P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

281쪽

ANNALIUM LIB. V. 27stela eouloealsi, tanto acceptius in uulgum, quanto modicus priuatis ad cationibus. Ne publica quidem nisi duo opera struxit, semplum A ugusso, γ scenam Pompeiani ibeatri, ea, perfecta

contemptu ambitionis, an per sene tutem haud dedicauit Sed aestimando cuiusque detrimento quatuor progeneri Caesaris, Gn. D omitim, Cassius Longinus, M. Vinicius, Rubellius Blandus delecti, additusq; nominatione consulum P. P tronius. Et pro ingenio cuiusis quaesiti decretis in principe bonores. Quos omiserit receperisue in incerto fuit, ob propinquum uita finem. Nesenim multo p)s seupremi Uberio consules, Gn.

Acerronim, C. Pontius magistratum occepeore, nimia iam potentia Macronis : qui gratiam C. Caesaris nunquam sibi neglectam, acri s in dies fouebat:impuleratque pos mortem Cla-dia, quam nuptam ei retuli, uxoremsisam Euaniam immittendo,amore iuuenem inlicere,pactos matrimonis uincire, nihil abnuetem dum dominationis apisceretur. Nam etsi commotus ingenio, simulationum tamen falsea insens aut perdidicerae. Gnarum hoc principi. eos dubitauit de tradenda Reperimum inter nepotes, quorum Druso genitus , sanguine γ ebaritate propior, sed nondum pubertatem ingressus. Germanicistio robur iuuenta, uulgi studia eaque apud auum odii causa. Etiam de Claudio agitanti , quod is composita arate bonaru artium

282쪽

2IO P. CORNELII TACITrcupiens erat,imminuta mens eius obtatit. Sili extra domum successor quaereretur, ne memoria Augusti, ne nomen Caesarum in ludibria γcontumelias uerteret, metuebat. Quippe isti non perinde eura gratia praesentium, quam tu po- seros ambitio. Nox incertus animi,feso corpore, consilium eui impar erat fato permis M. tamen uocibus er quas intelligeretur prouidus futurorum. Nanet Macroni non abdita ambage, Occidentem ab eo deseri, Orientem

spectari exprobrauit. E t C. Caesari forte orto

sermone L. Sulla inridenti, omnia Sulla uitia, O nudum eiusdem uirtutem babiturum praesdixit: simul crebris cum lacrymis minorem ex nepotibus complexus, truci alterius uultu, Occides hune tu, inquit, γ te alius. Sed raues scente ualetudine nihil e libidinibus omittebat,

in patientia firmitudinem simulans :solitusfelutare medicorum artes, atq; eos qui poH triace simum atatis annum ad internoscenda cors

pori suo utilia uel noxia, alieni consitu indu rent. Interim Romae futuris etiam ροΠΡberium eaedibus semina iaciebantur. Laelius Balbus Acutiam P. Vitellii quondam uxore maiestatis Omlauerat: qua damnata, cum prasmium accusatori decerneretur, Iunius Otho tribunus plebei intercessit. Unde illis odia, mox

Othoni exilium. Dein multorum amoribus famosa Albucida, cui matrimonium cum Sara ιν is

283쪽

tris secundo coniurationis indice fuerat, δε- fertur impietatis tu principem. cone Iebantur, ut conscii oe adulteri eius, Gn. Domitius, Visbius Marsus, L. Aruntius. De claritudine Domitis supra memoraui. Marsus quoque uetu-μ bonoribus, oe inlus Diffludiis erat. Sed te stium interrogationi, tormentis serusrum Maia

crouem praesedisse commentarii adsenatsi mises ferebant: nulla que in eos imperatoris litera Fuspicionem dabant,inualido ac fortasse ignaro siecta pleraque ob inimicitias Macronis nostas in Aruntium. Igitur Domitius defensio. nem meditans, Marsus tanquam inediam δε- sinauset, produxere uitam. Aruntius cuna lationem γ moras Gadentibu amicis : non

eadem omnibus decora respondit sibi satis aetatis : ueque aliud poenitendum quam quod inter ludibria pericula anxiam senectam tolera, uisset, diu Seiano, nunc Macroni, semper alicui potentium iuuisus, non culpa , sed ut sagitiorum impatieus. Sane paucos supremos primcipis dies posse uitari, quemadmodum euasitarum imminentis iuuentam ' Au eum laberius posὶ tantam rerum experientiam ui dominatitionis conuulsus mutatu sit, C. Caesare uix ita pueritia, ignarum omnium , aut pessimis innutritum meliora capessituru Macrone duoee ' qui ut deterior ad opprimendum seianum delae Ius, plura perscelera Remp. conflictiu

