장음표시 사용
221쪽
,, dentur suadere. Nam in codice reperitur Isidori tantum seripta retinente ,, titulus anteriori libello praefixus vascuta S. I ori , innuit, non unum tan-
,, tummodo ejus opusculum sequi: ex Hiisano conterraneo praeeipue exeerpit; ., labor demum IMori genium apprime reterens, quem optime Status Senensis dieit, is in legendis . colligendis cooptandisque dictis, ac sententiis, et ranodiis veterum, , Patrum de derium habuisse inexplebile. Eodem , quo congeries ista , nomineis Udoνi libet de Fide Catholica appellatur in chronico Fontanellens ex Daebe.
,. No si in nempe Testimoniorum de Cbristo, oe Ecclesia. mirum quidem esset, exia Gregorio M. & Augustino nihil hue Isidorum contulisse; sed mutilus libet est, , , ut dixi, ct compilatio abrupta. Ea quoque incidit mihi cogitatio; opus ., istud indieari, cum Udorι Sententiae ab antiquis Scriptoribus laudantur ; huie, . enim multo magis quadrat denominatio, quam libris desummo Βοηο, qui etiam is tres sunt, cum Idelphonsus Sententiarum librum unum numeret. Ceterum ca- pitulis moralia praefiguntur ar umenta, primis exeeptis qui de uno Deo o deis distinctione Personarum. In hoc argumentum versiculi asseruntur hi eκ Iobaa. nis Epistolat quoniam tres sunt, qui testimonium dant in terra, viritus, aqua, er Sanguis; et tres unum sunt in Christo Iesu: ει tres sunt qui testimonium di. evnt in Caeso, Pater, Herbum, oe viritus, s tres tinam sunt.
Hactenus ΜUDjus. Et doctissimo quidem Viro facilis adsentior, Hispani hominis esse quos damus, libros; υdori Hispalensis esse, nunquam
adducar, ut credam. Nam Ide*honso, qui librum unum sententiarum tri. huit, Braulionem Caesaraugustanum opponimus, qui tres omnino sententiarum libros, eosque S. Gregorii Μagni floribus respersos a S. Isidoro prodiisse eommemorat; quales ii iunt, qui etiam de summo bono praenotantur. Et vero perridiculum foret, ut haee testimonia Isdoro ad judicemus , libros de summo bon- contra omnium Μania seri; orum Codicum fidem illi eripere . Atqui si Ide*Maofum velimus libri unio sutenιiarum nomine non libros de summo bono. sed haee testinionia indicasIe, Deile eritieus quispiam animadvertens libros de summo hono ab Melphonso fuisse minime commemoratos, ejus silentium urgebit ad illos Vriro abbastandos. Quis enim eredat, Ide bo sum libros illos silentio prael xiii e , qui & doctissimi sunt, & ad Eeclesiae confirmandam doctrinam maxime
faciunt, dum testimoniorum, quae moralis tantummodo sunt argumenti, libellum hine illine nullo ordine eonrasum non silet λ Neque etiam Scripturarum versio eadem est Isidoro, quae auctori huic nostro; sed utraque inter se maxime di erepat. Quod vero aiebat Massibus, haec testimonia in eo codice reperiri, qui non nisi I ariana contineat , nullius est roboris ad rem praesentem. Norunt enim, qui Μ T. Codices pervolutarunt, nee librorum inscriptionibus, nec ordini, quo exarati sunt, fidendum satis. Ipsum hune Codicem inspiciamus. Priora opuscula duo qui Codicem exaravit, videtur omnino Isidoro abjudicasse; alterum quidem prooemiorum omnino quum S. Hieronymo tribuat alterum minus quidem aperte, sed quantum coniectando adsequi possumus , non obseuro,
