P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

311쪽

ANNALIUM LIB. XI.

Omnia tiberto Obediebant. patefieri domum adulteri, aras illae deduci Imperatorem iubet. Ac primum iu uestibulo sigiem patris Silii consulto senatus abolitam aemonstrat. Tum quicquid habitum Neronibus oe Drusis, in pretium probri cessisse. Inceifumi; γε minas prorumpentem, castris infert, parata concione militum, apud quos,praemonente Narcise sola ca ιιerba secit. Nam es tuitam, dolorem pudor impediebat. Cobortium clamor dehinc continum,nomina reorum oe poena sagitan tium: a sim, Silius tribunali non dejensio

nem, non mora6 tentauit,precatu ut mors ac

celeraretur. Eadem cosantia inlusi es equites Romanos cupidos maturae necis fecit. Titium Proculum eu Hodem Silio ac Messalinadat; indicium offerentem, Vesbum Ualentem confessum. Pompeium Vrbicum,ac Sausessum T Mum eae consciis tradi ad supplicium iubet. Decius quoque Calpurnianus uigilum praesectus, S ulpitius Rufus ludi procurator uncus Vergilianussenator, eadem poena lecti.

solus Μ. NeΠor contationem attulit,dilaniata uelis clamitans aspiceret uerbesum nota , re

minisceretur uocis qua st obnoxium iusiis N ese salina dedisset. Aliis largitione aut spei magnitudine sibi eae necessitate culpam : nec cuiquam ante pereundum fuisse, si Silius rerum potiretur. Commotum bis γ pronum ad miseri u 3 cord

312쪽

3Io P. CORNELII TA cIT Icordiam Caesarem perpulere libertcne tot inlusi ibus uiris interfecta, biserioni consuleretur: Donte an coactins tam magua peccauisset,mbit referre, Ne Trauli quidem biontaui equitis Romani defensi;o recepta es. Is modesta inuens lased corpore insigni accitus ultro,uο Iemque intra unam a Me is alma proturbatus erat,pas, ibus lasciuiis ad cupidinem infastidia. Suilolio Cesonino, Plautio Laterano mors r mittitur : huic ob patrui egregium meritum, Cesonium uis sprotectia es, tanquam ustilo sed imo coetu pasisci mulιebria. Interim Messalina Lucullianis tu hortis prolatare uitam, componere preces, nonnulla Oe, aliquando ira. Tanta inter extremasqperbia agebat. Ac ni eadem eius Narcisus properauisset, uerte rat pernicieI in accusatorem. Nam Claudius domum regressus,intempestiuu epulis deli- nitidis , ubι uino incaluit, iri iubet, nuntiari,

misera hoc enim uerbo usum ferunt dicendam ad causam postera die adesset. Quod ubi

cluditum, in languescere tra, rerire amor,

oc si contarentur, propinqua nox, uxoris cubiculi memoria timebantur, proruit Naraclysin, denuntiatque centurionibm in tribuno. qui aderant, exequi c dem , ita imperatorem subere. Custos maritor e libertis Euodus da, tuis. Is, raptim tu hortos progressus, reperit

D m humi , Uidente matro Lepida: qua forenti

313쪽

ANNALIUM LIB. XI. 3II forenti filia haud coneors, supremis eius necositatibus ad miserationem euicta erat :suade- percussorem opperiretur Itransisse uitam, ues aliud quam morte decus quaerendum Sed amino per libidines corrupto, nihil bonesuiverat. laci maes quesus inriti ducebatur. Tum impetu uenientium pulpae fores. Vitit tr bunio per silentium,ac libertus lucrepans mulstis a eruilibus probris. Tuc primum fortunam sua inti sexit errums accepit, quod 'tira iugulo ac peritori per trepidationem admouens, ictu tribuni tras itur. corpus matri cocesium. Nuntiatumq; Clauilio epulanti per e Nesis linam, non distincto sua an aliena manu: necisse quouit, oposciis poculu, fodita couiuio. celebrauit. Me iecutis qui de diebum. o. gaud ,

irae, tristitia, ullius denis humani ascitui signa

dedit, non cum Ietantes accusatores alpiceret, non cum filios moerentes. Iuuiis ebliaione eius senatus,censendo nomen π Ggies priuatis a

publicis locis demouendas decreta Narcisso quaeHoria insignia, leuissimum; viii 3

eius, cum secundum Pallantem sta

callistum ageret , honein quidem , sed ex quibus

deterrima oriren- ,

314쪽

A E D E Nessalina couuba priucipis domuου, orto apud libertos certamine, quu deligeret uxore Claudio calibi uita intonanti, et coietsi imper s obnoxio. Nec minore ambitu famina exarserantseam quas

nobilitate,formam,opes, contendere,ac dignam lato matrimonio ostentare. Sed maxime ambiagebatur inter Lolliam Paulinam, N. Lostr conseiarissiliam, Iuliam Agrippinam Germanico genitam. Huic Pallas,illi CabHus,fautores aderant. at Aelia Petinae familia Tuberonum Narcisso fovebatur. Ipse modo hue, mod)ιuuc, ut quens Dadentiu audierat promptus, discordates in coisilium uocat ac promeresententia, γ adiicere rationes iubet. Narcissus uetus matrimonium,familiam comunem nam Antonia ex Petina erat' nihil in penatibus eius nouu disierebat,sisueta coniunx rediret, baudquaquam nouercalibus odiis usiura in Britanis ni cum octauiam,proxima suis pignora. Catinim improbatam longo disii lio , aes rursus sumeretur, eo ipso Aperbamlanges re bus Lolliam

