장음표시 사용
261쪽
ti ordines existimentur fuisse eorum,qui in magistratu fuerant . Consularium, Prstoriorum, Praesectorior.uirorum, item Clarissimorum, Illustrium, Perseditissimor. De quim. Pomponius scripssisse existimandus est sub titulo de SenatoribJQui indignus est inferiore ordine indignior est superiore. I- a L .de reus.
fitqs trutores dari po sis, aut ipsis senatorib. minorib dicere uidetur. quor. neutrum placet: neq. enim pupilelos senatores fieri posse existimo, neq. cum postea dicatur liberandu a tutelam esse, qui senator factus est,credo non senatorib. senatores esse posse. Quae tamen sententia uera sit,doctissimi quiq.uiderint. nos cetera persequamur. b Ler qui ras
Si uero quis cum tutor aut curator esset eiussilis , qui ne . sena--αtor,ne . in alia dignitate esset,porieabenator fiat,perpetuo ab ρη . . . . ibis a. re liberatur. Sin autem quisub eius tutela,aut curasium, liberi latse m et mes natoris, non liberatur aerutela. inferioris ordinis eri,no' ex ve . 1 - uiatur ae tutela maior . brari s. de exis
Haec etiam eandem interpretationem recipiunt. Neq.locias estnis, quae e ιβ librisin. sub titulo de tutorib.5 curatoribus datis Accursani existimant, senatores de diu.reg. iuri non senatorib.&non senatores senatorib. tutores dari posse. Sunt enim il- f Titi M. , la de decurionibus a Modestino scripta,ut illic scripssimus.Idem ait, re miliiquo
Neque librarios,neque calculatores,quos dia ephistas dicunt, sis. habere immunitatem Ocris constitutiossibus dicitur. e , t ' ἡ
aut notas est, uersantur,Praesidem extra ordinem ius non dicere. Sunt aute pupis librarii librorum scriptores, aut alior. scriptor. ' notarii, qui notis quibus i ii .et δε taudam dictata scriberent cuiusmodi sunt,quae sigia Iustinianus appellat, de L.&b.α,. quibus Probus 5c Diaconus scribunt. Scribae, aut tabularri, qui magistra- hl.un. Theo. tib aut ciuitatib. in publicis aut priuatis negotiis cautiones,acta,&rauones de tabula. conscriberent hos seruos publicos appellatos scimus, quod serui scissent ιι ins mesoriante quam id fieri Arcadius uetaret constitu. 3.de tabulariis sci ibis, hologra, zmo. plais, censualib. 'quae in Theodosiano quoq.lihro extat. hodie tabellio. p UNO nes appellantur: sed his rationum tabulae nullae committutur, ut tabularias. Calculatores a calculis ducendis dieios arbitror, non geometras, ut Accur- . in essius di Albericus existimant, sed qui rationib. conficiendis adhiberentur. δε- cia Cicero ad Atticum libro s. Quare nunc saltem ad illos calculos reuertamur, auct.n .e μου quos tum abiecimus. Sic in Zenonis constitutione, cum iudices multam tua . de appi. M L. librar. auri publicis calculis inserre coguntur, rationes pubIicas intelli- insinuariis. iapimus, di cum de errore calculi tractatur. Pro tabella 'uoque iudicis, oc sen- V. delet. tentia usurpatur : 'sed nusquam elegantius, quam a lustiniano sub titula o I. Gnno
de Iudi ijs. Cui enim,inquit, non est cognitum, anuquos iudices non ali- αγ c.
262쪽
e I.ut ivi huiuia. q. diabitur. de operis liber
M . AD MODESTINUM ter iudicialem calculum accepisse,nisi ptius sacramentu praestitissent omnia modo sese cum ueritate di legum obseruatione iudiciu suscepturos Significat autem ueteres illos iudices,qui ante C. Caesare ex equestri, aut alijsordiani b. ruto dabatur. A Graecis calculus appellat,quo uerbo pro sententia Modestinus est usus cap. 13. 'Eode in rationib. utebant: unde dapse phistar dicti,quo nomine calculatores appellat. ab eode uerbo psephismata appellata sit de qui b. antea scripsimus. Ualculatorib. 8 librariis pueris ueteres usos, Ulpianus scribit Impuberis quoq. inquit, ministeriu est ,si Hrte uel librarius,uel nomeculator, uel calculator sit,uel histrio. Est aut illic nom culator, qui ciuiu nomina teneret, quo seruo qui magistratu peteret,aut cupopulo ageret. utebatur.de quo etia Venuleius lib . . Actionis scribit. potest tamen & impubes operas dare, ueluti si nomenculator sit, uel histrio- Cicero pro Murena: Quid c quod habes nomenculatorem in eo quidem fallis, decipis. nam si nomine appellari abs te ciues tuos honestum est,tur pe est eos notiores esse seruo tuo, quam tibi. Sed haec ali j nota omni b. fecere, quae in Accunianis libris medosa habebatur. Deinde Modestinus scribit, Iam vero Lud. ei quoq. non Iudaeorum tutores erunt, quemadmo
dum cetera munera subeunt. Namque eos,con litutione olatos esse volunt solis illis rebus, per quas superstitio eorum pollui uideatur.
