장음표시 사용
21쪽
ri DE NUPT Irt fg Re Is si M. susciperet ; neque ego iam ornandi viri causta ignota prosero , & incerta pro certis asermo r testem cita cunctam Europam , testes omnes prope nationes , Omne Iscriptores, testes clarissimos viros, qui ex eius domo literarum Principes, tamquam ex Equo Troiano Graiorum proceres, prodierunt, qui ab eo bonas artes rustitutas, S a barbarie seculum vindicatum una voce consentiunt. Deus immortalisl Potest ne quidquam dici magnificenrius, excelsius, admirabilius , quam ab uno homine sapientiam non afflictam, sed prorsus eversam praeclaras disciplinas non iacentes , sed intermortuas Ieloqui j splendorem non obscuratum , sed extinctum re vocatum esse, & in antiquam dignitatem, nitoremque restitutum Quo ore te laudem aut quid omninti lo quar , & quo nomine appellem te , Cosme, nescio;
non est hoc tuum mortale fictum , non humanum
silium. Veteres illi , qui singulas artes licet ignobiles,&minus liberales in lucem protulissent, eos opinione , de fama in coelum sustulerunt, & divinis honoribus consecrarunt. Ita Minervam textrinae, Vulcanum fabricae, Cererem agriculturae inventricem templis , & aris auxit antiquitas , & omnium gentium consensu Deos appella . vir: tuo munere non una , eaque servilis facultas , sed omnes artes liberales , atque ipsa regina mortalium et quentia , ipsa dornina rerum, & artium mater, princepsque sapientia , quae aut inter mortales esse desierat, aut parum colebatur, e tenebris erutae, & coeptae sunt celebrari ; & te auctorem tanti muneris non supra omin. nes homines efferemus, & non quantum pie pollumus divina stirpe natum praedicabimus ὸ Hieronem Siciliae . Remem , quod ciuS aula doctis viris patuerit , laudi . bus
22쪽
bus serunt: inter Archelai Macedoniae Regis egregias artes, & immortalitate dignissinas, quibus auxit reis gnum M posteris tam validum reliquit, ut ex eo proseoctus Alexander orbem terrarum pene sta erit univeris , sum, liberalitas in poetas recensetur, & Euripidi aucto-'ri summo tragoediarum familiaris suisse dicitur e nec in postremis Alexandri Magni laudibus ponitur, quod: literatos homines benigne fuerit complexus , & e rum sermonibus delectatus et Augustus, quem vivum, praesentemque conditis aris, templisque Romani colu runt ,' licet ingentibus bellis gestis , licEt hostibus toties triumphatis, terrarum orbe pacato, egregiE re public constituta clarissimus , tamen hac laude potissimum emi ner, S prae taeteris praedicatur, quod literas severit , quod eius beneficio nobiles artes, oe liberalitate floruerint. Sed , ut de alijs interim sileam , quos nominavi, pace dixerim tanti Principis, si, sulgore nominum, & altitudine Romanae sortunae detractis, rem ipsam perpendere , & nudam veritatem intueri licet, Augustus nullo modo est cum Cosmo comparandus. Nam ille nixus Romana potentia nihil aliud praestitit, quam ut bonas arrcs rei publicae libertate florentes in imperio conservaret; hic privatus , privatus inquam, non opibus orbis terrarum , sed suis , non conservavit, sed peperit; non florentes accepit, sed reliquit ; non aluit, sed ab inseris literas excitavit: illi seculum sapientiae luce clarissimum caliginem, quam solet altitudo fortunae afferre , discussit ue hic seculo profundis inscitiae tenebris involuto splendorem attulit sempiternum. Atque hunc verum dixeris Prometheum , qui divina providentia non ignem a sole raptum artium adminittruna, sed e mente
23쪽
promptum lumen artium laudatarum , lumen elegantiae, ilumen sapientiae excitarit, attuleritque mortalibus. Quae gloria, qub maior esset proposuit uimmo viro magnum cum barbaris sertuna certamen ; nam quo tempore Italiam , atque adeo cunctam Europam a barbarie Cosmus vindicabat, immanissimus Turcarum tyrannus in Asiam universam , & Graeciam barbararum gentium colluvionem invehebat, & omnes reliquias vetustatis, omnia sapientum monimenta excindere moliebatur, duo eversa imperia, duodecim capta regna Christianorum, ducentae urbes expugnatae. Hac tanta clade terrarum spes omnis,& Artuna reipublicae literariae occidisset Graecia omni, ubi scintillae quaedam sapientiae, &, ut ita dicam, semivivum lumen eloquentiae supererant, in barbarorum potestatem redacta, nisi lucem Cosmus afflictis rebus attulisset. Ille vetustos codices barbarae gentis iniuria perituros ByZantio usque in Etruriam advectos publicavit: il. Ie Graios ad instituendam Graecis literis Etruscam iuventutem accersivit: ille doctis viris barbariem, quasi calamitosam quamdam nubem , sese Europae superfundentem fugientibus, & stabilem, certamque sedein praebuit, & acerbissimae lagae solatia non poenitenda ; nec sensit literatorum respublica a inissae Graeciae damnum, quum Athenae Florentiam commigrassent ; & suit potentior Cosmus , qui pari iure cum caeteris civibus censebatur, in bonis artibus restituendis , quam innum rarum gentium succinctus copijs barbarus in evertendis. Nam barbarus non florentem studi js Graeciam,