315쪽

uacuam aemulatione, O priuignis parentis ἰο- co futuram. At Palliu i maxime in Agriptina laudare, Germanici nepotem secum traberet dignum prorsu imperatoria fortuna, stirpem nobilem et familia Claudia, qua poseros coniungeret, uesemina experta foecunditatis, integra iuuenta,elaritudinem Caesarum aliam in domum ferret. Praevaluere bac aduι-ta Agrippina illecebris. Ad eum per speciem nescessitudinis crebro uentisado pellicit putruum, ut praelata caeteris, nondum uxor,potentia uxoria iam uteretur. Nam ubi sui matrimonii certa fuit fruere maiora, nuptia que Domiti', quem ex Gn. Aenobarbo genuerat, oe Octauiae

Caesaris filia moliri:quoa Descelere perpetrari

non poterat,quia L. Spilano des oderat O AIauiam Caesar, iuuenemq: et abra clarum,insigni triumphalium γ gladiatoris muneris magnia ficentia , protulerat ad su dia uulgi. Sed nihil arduum .idebatur in animo principis, cui nouiudicium,non odium erat, nisi indita Gr iusia. Igitur Vitellius nomine Censeris,peruiles fallacias obtegens, ingruentiumque dominationum

prouisor, quo gratiam Agrippina pararet,consiliis eiu implicari,ferre crimina in Dilanum cuisne decora procax soror Iunia Calui ona , baud multum anὶ e Vitel rus fuerat. binc initisi accusia ionis, fatrisq; no incvium,

316쪽

3r P. CORNELII TACITI sed incustoditum amorem ad infamiam traxit, oe praebebat Caesar aures accipie iis aduersum generum s icionibus charitate silia promptior. At Dilanus insidiarum nescius,ac foro te eo anus praetor, repente per edictum vitellis ordinesenatorio mouetur, quanquam lecto pridem penatu, lustros condito. Simul aonitatem Claudius diremit. Adactis, j SIllanus eiurare magiitratum, oe reliquus praetura dies in Eprium Marcessum collatus est. C. Pompeio, eraunio Coss. pactum inter Claudium γAgrippinam matrimonium. Iam fama , iam amore illicito firmabantur,nec di; celebrare δε- lennia nuptiarum audebaut nullo exempla

deducta in domu patrui Matris silia. Quin γincesum, ac si 1perneretur,ne tu malum publio

cum erumperet metuebatur. Nee aute omisia

cunctatio , quam vitellim suis artibvi id perinpetrandum sumpsit: Percunflatusq; Casarem, an iusiis populi, an autoritati senatus cederet, ubi ille unum se civium γ consensui imparem respondit, opperiri intra palatium iubet, ipse curiam ingreditur, summamq; R eip.regi obteosans, ueniam dicendi ante alios exposit, ordi-turs, Grauissimosprincipis labores, guli orobem terra capessat, egere adminiculis; ut δε- .

metaea cura uacum, in commune consulat.

Quodporro honestin censoria mentis leuam

2 am assumere coniugem prostero dubiis, s

317쪽

ANNALIUM LIB. XII. 3Isciam'cui cogitationes intimas, cui paruos liberos tradat,nou luxui aut uoluptatibus assuefactus mi qui prima ab iuuenta legis s obtemperauisset. Posequam bac fauorabili oratione praemisit, multa, patrum asieutatio siequeba,

tur, capto rursus initio, quando maritandum principem cunctisuaderent,deligi oportere ' minam nobilitate, puerper3s, sanctimonia insignem. Nec diu inquirendum, quin Agrippina claritudine generis anteiret, datum ab ea facunditatis experimentum, congruere armies bonestas. Id uero egregium, quod prouisu deum uiaua iungeretur principi, sua tantum matrimonia experto: audiuisse a parentibu .