Vlpianus libro 3. De officio Proconsulis ita scribit': Eis qui Iudaicam * superstitionem sequuntur, Diui Seuerus 5c Antoninus honores adipisci . permiserunt. Sed ek necessitates eis imposuerunt, quae superstitionem eor. non laederent. sic enim arbitror scribendum,n5 qui, ut Florentiae est. Nam quod Seuerus, non Verus scribamus,ut Alciato praeceptori placuit, quem Haloander secutus est, Tuscus liber facit.&quod Cap. 6 scripsimus,Diuos fratres Antoninum 5c Uerum appellari, Seuerum oc Antoninu patrem ecfilium esse . neq. praepostere haec nomina usurpari posse puto, ut Verum Ee Antoninum dicamus,aut Antoninum 5c Seuerum: ut in Consulibappeblandis non licebat M. Crasse Cit. Pompeio Coss. aut Bibulo 5c Caesared, cere: sed Pompeio oc Crasse, Caesare&Bibulo Coralla quoq. in re a Prae ceptore dissentio, quod Iudaicam superstitionem Christiana interpretatur. Namq. arbitror ipsam illam constitutionem a Modestino hoc loco referri, et eade appellatione Iustinianu usium scio sub tit. De hereticis. Deinde ait, R ationes civitatis ne pro una quidem tutela prosunt. Haec λογεια graece appellantur, unde logistae N logographi, de qui ct die idem praeceptor scribit, ' oc eum secuti Budaeus, oc Pyrrhus. Liberti uxorum senatorum, quamvis eor. res agant, a tutela non
liberuntur. eri enim Hsolis senatorum libertis concessum.
Vnus senatoris libertus,qui patroni negotia gerit, tutelar. Vacationem habet ex Gordiani constitutione: nisi ius aureoru annuloru impetrauerit.'
Magirinutus municipalis,hoc est αρα-ὸς iob creationem tumeris obligatus sit tutelae periculo, eam tutelam cum alijs no computat: quemadmodum ne .sideiussor tutoris,neq. rutor honorarius Horum periculum pro tutelis non haberi, ut in tribus numerentur, scri
263쪽
LI B. SINGULARIS. ars sit Vipsanus Iib. singulari ad oratione D. Antonini 5c Commodi Ex quo disquis tuto
loco,ut .s.soipsimus,cognota potest,hic de municipalib.magistratib. tra de ritu nuptia. 'tari, qui subsidiaria conuenititur. Dicet aliquis, hos ipsos magistratus a tuis telis uacare o. s. scriptu esse. Sed fortasse haec excusatio Rome allegabatur, b ιβώM. Lut municipalis magistratus pro una tutela haberetur. quo pacto intelligi pos tutili. meo. se dicebam Ulpiani responsum.' quod Accursani non improbant. Quae o i propiciam res non est sine difficultate. D eo.
Qui vectigalia ae ciuitatib. conduxerunt, I tutela no excusantur. Is qui plures causas excusationis allegare poteri, quarii perse una o quing. valida no est, quaestu est, posit excusarisut sineq. . annor. I, neperes tutelas habet , ne . quinque liberos, nep alia ratione feexcuserepotest: attamen tutelas duas habet, liberos duos,annos sex ginta natus eri, aut elusimodi alias causas se habere dicit, quae per se quidem perfictum auxilium non ferunt,tamen finierse coniungantur,non iniuriae esse videantvrsed tamen placuit non excuseri.