sed rudem, & pene omais oblitam disciplinae inducta
barbarie penitus efferavit ; Cosmus non modo reliquias
priscae sapientiae ab illo oppressas conservavit, sed Buit,
24쪽
auxit, ornavit , & pristinam speciem recuperare, ni toremque coegite Barbarus in exigua Europae parte imteritum literis prope iam senio consectis , & vetustate Iabefactatis attulit ; Cosauis in Europam sere universam reviviscentium suo munere nobilissimarum facultatum lumen diffudit. Vicit ergo Cosmus privatus tyrannum Asiae , Europaeque victorem , & victoriae fructus est, quem non ad breve tempus orbis terrarum , sed multis iam seculis percepit, porroque percipiet Italia , & ca terae provinciae omni humanitate perpolitae. Huic post ri debent, quod non in rerum maximarum ignoratione versantur 3 debent docti viri, quod caeteris gloria, & ingenij dotibus praestantissimis antecellunt ; debent' duces , quod eorum res praeclare gestae maximo verborum,& sententiarum splendore celebrantur ; debet Italia, aliaeq; provinciae, quod splendidissimiSardificijs exurgunt, pulcherrimis ornamentis nitent. Nam ab eo nobiles Architecti ,& Sculptores, &Statuarij, Pictore'; ad summam artis praeliantiam quaerendam sunt praemijs invitati, quem morem & posteri eius retinentes , & patriam pulche rimam urbium essecerunt , & Italiam universam , &Europam mirabiliter exornarunt ; sed cuni omnes plurimum debent, tum illi sapientiae principes , & eloquentiae , quorum monimenta tenebris damnata sempiaternis ab oblivione , & interitu vindicavit, qui immortalitatem , quam scriptis meruerant, eius beneficio sunt assequuti. Atque utinam illi reviviscerent eloquentium proceres , ut vindicem suum , ut parentem meritis laudibus praedicarenti Eorum certe eloquentia elles Cosmecelebrandus, quorum ingemJS aeternam vitam , ceter
namque gloriam peperisti: fortasse quum omnes Graeci,
25쪽
omnesque Latini ad tuas virtutes canendas conspirassenti dignum aliquid divinis tuis, & immortalibus meritis
protulissent. Nobis infirmum ingenium ad partem aliquam tantarum laudum attingendam. Nam qua dicendi facultate assequi possumus tuam illam animi moderationem, qua, quum esses non modo civium, sed & omnium tuae aetatis mortalium omni virtute princeps, non insolentius re estcrebas , non prospero fortunae flatu serebaris, sed
pari iure cum civibus agebas, S altissimum fastigium tantae virtutis legibus , & patriae liberae submittebas Quo ore celebremus beneficentiam in cives, qua ingenti opum vi profusa omnes indigentes opis, auxilij que tui sublevasti; regalem in patriam munificentiam , qua dissicillimis reipublicae temporibus tuae civitati subvenisti, urbemque pulcherrimam magnificentissime extructis publicis aedifi-eijs decorasti; pietatem in Deum , qua tot, ac tam splendida templa construxisti, quae non potuit Italiae finibus contineri, ubi tam clara eiuS monumenta cernu
tur , sed Italiam quoque egrella in Aliam sese diffudit, S in urbe Dei velligi js conlecrata recipiendis , alendiuque ijs , qui ad invisendum, adorandumque Christi Libsratoris immortale monumentum proficiscerentur , extruxit domum , & latiss:mi agri proventibus locuplet vit ρ Quis hoc umquam non modo privatus, sed Rex potentissimus non dico effecit, sed cogitavit ab occasu 1 olis ad ortum suae pietatis , & liberalitatis dexteram protendere, S in regione barbara , S inhospitali hospitalem munificentiam exercere Satis illi commendantur,
quorum domus holpitibus liberaliter., & perbenigne patet. Hac laude prastantem Cimonem Atheniensem, hac Agrrgentanum Gilliam C ca mirifice prauicarunt ;
26쪽
η γ ν Io 1ANY. msed , ut in extremis terrarum oris humaniter omnes ex ciperentur , unius. Cotar liberalitate, quam Europa noni. capiebat, effectum est at quanto cum pietatis Christianae bono . Antea qui sacram illam , ac venerabilem urin, . nam venerari constituissent, post tot exantlatos labores, post iminensum terrarum spatium peragratum , polh 'exhausta maris , ac terrae pericula , locum in quo con- isisserent, non habebant , & alimenta quomodo expedi rent, inter o rcs nominis Christiani vix reperiebant νtunc ueneficio Cosmi tamquam in domo propria versari licuit, de amictas longitudine viarum , & incommodo.