uidisse ipsos, arripi coniuges ad libita Caesaurum : procul id a prastuti modestia: statuere,

tur imo documentum quo uxorem imperator acciperet. At enim noua nobis in fatrum s-bas coniugia, sed aliys gentibu Iolennia, nec lege ulla prohibita. Et sobrinarum diu ignorata,tempore addito percrebruisse: morem accomodari prout conducat, ' fore hoc quos iubis quae mox usurpentur. Haud defuere qui certatim si cunctaretur Casar, uim acturos teli sicantes eyumperent curia. Conglobatur promiscua multitudo, populum, Romanum eadem rogare clamitat. Nec Claudius ultra expectasto,obuium apud forum praebet senatantibus. us, decretum ponulat, quo Senatum iugi s

318쪽

;16 P. CORNELII TACITI -

iusia inter patruos fiatrus filias nuptiae etiam

in posterumstatuerentur. Ne s tamen repertus

es, nisi upus talis matrimonii cupitor, Talladius Seuerus eques Romanui, quem pleriq*e Agrippina gratia impulse m ferebant. Versa ex eo ciuitas oe cuncta famina obediebat, non per laseiviam, ut Messalinae rebus Romanis i ludenti. A ddictum quasi oe uirile seruitium. Palam seueritas, ac sapim Iuperbia r nihil δε- mi impudicum,nisi dominationi expediret cuspido auri immensa silentum babebat, quasi seubsidium regno pararetur: Die nuptiari; Silisianus sibi mortem consiluit, siue eo usquestem uitae produxerat ,seu delecto die augendam ad inuidiam Caluina seror eius Italia pulsea es. Addidit Claudius sacra ex legibus Tulli regis, piaculaque apud jucum Dianae per Ponti ces danda,irridentibus cunctis quod poena proaeurationes, inceHi id temporis exquirerentur. At Agrippina ne malis tantum facinoribus notesceret,ueniam exilispro Auneo Seneca ,sio muIpraeturam impetrat, laetum in publicum rata,Ob elaritudinemsudiorum eius,uis Domior, pueritia tali magiΠro adolesceret, consili s eiusde adspem dominationis uteretur: quia Seneca stas in Agrippinam memoria benes ΝΜ; infensem Claudis dolore iniuria credebatur. Placitum dehine non ultra eunctari sed designatu consulem Memmium Polgionem, ingentib

319쪽

tentibus romissu inducci,sententia expromer qua bortaretur Claudius, desboudere ominam D smttio. quod aetati utriust non ab Srsim, Q mclistra patefa rip erat. Pollio baudis aribu uerbu ac nuper Vitelliin censet. de

Britanico studi s matrμ, arte eorύ qωli ob aseulatam Messaliuam ultio ex filio timebatur. Per idem tem)us legati Parthorc ad expetendum, ut retuli, Μeber te misit, sienatu instres Huratur, mandatas tu hunc modum incipiunt: No se foedere 1 ignaros, uec defectione a familia Arsacidaru ueuire: se infitium Vononu uepo

randa Iam tres,iam propinquos iam logi sytos, eaedibus extaurus: adsci conives σωπισ-,liberos paruos, dum socors domi bellis iu- ι--, rauia semita tegat. Veterem sibi ac publice corpta nobiscum amicitia, in seubueniencum Hs unium aemuli cedetibus I per reuorentiam. Ideo regc obsides liberos tari,ut si omestici mper' taedeat sit regressus ad principερ ἡ ' Τμφ mstrib- α' ae s rex melior adscisceretur. Vbi haec ait talia dissertauere,

Parthorum' obsequ's pes, diuo Augusto ad Paba petatu ab eo regem referta, omissa

320쪽

P. CORNELII TACFτr ibberii mem'ria, quaquam is quos misierat. A Laedit q praecepta etenim aderat Meherdates )ut non dominatione seruosseu rectorem ciues cogitaret, elemetiams ac tutatia qua ito ignoratι ora barbaris, tants toleratiora capesse seret. Hinc uersius ad legatos, extollit laudibus alumni. urbi Dectura ad id modestae. A c tameferenda versi ingenia, nes usui crebras mutationes.rem Romana huc satietate gloriae prouecta,ut externis quos gentibus quiete uelit datam. Ρὰs haec C. Cassio, qui Syriae praerat, desducere iuuenem ripam ad Euphratis iubet. Ea tepinate Cassius caeteros praeminebat peritia lusi.nam militares artes per otium ignotae,induitrios, aequauos pax in aequo tenet. Attamen quavisisne bello dabatur,reuocare priscis

morem, exercere legioues, cura, prouisi , agere

perinde ac si bosis ingrueret. Ita dignil maioribus suis, et familia Cassia ratus, per illas quos gentes celebrata Agitur excitis quo=si de senteotia petitus rex, positisq: castris apud Zeugma, unde maxime peruius amnis, posqua inlusi es

Parib rexque Arabum Abbarus aduenerat, monet Meherdatem, Barbarorsi impetus acres

contatione languesicere, aut in perfidia mutarisitas urgeret coepra. Quo pretum aude Abbati, quijuvene quarum, summa fortuna in luxu ratsi, multos per dies attinuit apud oppiadum E desiam. Et vocante Carrbene,propia v