Exta thai de re Seueri&Antonini constitutio qua dicitur, Imperfectar 4 Dini. c. qui diuessae species uacationis licet permixtae, ad excusationem non proficiunt: 'me lintrieumq. qui duos filios habeat,et duas tutelas administrat, excusationem non mereri. oc Vlpianus libro secundo opinionum scripsit: Quamuis sexagin e V. ς c cizo in quinque annor.aliquis sit,& tres liberos incolumes habeat a munerib. ta, ti, men ciuilib.propter has causas non liberatur. Quod uero hic de quinq. libeis dicitur, prouinciale est: namq. Roma tres, in Italia quattuor excusant. f V.Cφάαι-
Qui accepit, aut habet immunitatem ciuilium aut publicor. mune. rum,is ae tutela vacationem non habet. Hanc sententiam capite s. interpretati sumus.
Qui tutela aut cura liberatus eri,no emper eisdem actis utetur ad excusationem alteris nisi maneant cause ex fationis.
Nam si se o.annis maiorem probauit,uti eadem excusationis probatio ne 5c actis potest: si uero tres liberos Romae habere ostenderit, probare de 3o bet etiam tum uiuere.cum mortui no excu sent, nisi in Praelio Occubuerint.' e inst. ει. Di
Ii qui se ignotum se dicit patri aut matri pupilli, ea de causa D in
berandus non eri. Id a Diuis fratrib. rescriptum esse, Iustinianus libro primo Institutuo. scribit Interdum etiam is qui tres tutelas habet,aut tres curas, non ha
bet iuriam causam excusationis: utputa si quis ut tutor fieret, adsectaverit. σου. is qui pauper est tutor, ad Iasie uidetur.
Hoc solus Nicolaus Neapolitanus intellinere uisus est: nam ceteri tenuis es tutelas interpretantur. Inseritur hoc loco Upiani sententia a Tribonia nO, ut Opinor, in hunc modum: '
264쪽
Vlpianus libro singulari de excusationib. ita scribit: Si quis in ter tres tutelas emancipati silij bui tutelam administret, an ei haec in
s procedet, for numerum procedit, scio dubitatum. invenio tamen rescriptum, ant cipata siliae tutelam numerari inter onera Oportere. Haec ita latine scripta sunt, reperta,ut arbitor, in eodem libro sexto Modestini , post alia. Deinde graece scribitur,
Si quis creatus eii tutor um in patris poteriale esset,ne .pater velit pro eo cavere,ivbent leges etiam patrem tutorem creari,ne vi Io modo tutelae cautio disseratur, ut ex D. Hadriani constitutione constat. Imperator Hadrianus Bitruso Pollioni Legato Ludo nensi. Si Clodius Macer , quamui lim fumilias sit, idoneus tutor se videbitur, pater autem eius idcirco cavere non vult, visitiumsu tim tutela eximat,er in hoc artisicio perseuerauerit, existimo te hu restaudirecte occursurum,ut ersibus er ipse ad tutelam liberoram
Clementis gerendam compellantur. . Hoc rescriptum in multis libris est ad finem libri is . propterea quod eaquς adhuc interpretati sumus,in ueterib .libris in calce uoluminis totius scribebantur: hoc rescriptum,& quae postea latina sunt, sub titulo de Excusationib.manebant, nisi quod rescriptum multi ante titulum scripserunt. Positari uero,cum barbaram interpretationem in coni tum ceteror.capitum recepissent,utroqloco eam constitutionem posuerunt.Et hac ratione factum esse arbitror, ut Azoni magni nominis interpreti,aduenticia lis cesse existimax-bi usum, rentur. ac ausus is sit fidem huic rescripto abrogare. Qui non minus hac imma. c. quod cu na in re fallitur,quam in ceteris praestare solet. Haec sunt quae mihi de Modere Albe.hic. stini libris uidentur. in quib. si quid Graece linguae ignoratione erramus,in qua non magnos progressus studi j sciuilibus impediti fecimus: aut si in ceteris reb. quas uarie aduersus multor. sententiam scribimus,falli, mur,admoneri me uehemen. ter cupio.
