P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

411쪽

- ου

ANNALIUM LIB. XIII r. os uocabulis appellantes, quasiper uirtutem Hori, honoratis agere. Ne tamen ludicra tantum imperatoris artes notescerent,carminum quos

sudium affectauit, contractis q*ibus aliqua pangendi facultis. Necdum insignis aetatis nati,consedere simul allatos uel ibidem repertos uersis connectere, atq; ipsius uerba quoquo modo prolata pupplere. quod species ipsa carminum docet, non impetu insinctu, nec ore uno suens. Etiam sapientia dot loribus tempus imis partiebat post epulas. Vis cotraria asi ueraurium discordiae eruebantur. Nee deerat qui uosce uultus triΠi inter oblectamenta regiasse, diari cuperenti sub idem tempus leui conten

tione atrox caedes orta inter colonos Nucerinos

Pompeiano que, stadiatorio spectaculo, quod

Liuidineius Re mus, quem motum senatu rotuli, edebat. quippe oppidana lasciuia inuicem incessente,probra, dein saxa, postremὸ ferrum sumpsere, ualidiore Pompeianoru plebe, apud quos De iaculum edebatur. Ergo deportati sint in urbem multi e Nucerinis trunco per uulnera corpore, ae plerique liberorum ae parenorum mortes deflebant. Cutim rei iudicium prino ceps senatui, senatus consulibus permisit. rursus re ad patres delat probibiti publice iudecem annos eiusmodi coetu Pompeiani, colles gias qua contra leges intatuerant , dissoluta. Liuidineius o qui ab seditionem cociuerant,

412쪽

qro P. CORNELII TACIT Texilio mulciati sunt. Μοtusfuatu σ Pedius Biasu , accusantibus Carenensibus, uiolatum ab eo thesaurum Aefulapii, delectamque m litarem pretio ambitione corruptum. Iidem C renenses reum agebant Attilium Strabο-nem,pratoria potesate usum, misium discematorem a Claudio agrorum, quos regis Apopionis quondam habitos, G populo Romano cum regno relidios, proximus q isque pse riuuaserant, diutinas licentia π iniuria,quas iure aequo nitebautur. Igitur abiudicatis az is, orta aduersus iudicem tu idia, O senastim ignota sibi se inaudata Claudis, sulendum principem respondit. Princeps probata Strabonissententia , se nihilominus subuenire sociis, usurpata concedere scripsit.

Sequuntur uirorum inluHrium mortes, Domiσij AH, Μ. Servilii, qui pummis honori

bus, oe multa eloquentia viguerant. Isse orando causas, Seruium diu foro, mox tradendis r bad Romanis celebris, elegantia uitae,quam clariorem e secit, ut par ingenio,ita morum dis uersus. Nerone quartum, Cornelio Cosso C . quinquennale ludicrum Roma inytitutum es, ad morem Graeci certaminis , uaria fama, utcundia 'me noua. Quippe erant qui Gn. quos Pompeium incusatum a Ditioribus framet, quod mansuram tbea Ndem posuisset. Nam antea

413쪽

m, ludos edi solitos: uel lsi uetui hora repeta

saniem populum perilauisse: si consideret,ibea

tro dies totos ignauia continuaret: Nes e uoculorum quidem antiquita seruaretur, quoties P. sederet,nusia cuiquam ciuium necessita refectandi. Caeterum abolitos paulatim pastrios mores , funditus euerti per accitam lasciuiam, ut quod Auam corrumpi γ' corrumpere queat u urbe uisatur, degeneretque studiis externis iuuentud, D mnasia otia, turopes amores exercendo, principe γ senatu auotoribus, qui uou modo licentiam uiιjs permioserint,sed uim adbibeaut: Proceres Romani specie orationum carminum, cena polluantur : quidsuperesse, is ut corpora quoque ii dent, eafitas assumant, esisque pugnas pro militia γ armis meditentur ' Au iuItitiam augurii, γ decurius equitum, egregium iussis caudi munus expleturos, ad Ius sonos γ dulo cedinem vocum perite audissent ' Noectes quos dedecori adieritas, ne quod tempud pudori relinquatur , sied coetu promiscuo quod perditissimuε quisque per diem concupiuerit, per tene bras audeat. Pluribus ipsa licentia placebat,

ac tamen honsiti uomina praetendebant: Μaiores quoque non abhorruisse Jeflacularum oblectamentis, pro fortuna qua tum erat, eoq a Thuscis accitos biIrriones, a Thuriis Nuο

414쪽

4o P. CORNELII TAcet Tr Iudos accuratius editos: neque quenquam Romae honem loco ortum, theatrales artes degenerauisse , ducentis iam annis a L. Μu

mis triumpho, qui primus id genus spectaculi

in urbe praebuerit. Sed γ eonsultum parsimois niae, qu)dperpetuasedes theatro locata si ροαtius quam immenso sumptu,singulos ter annos consurgeret acfrueretur. Nec perinde magis fratin rem familiarem exhaus3uros, aut pospula efflagitaudi Graeca certamina a magias tibus causam fore, cum eo sumptu Regpub.

