P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

381쪽

ANNALIUM LIB. aer II. 37s

litans, lura fama quam pugna extrahere. Igntur Corbulo quaesito diu praelio supra babitus. O exempla holitium circunferre bellum coa-ectus, dispartit uires, ut legati praefestis diuerosos locos pariter inuaderent. Simul Antioclium regem monet, roximas sibi praefectura3 petere. Nam Pharasmanes interfecto filio G)adamisto,quasi proditore suo, quo fidem tu nos te Ilaretur , uetus aduersus Armenios odium promoptius exercebat. Tunc quoque primum illecti Imbi,gens ante alias socia Romauis, auia Armenia incursavit. Ita consilia Dridati in conarium uertebantur. Mittebatq; oratores, qui suo Parthorumq; nomine expostulare cur dastis nuper obsidibus, redintegrataque amicitia, qua nouis quos beneficiis locum aperiret, uetes re Armenia possessione depelleretur. Ideo no dum ipsum Vologesiem commotum, Isia causet, quam ui agere mallet. Sin persaretur in bello, non defore Arsacidis uirtutem fortunamq; -- pius clade Romana expertam. Ad ea Corbulosatis comperto , Vologesem defectione Ebr- cama attineri,suadet Uridati precibus Caesarem aggredi: se illi regnum stabile, et xes incruentad contingeres omissasse longinqua in Ierali astutem potioremspequeretur. Placitum debinc, quia commeantibus inuicem uuntiis, nihil in summa pacis proficiebatur, colloquio ipsorum tempus locum destinari. Mille equiι um

382쪽

a, ia

equitum praesidium Dridates a sore sibi dice

bat, quantis Corbuloni cuiusis generis militum Uiseret,nsustatuere , di; positis loricis galeis in faciem pacis ueniretur. Cuicunq; m0rta lium, nedum ueteri oe provido duci, barbarae aHutiae patuissent. Ideo arritum inde numerum Hirhoe hinc maiorem a erri, ut dolus patraretur Nam equiti sagittaru usu exercitos δε- tecta corpora ob ceretur,nihil profutura mulstitudinem. Dissimulato tame intellerita, reditus de his qua in publicio consul entur, totis exere: tibus coram dissertaturos restondit. Locumsdelegit, cui s pars altera colles erant clementeras urgetes, accipiendis peditum ordinibus, pars in planitie porrigebatur, ad explicandas equitum turmas. Die, pacto , prior Corbulo socias cohortes oe auxilia regum pro cornibus,medio sextam legionem contatuit: cui accita per noctem aliis ex castris, tria millia tertianoru pera miscuerat, una cum aquila, quas eadem legio spectaretur. Dridates vergente iam die procul astitit, unde uideri magis quam audiri posset. Ita sine congressu dux Romanus abscedere militem sua quens tu cora iubet. Rex suefau

dem suspe fias, quia plura simul in loca ibatur,

siue ut comeatus nostros Pontico mari, Trape ute oppido aduentantes interciperet, propere discedit. Sed nes commeatibuου uim facere

potuit, quia per montes ducebatur praesidiis uo-

383쪽

ANNALIUM LIB. XIII.

Iris ius os: γ Corbulo e irritum bestsi tra,

heretur, ut : Armeuios ad sua defendenda cο- geret, excindere parat casella. Sibis quod ualidissimum in ea praeseritura, cognomento Volandum, sumit. minora Cornelio Flacco legato, O seo Capitoni cororum praefecito mandat. Tum circunspectis munimentis, qua equo gnationi idonea , prouisis, hortatuae milites, ut