vires recreare, & in unam cirram animum expiandi , S: ad divinum convertendi. Numen incumbere. Quam mulintos putatis exemplo tantae pietatis incitatos , vel Cosmi
liberalitate invitatos iter illud salutare suscepisse, quum ereptum quodammodo barbaris Christi Sepulcrum videretur , quando qui ipsum inviserent, tam humano h spitio, tam pio excipit bantur e Iam prudentiam ranti viri venerabundo potius, & attonito Prodam silentio, quam ulla dicendi copia prosequendam censeo ; quan
unam Cosmi virtutem ea rempestate admiratione defixi iast mortales puto . Riod enim tam certum oraculum est mnquam habitum , quam in ediplicando consilio Cosmi sapientia ὸ Cuius rei, quum multa, atque praeclara, argumenta asteire possimus, ne vos plurrbus oneremus , 'vinunx, quod est mirandum maxime , & singulare, pro seremus ., Anima lucriunt rerum gestarum periti, dissa
dentium , inter seque bellantium principum ad quorum partes sese Cosmus adiunxisset, quos consilio iuvisset,
quorum opes sevisset, eos prosperos rerum eventus habuisse, S de hostibus magnifice triumphasse ἱ tantum
27쪽
fuit in Cosmi prudentia momentum , ut opes, exercitus , classes ea praeponderarentur . Critolaus Philos phus non ignobilis , ut quanti esset liacienda virtus, &quam immenso intervallo praeliaret caeteris bonis, olfenderet, assirmavit ;. si in atrera librae lance ponatur quid. . quid eth aut in corpore, aut in fortuna expetendum , in
altera dumtaxat una virtus , eam maria, ac terras esse 'depressuram . , Quod est de Gami virtute a philosepho dictum , id de una Cosmi prudentia possumu& affrmaare ; ad quamcumque se illa partem applicuisset, tantum ponderis habuisseu ut omnia statim inclinaret, & -- peria , dignitas, amplitudo , sortunae bellica virtus,c
piae militates ab ea traherentur. Et miramur hunc vi rum taruum auctoritate valuisse, ut reges ipsos fama,&splendore quodam nominis privatus adaequaret δ Ego potius mirer non omnibus imperasse mortalibus, quum tam claris documentis appareret eius prudentiam tanto.
pere his, quibus consuleret, profuturam. Quamquam, si vere a sapientissimis viris dicitur tunc elle dumtaxat verum , iuitum , ac legitimum imperium , quum, qui imperat, sapientia caeteris praestat, & utilia sponte parentibus praecipit: quis neget Cosmum regibus, nedum privatis, imperasse, quum eius consilio principes civitatum, regesque parerent O dignum imperio virum , qui, quum suos cives liberos esse pareretur, tyrannR, & regibus leges dabat, eosque obnoxios habebat suae.volu tati Quam Cosmi virtutem reputanti Cosmi potentiam,& ficta quaedam, quae per se magna, & admirabilia
viderentur, minus mirari subit. Nam potentissimum
Britanniae Regem Edoardum eiectum regno Cosmi opibus adiutuin , devictis hostibus in avitum regnum magna
28쪽
vR1Ve Iuri γε di Er Hor/Rri Eni eum laude restitutum ; Insubrum Ducem ab opulentissim Venetorum Republica, & Neapolitano Rege atrocissimo
bello oppugnatum, iamiam nutantem ruina sua tracturum Italiae libertatem , Cosmi auxilio sustentatum, S imperium adeptum , & sermidabiles hostium conatus mira seelicitate repressisse, cui non esse mirandum videatur ὸ Sed cogitanti Cosmi prudentiam solam tantum valuisse, ut, qui eius consilio regerentur, adversos sortunae casus non pertimescerent, caussa admirandi non erit, si quos non solum consilio, sed etiam opibus iuvisset, extra
omnem aleam periculorum essent quodammodo colloca ti . O dominam rerum virtutem , quae sortunam haberet in sua potestate et O divinum consilium , quod in maximis rebus decipi numquam est deprehensumi Sed quid ego tamdiu in unius viri commemoranda virtute versor , quasi vero non 'alij Mediceae gentis heroes dicendi supersint, quibus neque immatura mors impedimento fuit, quominus memoriam sui nominis immortalem relinquerent, neque adversitas fortunae, quO- minus ad summam virtutis gloriam efflorescerent, ne que imbecillitas virium, quominus mentis invicto robore immanes adversariorum impetus retunderent .