quum post illud opusculum primo Oeeurrat in seriptio : incipit opustula Isidori . Quis ergo opusculi auctor δ Hispanus fuit; iterum aio; fortatus etiam Isidoro paullo antiquior. Nam etsi liber mutilus est, tamen suspicari facile possumus . eum qui Μartini B arearensis testimonia paullo post Scripturarum testimonia col- Ieast, Udori sententias ante aliorum omnium dicta in medium fuisse adlat 7' , quu in I seri nomen apud Hispanos tanta semper fuerit celebritate. Pit auctore, utilissimum opusculum hocce negaverit nemo. Nam l. ne ii rebit expiscari, quae ad versionem Seripturarum Hieroumianam is e .u, Parandam faciunt , dc novum ex Hispaniis testem suppeditae
222쪽
PER ITALIA M. PARS II UsC. II. 18
pro Boamaeo de sanctissima Trinitate testimonio . Nee inutile fortassis fuerit Patrum, qui heio recitantur, Iocos cum editis exemplis conferre; quod mihi non lieuit. Da editionis porro ratione haee habe. Nulla in Codiee exstat librorum divi. sis. Quum tamen, si unum Deuteronomii locum excipias, eumque misere corruptum, sui post Cassori sententias in C iee deseriptus fuit , Patrum dictaeontinenti oratione post Seripturarum testimonia reddantur, atque hoc titulo ineipiunt Testimonia divinae Scripturae praenotetur operis initium ; mihi i' men tem venit, totum opus in duos libellos tribuere , quorum alterum Scriptu eum. alterum couecta Patrum testimonia exhiberet. Quare meeesse fuit, ut ad imitationem tituli illius , quo inscribi librum in eodiee dixi , alterum confingerem , quo secundum libellum praenotarem . Ceterum religiose Cossieem ipsum deseribi curavi, non orthographia tantum vetere diligenter servata, Iedishalmatis ipsis sere retentis. E re Lectoriim fortasse fuit, ut singulis sententiis lota adscriberem. ubi in Seripturis . aut apud Patres habentur; Verum ad id tantum mihi ocii non fuit. Initio quidem adnotata sunt; sed quod in ipso dice adscripta repererim. Haec hactenus.
Incipiunt Testimonia divinae Scripturae.
In Propheta Α Udi Ismael. Dominus Deus tuus unus est, & diliges Dominum Deum
tuum ex toto corde tuo, de ex tota anima tua, ct ex tota virtute tua. In Evangelio. Nemo bonus, nisi solus Deus. Paulus ad Timotheum.
Unus enim Deus, & immediator Ge Dei, & hominum. Homo Christus Iesus, qui dedit se metipsum redemptionem pro nobis. I I.
De Diuinctione Personarum Patris, Filii , O Spiritur Sano.
si . . In Epistula Ioannis. i . , quoniam tres sunt, qui testimonium dant in terra, spiritus, aqua, & daa fui s. & tres unum iunt in Christo Iesu; de tres sunt, qui testimonium dicunt in Gelo. Pater, Verbum, de Spiritus, & tres unum sunt. . i - in Epistula II. . Quoniam multi saliaees prodierunt in hune mundum, qui non eonfitentur Do
minum Nostrum Ielam in earne veniae, hi sunt tillares, do, antichristi III.
223쪽
In Salomone Non tardes eonverti ad Dominum . di ne differas de die in diem. Subito es mvenit ira illius, ct in tempore vindi, disperdet te.' In Evangelio . Mailli. Ideo dico vobis. Omne peecatum, di blasphemiae remiri itur hominibus. All. i. eumque in Spiritu blasphemaverit, non remittetur illi, neque in dioe saee o.