Bosem uagum,nes paci aut praelio parati , sed perfidiam γ ignauiam fuga confitente, exues reui sedibus, lorias pariter et prata consulerent. Tum quadripartito exercitu, bos in teRι dine conglobatos,siubruendo uallo inducit,alios scala3 moenibus admouere, multos tormetis faces basas incutere iubet. Libratoribu uu-ditoribusq; attributus locus, unde eminus glau

des torquerent: ue qua pars subsidisi laborantibu erret,pari undiq; motu. Tatus inde ardor certantis exercitus fuit, ut intra tertiam diei partem, nudati propugnatoribus muri, obiices portarum subuersi capta ascensu munimenta, omnos puberes trucidati sint, nullo milite aismisio,paucis admodsi uulneratis. et imbelle uuia

gus sub corona uensidatsi reliqua praeda uictos ribus cepit. Pari fortuna legatus, ac praefectus sunt, tribusique uua die castellis expugnatis,

caetera terr e, alia ponte ilicolarum,in desditione ueniebat. Vnde orta fiducia caput geniis Artaxata aggrediendi. Nec tamen proxia

384쪽

P. CORNELII TACITImo itinere ductae legiones, quae si amnem Ar xem, qui mania alluit,ponte transgrederentur, sub ictum dabantur procul et latioribus vadis transiere. At Tyridates pndore oe metu: nes

concegisset obsidioni, nihil opis in ipso uidere-rurs probiberet, impeditis locisses et equestrerevias illigaret saluit post emo ostendere acie, O dato die praυς incipere, uel simulatione=ga, locumfauri parare. Igitur repente agmera Romanu circunfundit, non ignaro duce nosro,

qui uia pariter ω pugna coposuerat exercitili Latere dextro tertia legio, simiΠro sexta lucedebat, mediis decumauoru delectu: recepta inoter ordines impedimeta, oe ter si mille equites tuebatur, quibus iugerae, ut iustantibus comio nisi res erent,refugos non sequerentur. Iu cornibus pedes sagittarius, et extera manin equi. tum ibat,productior cornu in sinistro per ima

stium, ut si hοΠis intrauisset ,fonte simul O sinu exciperetur. A gultare ex diuers Uridates, non usis ad iactπtelisd tum minitas, tum specie trepidantis,si laxare ordines diuersos consectari poset. Vbi nihil temeritate solutum, nec amplivi quam decurio equitum audentiusti ursin, γ sagitiis confixurieateros ad ob-jeqμium ex epis firmauerat, propinquis iam tes iebru absisit. Et Corbulo eastra in loco me

ratu , au expeditis legionibus nocte Artaxata pergere obsidiones circundaret agitauit, con

cessio

385쪽

esse illuc Taridatem ratu . Dein posquam

exploratores attulere longinquum regis iter in Medi an Albani peterentur , incertum, lucem oneratur: pram agi leuis armatura, qua muros interim ambiret, oppugnationemq; eminus

inciperet. S ed oppidani portissponte patefarilis,DDui: Romanis permisere, quodsalutem ipsis

tulit. Artaxatis ignis immisem, deletaque σDlo aequata sunt: quia nee teneri sine ualido proἀio, ob magnitudine moenium, nec id nobis uirium erat, quod firmando prasiidio, capessendo bello diuideretur. Vel si integra incu-jsodita relinquerentur, nulla in eo utilitas aut gloria quod capta essent. Adiicitur miraculum uelut numine oblatis. Nam eundia extra tecta

ba lenim sele inlustria fuere: quod manibus

cingebatur, ita repente atra nube coopertum,

ΟΨ-ribus, di erum est, ut quasi insensantia

biu deis exitio tradi ei ederetur. Ob hac consalutatus imperator Nero, et senatusco ullo sup aplicationes babitasia tuae si et arcus, cy contis nui consualm priueipi: uti; lutcr festos referaret gr diei, quo patrata ui loria, quo nuntiata, quo relatum de ea esset, alias in eandem Dr. nam decernuntur adeo modum egressa, hi C.