Sed, quum undique sese mihi offerant Mediceae gentis lumina , quae meritis aciem perstringunt, & ad suas laudes celebrandas invitant; animum ad sese praecipue rapit Laurentius ille magnus , ille regibus venerandus, &su peris acceptissimus, divini Numinis munere mortalibus datus , qub reviviscentes Cosmi beneficio literas , & nobiles facultates ad absolutam praestantiam , persectio nemque proveheret, & in altissimo laudis , & dignitatis gradu collocaret ; nec mirum tantum doctrinae splen-
29쪽
dorem attulisse, quum ipse, qui prudentia , magnitudine
animi, liberalitate , sortuna, auctoritate, elementia italia i plendor esset, docti ἰimus haberetur. Exemplo scilicet non minus , quam praemiis ingeniosos homines incita- - , quum viderent ipsum in tanta rerum mole , quumaeipublicae adrninistrandae , S librandae italorum Prancia Pum potentiae, & concordiae tuendae, & ab Italia ext ros holles arcendi curis ingentibus distineretur , multam D peraei, mullum temporis in studiis consumere . . Huc a cessit acerrimum iudicvim , quo aptissimum quemque eligeret, ' & ad colenda artium praeclarai um studia liberalitate plane regia inritaret. itaque adnotatum est ex magno agmine meum, qui sub Laurentis umbra in spemptoritantissimae laudis alii fuerant, & edurati, neminem. caritisse, qui pon ad excellantissit in artis gloriam perin, . venerit : his gutem quum sese adiungeret , S regalis munisiacentia, & prolixus in doctos homines, artificet que. Praeclaros favor, & honores habui literis, di studium ve- . iustos codices comparandi, S antiquitatis reliquias,&, ut ita dicam , pretiosa naufragia colligendi, & undique aros doctrina viros accersendi, in omni laudabili i cultatu tam multi , & tam praes anti scientia floruerunt, . .ut seculo illi nihil ad summam eruditionis , & elegantiae iacium deese viduetur. Cuius rei tu mihi testis , FI . Tendia urbiu in elegantissima : semper tu quidem fuisti Leliatum ingeaiorum proveatu beati sara, numquam sa-imen, quam Laurentii auspieijs beatior. Quot enim via ros, & quam ea lienti in itudiis gloria procrealii e quot aluili i equor ad te, velut ad praeclas illimum angenuarum artium seminarium x sapientri regiam venienteS exceput ly. Sed illud tibi aiaxime optandan, di gloriosum contigit,
30쪽
quod in tuo sinu vidisti Platonis divinam sapientiam renascentem. Nam, quod Cosmus inchoarat, Laurenti j virtute persectum est, ut admirabilis ille splendor phidosophorum , eiusque sectatores e tenebris eruti caecas, S coelestium inanes hominum mentes illustrarent ,,&sacer ille ex Academia Cycnus, quum e gremio Laurenti j evolas et, or bc in terrarum suavissima , & immortali Voce compleret. Debuit nimirum divinus Plato divini viri beneficio quodammodo reviviscere , & noli rae immortalitatis auertor ab eo, qui maxime omnium immortalitatem spectabat, hac vita donari, qua in me moria vivimus posterorum. Nec vero Platonem Laurentius in lucem protulit , sed non & moribus , & vita praecepta Platonis , S sapientiam expressit. Immo vero
certius nemo principis philosophi dicta a firmavit, quum, qui rei publicae summa cum gloria praeesset, legit inae philoio pharetur. Nam in eo tanta clementia , ut in benefici j loco poneret tibi occasionem dari ignoscendi, &ijs graPas ageret, quibus monentibus , acerbissimis inimicis pepercisset. Quamquam nec monitorum , neo hortatorum Laurenti j mansuetudo indigebat ; sua sponte miseris occurrebat. Quoties illum scimus in patris victoria patris irae moderatum veniam victis impetrasse; qu ties in sua nobilissimos cives ab eo conservatos, S acer rimos inimicos in patriam restitutos P Iam pietas ,bN religio a tetneris unguiculis culta , quominus illultris ese .set apud posteros , nec praesenti invidia , nec malevolorum scriptis mordacissimis potuit obscurari. Iam continentiam in tanta potestate , in ingeni j summa celeritate .consilij maturitatem , in tam multiplici varietate fbrtunae maguitudinem animi semper Inconcussam , sapien-