fungatur. Oratorum acuatum uictorias inciis tamentum ingeniis allaturas: nec cuiquam iusdisigraue,aures sudiis honeHis, er uoluptatibu, concessit impartire. Laetitiae magis quam lasciuiae dari paucas potius quinquenn f noctes, quibus tanta luce ignium nihil illicitum occultari queat. Sane nullo insigni dehonestamento id Ipectaculum transit. Ac ne modica quidem fudia plebis exarsere, quia redditi quanquam scenae Pantomimi, certaminibus jacris probiabebantur. Eloquentiae primas partes nemo tulit , sed uictorem esse Caesarem pronuntiatum Graeci amictus, quos per eos dies plerique incesserant, tum exoleverant. Inter qμα stas cometes effulsit, de quo uulgi opinio, est, tanquam mutationem regis portendat. Igitur quasi iam depulse Nerone, quis nam deligeretur inquirebant, O omnium ore Rubellius Plautus

415쪽

ANNAL IVM L IB. XIII L AIyPlautus celebratur, cui nobilitas per matrem

ex Iulia familia. Ipse placua maiorum csubat habitu seuero,easa secreta domo, quam tos metu occultior, tanto plus fama ad turi

Auxit rumorem pari uanitate orta interpretatio fulguris. Nam quia discumbentis Nero,nis qua Simbruina sagua, cui Sublaqueum nomen es , ictae dapes, mensa, disiecta erat, idq; sinibus Tiburtum acciderat,unde paterna Plauto origo, hunc illum numine deum deIlionari credebant, Duebant . multi, quibus noua Cr ancipitia praecolere auida oe pleruns DLlax ambitio est. Ergo permotu iis Nero, componit ad Plautum literas, consuleret sibi turbis , Ies praue deamantibus sub traberet: esse ira per Asiam auitos agros, in quibus tuota O inturbida iuueta fueretur. Ita illuc cum coniuge Antiitia γ paueis familiarium eoa, cessit. Iisdem diebus nimia luxus cupido, infamiam est periculum Neroni tulit, quia fontem aquae Martia ad urbem deducia nando incesserat, uidebatur : potus sacros ceremoniam loci corpore toto postuisse , secutas anceps μα- litudo iram deum affirmauit. At Corbulo pos

deleta Artax ata, utendum recenti terrore ra- xtus, ad occupanda Tnranocerta, quibus excia

sis, metum boHium intenderet, uel si pepercise set,clementia famam ad pisceretur, illuc perogit non infenso exercitu, nespem vcnia auferoret,

416쪽

-I4 P. CORNELII TACITI ret,ueque tamen remisia cura, gnarus facilem mutatu gentem, uisegnem ad pericula, ita in

sidam ad occasiones. Barbari pro ingenio quoque, alii preces os erre, quidam deserere urcos, tu auia digredi, ac fuere qui se speluncis, ac charissima secum abderent. Igitur dux

Romanus diuersis artibus, misericordia aduer

supplices, celeritate aduersu profugos , inius iis qui latebraου insederant,ora exitin Decuum sarmentis uirgultiss completos, qui exurit. Atque illum fines suos praetergredientem i 'cursavere Mardi, latrociniis exerciti, contras irrumpentem montibus defensi: quos

Corbulo immissis Haberis uasiauit, hostilempaudaciam externo sanguine ultus est. Ipse exercitusq; , ut nusita eae praelio damnis, ita per inoispiam labores fathiscebant, carne pecudum propulsi e famem adacti. Ad haec penuria aqua,fruida aesas, longinqua itinera, Dia ducis patientia mitigabantur,eo dem plura quam gregario milite tolerante. Ventum dehine in locos cultος. D es aes segetes , ω' ex duobus castellis, in qua confugerant Armenii, altes rum impetu, qui primam uim depulerant Obsiodione coguntur. Vnde in regionem Tauraunitum transi resim improuisum periculum uitauit Nam baud procul tentorio eius,non ignobilis barbarus cum telo repertus,ordinem insidiarum, sique autorem'socios per tormenta edidit.

417쪽

inris

edidit. Couicti punitisunt,qui pecie amiscitiae dolum parabant. Nec multo poH legati Tnranocerta misit, pate re murnia afferunt, intentos populareis ad iusia. Simul hospitaledonum coronam auream tradebant. Accestoque cum honore, nec quicquam urbi detra clum, quo promptius obsequium integri retinerent. At praesidium regium quod ferox iu-umtus clauserat, non sine certamine expugnatum es. Nam O praelium pro muris ausi erant, O pulsi intra munimenta aggeris, demum irrumpentium armis cessere. Quae facilius prooueniebant, quia Parthi I rcano bella disti,nebantur. ΜVer inique Hyrcani ad principem Romanum societatem oratum, attineri a se Volusen pro pignore amicitiae orientantes. eos regredietes Corbulo ne Euphratem transgressi bosium eumdiis circumuenirentur, dasio praesidio ad litora maris rubri deduxit. Vnde uitatis Parthorum sinibus patrias in sedes remeavere. Quin Uridatem pre Medos extrema Armeniae intrantem , praemisio cum aux Irs Vci uiano legato, atque ipse legionibus citis abire procul, ac spem belli amittere Iub-Mit:quoque nobis ob regem auersos animis coagnouerat, caedibus lucendiis perpopulatus, possessionem Armenia usurpabat: cum adues nil Tagranes a Nerone ad eapsendum i:npe, rium delectu Cappadocum ex nobilitate, re-