265쪽
E T I s T I iamdudum,Francisce fili,ut quae sentirEd. Catonis apud Paulum dictis ad te breuibus pera scriberem. apropter schedulis quibusdam ut mol rem tibi gerere, euestigio repetitis, in enarratiuncui iam quoq. scholastici eiusdem generis incidi, quam olim ad Gallum Sc legem Velleam meditatus fueram. Hanc cum ad methodum quandam studiorum tuorum non minus pertinereio arbitrarer,ad te mluere statui. na & huius anni curriculo gymnasiorum cultores ineo puluere exercendos existimata. Addidi et quae dam super militiis ex casu nuncupatis: quae proximis diebus ad nobilissimum omi u* uirtute cumulatum Antonium Augustinu C. saraugustensem rescripsera. Secutus sum autem ubiq. ut uidebis puram putam Florentinarum Pandectarum te filonem. Nam plane perspedia est tibi,& Bartholomaeo Ammiano amitino tuo, qui mihi primu deinde et Ioanni Baptistae Caesario uestro, qui iterulibros illos uenerandae uetustatis recognoscenti adiumento sitistis, exco solo exemplari omnes omnino quibus legum studiosi utun χo tur libros dimanasse.Cu enim sorte accidisset, ut ante Omnem me moriam postremae uoluminis paginae satiscentes dissiluissent, his glutino reconcinnatis,penultima in antepenultimam facita est. qua peruersi ordinis serie Digestorum libri titulo in diuersis regulis ia. ris antiqui iam inde ante Accursum passim legutur. sed et alia id genus argumenta stat adcxemplaris eius auctori tem commendandam,quae in aptius tempus distero. Proinde uix est ut quoad eius salua sententia fieri potest ab eorum libroru fide discedamus. Quorum germanum descriptu,quod summa diligentia secimus,si quando inclyti eiusdemq; optimi Florentinorum Ducis COSMI ME D DICI s,cuius benignitate alimur &Buemur, iussu publicae commoditati edetur: tum uero & operaeprcuum secisse uidebi. mur. 6c legum studiosae iuuentuti ratio con stabit. Vale.
266쪽
LEAM, CAELII TAURELLI FA nesse Iurisconsulti Enarratio. . ERBIs legis duodecim tabularii Is uti legassi suae res
ita ius esto latiissima potestas tributa uidetur 5c heredes instituendi eclegata & libertates dandi, tutelas quoq- constituendi : sed interpretatione coangustatum est uel legum, uel auctoritate iura costituentium .His Pomponi j uerbis diserte significatum est ex duodecim Tabulis iquem uis institui potuisse: at* ideo post humum quoq; io lsiue suum, siue alienu . Sicubi uero alienus insit tui ueritus esset, non eo iure, sed alio vetitum fuisse par est. Quod hi animaduertisse no uidentur, qui scribunt alienum posthumum ex lege duodecim tabularum institui hon potuisse: cum alia potius minus uetusta censura id fuisse credendum sit. An uero alienus posthurnus institui apud antiquos poliet, quio post humi hono- xxix.de lib. et ryri nequirent, uideamus. Et Scaeuola quide scripsit, nullo iure hunc institui po. . a. 'qui nondum natus esset, potuisse ante Velleam legem . nam commixtis eius iusti de bou. capitibus, Iuliano id quom uisum ait. Alieni etia post humi institutione iure pol t. ciuili non ualuisse, lustinianus scribit. At Paulus, obtinuisie inquit Galliis ira p Q- sententiam alienos quo posit humos legitimos nobis heredes fieri. Sed ec ad institutionum titulo De legatis ,alienum post humum euant institui potuisse legimus,&nunc polle: cum tamen superioribus uerbis, alieno postia uino legari posse. negetur. Quaproeter sunt qui putent, suo posthumo Gallum consuluisse: non alieno. Sed Paulum ex Aquiliana sententia de a lieno id interpretatum . Ego, quod suo cauerit Aquilius, non admitto: cum testamentorum conseruationi prospexerit potius, uti mox ostendetur. Sed solutio ad Paulum frigidior est, quam ut refellendo laborari oporteat. quasi uero non apertissime testetur ille, Gallii ipsum id ita censuisse, ipsius
sententiam receptam: ex qua tanquam minime iam conti Oversa, su umipsc
de fideicommisso resposum tuetur . uectius uidetur interposi humos di si in vguendum,quod Zc alia existimanis eorum tamen pastitioni haud plane ad qu esco. Nobisposthumi sui sunt,ec alieni. Sui dupliciter, item alieni dupliciter accipiungi Suoru alij primi gradus, quos nemo in iure sui praecedit: se Lissi V N. epinii libentius cumMipi V dixerit',quam nostri sultate uocant. ac de his iij dc mu. Eemo'dubitat quiri aut instituendi, aut nominatim exheredandi sint. 'licri p ις ' citis gradus il i, qui exsiloues aliis praemortuis in familia agnasiuntur. Ali-- ὸὸ enorum quidam pi extranelait te nati extra uirilem posteritatem testa, ό toris: quiaa ex ea passeritate, qui natiinter suos udiustinianus ait hered cfLia is tu hoc testatoris futuri non sunt. Hos ego natos irversuos, no quantum ad ius Guimi. i. xxι de, attinet, accipio. Sui enim ne in liberis quidem semper eo iure censentur: sed Myre . ea uoce sanguine iunctos nonnumquam significamus. 