In Proverbiis . P 6.. Μulio melior est panir eum suavitate in paee , quam Domus plena mulio-AVII.i. rum bonorum, & iniquis aemulationibus, cum rixa.. In illis. xvii. bi eaerat iniuriam, quaerit amicitiam. Qui odit caelare, disiungit amieos, &, Domesticos . In illis.s .i . Quasi a faeie colubri fuge peeeata; Si aeeelseris ad illa suseipient te seuiden. XI. a. tes Leonis in devorando. In Hieremia. 3. .vii. Corrigite vias vestras , dc eogitationes vestras. Nolite confidere vos in salsis a. sermonibus, quia in toto non proderunt vobis. In Evangelio. Nauh. Intrate per angustam portam, quia lata, di spatiosa via est quae dueit ad Vll. ra. perditionem, di multi sunt per eam. Quam anguila; & arcta via est quae ducit ad vitam, ec pauci sunt qui inveniunt eam. In illis Maith. Sicut enim in diebus Noe, ita erit At adVentus Filii hominis, seut erant in κιV- diebus illis ante diluvium; manducantes. de bibentes, at nubentes, et nuptudan tes, de non senserinis dondi: venit diluvium, di tulit omnes. Sic erit adventus Filii hominis.IR
Timor Domini adieiet dies; Λnni autem impiorum peribunt. In illis. x. Manitio justi timor Domini, e tritio autem operantius mala. In illis. Beatus qui metuit omnia per timorem , nam qui duro est eorde ineidit in
o In Melesiaste. Timor Domini expellie Meextum, nam qui sine timore est non poterit iustificari In illis.' Timor Domim non dispicere justum hominem pauperem , ac non iustifiea virum peceatorem divitem. In Proverbiis. Si non timorem Dei tenueris instanter, cito subvertetur domus tua. In Diqiti eo by
224쪽
In illis. Timot Domini odionalitiam, di superbiam di Iat malarum.
Quod Deus noverit, occulta cordis. In omni tomi oeuli Domini speculantur bonos, do malos In illis. -
Μors, de Insernus manifesta sund apud Dominum ἐ. quomodo non etiam eorda hominum λIΛ Λctis Apostolorum.
Tu Domine, qui noltu eorda. omnium ostendae nobis/ queml elegeris, unum ex his, duobus . .
In Exodo . . Non pervertetis, iustitium pauperis in juditio . di iustum' non occides. Item illic. Non aecipietis personam , nee aecipietis munera ; munera enimi exeoeeant oculos sapientium ἱ.oc subtrahunt sermonem' iustum. In Proverbiis. Perdet se metipsum qui munera. aecipit ἐ. Nam qui odit: munera' aceeptionis . vivet. . Item illla. Qui dieit iustumi impium esse, maledictus erit populia ,, dc odibilis centibus ;Nam qui arguunt ,, meliora sperabunt. Item illie. Aperi os tuum verbo Domini, de iudiea omnibus integre; Aperi os tuum, de iudiea juste; diseerne autem inter pauperem, de infirmum. In Levitico . . Maledictus qui deelinaverit juditium advenae ia& oriano, dc viduae, de dieit omnis populus; fiat fiat . In Eeelesiastieo . . Xenia , dc dona execreant oeulos Iudicum; dc quas, mutus in oeulis multorum
Testimonium enim impii mors; de ignis eomburet domos eorum,. qui mune
Benefac dum Pauperi . . . In Proverbiis. Qui hontumeliam faeit pauperibus, peccat; qui autem miseretur pauperis , beatus est. Qui ealumniam faeit pauperi, ita itat eum qui Deit illum'; Nam
qui honorat eum, miseretur pauperi. Qui dat pauperibus, non egebit; qui autem avertit oculum' suum ,. in magna erit inopia. In Levitie . Non consummabis messem agri tui, per metere, de quae eadent ex mes' tua , v n Colliges , neque in vi oeam tuam ex racemis grana deei Aentia, colliges, sed PRuperibus, dc peregrinis relinques ea. ita ego Dominus Deus velles .
225쪽
, In Proverbiis. Qui obturat aures suas, ut non audiat infirmum, di ipse inroravit Dominino, di non erit qui exaudiat eum. In Iob c iNon avertat voluptas animae tuae precibus infirmorum , eum in necessitate sae-
In Eeelasiaste V. dupliei eorde, & Iabiis seelestis, di peccatori ingredienti duas vias. uem illic Cor ingrediens duas vias non habebit laeeessum , & pravieordius δέ in illi, Dandalizabitur. Qui in alto mittit lapidem, in ipso eadit; & plaga dolosi diuidet vulnera, . de qui iodit foveam, in illam cadit; & qui ita tuit laqueum proximo suo, periet ita illo, faeienti nequissimum super ipsum deves vitur , α non agnoscet unde veniet illi .