284쪽

282 P. CORNELII TACITI

set ira pectare iami se aeriinseruitium, eos sius gere smul ad la γ iuHantia. Hae uatis in modum dirilitans, uenas resoluit. Doeumento sesquentia erunt, bene Aruutium morte usum. Albucilla inrito ictu a semet uuluerata , iusiusenatus in carcerem fertur. S tuprorum eius ministri, Grasidius Sacerdos praetorius ut in insulam deportaretur, Pontius Fregellanus amitteret ordinem senatorium γ eaedem poena in Latium Balbum decernuntur. Id qui m a latantib s,quia Balbus truci eloquentia habebatur propius aduersum insontes. Iisdem diebus Sex. Papinius consulari familia repentinum insformem exitum delegit, iacto in praeceps corpore. Causa ad matrem referebatur, quae pridem repudiata, adsentationibus atq; luxu perpulisset iuuenem ad ea, quorum effugium non nismorte inueniret. Igitur accusata in senatu,q anqua genua patrum aduolueretur, ludisi, communem, oe magis imbecillum tali super casu feminarum animum, alias in eundem dos larem morsa γ miseranda diu ferret urbe laomen in decem annos prohibita est, donec minor

filius lubricum iuuenta exiret. Iam Tyberium corpus, iam utres, nondum dissimulatio deser bat. Idem animi rigor sermone ae uultu intenatus, qua sita interdum comitate quamuis manis iam dest bonem tegebat. N utatis, saepius loci tandem apud promontorium Miseni con-

285쪽

ANNAVIUM LIB. V. 2Dssedit in uilla , eui L. Lucullus quondam domisuus. Illic eum adpropinquare supremis tali modo compertum : Erat medicus arte insignis nomine Charicles, iton quidem regere ualetudines

principis solitus, consilis tame copiam praebere. Is uelut propria ad negotia diurediens, per speciem ossicis manum complexus pulsum uenarum attigit ues fefellit. Nam Uberius lucertum an ostensus, tantos magis iram premens, inHaurari epulas iubet, discumbiti ultra sol tum , quasi bonori abeuntis amici tribueret. Charicles tamen labispiriti nec ultra biduum

duraturum Macronifirmauit. Inde cucta conloquiis inter praesentes,nuntiis apud legatos σexercitus fesinabatur. Decimoseptimo Kalen. Aprilis interclusa anima creditus es mortabo ratem expleuipe. Et multo gratantum concursu, ad capi eda imperii primordia C. Caesir egrediebatur,eum repente adfertur redire Uberio uocem, ac uisus, uocaris qui recreanda de eo Iioni cibum adferrent. Pavor hine in omnes,

caeteri passim dispergi, se quias morsum aut

nesciumfingere. Caesar in siletium fixus asum. masse,nouissima expectabat. Hacro intrepis 3, opprimi senem iniectu multa uellis iubet, discedis ab limine. sie laberius Diui octauo G septuagesimo alatu anno. Pater ei Nero, ' utrinque origo gentis Claudia, quan μα mater in Liuiam ω mox Iuliam familia ados

286쪽

27 P. Co R. T A C. ANN. LIB. v. ptionibus transierit. Casin prima ab infantia ancipites. Nam prosicriptum patrem exul Fecutiti, ubi domum Augusti triuignus introut, multis aemulis confictatus es, dum Marcellus Agrippa, mox Caius Lucitisque Caesares V uiguere. Etiam fater eius Drusus prosteriore ciuium amore erat. Sed maxime in lubrico egie accepta in matrimonium Iulia, impudicitiam uxoris tolerans aut declinans. Dein Rhodo re I sus, uacuos principis penates duodecim annis, mox rei Romana arbitrium tribus ferme

uiginti obtinuit. M Orum quos tempora illi diuersa : egregium uita famaj, quoadprivastus, uel tu impersis sub A Musio fuit: occultumae subdolum fugendis uirtutibus, donec Germanicus ac D rusus seuperfuere. Idem inter bona mala, millus incolumi matre: inteis

sabilis sevitia, sed obiectu libidini

bus, dum Seianum dilexit, timuitve.

PosDemo in scelera simul ac dedecora prorupit, poῖῖα

quam remoto pudore . metusuo ta tum ingenio

287쪽

ῆJ A M Valerium Asiaticu bis eoia sulemfuse quonda adulterum

hians quos isse a Lucullo coeptos. l insigni magnificetia excolebat, Suilliu accusandis utrisq; immittit. Adiungitur Sosibius Britannici educator, qui peripecie beoniuolentia moneret Claudium, caueri uim ais opes principibu infensas : praecipuum autorem Asiaticu interficiendi Caeliaris no extimuisse in concione pop. Romani fateri, gloriam ii facino ris ultro petere. Clarum ex eo in urbe , dedita per prout cla fama, parare iter ad G ermanicos exercitus, quando genitus Viennae, multisboe ualidis propinquitatibussubnixus,turbare gentiles nationes promptum haberet. At Claudim nihil ultra scrutatus, citis cum militibus

tanquWm opprime do besso, Crispinum praetorii praefeci/um misit a quo repetrius es apud Baias, uinciis, inditu in urbem raptus, neq; data ses