5c ita illo quidem loco accipi, manifestum est ex eo quod sequitur. ideoq; ex emacipato filio conceptus nepos,extraneus erat posthumns auo. Si enim hos demum qui iure iusti. de heri sui potiuntur, suos intelligas,quod ex praecedentibus insertur, nequaquam consequetur. necp enim ex emancipato natus inter suos dicetur. nec idon um erit exemplum ,cum Nipse emancipatus extraneus sit. Si uero suos, id est sanguine propagatos audias,apta erit consequentia,aptum exemplumia 'nam oc
267쪽
AT LEGEM UELLE A M. arsham & sanguine iuncti sui dicuntur, & ex materia qua de agitur ea uox aci v. c. cd s.cipitur,ut nostri uolui. Nec probatim quod quibusdam placere uideo, non c. et ideo suum dici quod natus ut inter suos: propterea ex definitione praedicta natum ex filio alienum dici,quod illum pater in iure sui praecedat: tu quod
ex his quae sequuntur constet, suos ea significatione non accipi: tum quod eo concesso, quod possit inter Romanos ut aiunt nasci non Romanus ,ex i.ia m M. Romano tamen uix nascatur nisi Romanus: qui casus noster esset, si pone res ex suo nepotem nasci, non illu quidem statim uiuo patre suum, sed adeo i. O g qR suum, ut pollit uel uiuo patre suus succedere. Quinetia propius est, ut inter Wr 3 si o Romanos natu, ni secus constet, Romanum credamus .ut inter suos here. hq des futurum legimus, ut si cui inter libertos quasi liberto legatu, ut inter sa-- , naucos caput iactare:&id genus alia. Sed di alio ordine contextus ille uer- .g - chora digeri potest, si legamus,Qui natus: hic spiritus sustinendus. mox de xxxii. de Gn. inde uno spiritu exsequamur: inter suos heres testatori futurus non est. qua σ de a. Ostruetura plane significabitur alienus posthumus esse, qui cu natus sit ,non aeci . ea. pen est suus heres testatori futurus. Atq; in hanc sententiam mihi uidetur scripsisse Theophilus eodem Ioco, quo minus aptetur ea descriptio post humo, qui suus nasciturus sti, de quo quaerimus. rodsi alienum contendas eum qui natus inter suos, id est suorum ius habentes, heres testatori futurus nonio est: posthumum mortuo in uita testatoris filio nasciturum, numquam non refragantibus uerbis intelliges. Cui nam* dubia, uerba illa, Natus inter suos,lepus suae natiuitatis ostenderer quo tempore is nem inter suos praemortuo patre suo natus dici potest, nem natus non suus futurus heres testatori. Ego enim etsi differentiam inter natum suum,et suum suturum, probo : notamen quantum attinet ad distinguendum proprium posth umu ab alieno, i, robandam reor. Ex his igitur qui alieni luistiniano describuntur, is quem ris'. dele. io. iipra posterioris speciei proprium dixi, alienus posthumus ri on probatur. Sed is qui ex descendente non suo nasciturus sit: emancipato puta, uel ad . insti. qui. m. planti dato, aut alias potestate soluto. Quorum ego posthumorum puto ius pa. po. μι36 posterioris speciei propriis antiquis potuisse,atcpetiam debuit te institui, uel ulti exherede fieri . nam de prioris speciei proprio nec dubitamus,ut dixi. At ex alienis prioris speciei extra descendentes penitus alienum institui potuisse: posterioris speciei, siue ex posteritate alienum, no potuisse. Atta ut ad posterioris speciei proprium reuertamur, hunc duodecim tabulis institui ueti tum noui deo: quin utini praemisi concessium latissima illa legandi potestate. Iustinianus praeterea ex duodecim testatur, hunc tam ex testamento, quam ab intestato, suum 5c necessarium, titulis Institutionum De heredum qualitate didisserenua,det hereditatibus quae ab intestato desertitur. Qui-hus locis illarum legum mentione habita, suus esse dicitur,quicum* mortis tempore in potestate repetitur, siue filius,siue eo praemortuo nepos. 5 mox subditur: Posthumi quo , qui si uiuo parente nati essent,in potestate suturi foret,sui heredes sunt.ubi ponderanda implicativa particula Quo , signi. scans eodem modo ac iure, at iam natos, suos esse: de quibus ex duodecim , - δε praedicctum fuerat. Ponderandum insuper, quod in potestate parentis di. cuntur, generaliori uoce quam patris: utauit quoq3 exaudias. Quin ta con ia iniri uvitextus series id declarat. Quicum autem sui essent, antiquo iure exhere dari poterant : quo quidem ut Paulus ait & occidere licebat. id quod olim xi de inermi apud maiores uigulisse, Constantinus Augustus scribit. qua scriptura anti. ult. .de D.
