장음표시 사용
41쪽
ii BE NUPTIIS STREVrs S IN M. pilium praedicant, quod annos quadraginta populum. bellicosum in diuturna pace rexerit; Etruriae pax annoscentum quinquaginta vix ullo belli tumultu est interpellata : Sex habuimus Numas Pompilios Romanorum sanctissimo regi pietate , iustitia pares, aut etiam superiores . Gloriati licet nullo populo diuturnius otium , aut maiori cum dignitate, ac tam mirificam pacem cor tigisse ; arsit orbis terrarum , arsit Europa, arsit Italia bello, arserunt finitimae civitates, Etruria sola proximo,& communi incendio numquam conflagravit. Vidimus pene undantem sanguine Italiam, devastatos agros, incensas villas, direptas urbes , audivimus armorum se gorem , tonitrumque horrendum bellicorum tormentorum , & altissimum sonitum Italiae ruinarum, & suimus expertes malorum, quae rot aetates viderunt, nec afflati sumus ullo turbine atrocissimae tempestatis, ut Elysios campos ,& sedes beatorum poetae ferunt, nec imbribus perfundi, nec grandine verberari, nec nivibus operiri , nec ventis insestari , sed tranquillitate perpetua frui, & lumine purissimo , S sempiterno ; ut sacer est, nec ulla perturbatione AEther attingitur sequioris elementi, subiectique sunt illi coelasti , altissimaeque naturae venti, procellae, typhones, tui bines, imbres, tempestates, numbes, & sulmina,
- . humanas motura tonitrua mentes.
sic Etruria, quae coelesti mente Regum Etruscorum regebatur, sacra exteris gentibus fuit, nec ulla bellorum
tempestate concussa est ; nec suit id fortunae donum, suit divinar prudentiae, fuit altissimi consilij, quo praediti sunt Etrusci Principes beneficium , suit excellentissimae virtutis admiranda sceliciyas. Non illos sinium iniuste prose
42쪽
rendorum , non inanis gloriar praeceps, & temeraria cupiditas , non invidia livens, & inquies bonis vicinorum, non iqstitiae contemptus in praecipitem martis aleam, an. cipitesque fortunae casus impulit; sed certa ratio, stabilisque sententia rexit, semperque moderata est ; quum omne Christianum nomen. in partes distraheretur , &du s inter se dissidentes opulentissimos reges serme se queretur , non descendit in partes Etruscorum Principum prudentia , & quod difficillimum est in stud ijs
tam discordibus , quum praecipue neutrum amplecter tur, & foveret, neutrum offendit, & utrique suit gratio- iis , & in primis veneranda , & inter Scyllam , Carybdim quum reipublicae gubernacula rexerit, tutissima medium temiit cursum, & ad portum pacis, & tranquillitatis enavigavit. Itaque , quod mirari numquam desinent sapientes illa ipsa provincia, quae tam levibus Nomentis in i partes trahebatur, cuius ncm modo urbes inter se collidebamur', sed a se urbes , & parva oppida hostili odio dissidebant, nunc rectorum prudentia singulari egregie concors, S tranquilla tamdiu mansit, & in totius orbis terrarum motu semper immota conquievi Iam vero pacem cum omni Christiano nomine persancte colere, eiusque proceres miro studio.& fraterno amore complecti, nec deponere eonsilia belli adversus barbaros. Utae pietatis fuit, quantaeque religionis , & quam ea. laus propria principum Etruscorum ' Quid hic ego dicam, quum Sum mus Pontifex, & Rex Hispaniarum, Venetique contra barbaros .victorijs iam insolescentes , & Europae extrema minitantes conspirassent ,.Cosmum . illum m Mum ornatissimam , instructissimamque misisse classem,
quae ad victoriam de hoste pariendam magno Christianis
43쪽
pilium praedicant, quod annos quadraginta populum. bellicosum in diuturna pace rexerit ue Etruriae pax annoscentum quinquaginta vix ullo belli tumultu est interpellata : Sex habuimus Numas Pompilios Romanorum sanctissimo regi pietate , iustitia pares, aut etiam superiores. Gloriati licet nullo populo diuturnius otium , aut maiori cum dignitate, ac tam mirificam pacem contigisse s arsit orbis terrarum, arsit Europa, arsit Italia bello, arserunt finitimae civitates, Etruria sola proximo,& communi incendio numquam conflagravit. Vidimus
pene undantem sanguine Italiam, devastatos agros, incensas villas, direptas urbes, audivimus armorum se gorem , tonitrumque horrendum bellicorum tormentorum , & altissimum sonitum Italiae ruinarum, & suimus expertes malorum, quae tot aetates viderunt , nec amati sumus ullo turbineatrocissimae tempestatis, ut Elysios campos,& sedes beatorum poetae serunt, nec imbribus perfundi, nec grandine verberari, nec nivibus operiri,
nec ventis insestari , sed tranquillitate perpetua si ut,& lumine purissimo , & sempiterno ; ut sacer est , nec ulla perturbatione ASther artangitur sequioris elementi, subiectique sunt illi Gelasti , altissimaeque naturae venti, procellae, typhones, turbines, imbres, tempestates, nubes, & fulmina,
- . humaras motura tonitrua mentes.
