginti, quae post proximum Iustrum decem missi. bus aeris,aut pluris genissent a quoque decem tanto plu

224쪽

ELEGANT. LIB. II. 2o ris quum quanti essent,aestimarentur. Adeo ut intermisgati per eundem saepe casum re*ondere nequeamus, ut PID. in Epid. Quanti eum emitsuili.quot minis quadrao satyr. ginta minis. Hora. Quanti emptae paruo. quanti ergo' lib. a.

mille nummum.non est illud mille genitivi, sed ablatiui calus, ut mox docebo: quasi millenario nummum.id est, nummorum. Et Me interrogatio estper genitionum, ressoristo autem per ablativum. Aliquando e diis verso:ut, Emisti ne decem minis istum equum Iino pluaris. Aliquando bi duo casis iuxta idem uerbum Leaerent: ut,Emisti istum equum decem minis, an pluris sQuod si adverbia forent cui nonnulli existimare solet

huiusmodi uerba utique ablatiuum desiderent cur nos idem fit in citreris comparativis, quae palam adverbiana rursNon enim dicitur,Emi equum uilioris, carioris 'ue,u turriec Viliori cariorι ue y tuse Vilius quam tutauit carius neque,Vendidi aedes melioris, peioris ue, quam tu sed mestin,peiusue quam tu. cur denique quod non minuη mirandum est haec ipsa quae nominaui, quoties substantivis marituntur, formam naturalem, Cr legem uerborum custodiunts excepto Τuntidem, quia est subo tantivum,quod ablatiuum,dutiaeums non agnoscit Tautodem oti3s bus uoces habet Tantundem, Τantide. Dicendrems erit, Quanta pecunia istum eqstum emistisicut quot mini Iulieris. - Quanto Saty mmetiris precis,quod ni tibi deditus essem, Devolsi s cuciis, or tibi uirgo maneret. Liuius

225쪽

aog VR. V A L LIExuuius lib. X II. Hic miles magis placuit,cum precio dinore redimendi captiuos copia feret. genitivos il. Ios Tanti emi equumsiquanti potur1ic exponere non possumus,Tanti precij,er quanti prcci' potui: sed φ,Tun to precis, quanto potui. Et per comparativum ut talia or)ειρ ci rotiis , Noo pluris vendo quam ali, fortasse etiari' minoris. cuin aliquem doces, non ita exponas, Pluris,

id est, preci : σ Minoris, id est, preci . Nam bulli . modi expositio fecit ut pleri ae fallerentur: sed fili, Pluris,id est,plari preciσMinoris,id est,minori Anm.

Non tantum in bis causis,quas ostendi, nonnulla quam aliter respondemus,quam quo modo instra rogati sumus sed etiam in illis tribus pronomini mede ii. I., de quibus proximo libro disputaui, imprimitiis,

quam derivatiuis: quorum diuersam conuicinios nauaram esse: er praeter baec, unum, Cuius cuia cuium pos, a ueteribus non inter nomina: sed inter pronomina namerabatur,ut Mevs mea meum. Nec Graeci relatili , unde hoc nomen deficendit, inter nomina, ed inter arti culos collocant: er nos pronomina quaedam articuluri solamus appellare.Ideos,ut dicimus,Mea est,tua cui inestis Mea, tua, sua interestrita cuia est, ex cuia inti rest. Plaut. in Epid. Ego illum conueniam , atque abducum,ad te,cuia est fissicina.Cis pro Mur.Ea caedes timinum erimini datur e cuia interfuit: non ei, uni hil interfuit. Igitur interrogati, cuius bominis est, ς cpM:rs ondebimus Meum, non mei. Cuius domini is fundu3sTuus, aut suus: non Tui, aut DLRursum, Mi s

ne Iundum postides, an tuum respondebo Neutri h

226쪽

ELEGANT. L IB. III. 2o' uel istius.Interrogamuου adhuc,rso seminch per variose M.Meumne praedium est,an istivim ondebo, Illius certe, non tuum. Similiter de cuius nominatiui casus ad quod nunquam ressondeas per eundem casum, visi ustribus pronomιnibus derivativis ut, tum preMmson Verg. deus Neum, uel illius. Interrogatur etiam per diuerses ςςk easus ut cuium pecuwstuumn an Metiboeissed per taledictionem nunquam re*ondetur: nisi dicas, Est cuium

estrues,Est cuium esse debet. si quid est sitimis.

De Tanti, anti,Magni,Parui, cum Interest. CAP. I II.