quissimi Quirites significantu nimirum quod Romuli legibus id introdu- p .
268쪽
23o AD GALLVM cium fuerat,mDionysius secundo libro Antiquitatum scribit. Ipsam etiam
exheredationem antiquissimis temporibus introductam, lustinianus adsi mat.Denique satis compertum est antiquitati placuit se, post humos, de quishus tractamus,institui aut exhaeredari debere, ex his quae idem princeps a pertius Institutionum libro de Exhaeredatione liberoru tractat: cum principio, non perinde in filiabus, alii si per uirilem sexum descendentibus liberis utriusq; sexus,ac in filio, inquit,antiquitati obseruatum fuisse: sed eorum praeteritione testamenta infirmari, haud essse solita. atq; inter ceteros exhinredari licuisse feminas quidem,aliquo eis legato dato. masculos uero post humos, id est filios: di deinceps placuisse non aliter recte exhaeredari, nisi no Iominaum exhaeredarentur. Nonnullis deinde recensitis, postremo, Sed haec inquit uetustas introducebat. quae uerba proculdubib uniuersa superius . cousq; dicta resipiciunt, mediami, quam ipse appellare solet iuris prudentiam, Ut Accurlius interpretatur. Constat itam, iure illo debuisse posthumos nepotes institui aut ex haeredari.quod utiq; ante legem Vellea viguis iecertum est,eodem loco quo scribitur, Iuniam Velleam exhamedationis modusiij. demia. adsimilitudinem posthumorum demonstrasse .Quod et Vlpianus alibi si-νup.rest. gnificat, cum scribit, Posthemos per uirilem Lxum descendentes ad similia
ludi neni filiorum exhaeredandos ne testamentum adgnascendo rumpant. Sed&hi ait, qui post testamentum factum in uita nascuntur ita domu perlegem Velleam rumpere testamenta prohibentur,ec cetera. Quibus uerbis
videmus id prius in posthumis obseruatum. Atq; haec de possi humo nepote suo satis. Nam quod nullo iure institui potuerit nondum natus ,cur Scae uolae dictum sit,ex inferioribus patebit. Quem uero penitus alienum insti-ihil tili. o. tui potuisse diXera, Iustinianus docet his uerbis: Post humus alienus haeres institui antea poterat,ec nunc potest. ino loco si alienum ex positeritate intelligas , cui superius dixerat legari non potuissse,necesse est in molestas s lebras incidamus, ex eo manantes, quod is princeps se alieni posthumi tam quam iure ciuili non incogniti haeredis instituendi auctore adfirmet: quemitilli. de bo pos ante institui non licuitiet . quod & alio loco secisse profitetur: posthumo Di. delatio. huic remedium adhibuisse tam in haereditatibus quam in legatis & fidei comissis. Quo tollitur si quis etiam dixerit aliud in legando,aliud instituendo futile iuris. quae disterentia Sc Maeciani Gaijl auctoritate exploditur. At si vj. de reb. quin nec diuina illam solutionem patior qua plerim adserui: institui n5 pictb. tuisse iure ciuili, at praetorio potui ue. utroq3 loco ciuili iure loquatur Cae sar apertius, quam ut disputari oporteat. Satis autem causiam no perspicio, qua impulsus constitutionem utris hisce locis, quorum mentionem h hul,laudatam, positeriori sui Codicis editioni subduxerit: nisi sorte uti rofanos arceret, ac mysteria quaedam inuestiganda relinqueret . quam certe si haberemus, his principiis immorari non oporteret. Igitur alienum quem in institui potuisse,pomel adfirmat, penitus alienum exaudias licet, hocest,extra uirilem posteritatem. dum modo,inquit, ex ea nasciturus sit, quae iure noiktii; ὰ, h, u Pr esie possit. Te obseruatio in proprijsina post humis recepta esti. .Yoiii b pud iuris prudenteS,no uno loco: ne scilicet turpitudo in dispositione uera setur, uel testatori,uel cia quo posithumus nasciturus sit eXercenda per nefarias coniunctiones. Quod tamen enunciatum haud absurde posset de ali