418쪽

416 P. CORNELII TACIT et

tis Archelai nepos , sed quod diu obses apud

urbem fuerat, usis adseruilem patientiam deis misius. Nec consensu acceptus, durante apud quosdam fauore Arsacidarum. At plerique superbiam Parthorum peros, datum a Roma.nis regem malebant. Additum etiam prae mdium, mille legionarii, sociorum cohortes, duas equitum ala. oe quo facilius nouum regnum tueretur, pars Armenia ut cuique finiistima,pars Nipollque AriRobolo atq; A 1lano parere iusta sunt. Corbulo in Sariam accessit, morte Uiuidis legati uacuam ae sibi permissam. Eodem anno ex inlustribus Asia

urbibus, Las dicea tremore terra prolapsa, nurula a nobis remedio, propriis opibus reualuit. At in Italia uetus oppidum Puteolcius Colonia, oe cognomentum a Nerone adipisuntur. Veterani Tarentum oe Antium ascripti, non tamen insequentiae locorum subuenere, duas

psis pluribus inprouincias, in quibus stipendia expleuerant. Neq; coniugiis suscipiendis , neque alendis liberi sueti, orbas sine poHeris domos

relinquebant. Non enim ut olim uniuersae te, giones deducebantur eum tribunis centurionibu , O sui cuiusque ordinis militibus, ut comsenseu γ charitate Remp. efficerent: sed ignoti inter se diuersis manipulis sine rediore, sine assectibus mutuis, quasi ex alio genere mors

talium repetite in uuum collem, numerus mas

419쪽

ris quam Colonia. Comitia praetorum arueitrio j atm haberi solita quod acriore ambitu exarserant, princeps composuit, tris qui supra numerum petebant, legioni praeficiendo. Auxiis pastrum honorem,satuendo, ut qui a priuatis iudicibus adsenatum prouocausent, eiusdem pecunia periculum faceret, cuim j qui imperatorem

appellairere. Nam antea uacuum id solutumspoena fuerat. Fine anni Vibius Secundus eques Romanus, accusantibus Μauris repetundarum damnatur,ais Italia exigitur,ne grauiore parona assceretur, Vibii Crigyi fatris fauore eni/xus. Caesonio Paeto, Petronio Turpiliano C .grauis clades in Britannia accepta. In qua nes Auitus legatus, ut memoraui, nisi parta retionuerat, in successor Veranulus, modicis excursibui fl-M populatus quin ultra bellum proferret , morte prohibitvi es , magna dum uixit seueritatis fama, supremis testamenti uerbis ambitionis moiOLias. Quippe multa in Neronem adulatione addidit, subiecturum ei prouincias fuisse, si biennio proximo uixisset. Sed tum Paustinuis Suetonius obtinebat Britannos , scientia militiae rumore populi, qui ne ue sine aemulo sinit, Corbulonis concertator, receptae , Armenia decus aequare domitis perduellibus euopiens. Igitur Monam insulam incolis ualidam, oe receptaculum perfugarum aggredi parat,

nauess fabricatur plano alveo a duersus breue o litus

420쪽

cuti, aut altiores inter undas adnantes , equis transmisere. Stabiat prs luore diuersa acies, densa armis uirispi intercursantibus firmiuis in modum Furiarum ψ u te ferali, imbus dete- diu , faces praeferebant. Druidas circΜm , preces diras sublatis ad corium manibus sondentes, nouuate sectin perculero militem , ut quasi haerentibus membris immobile corpus uulnerisbus praebereul. Dein cohor tationibus ducisse ipsi simulautes, ne muliebre oe fanaticum agmen pauesicerent, inferut signa,sternuntq; OMuros, igni sito inuoluunt. Praesidium poHbae impositum uicis, excisis luci, saeuis supertatio nibus sacri. Nam cruore captiuo a dolere aras, hominum fibris csnpulere deos fas habebat. Hac agenti Suetonio, repentina defeectio pro,

uinciae nuntiatur. Rex Icenorum Prasutag-, Duga opulenιia clarim, Caesare haeredem duos

sili scripsera: , tali obsiequio ratus ragnum domum Dam procul iniuria fore. Quod contris

uertit, adeo ut regnum per centuriones, domin per seruos, uelut capta uastarentur. Iam priamum uxor Boodicia uerberibus assedi γε sit a supro uiolatae sunt. Praeci ut quique Icenorum, quasi cunctam regionem muneri accepissent, avitis bonis exuuntur , propinqui regu inter mucipia habebantur. Qua contumelia γ --ris grauiorum quaudo informam prouincia