Magni, er Paruiola in genitivo iunguntur euιliis geminis verbis, Iuterest, Cr Refert. Caetera autem , vel adverbialiter,uel uoce nominatiui, flue a cus er in primis horum comparativasuperlativaq. MagR, Cr Minus,Maxime Cr Minime, atque horum geris

mana,Multum, Pius, Plurimum, Parum, Paululum Pa

ti interest,Quanti interest,Magni refert, Parui refertae Multum refert, Plurimum interest, Maxime refert, magis refer Paulum refert. Minm refert, Parum re fert.Quinetiam non modo quatuor baec nomina id nutu.rae babent cum bis duobus uerbis,uerum etiam cum multis aliis: ut, Magni aestimo, Parui facio, Parvi pendo, Quantifacis,Τantifuriosed cum huiusmodi uerbis no tanunquam alia nomina iunguntur,ut Plurimi aestimo. APς Mille, Miltia. CAP. IIII.

Tque ut promissum exolum ) istud Ciceronanisse nummum singui. numerι spe, tum exemis

227쪽

2to LAVR. VALLAE plo eiusdem, tum praecepto M. Varronis comprobra Pbilip. 6. . bo tan Philip.Inuentus est, qui L. Antonio mille nummum ferret expensiuim s Et pro Milon. In quibus pro pter insanis istas substructiones facile mille hominum

uersantur. Qualia exempla plura repeterem,ns Var ronis praeceptio fatis esset,qui in libris de Analogia inin Lib- quit.cum peruentum est ad millenarium, assumit singuo Iure neutrum, quod dicitur hoc mille denarium, a quo multitudinis numerus fit millia denarium.Et paulo postini sit utrunque sine casibus vocis, dicemus ut hoc mille, huius mille ita hoc decies huius decies. Haec hactenus. Illud quoque praeter haec addamus, M isse bominum diaci, Cr Millia hominum.Iterum Mille homines dici, vilisliu uero homines non dici. cuius rei causa est, quod proaprie dicimus Mille bomιnes,ut centum bomines, Miltiabominum,ut centenaria, uel turbae hominum: Hoc ub/stantivum est, illud uerbadiectivum. Itaque non licet dicere. Millia homines, quia duo substantiva non cohaearent sine copulumeque in bis ulluε certus inesset sensus Mille hominum licet diceret,quia mille substantiuatur. ut Multum hominum,pro multi homines. Item Mille hominum, pro mille homines: idcirici: erit, quod Miltiam

hominum, si milliu singulare haberet millium,quod non habct, nisi pro milliario, quod constat ex mille pasiabus: uel pro semitin genere: uel more Varronis,quia dicimus hoc mille,uel quia ut maxime reor nec adiectplane, ncc substan.estscut Hic,baec,boc: Iste,ista, illud,

c nonnulla alta pronomina. Nam caetera adiectiva non

patiuntur sibi ita adhaerere adiectiva, ut pronomina.

Dicimus enim,Hic robutia incisor ita robusta mulier.

228쪽

ELEGANT. LIB. III. Nee dicimuMAntiquus robustus messor, Antiqua robusta mulier.At nomina numerorum fiunt ista pronominitas similia ut,centum aureae paterae, Mille armatae Maenes. Ergo Latine dicetur Mille ex bominibus, sicut diis cetur,Isti ex istis. Quae locutio idem est, quod Mille hominum. Caetera nomina numeralia, siue substant. siue adiect sint, inter se iungi recusent, quia nec duo sub stantiua,nec duo adire sola esse possunt:ut Duo centum, Tria mille:quum praesertim ni sua propria nomina,ve Ducent Τrecenta, Cr supra mille e. Millis,quod Nais nesubstantivum est. Ideos dicimin, mille hominum: Duo Miltia bominum,non duo mille: Tria misita, Quuintuor millia hominum, cr deinceps Nec ut dixi Tria aut quatuor millesta bis mille,Τer mille :BA centum, T

Ter centum, non Duo centum, Tria centum:aut ut alia

qui indocti loquuntur Ducentum, Tricestium,sed Tercentum. Vergilius: Ter centum nivei tondent dumeta iuvenci. Et alibi: ah,

Hic iam ter centum totos regnabitur avnos. Repeα Aeneid.

rimus tamen apud ecclesiasticos saepe hoc modo dici quale est Debebat decem millia talenta: π Duodecim missius nati. Quod defendi non potest, nisi resoluassu: Signati duodecim millia talenta, cem millia: quasi

dicatur, numero duodecim millia, tr numero decem milia,σ subintelligatur entia sis, Debebat talenta entia decem mistia. Signati entes duodecim nullia, Nisi intera ponas uerbumsubstantivum: sic, gnati erant duodecim millia,quod tu altero exemplo fieri nequit. Quo certe modo ι se non loquerer, sed potius Duodecim millia stignatorsi aut Duodecim milliasignata,π Decem millia

229쪽

arx LA VR. VALLAE talentorum, Er Duodecim millia drachmarum argenti.