Simulatores, & callidi promeant iram Dei. . . . In Hieremia. Ferrum vulnerans lingua eorum dolosa verba oris eorum, proximo suo sequens yaeifiea; & in se metipsos habent inimicitiam in hujus ergo non visitabo; Dicte Domitius; aut in populo tali non vindicabit anima. meae In Evangelio . Cavete a praudo prophetis, quae veniunt aa vos in vesti ML ovium intus autem sunt lupi rapaces; ex fruet bus eorum cognoscetis eos ἀIn Prove iniis. Si ereiderit inimieus tuus ,. noli gratulari. & in subplantatione ejus noli extolli, ne sorte videat Dominus, & non placeat ei L ut avertat iram suam
Paulus Apostolus. Si esurierit inimieus tuus , eiba illum; si sitit, da illi potum; Hoc enim finiendo, carbones ignis aeervas super cadit ejus, Deus autem retribuet tibi. In Evangelio. Reeesse ad Ibsam mirus, ct ait illi: Domine, si peeeaverit in me fratex meus, quoties remittam illi Septies λ Respondit Dominus, non dico tibi usquae septies, sed usque septuagies septies. In Exodo. Obedite parentibus per omnia, hoe enim placet Deo.
In. Proverbiis. Filio doloso nihil erit boni, qui non honorifieat patrem suum, dc repellit ma trem suam, filius consondetur. α obprobrium erit.
Filius, qui amittit disciplinam Patris, medit itur eloquia malitiae. tiem
226쪽
i t Item illie . . Niled ieenti patri, dc Matri extinguetur lumen ἱ pupilli autem oeulorum eius videbunt tenebras. i
Qui iraseῖt patrem tuum, aut matrem suam existimat se non peeeare, hie si milis est viro impio. Item illi e . Benedictio Pitris firmat domos filiorum . Benedictio autem Matris eradicat
In Proverblis . . Melius est modiea pars eum timore Domini, qnam Thetiori magni sine timore; Melius est modiea adquisitio cum justitia, quam multi fructus eum iniquitate. Item ibi. . Melius est nomen bonam . quam divitiae multae; Super aurum, di argentum gratia bona est. ' . Ia Eeelesiaste. Nihil est iniquius, quam amare peeonias; talis est, & iam animam suam venundat , quoatam in vita sua projeeit intima sua. Uiro eupido tenaei non est bonum substantia, de homini libido; ut quid aurum Slaut exit de utero Μatris suae, nudus revertitur , si venit de nihilaecipiet ex labore suo ut vadat in manu sua. Dixi, melior est super hune abor tum requies hule, magis quam illis. In Sofonia, i Disperierunt omnes qui eaealtantur in argento, & auro; effundam Sanguinem eorum sicut limo, & carnes eorum se ut stercora bovum. & argentum, & aurum non poterit liberare eos in die irae Domini. 'In Λmbaeue. O qui adquirit avaritiam malam domui suae eogitasti eonfusionem domui tuae, peceavit anima tua λ - 1 . In Eeelesiasse.
Vias Meeantium plena ab offensis in fine illorum Inseri, & tenebrae, & me
Ne dieas pauperi vade, & veni, eras dabo , , eum possis statiis benefarere ;lion enim seis quid eontingat sequenti die. 'Item illi e . Qui miseretur paurei beatus est; Eleemosina, & fides mundat peceata; qui autem miseretur , misericordiam consequitur . Qui honorat Deum, miseretur pauperi . . In Evangelio, Omnipotenti retribue; de ab eo qui multum vult aeeipere nolite advertere,
227쪽
ut sit eleemosina tua in abscondito; & Pater tuus, qui ividit in ablactatio. det tibi . Item illi e . Uerumtamen date eleemostram , di mee omnia munda sunt vobis., . Item ibi. Intendens autem Iesus videns .eos, qui mittebant munera sua in gazofilatio divitis, vidit autem & quandam viduam pauperem mitteram aeramina duo. dixit: Vere diis vobis quia vidua haec pauper plus omnibus misit, omnes enim hi exabundantia miserunt in dona Dei. haec .autem ex eo quod deest,illi, omnem victum, quem habuit, misit. In Proverbiis. Si eut probatur argentum AEn camin AE aurum; ita electa corda apud D.