no posthumo, ex ea puta edendo intelligi quae testatoris filii 'ue aut nepotia uxor quidem nondum sit esse autem possit. ueluti sequens exceptio uoluic
269쪽
ut ea ratione dicatur alienus,quod ea nondum sit uxor ex qua nascetur. Ve' ' rum hic cum inter suos nasciturus , achaeres suturus sit, non uideo qua te neri possit ut alienus dicatur. Hunc autem extra posteritate alienum quem . dicimus institui potuisse, palam testatur Paulus libro singulari de Iure codicillorum. A' fratris,inquit, posthumo fideicommissum dari potest. lolae- νη. μιγε.nim uoluntas seruatur in fideicommissis. 8c obtinuit Galli sententia , alio nos quoque posthumos legitimos nobis heredes fieri. quae ratio ut dicio cohaereat,de alienis N extraneis posthumis, qualem dixerat ex fratre nascituto rum, sensisse Gallum testem Paulo nuncupatu lateri oportet. quam sentenistiam plane Pomponius adgnouit,cum filiumlamilias oc seruum alienum et posthumum di surdum tessamenti lactionem habere scripsinet Gaius cum de eo qui tibi Ac posthumo suo uel alieno hereditatem restituere rogauerit:& Vlpianus, cum de extraneo posthumo haerede instituto agit. quo loco N i .m de non successivo intestato intestigi reor. Acs nullo iure probaremus hunc 'quem dirimus institui potuisse: nonne id permissum diceremus, quod pro hibitum non uideamus cui eius cui uetitum relinqui legimuis, definitio apta non sit uti ote non inter suos nator nonne supra ex Iultiniano recentitis, post latissimam ex duodecim legandi potestatem De hoc uero dicet aliisao quis, cautionem quam Cerbidius Scaevola rettulit, non induxit Aquilius: nem equidem contendo. Atqui obtinuit eius sententia posse alienos insti tui ut Paulus ait. Sed num semel sententiam dixit Asuilius num de unica specie locutus est illum uero cuius prirdentia ut ait Cim o popuIo Romano cauendo prospexit,hunc locum plenius tractasse credendum est, quam ut suos futuros tantum complacteretur. deniq; docuisse qui sui qui alieni dicerentur, qui possent institui qui non possent: qui deberent haeredes, exhinredes ue fieri:quibus modis aut sermulis haec fieri oporteret: ac reliqua hue ectantia cuius ex dictatis articuli, ac uti ex parietinis fragmenta quae dam ad nos peruenerunt, per Scaevolam, Paulum Africanum, auctorem ilao lum cientes: quaedam et per eosdem et per alios, eo interιm nec laudato. Ter tium.quem ex posteritate dixi posthumum alienum institui non potuisse, apparet ex iam memoratis Institutionum locis, quo nihil iam ambigendum eisse existimem,liis illum non contineri, quem apud Scevola Gallus inuitui
posse docuit, cum ex Iultiniam aennicione minimc o UIn I Piam
lienum dici.quae ratio sola persuadeat ut rectius censuiue credamus,qui scribunt ab Aquilio cautum non de alieno posthumo , sed de suo : quamuis Pauli obicem,quem dicunt,uix moueant, qui distinctione praedicia plane remouetur, ac tollitur. His ita constitutis, frustra quaerimus ,qua ratione u istum esset alienum posthumum institui, quem Gallus institui posse induis uti xit. nimirum alienum ille minime attigit hoc loco,sed proprium. Quantum uero ex iam dictis ad alienum qui institui non poterat, pertinet, incerta udi nis ratio plerism arridere uisa est . quae tamen a nonnullis conuellitur ex eo quod similis incertitudo uersetur in proprio,addo 5c in plane alieno que oe institui potuisse uoluimus.quin oc crebrior sententia est nostrorum,in . certitudinem instituendo posthumo non obesse, cum indubitato signo domonstretur ex quo nasciturus sit. Sicut autem ceruus quicquam aliquid me adlaturum non polliceor: ita suaderi posse uideo, legem duodecim tabula.
