P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

401쪽

iam capax fortuitorum quam mare,o' si nam Magio intercepta sit, quem adeo iniquum, ue

sceleri inquet, quod uenti fluctio delita

que, tuis Additurum principem defuncti templum , O aras, caetera o,tintandae pietati. Placuit solertia tempore etiam adiuta, quans

do Quinquatruum feIios dies apud Baias fi

quentabat. Isiuc matre elicit, seredas paretum iracundia3, placandum animum dicii tam, quo rumore recociliationis efficere acciperetv Agrippinam, faciluamiuarum credulitate ad gaudia uenientem. Dehine obuius in litora nam Antio aduentabat excipit manu in complexu, ducίtque Baulos: id uita uomenes, que promontorisi Miscuum tuter B atauum lacum sexo mari alluitur flabat inter alia , nauis ornatior, tanquam id quoque honori matri daretur. Quippesueuerat triremi, O classiariorum remigio uehi. Actum inuistata ad epulas erat, ut occultando facinori nox adbiberetur. Satis conflitit extitisse proditorem, Agrippinam, auditis insidiis, an cre deret ambiguam,gestamine sella B aio peruectam. Ibi bladimentum subleuauit metum, comiter excepta vers ipsum collocata. Nam

pluribus sermonibus modo familiaritate iuueo nili Nero, O' rursuου adductus quasi seria conis sociaret, tra ἱο in longum couictu, pr equitur abeunte arctius oculis inpediori haeres, iue --

402쪽

qoo P. CORNELII TACITI

planda uiatione superitura matris supreomus aspectus, quamuisferum animum retines

bat. Noctem oderibus illusti coe placido mari quietam,quasi conuincendum adscelus,dij praόuere. Nec multum erat progressa nauis, duo bus e numero familiarium Agrippinam comitatibus ex quibus Crepereius Gallus haud procul gubernaculis asiabat: Aceronia super pedes cubitantis recliuis, poenitentiam HI- recuperatam matris gratiam perga dium memorabat: cum dato signo, ruere tectistici multo plumbo graue , pressums Crepere' ius, ' statim exanimatus est. Agrippina in Aceronia eminentibus te Ii parietibus forte ualidioribus, quamuis oneri cederent, protectasunt: nee dissolutio nauigii sequebatur turbatis omnibus, quod plerique ignari

etiam conscios impediebant. Visum dehinc remigibus,ratem unum in latus inclinare, atque

ita nauem submergere. Sed neque ipsis promptus iurem subitam consensus, oe alii contrinnitentes dedere facultatem lenioris in mare las lus. Verum Aceronia imprudens, dum se Agrippinam esse, ut sulueniretur matri principis clamitat Aoniis remis, γε qua sors obtulerat,naualibus telis conficitur. Agrippina silen eos minus agnita, unum tamen uulnu humero excepit. Nando deinde occursu lem-bunculorum Lucrinum in lacum uecta, uitia

403쪽

ANNALIvM LIB. XIIII.

orsua infertur. Ilsic reputans,ideosse fallacibus ii

teris accitam, oe honore praecipuo habitam, quod, litus iuxta non uentis acta, nonsaxis impulsa navissumma sui, arte ueluti terrefremachinamentum concidisset, obseruans etiam Reeroniae necem, ut Dum uulnus a piciens, solum insidiarum remedium esse, si non intecta. gerentur:misit libertum Agerinum, qui nuntiaret filio,benignitate deum, fortuna eius euasisse grauem casum: orare, ut quamuis pericula matris exterritus, uisendi cura disserret:

Abi adpraesens quiete opus. Atq; interim securitatesmulata. medicamina uulueri fometaeorpori adbibet. Testametu A ceronia requiri, bonas obsignari iubet. id latum non per simulationem. At Neroni nuntios patrati facinoris opperienti, o tur euasisse ictu leui saucia, hactenus adito discrimine ne autor dubitare, tur. Tum pauoreexanimis, iam iamr: lore obtesta is uindicitie properam, siue seruitia armaret, uel militem accenderet, pue ad seuatum G populum peruaderet,na ragium, O uulnus, interse Ios amicos ob ciendo : quod

contra subsidium sibi nisi quid Bui im Seis

neca expergi sereatur : quos statim acciuerat, iurertum an aute ignaros. Igitur longum

utrius: silentiune irriti disiua deret, eo descensum credebat, ut nisi praeueniretur Agripopina,pereundum Neroni eget. Post Seneca baec tenus