. In Proverbiis . . , Λrgue lasentem, A amabit te, insipientem, dc aditiet odisse te.
Da sapienti Measionem, di s sentior erit; notum sae iusto, de adulat te ἀQui diligit disciplinam, diligit sensum; Nam qui odit arguentem se, nudius eu-
Non diligit indisciplinatus argueptem se, cum sapientibus autem non conlo
Qui exeipit diseIplinam, in bonis erit. Nam qui eustodis inerepationes, sapiens fiet. Item illie Pestifero castigatio insipiens astutior fiet. Si autem arguas virum prudentem. intellexit sensum; Si flagellaveris stulto in medio conellio, contumeliam satiendo, non aufers stultitiam ejus. In Eeelesiaste Qui odit correptionem, vestigium est peccatoris a & qui timent Dominum
In Proverbiis Sicut canis eonvertitur ad vomitum suum, ed odibilis ameitur; se stultus in malitia sua conversus in peccatis suis. In Eeclesiaste . . . 'Inititam superbiae homines apostare adeo, quoniam initium peceati omnis su perbia. Item illie. In duobus timuit eor meum, de in tertio iracundia mihi advenit; Vir vllator defitiens prae inopia, & vir sensatus eontemptus , di qui transgreditur justi 2 am in peccato, Deus parat eum ad rompheam. In Psalmis.' . - 'Non habitabit in medio domus meae qui facit superbiam. In Apostolo. Humilibus Deus dat τratiam , superbis autem resistit.
228쪽
i In Proverbiis. eustodit os suum, & linguam, conser vat de angustiis animam suam; nam L protervus est lab. is, terrebit se metipsum . Item i lic. Domos superborum destruet Dominus; immundus apud Dominum omnis qui exaltat cor suum .. Item illic.. Filius superbus malos oeulos habet, palpebris suis extollitur temerarius, &ὶ- verbus pestilentia vocatur .. Item illie. Noli superbire ante conspectum Regis, neque in Iocis potentium subsistens .
Melius est tibi dieias smin andequam irrumiliare in conspectu potentis. In Eeelesiaste. odibilis eoram Deo, & hominibus Superbia. Item ibi .. Et quid. superbi λ terra' & cinis. Item ulte. Qui tetigerid pieem , inquinabitura ab ea; qui eommunieat superbo, induit su
Item illie. Qui superbi suavia eantumelix conterrentur , dc humiliabuntur, & eadent ex misi gudio.. Item illie Cessavit superbia , & divitim superborum, quia quod altum est ini hominibus, abominatio est apud Deum. NI C
De Mahoetudine, de Patie; tia, ct de Humilitate . .
In Proverbiis, Mansuetus vir cordis, medieus est M in ea ossibus eor intelligens. . Item illig. Μelior est mansuetus eum humilitate, quam qui dividit. praedam, eum contumeliosis. .
In Eeelesiaste. Esto mansuetus ait audiendum verbum ut intelligas, d eum sapientia loquere
Item Illic. Pili in mansuetudine opera tua perfite, & ab homine diligeris.