Capitu derareris honori bio Uensitis pro benignitate fortuna diis 1 rates agerentur,ue is aram quidem annum Iuppi carionibu Mico edis eruerit: eos oporιere diuidi sacroi γ' ne goti i

386쪽

38 P. CORNELII TACITagotiosos dies, quis diuina coleretur, γ humana non impediret. Variis deinde casibus iactatus, multori; odia meritus reus,haud tamen sine inuidia Senecae damnatur. Is fuit P. Suillius imperitante Claudio terribilis ac uenalis, mutatioue temporum, non quantum inimici cuperent demisius, quis se nocentem uideri, quam supplicem mallet. Eius opprimendi gratia repetitum credebatur senatusconsultum, poenas Cincia legis, aduer in eos qui pretia causas orauissent: nee Suistius questu aut exprobratione absinebat,praeter ferociam animi extrema sene Ia liber, Senecam increpans, infensum

amicis Claudii,sub quo iustissimi; exilium pertuliget. Simulfuriis inertibus, oe iuuenu speritiae suetum, inuidere iis qui uiuidam γ incorruptam eloquentiam tuendis ciuibus exercerent. Se quaHorem Germanichisium domus

eius adulterum fuse. An grauius exisima ι- dum sponte litigatoris praemium bonsa opera assequi, quam corrumpere cubicula principum

foeminarus Qua sapientia, quibus philosopho,

1 um praeceptis, intra quadriennium regiae amia citiae, ter millies DLlertio parauisset' Romae te- samenta et orbos, uelut indagine eius capi, Italiam prouincias immeso faenore hauriri. Aesibi labore quaesitam. modica pecuniam se.

Crimen,periculum, omnia potiud toleraturum, quam ueterem ac olim partam dignationem

subita

387쪽

ANNA L IV M LI B. XIII.

I ita felicitati sub mittere. Nec deerant qui

haci dem uerbis, aut uersa in deterius Seneca deferrent. Repertis accusatores, direptos socios cum Suillius prouinciam Asiam regeret, ac pu blicae pecunia peculatum detulere. Μοx quia iusquisitionem annuam impetrauerat, breuius uissum , suburbana crimina incipi, quorum obuii testis erant. Ii acerbitate accusationis omo ponium ad necessitatem belli ciuilis detrusum: Iuliam Drusi filiam, Sabinams Poppaeam ad mortem actas Valerium Asiaticum, Lusium

Saturnina Cornelium Lupum circuuentos,iam equissi Romanoru agmina damnata, omnemvClaudi' saeuitiam Suillio obiectabant. Ille nihil

ex bis Donte susceptum ed principi paruisse de

fendebat, donec eam orationem Cesar cohibuit, compertumsibi referens ex commentariis patris fui,nustam cuiusqua accusatione ab eo coasiam . Tum iusia Messalina pratendi, O labare dessensio. Cur enim nemine alium electum, qui se utenti impudicae uocem praeberet ' Puniendos rerum atrocisi minis1 os, ubi pretia scelerum adeo era ipsa aliis delegent. Igitur adempta bonorum parte nam filio σ nepti pars concedebatur, eximebantur j etiam quae teriameato matris, aut aut acceperant in insula3 B aleares peditur non in ipso discrimine, non post damnationem fudias animo. Ferebaturi; copiosi molli uita , secretu istud toleravisse. Filium eius

a Nerali

388쪽

idem tempus O flauius sagitta plebei tribunus

Pontia mulieris nuptae amore vecors, ingentiabus donis adtilterium, max ut Omitto et maritum emercatur, suum matrimonium promittens, ac nuptias eius p adiud. Sed ubi mulier uacua fuit, nectere moras,aduersiam patris i olunotate, causari , reperta : spe ditioris coniugis, promissa exuere: Octauius contra modo con- queri, modo minitari, famam perditam, pec nium exbaus ἱam obteHans, denique salutem quaesola reliqua esset, arbitrio eius permittens. Ac po squam spemebatur, noctem uuam rid J- latium poscit, qua delinitus, modum inpoli rum adhiberet. Statuitur nox. Et Pontia conscia aucissae cusodiam cubiculi mandat. Ille uno cum liberto ferrum uesis occult*m infert. Tum ut assolet in amore γ 'ira, iurgia, preces, exprobratio, satisfactio , pars tenebrarum lis bidiue seposita. Et questiι incensius, 1iihil motuentem ferro transverberat, accumbentem auriliam uulnere abs Zerret, cubicula, prorumspit. Possera die manifenia cades , haud ambi Auim percisor, q*ippe mansitasse una conuiu-cebatur. Sed libertus suum illud facinus profi ri,sse statroni iniurias ultum esse. commoueratfquosdam magnitudine exempli, donec ancilla ex uulnere