Sic Etruria, quae coelesti mente Regum Etruscorum regebatur, sacra exteris gentibus iuit, nec ulla bellorum tempestate concussa est ; nec fuit id fortunae donum, suit divinae prudentiae, fuit altissimi consilij, quo praediti sunt Etrusci Principes beneficium , suit excellentissimae virtutis admiranda scelici M. Non illos unium iniuste pros
44쪽
rendorum , non inanis gloriar praeceps, & temeraria cupiditas, non invidia livens, & inquies bonis vicinorum, non iustitiae contemptus in praecipitem martis aleam, an. cipitesque sortunae casus impulit; sed certa ratio, stabilisque sententia rexit, semperque moderata est ; quum omne Christianum nomen in partes distraheretur , &duos inter se dissidentes opulentissimos reges serme s queretur , non descendit in partes Etruscorum Princi
pum erudentia , & quod difficillimum est in studijs
tam discordibus , quum praecipue neutrum amplecteretur, & foveret, neutrum offendit, & utrique suit gratio. iis , & in primis veneranda , & inter Scyllam Carybdim quum reipublicae gubernacula rexerit, tutissima medium tenuit cursum, & ad portum pacis, & tranquillitatis enavigavit. Itaque , quod mirari numquam desinent sapientes , illa ipsa provincia, quae tam levibus Nomentis ini partes trahebatur, cuius ncm modo urbes inter se collidebamur', sed a se urbes , & parva oppida hostili odio dissidebant, nunc rectorum prudentia stingulari egregie concors, S tranquilla tamdiu mansit, & in totius olbis terrarum motu seinper immota conquievit . Iam vero pacem cum omni Christiano nomine persancte colere, eiusque proceres miro studio, & fraterno amore complecti, nec deponere consilia belli adversus barbaros squantae pietatis fuit, quantaeque religionis , & quam ea laus propria Principum Etruscorum' Quid hic ego dicam, quum summus Pontife2,& Rex Hispaniarum, Venetique contra barbaros victorijs iam insolescentes , & Europae extrema minitantes conspirassent, Cosmum illum magnum ornatissimam, instructissimamque mi siste classesn, quae ad victoriam de hoste pariendam magno Christianis. laetit
45쪽
fuerit adiumento ; quid in Cretam auxilia toties missia Venetis ; quid nunc a maximo , & religiosissimo Principe tantis opibus adiutum nomen Christianum praedicem , quid invictas triremes, classemque , & non contemnendam militum fortissimorum manum in visceribus imperij barbarorum eum tanto successis, & tanta hostium clade versari ; quid nullam praetermissam occasionem , quoties Christiani principes a barbaris bello peterentur , publicam caussam tuendi, & communem hostem coercendi ξ Perpetuum bellum cum Turcis gessimus ,
numquam Etrusca classis conquievit , tot urbes eoru in quoque florente fortuna occupatae, tot captae, depressaroque naves , tantum praedarum abactum , tantum congelium spoliorum est , tantum Graeciae, Lybiaeque terroris allatum. Quod beatissimum est , pacis fructus percepimus , & iustissimi belli gloriam sumus consequuti. Nec
interea pacis artes , quum altissimo otio fiueremur , non praecipue floruerunt: non oblita est Medicum virtus in tanta rerum mole, tantaque altitudine, di splendore somtunae , tantaque gloria, veteris instituti; patuit semper Etrusca aula doctis hominibus,& ingeni, artificum prae clarorum. & in ea, tamquam in sua regia, sedem Muta collocarunt. Et quidni ex universo orbe terrarum bel- Iis , quae ex alijs alia oriebantur, expulsae, eo confugerent mitis limae disciplinat, ubi nullum atrox , ac violentum factum virorum principum , nullae caedes innocentium ceris