In eorde viri boni invenietur patientia; nam in corde insipientium non agnoscitur. In Proverbiis. Melior vir patiens, quam sortis. Nam qui retined irami melior est, quam qui
Item illi e . Qui pareit verbum proferre durum prudens est; patiens autem vir eopiosus in sapientia; pusillanimis, autendi vehementer iusipiens.
omnis operae humilis manifestae apud. Deum, nam; impii id die maloram peribunt. Item illie. Responsum humile avertit iram .. -
229쪽
Ad quem reipitam, dicit Dominus, nisi super humilem, & quietum . de re mentem verba mea λ ,. φ . α -a . . In Evangelio. Omnis, qua is exaltat, humiliabitur; & qui se humiliat, exaltabitat ia . In Epistola Iaeobi. umiuate vos ante conspectum Domini, de exaltabit vos iaXIII. . N. ' De SapienIlaia i
. in Proverbiis. ' i aloriam sapientes possidebunt, ct insipientes dividunt contumeliam L.
Ornamentum adolescentibus Sapientia, τιoria autem seniorum eant.
sior Sapientium possidebit sensum . . 'M . Item ibi. Melior sapiens, quam sextis; di vir prudentiam habeos quam, ager ma anus ..Vi e . . - Item ibi. .
sci curi νς ix sem, di justitiam meditabitur; insen.
apiens ia verbis, in .sum assabilem faeit. . . Item illie. Homo plus in sapientia manet sicut Sol; ram stultus stat Luna immutabitur
or lapientium in Domo luctus; di eor insipientium in Domo luxuriae ..
Vir peritus multos erudivit, & animae suae suavis est. r . . ' In Iob. uonim. sarientia ostp timere Dominum , abstinere aulemra a mala seientia. 'x IV.. . . . . conversatione Dunum - . . i
i a iuventute tua exeipe doctrinam, re usque ad annos invenies sapientiam ..
tara, tempta Mimam tuam, & si fuerit nequam, non des ei Poteitatem. Non enim omni animae omne genus Placet. Λ i r Item, illie .
230쪽
Nis jurandum, O non Dicetaim falsum, se non mentiendum.
In Levitico . .. Iurationi non suescas os tuum; multi enim casus in illa, & numinibus non mimilaeatis. quoniam eris immunis ab eis; sicuti enim servus assidue a livore minuitur; Sic omnis jurans, dc nominans in toto peccato non purgabitur. r.
Vir multum iura ny implebitur iniquitate. α non dilaedis a domo illius plaga; ct si , ane iuraverit, non juilificabitur. iIn Evangelio. Aud. is quia di m est antiquis . non periurabis λ Reddes autem Domino j
ramenta tua. Ego autem dico vobis non iurare omnino, neque per Coelum , quia Thronus Dei ei ι, neque. per terram, quia scabellum pedum ejus est, neque per Hierosoli nam , quia Civitas est magni Regis. Neque per caput tuum juraverio, quia non potes unum capillum album facere, aut nigrum. Sit autem sermo vestis: Est, est; non, non .uxiod autem abundantius est, a malo est.
Aeeessit falsa testis injustus, & immittet iuditia in fratres o Item illic l Testis autem velox linguam habebit iniquam . Item illic. Eripiee de malix animam testis fidelisi incendit autem salsa dolotu . . cItem illic. Vir mutabilis linguam. ineidit in malis,. testis salsus non erit impunitus qui
cum accurat injuste non evadit ' . .. i . . . .: .
Item illie Testis mendaκ peribit, vir autem obedienst eaute Ioquit. Item illic. Clava, & gladius, dc sagitta pernitiosa sunt, Sic do. vir stultus, qui adversu,
ami eum suum falsum testimonium dieit. Item illic. Lingua mendax odit veritatem; os autem incontinens facit seditiones. In Sapientia. os autem quod mentitur oecidit animam. Non velle mentire omne menda. tium L assiduitas enim illius non est bona. Item illi e . Μelior est pauper ambulans in. veritate, quam divis mendaX. In Hieremia. Omne mendatium non est de veritate. In Psalmo. Pardes eos, qui Ioquuntur mendatium.. X. VI. Non Fornicandum. v : In Proverbiis. Mulier autem virorum praetiosas animas ea pit . All gab t quis in s mim'