Nerullinum aggressi patris, crimina princeps, tanquam accusatoribus ter iuuidia epetundarum, intercessit a tis expleta ultione. Per

389쪽

ANNALI VM LI P. XII LMuluere refecta, uerum aperuit, posssulat, Isique apud comtes a patre interfectae, ρoLiquam tribunatu abierat sententia patrum, oe lege Cornelia de Sicariis condemnatur. Non minus insisgnis eo anno impudicitia , maiorum Reip. ma lorum initium fecit. Erat in esu tate Sabina Poppaea , T. Ostio patre genita, sied nomen aui materni sumpserat, illuLiri memoria Poppaei sabini cons uri triumphali decore praefulo gentis. Nam O 2tum honoribus nondύfunctum amicitia Seiani peruertit. Huic mulieri cunctaritia fuere, praeter bonetitam animum. Quippe mater tam aetatis suae forminas pulchritudine sis pe)arsa, loriam pariter formam dederat. Opes clui ιιudini generis D sciebant. Sermo comis, nec abs rdum ingenium modestiam praescr-xe,et lasciuia uti. rarus inpoblici; egresus: idq; uelata parte oris, ne satiaret assectum, uel quio sic decebat. Famae nunqua pepercit, maritos γα dulteros non diHinguens, nes affectui βο aut alieno obnoxia. Vnde ut:btra ostenderetur ductibidinem transferebat. Igitur Mautem eam iram ιι rimonio Rusi Crisii equitis Romani, ex quo silia genuerat, Otho peirexit iuueta ac luxu, O vota flagranti sit nim in amicitia Neronis habebaιur. Nec mora quin adulterio matrimonium tuu eretur. Otho sue amore incautus, laudare

forma elegaritiam, uxoris apudprincipem sue ut ac cuderet, assi eadem foemina potirentur,s a id quos

390쪽

388 p. coRNELII TA cITI id quo uinculum potentiam ei ad ceret. saepe auditus es conssurgens e conuiuio Caesaris, se ire ad illam,ibi eonesum diectitans nobilitat pu

chritudinem, uota omnium,et gaudia felicium. His ais talibus tritamentis, non longa contatio interponitur. Sed accepto aditu Poppaea priamum per blandimenta oe artes ualescere, imparem cupidinise , forma Neronis eaptam simulans : mox acri iam principis amore, adseu perbiam uertens,si ultra unam alteranis nocte attineretur, nuptam esse sie dictitos, nec possematrimonio amittere, deuincta O tboni per g nud uita, quod nemo adaequaret. Isisi animo σcultu magnificum ibine summa fortuna dignam misere. At Neronem pellice ancilla assuet dine Actes deuinctum, nil e contubernio seruili,

nisi abiectum O sordidum traxisse. D eiicitur familiaritate sueta, pos congressu oe comitatu

Otho, O postrem), ne in urbe aemulatus ageret, prouincia Lusitaniae praeficitur. Vbi u ad ciuilia arma, non ex priore infamia, sied integre sanctis vit, procax otii, γ potviatis temperantior. Hacte uti Nero flatiliis O sceleribus uelameta quaesiuit. Susse laἶat maxime Corne um Usta, socors ingenisi eius in eontrarisi trahens, callidum : O simulatorem interpretudo.Qμem metum Graptus ex libertis Caesari , usi

in senecta a laberis usi; domum principiι e Goectus ali mendacio intendit. Pons Miluius in eo

tempore