Cuius errom si error esto causa ut opinio mea fert)binc fluxit, quod sepe legimus Decem millia pondo viragent quasi illud Pondo sit nominatiui,aut accusativi msus, Cr non potius genitivi. Saepe decem millia quingetisti pedites: non Peditum . Ita cum numerus posterior

debuerit, putant recte dici posse, Decent millia pedius Podfalpsin est. Nam cum dicimus, Decem millia pili. genti pedites,sic intelligimus,Decem millia pedit , σquingenti. Quo saepe modo loquimur, nec aliter loqupossemus. Atque ut nunc ad bde Quingenti, sublati lugimus Pedites, ita ad illud Millia , sub intelligimus pc ditum. Quale esset in superioribus exemplis, Duoicciri millia cr ducenti signati, uel Duodecim milia signat 4ru cir ducenti: Cr ita in ceteris. Rurius autem reperitor Mailli. s. Misi ,pro mistis. Nam istud: Quicunque te angar erit

intile passia: uade cum isto Cratia duo :subintelli armillia passuum Alioqui dixisset Alios duos,non alia ra

potius, Alios bis mille.

G. BV DAE US IN COMMENTARIIS

Graecae litiginae haec contra Vallam adducit. Dicimus, inquit Laurentius hic robustus messor, ista robii sta mulier, nec dicimus antiquus robustus iness, ct anu- qua robusta mulier . Si hoc dictum lesis instar habet Cice roni priuilegium indulgea imis necesse est: quippe cum pς easse Ciceronem uix quisquam pudens audeae pronuncia re in Latine loquondi proprietate. ipse autem pro lege M nilia ita inquit: Cum ita clausa nobis erant omnia maria, qt neque priuatam rem maritimam neque publicam gerct iam possemus. Qui lege Laurentiana iudicabit, is inibi U detur ita pronunciatu rus.Videri duoru adiectivorum collitioncui esse in iii tribus dictionibus, rem priuataminarii, mulsi

230쪽

ELE GANT. LIB. I II. ars

nam . Quid in illo loco Milonianae8 Vbi uidet homo ad omne facinus paratissimus, fortissimum uiruin inimicissimum suum, certissimuin consulem, palam agere coepit. Non inimicissimum suum duo esse adiectiva sese colliden tia uidentur Et de prouinciis consularibus : Tuus pater Philippe nonne uno tempore cuin suis inimicissimis rediit ingratianit Quod si respondebitur inimicissimos pro iniamicis Qbstantiue accipi, quale illud Plauti in Asiliaria: Iube aduertire eum quaeso, meritissimo eius qtiae uolet facie mus Et illud Varronis: Niinc contra uillam urbanam qua maximam habeant,dant opera,accirin Luculli uillis pes1-mo publico aedificatis certant. Et rursus illud Liuii: Nee ambigere quin Brutus pessimo publico id facturus fuerit,si libertatis immaturae cupidine alicui Regia priorum regna extorsisset. Ia uero siquis tueri institerit, non contendam. Sed tamen idem Cicero ad Atticum ita scripsit lib. 2. Fuie enim mihi commodum,quod in eis orationibus quae Philippicae nominantur: enituerit ille tuus ciuis Demosth ct quod se ab hoc re actariolo iudiciali dicedi oenere abiunxerit.

Quae locutio similis est illi primo loco citato. Sic identide

Nullum insgne honoris nullum monumentum laudis postulabo, praeterquam huius diei uestram memoriam sempiternam. Verg. in io. Aeneid. Si nulla est regio nobis, quam det tua coniunDura per euersae genitor fumantia Troiae Excidi a obtestor. De numeraliburi C A P. V.

ET Potium de numeris coepimus, de ipsis aliqua

dicere prosequamur. Et primum boc admoneaamus u quo pleris falluntur, Treceni scribendἄesse non Trecentent, nec Triceni, quum significat ire

O s cente

SEARCH

MENU NAVIGATION