nebantur , ubi ivllitia, & fides , & mansuetudo , & pax alta regnabrat , ubi regium patrocinium, & liberalitas nobiles disciplinas ab invidia , & inopia teterrimis pestibus literarum tuebatur, ubi tot onmpla praeclara cernebant propensae in doctos homines principum voluntatis Cui
46쪽
Cuius rei testes erant locupletes ossicinae Arabicis aucto .ribus imprimendis institutae, haec gymnasia regalibus impensis instaurata , doctissimi homines magnis praemiis
propositis ad erudiendos iuvenes accersiti, studiosae iuventutis Collegia conli ituta , doctorum virorum conis ventuS , quos Academias vocant, congregati, Bibli theca vetustis codicibus resertissima , & ornata luculenter, & studiosorum bono publico dedicata, in ipsa aula philosophiae studia culta vehementius, & ad solertius
indagandam rerum naturam ingenia excitata. Hinc tot inventa praeclare , patefacta priscis ienota arcana tam multa sapientiar, illustratae vetustae sapientum senten.
tiar, ingenijs inscitiae discussa caligo , & allata scientia
lux orbi terrarum , coelum ipsum coelestibus auspiciis nostrorum Principum maximi Philosophi ingenio admotum oculis mortalium, & illustratum est . Quae beneficia quum a Mediceis Heroibus literae accepissent, regali munificentiae non vulgarem gratiam retulerunt. Nam, praeterquam quod Medicum res gestas rerum conditores certatim meumriar prodiderunt, Poetae carminibus celebrarunt inhetores oratione soluta numeris ornatis-- sme periscliti sunt, Sapientes virtutes eorum moniamentis illustribus mandaverunt, nec ullum sere per o bem terrarum doctissimorum hominum scriptis nomen celeuratius ς clarissimus nostri arvi Philosophus Mediceam gentem , quantum homini licuit, intulit coelo, &astris inclytum nomen inscripsit, quum sidera, quae cir ca Iovem seruntur, a se, primum animadverta, & ostensa mortalibus, Medicea nuncupavit, & quum orbem terrarum Medicum fama plenum videret, etiam coelum eorum gloriae patefecit. O divinum inventum, quo coelestibus varis coelum reseratum ethi Hac decuit Iovem
47쪽
ambientium s derum corona Mediceum genus coronari, cuius munificentia, & splendor naturam Iovis imitatur lNon enim civica, non triumphalis , non regia corona satis tantorum Principum digna virtutibus, nisi E stellistontextum immortale setium accessisset Quae corona, Beatrix Augusta , nuptias tuas illustrabit: non tu solum gemmis cincta lucidissimis effulgebis I verum etian itellis ardentibus cxornaberis; S quemadmodum poetae serunt Ariadnae Cretensium regis filiae Bacchum Orientismomitorem coronam e stellis clarissimis constantem, coniugale donum, nuptiarum illustre montinentum con, sectasse, se tibi hoc gentile siderum decus, quasi nuptiale n unus, egregia, s rina iuuenis, egregio trigenio, egregiis maioribus dedicat Ferdinandus. O fortunata tria, ptimis virgo, & omnis arvi nuptarum beatissima, quae ab Etrusca domo tantum splendorem accipis , tantumq;
ipsi es allatura i Tu verustissimam generis elaritatem, tu maiorum triumphos, tu sceptra, fasceS, coronaS, tu nobilissimorum ducum gloriam , tu Romauorum impera rorum augustissisnam maiesta em, tu Heroicarum virtu. tum decus ad pristinas Mediceae gentis laudes es additura ; in tuo coniugio duas domos coniunctas videmus, in . quarum altera Pontificum. Sanctuatem , in altera Gesa
rum maiestatem veneramur; nec tu solum vetusta maiorum gloria, verum etiam Maximiliani Fratris tui Ducis invicti recentibus factis, eximijs, S immortalitate digni iasimis multo praeclarius Etruriae aikrs ornamen um .