aius copra, intra cubiculum auditur, Μ sali-na oram, Sutilio corruptione militum quos

pecunia supra in omni sagitio Obitriinor

arguebat

288쪽

286 P. CORNELII TACITI arguebat, exin adulterium Poppeae, ac por, mum mostitiam corporis obiectante. Ad quod uicto siletio prorupit reus, et Interroga, inquit, Suilli filios tuos, uirum me se fatebuntur: in gressu H defensionem, comoto maiorem in mora dum Claudio, Messalina quos lacrymM mc Ait quibus ablueudis cubiculo egrediens, monet Vitellium ne elabi reum sineret. Ipsa ad perniciem Poppeae eHinat, sub ditis qui terrore carinceris ad uoluuiariam mortem prope Cret,adeo ignaro Caesare, ut paucos posῖ dies epulantem su e maritum eius Scipionem percunctaretur, cur sine uxore discubuisset' ais Egefuncta fato responderet. Sed consultanti super absoluatione Asiatici,sens Vitellius comemorata ue iusta e amicitiae, ut, Antoniam principis masti em pariter obseruassent, desupercursis Asiatici in Rempubliea beneficiis,recentis aduersis Britannia militia, quaeq; alia concilianda missericordia uidebantur, liberum ei mortis arbia

trium permisit: secuta sunt Claudii uerba in

eandem clementiam. Hortantibus dehinc quia busdam inediam lenem exitum, remitte rebeneficium Asiaticus ait: γ usui patis quibus insueuerat exercitationibus, lauto corpore, hilare epulatus, cis se honmius ealliditate Dbeori',uel spetu C. Caesaris peritur u dixisset, quam quod aude muliebri, impudico Vitelli' ore caderet, uenas exoluit, uiso tamen ante rogo, iusso,

stili

289쪽

ANNALIUM LIB. XI. 23

iusios tras ferri parte in aliam, ne opacitas arborum uapore ignis minueretur tantum illis curitatis nouissimaefuit. Vocantur poH harpa. tres, pergitq; S uillius addere reos equites komanos inlusti es, quibus Petra cognomentύ. Aecausa necis, quod domum sisam M. NAAru Poneae congressibus praebuissent. Veril nocturonae quierisDecies alteri obiecita, taquam uidisset Claudium icea corona evinctum, picis restro conuersis, eas imagine grauitatem annona dixisset. Quidam pampineam coronam albentibus soli's uisam, ais ita interpretatum tradidere, uergente autumno morte principis sHeu-di. Illud haud ambigitur, qualicuns insomnio ipsis atris, perniciem allatam. S es 7ertiis quindecies oe insignia praetura Cri ino decreta. Adiecit Vitellius sestertisi decies Sosibio, quod Britannicum praeceptis, Claudium consi*s ius uaret. Rogatus 'utentiam Scipio, Csi idem, inquit, de admissis Poppeae sentia quod omnes. putate me ide dicere quod omnes eleganti temperamento inter coniugalem amorem O Ruistoriam necessitatem. Continuus inde Maccusandis reis Suillius, multis audacia eisis amuli. Nam cuncta legum, magiΠratuum munia in se trabens princeps, materia pratandi patefecerat. Nec quicqua publicae mercis tam venale fuit, quam aduocatori;perfidia: adeo ut Samius insignis eques Romanus quadringentis

numm

290쪽

nummorum millibus S uillio datis, cognita praeuaricatione, ferro in domo eims incubuerit. Igitur incipieιe C. Silio consule designato, cuius de potentia oe exitio tu tepore memorabo, consurgunt patres, legemq; Titiam sagitant, qua

cauetur antiquit O,ne quis ob causam ora dampecuniam donismue accipiat. Deinde obiὶrepentibus his, qui bim ea coutumelia parabatur, diseors Suidio Silius acriter incubuιt, ueterum Oratorum ex la referens, quifama in posteros praemia eloquent3a cogitauissent pulcherrima:

alioquin et bonari; artium principem sordidis miniisteriissaedari nec sidem integram manere,

ubi magnitudo quaestuum spe ctetur: quod si iu

uullim mercedem negotia tueantur, paucιcra fore nunc inimicitias, accusationes, odia, ins

iurias foturi ut quomo do uis morborum pretia medentibus, Ecfori tabes pecuutam aduocatis ferat. meminissent T. Galbae, C. Asinii Mese fata, ac recentiorum Aruntii γ Est iiii a d summa prouesctorum incorrupta uita γ facuudia. Talia diceute conbule designato, consentientibuου alῆς parabatur sententia, qua lege repe-tuudarum tenerentur, cum Suillius, oe Cossutianuue , γ caeteri qui non iudicium, quippe ita manifestos,ssed poenam statui uidebant, circunsssunt Caesare aute adia deprecantes. E t poss- quam annuit tacens , incipiunt: Quem ullum

tanta superbia esse, ut aetern/tate maspe prα- . sumat'