404쪽

tenus promptior espicere Burrum, ac si scitis,

retur,an militi imperanda cades esset. Iste pratorianos toti Caesarum domui obstri las, memores Germanici, nihil aduersusprogenie eius atrox assuros respondit: perpetraret Anicetus

promissa. Qui nibit cuncta tu , possitsummam sceleris. Ad illam uocem Nero, illo sibi die dari imperium, autorem, tanti muneris liberti profitetur. I ret propere, ducereis promptigia mos adlusia. Ipse audito, uenisse misi Agripis

pinae nuntium Agerinum ,scenam ultro crimianis parat gladiumque dum mandata perfert, abiicit inter pedes eius:tum quasi depraebenso, uincla inisci iubet: ut exitium principis molitam matrem, pudore depraebcnsi sceleris sponte mortem sumpsisse confingeret. Interim uulgato Agrippinae periculo, quasi casu eue nisiet,ut quisque acceperat, decurrere ad litus. Hi molium obierihu, hi proximas scaphas scaudere. Alis quantum corpus sinebat, uadere in

mare,quidam manus protendere. Quetabus, uotis, clamore diuersa rogantium, aut incertaressondetium, omnis ora compleri: affluere insgens multitudo cum luminibus, at s ubi incolu, me epernotuit, ut adgralatam ese expediare, donec as ectu armati γ minitatis agminis disiecti si iit. Anicetus uillam satione circundat,refactas ianua, obuiosseruoru arripit, donec ad fores cubiculi ueniret, cui pauci adjHabant

405쪽

ANNALIVM LIB. XIrr L 23b ant, teris terrore irrumpentium exterritis. Cubiculo modicum lumen nerat, ancillai uuna: magis ac magis anxia Agrippina, quod nemo a filio ac ne Agerinus quidem: aliam fere litore faciem, nunc holitudinem ac repetivos . si epitus, extremi mali indicia. Ab eunte debine ancilla, Tu quos me deseris, prolocuta, respicit Anicetum irierarcho Herculeo et Oharito centurione Classiario 'comitatum. Ac si ad uisendum uenisset,restam nuntiaret: si Varimos patraturio, nihil se de filio credere , uouimperatum parricidium. Circuli sui lecti; percusiores, prior trierarchus 'He caput eius afflixit. Nam in mortem centurioni serrum di

si iugeut protendes uterum, Ventrem fert,exclamauit,ruans minis1 um, ut utero diru eu-

ro, nsim qui tale tulit. Post hanc uocem, cum supremo mis emitu anima tandem pos ferari sem uulnera reddidit. Ictibus enim multissuulneribus cofecta est. Haec consensu tradii tur. pexeritne matre exanime Nero,informam corporis eius laudauerit, sint qui tradiderint, sunt qui abnuat. Cremata es no Ie ea do, conuiuali lecto exequiis uilibus. Neq; dum Nero rerum potiebatur conneΠa aut claus humo,

mox domesticorum cura , leuem tumulum accepit , uiam Miseni propter, ui ram Casseris Didiatoris, quae sibiectos sinus editissima

406쪽

4o P. CORNELIt TACITI prsectat. Accen' rogo libertus eius cun mento Μnser ipse foro se transegit nco tum charitate in patronam, an metu exiti'. Hunc Fuisve multos aute annos crediderat Agripis pina,contempseratq;. Nam consuleti super Nerone,responderunt Chaldae fore ut imperaret, matrems occideret atq; illa Occidat, inquit, dum imperet.Seda Cayrepe feriis demum se Iere, magnitudo eius intellecta es: reliquo no

ctis, modo per sidentium defixus, sepius pavore

exurgens mentis inops lucem opperiebatur, tanquam exitium assaturam. Atque eum autore Bura , prima centurionis tribunorums adulatio adspemfirmauit, praebensantium manu, gratantiumq , qu)ddis rimen improuisum, oematris facilius euasisset. Amici deblue adire templa: coepto exempla, proxima Campaniae municipia uictimis legationibus iatitiam teitari. Ipse diuersi simulatione, minosus, quasi ilicolumitati sua infensu, ae

morte parentis illaci maris, quia tamen non . ut hominum uultus ta locorum facies muta tuin, obuersabatur maris illim litorum grauis se Ius: in erant qui crederent, Ρnitum tuba cosi bus circum editis, planctus s tumulo matris audiri: Neapolim concessit iteras p ad senatum misit, qua, um summa erat, Repertum cum ferro percussorem Agerinum, ex iu-timis Agrippina libertis, tu sie eam poe

407쪽

ANNALI VM LI 2. x II rL Aornam ea conscietia, qua scelus parauisiet. Ad. ciebat crimina longim repetita, quod consortii imperis uratura33 in 'minauerba pratfriaa cohortes, idemq; dedecus senatu populisse

rauset:ac postea quamfusi a oblata sint,i fensa militibus patribu,s plebi, uasi et

donatiuum congiarium,periculas utris ius

lustribus infruxset. Quanto suo labore persepetratum, ne irrumperet curiam, ne gentibus externis responsa daret. Temporum quoqε Claudianorum oblita insectatione, cunfla eius dos minationis otia in matrem transtalit, publica fortuna extinctam referens. Nanque σnaufragium narrabat. Quod fortuitumfulge, quis adeo hebes inueniretur, ut crederet' aut a muliere nauseaga misium cum telo unum, qui cohortes , classes imperatoris perfingeret' Ergo non iam Nero,cuim immanitas omnium qumus anteibat ,sed aduerso rumore Seneca

erat, quod oratione tali cofessionem seripsisset.