H ic enim est Adulescens ille sortissimus cuilibet veteri duci rebus gestis conserendus , pietate anteponendus , qui sextum iam annum bellum cum barbaris gerit , fetanta cum gloria gerit, ut illius virtuti magnam parica victoriatum, quas Christiani pepta erunt,acceptam reserre
48쪽
debeamus. Non ille lui regni fines proferendi, non a gendae potentiar, non suos hostes ulciscendi, sed imperii Christianorum desendendi, religionis propagandae, pi
ratis in libertatem asserendae caussa militavit. Indui pene puero arma divini Numinis reverentia , studiu viri utis, iustitia , sanctitas, desiderium triumphi, non caduci, sed illius immortalis , quo pij duces in coelum victores invehuntur. At quo ardore , qua prudentia , quo. successu pro Christiani nominis gloria, pro libertate Germaniae , pro omnium securitate sumpta arma
tractavit λ Imperij clarissimum caput innumeris cinctum barbarorum copijs arcta obsidione liberatum, toties hostes profligati, contecti caedibus campi, barbarorum sanguine Pannoniae redundantes , tot urbes captae,
tot arces expugnata' monimenta tantae virtutis erunt
sempiterna. In oblidenda vero, expugnandaque urbe Pannoniae Principe quis illo acrior, quis terribillor bir haris, quis nostris admirabilior ξ Eius exemplo caput obi jcientis quotidie periculis accensae legiones eluq invictae susti ri non potuerunt, scandentem ruinas murorum, per altam caesorum stragem ruentem , suos hortantem , hostes de ijcientem sequutae noliris urben patefecerunt , quae nulla vi posse capi vidinatur. Nuper autem tanti imperatoris ductu uibem Tauru nuin expugnavimus, revulsa Pannoniae sunt claustra , iliab imperi j barbarorum , quibus occupatis Iot urbes , tot provinciae in nostrorum ditionem , potestatemque venerunt , hostes iugiam accrpore , Byeansio iam imminemus , nec alia res ulla ruinam Dimidabilis olim imperi j, quam locorum intervalla rvmorantur, Hanc ve b tantam victoriam non solum consilio , du-ciuque invicti Iuvenis, verum etiam virtute , sorti' u
49쪽
opera adepti sumus, quem haud min us acerrimi bellat r. , quam egregii ducis munia obeuntem , neque obiecta fossae altitudo , neque conserti hostes murorum stragem insidentes, neque ulla pericula terruerunt, per aequa, per iniqua vadentem secutus ardor militum intravit, &cepit urbem , qua barbarorum duces antequam potire tur , pene cum sui nominis exitio toties pugnarunt, roties ingenti cum Uade repulsi fuerunt, ut Duci non m do triumphalis , sed muralis quoque corona debeatur. Sed, ut Maximilianus viris omnibus , ita tu Matrix Augusta seminis antecellis , cuius eximia corporis pulchritudo animi pulchritudinem ostendit, non aequat 3 cuius acerbam aetalcm matura virtus adornat; qua dote Felix, S Ferdinandum virum pari praestantia , & ruis moribus consentanea virtute praeditum, & Etruriam universam beabis ; quae te quum adveneris, colet, quasi praesentem Deam , & nunc expectatione tui tota commota est,
ει, ut obviam tibi prodeat, suis e sedibus exilite gestit,
nec ferre potest adventus tui dilationem. Ex te en in prolem sperat in lucem prodituram ν quae r serat paternum , reserat maternum genus , & virtute praestantissima, & immortali maiorum claritatem , Vel aequet,
vel si fieri potest , vincat; nec frustra sperat: quum
enim utrique genti, tam propria, tam insita, perpetuaq; fuerit virtus eximia , & singularis, cur futuram in posteris non arbitretur ξ Sed cuiam omnes incredibili gaudio propter nuptias tuas afficiunt ui , tum qui literis dediti sumus penitus triumphamus. Nam Medicunt
genti prorsus insium in bonas artes amorem tuam printem relaturam confidimus , nec qua arte maiores tantam sunt apud omnes gentes gloriam consequuti, ea se carere posteros aquo animo laturos esse censemus.
50쪽
SUperior oratio , qua de Nupti s inscrilitur,
licet posterius condita fuerit , non immerito tamen principem locum obtinet, quum augustum Asdιcum nomen pras erat 1 oportet enim omnis eris frontem splendidam se ex Pindari semientia a reliqua vero deinceps orationes ad rationem temporum , quibus habita sunt , accomo