270쪽
13 AD GALLUM.rum haud quidem nominatim uetuisse institui: sed cum nullo iure ciuili ces .gnitus esse necpex duodecim uocaretur, ut Institutionum tractatu de suc-- - φ-pή- cessione intestatorum legimus quapropter & ex quodam Pauli response
--. nonnulli existimarunt.ex testamento quoq; emancipatos iure ciuili incoaenitos probabile uisum est antiquis hunc incertitudine uicum concurem
te incapace statuere. qua ratione 5 Iustinianus aestimare uisus est, & palam Theophilus probat titulo de legatis. Alienus,inquit, posthumus similis est incertis personis: ideo inutiliter ipsi legamus. haec incertitudo in posthumis haud raro iuris prudelibus negotist exhibuit, Iuliano, Paulo, Vlpiano, eca di ab , Praeterea lege Falcidia cautum est, ciuibus demum Romanis licere te, iis activi his i. δε st mento relinqui: quod atris iuris ciuilis tractatibus haud obscure signis. m. in poj. i. c tur, Posilium us autem qui seri potest ut Romanus ciuis dicatur, cum an
L. lusi LV. te natiuitatem nec in rerum natura censeatur ac multo minus antequam de her in tit., conceptus sit illud Vlpianus hoc Iulianus testatur, addito quod line duo xx ι .ad Treb. decim tabularum hi demum uocantur, qui in rerum natura essent . qui . est si is et te- bus, aut similibus causis, disi non singulis,omnibus tamen credendum est, st. ι eo nι. in hoc motam antiquam prudeliam quae singula ut est apud M. Tullium nos sorte non mouent, uniuersa tamen inter se connexa at in coniuncta mouere debebunt. Dequens id quidem apud nostros uerbum.Cognitos ponis emancipatos ex testamento iure ciuili r aegre id quidem . nec tamen plus, sti. Ob . quam extraneos. Institui posse ponis incertos adhuc, nec in rerum natura in se posthumos 5c hoc aegre admiserunt prudentes. Vtrumq; ponis crepudiarunt. Utpote nimium exorbitans, ec a iuris ciuilis subtilitate abhorrens, qua
ratione diuersitatem inter suos de alienos posthumos haud iniuria commenticiu illud ius introduxisse uideri potest: quod in suis, ac penitus extraneis,
. sola incertitudinis nota cum in rerum natura non cernerentur, porro in com ηπι-- teris alienis illud etiam quod extra familiam facti essent, urgeret. Quδm' ς' quam nec omnium a maioribus constitutorum rationem quaeri oportere tradunt alioquin multa ex certis subuerti posse. Quid igitur necessaria, Cui
bono fuit. Aquilii sententia super institutione posthumi r cui bono Vellea
rogatio crucem interpretatibus paratam aiunt hancinuestigationem. quin
ipsi sibi puto parauerunt: quorum nemo aequum censuerit, persuaderi quicquam ex his inductum, quod antiquo item iuri uim non attulerit. Melius quantum ad haec pertinet, de Galli sententia censere putem, qui eam nihil
exorbitasse scribunt: quamquam a ceteris fine dissenti an t,haud recite. siquiadem uolunt, minune illum uoluisse testamentis prospectum, ne adgnati ne rumperentur: uerum quod iniquum uideretur, a uita haereditate neo rem excludi. Quomodo autem excludendus, qui omni modo adgri stans
rumpens* suus successisset immo uero dumtaxat ut aliis placet illud indupo Otia i cere studuit,quo pacto alieni posthumi legitimi heredes fieri possent. Teste qui cleuari non possit, euocant Paulum . quo loco de instituendi modo ne pex quidem. Sed nec ad rem pertinet, quidquid alieno depos humo is ipse scribat: quod supra docuimus. Deni* constat, alia non cauisse Aquilium formula, nisi ne forte filio morte subtractio, adgnatione posthumi nepotis te
. . . . sta nenia subuerterentur. quod Scaevola suis ad eam formulam commentae. Din v. mp tionibus non uno loco testatur. testatur Zc Vlpianus, posthumos per uirit Et sexu descendetes ad similitudinestioru exheredados, ne testamen tu adgna
scedo rumpant. Eade uero celara institutione oc exheredatione cotineric