Miro tamen certamine procerum decernuntur

suppacationes apud omnia puluinaria , utque quinquatria quibin aperta essent insidiae,ludis

annuis celebrarentur. Aureum Minema simulacrum in curia,γ iuxta principis imago fatueretur. D ies natalis Agrippinae inter nefa-sos esset. Thrasta Patm silentis uel breui assensu priores adulationes transmittere solitus, exi rum senatui, ac sibi causam periculi fecit: --c 3 tei H

408쪽

qO6 P. CORNELII TACITI teris libertatis initium non praebuit. Prodigi quos crebra irrita intercessere. Anguem enixa mulier, in alia in concubitu mariti fulmine exanimata iam sol repete obscuratus, O tactae de caelo quatuordecim urbis regiones. qua adeo sine cura deum eueniebat, ut multos posannos Nero imperium Gin scelera continuauerit. Caeterism quo grasaret inuidia matris, eas demotaiau iam lenitaὶem Dam testificaretur,

forminas illustres I uniam γ Calpurniam: prafectura fundios, Valerium Capiιonem, Cr Li ciuium Gabolum sedibus patriis reddidit , ab Agrippina olim puses. Etiam Lollia Paulinae cineres reportari,sepulcrums extrui permis quoique ira nuper relegauerat, Iturium σCalvisium poena exoluit. Nam DPana fato fundia erat,longinquo ab exilio Tarentum regressa labante iam Agrippina, cuius inimici ijs conciderat, uel tum mitigata. Cunctanti in oppidis Campania,quo nam modo urbem ingrederetur, an obsequium senatu , aurudia plebis repeteret anxio, cotra deterrimus quoque, quoru no alia regiassecundior extitit, insulsum Agrippiva nomen, Cin morte eius acσcensim populi auorem disierunt. Iret intres pid-, ω uenerationem sui coram experiretur. Simul progredi exposunt, promptio-rώ quam promiserant iuventu::obuias tribus, solis cultu senatum: coniugum ac liberorum

409쪽

agmina ei sexum aetatem disposita extru-rios qua incederet spectaculorum I adu , quomodo triumphi uisuntur. Hinc superbum ac publici seruitis uicitor, Capitolium adiit, grates exoluit: seque in omnes libidines effudit, qua3

male coercitas qualiscunque matris reuerentia tardaverat. Velim illi cura erat curriculo qua

drigarum insitiere, nec minus foedum sudium

cithara ludicrum in modum canere,cum coenaret, quod regibus oe antiquis ducibus factita, ιμm memorabat. Ids uatum laudibus celebre deorum honori datum. Enimuero cautia Apollini sacros , talis ornasu amre, usu mos do Graecis tu urbibin , sed Romana apud templa, numen praecipuum, ' praescium. Nec iam sita poterat, cum Senecae ac Burro uisum, neutros peruinceret, alterum concedere. C lausumque uade Vaticana spatium,in quo equos regeret,baud promiscuospectaculo. Mox ultro uocari populus Romanus,laudibim extollere,ut est uulgus cupiens uoluptatum, si eo princeps trahat, latum. Caeterum euulgatus pudor nousatietatem,ut rebantur, sed incitamentum atoiulis. Ratus1; dedecim amoliri, si plures foeda sese nobiliumfamiliarum poseros, egeriate uenales,r cenam deduxit: quos fato perfui uos

ne nominatim tradam, maioribuo eorum tris

410쪽

op p. coRNELII TACITI linquerent. Notos quos equites Romanos operas arena promittere subegit donis ingentibus, nisi quod merces ab eo qui iuberepotes uimn cessitatis Uberi. Ne tamen adhuc publico themtro dehonviaretur, insiluit ludos Iuvenalium uocabulo, in quos passim nomina data. No no, bilitas cuiquam, non aetas aut a b honores impedimento, quo minus Graeci Latiniue hin, io nis artem exercerent, uis adgesus modosque haud uiriles. Quin O foeminae inlustres deformia meditari. Extructas apud nemus, quod naualistagno circumposuit Augustu , nuentiacula γ caupona, posita ueno inritamenta luxus. dabanturq; stipes, quas boni necessitate, intemperantes gloria consumerent. Inde score flagitia γ infamia,nec ulla moribus corruptis olim plus libidinum circundedit quam illa colluuies. vix artibus honesis pudor retinetur, nedum inter certamina uitioru,pudicitia, aue modenia, aut quicquam probi moris reseruaretur. Postremm ipse scenas incedit,multa cura tentam citharam γ praemeditans,inulent bu familiarib ,. Abscesserat cohors militum,

centuriones tribunique moerens Burrus, aeiaudans. runcs primum conscripti sunt equites Romani, cognomento Augustanorum,atas te ac robore conspicui, pars ingentoproca

s,alii in spe potentia. Hi dies aenoctes plausibu personare. Forma principis uocems Gom