P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

521쪽

sao P. CORNELD TACITI rum, contemptu inertiae desὶruebant. Tardum Galba iter ω cruentum, interfectis Ciconio

Varrone con te do signato, Petronio Tu piliano consulari: ille ut Nympluse socius, hic ut dux Neronis, inauditi, atque indefensi ι--

quam innocentes perierant. Introiim in urbem trucidatis tot missibus inermium mιbtum, Da

faustus omine, atque ipsis etiam qui occiderant, formidolosus. Inducta legione Hispana, remanente ea quam e classe Nero conscranerat, plesna urbs exercitu insolito : multi adhoc in, numeri e Germania ae Britannia e r Iubrico,

quos idem Nero eis Iostramisiosq; ad clausi a Cassiarum, oe bellum, quod in Albanos parabat , opprimendis Vindicis coeptis reuocaueis rat, ingens nouis rebus materia, ut non in unum

aliquem prono fauore, ita audenti parata. Foro te congruerat ut Clodii Macri Fontei Capitonis caedes nuntiarentur. Nacrum in V, res haud dubie turbantem, Trebonius Garciatim procurator, i u Galba: Capitonem in

Germania , cum I Pilia. rptaret, Cornelius A quinu Fabius Valens legati legionum inster fecerant antequam iuberentur. Fuere qui crederent Capitonem ut auaritia oe libidine foedum, ac maculosum, ita cogitatione rerum

nouarum abstinuise : seda legatis bellum suadentibus, postquam impedere nequiuerint, criomm ac dolum compositum ultro : Galbam mobili

522쪽

ANNALIUM LIB. XVII. Fret mobilitate ingen , anne altiusfrutaretur, quoquo modo acta, quia mutari non poterant,comprobasse. Caeterum utraque caedes sinistre a cepta. Et inuiso se meiprincipe,seu beneseis male furiti premunt. Iam afferebant uenalia cuncta,praepotentes liberti. Seruorum manus subiatis auida, oe tanquam apud senem festinantes. Eadems noua aula mala,aque grauia, nonaque excusata. Ipsa aetaε Galba γ irrisui σfatadio erat, assuetis iuuenta Neronis : imperatores forma ac decore corporis ut es mos uulgi) omparantibus. Et hic quidem Roma tanquam tu tanta multitudine habitus animorum fuit. E' prouinc si Hispania praeerat Cluvius Rufus, uir facundus, ' pacis artibus belli inexpertus. Gallia super memoriam vindicis

obligata recenti dono Romana ciuitatis, in posterum tributi leuamento. Proxima tamen Germanis exercitibus Galliarum ciuitates,non

eodem honore habita, quadam etiam finibus ademptis, pari dolore commoda aliena ae μμ

iniurias metiebantur. Om manici exercitus,

quod periculosissimum in Lantis uiribus , seliciati s irati superbia recentis uictoria, Oe m ris , tanquam alias partes fouisent. Tarde a Nerone desciverant: nee tim pro Galba vero sinisω. An imperare uoluisset dubium: delatum ei a milite imperium conueniebat. Fon trium Capitonem occisum, etiam qui queri non' x 3 poterant.

523쪽

322 P. coRNELII TACITI poterant , tamen indignabantur. Dux deerae abducta Verginio per simulationem amicitiae,

quem non remitti, atque etiam reum esse, tan, quam suum crimen accipiebant. Superior exero

citus legatum Hordeonium Flaccumsternebat,seueZIa ae debilitate pedum inuahdum. Sine conliantia, sine autoritate , ne quieto quidem milite, regimen : adeo furentes infirmitate retinentis ultro etiam accende;antur. Inferioris Germaniae legiones diutius sine consiulari fuere, donee missu Galba Vitellius aederat , eensioris

Vitellis ae ter consili, sitim. Id satis uidebatur. In Britannico exercitu nihil irarum. Non sane alia legiones per omnes ciuilium bellorum motuue invocentiud egerunt:seu quia procul, Oceano dis fae , seu crebris expeditionibus docila bosem potivi Odse. Quies Illyrico, quamquam excite a Nerone lexiones, dum in Italia cuncta Mur, Verginium legationibuis adissent. sed longis spatijs disic eti exercitud, quodsalu berrimum est ad cosinendam militarem sidem,

nec uitiis nec uirib Myscebatur. Oriens adhuc immotus. Syriam γ quatuor legiones obtine bat Licinius Mutianus, uir secundis aduersissiuxta famosus : insignes amicitias iuuenis ambitiose coluerat. Mox attrilis opibus lubrico

satu ,suspecta etiam Cl. udis iracundia, insecretum Asia clepositus, tam prope ab exule fuit, suam postea a principe. Luxuria,induHria, co-

524쪽

i ANI. Aet IV XL LI B. XVII. N3mitate , arrogauitia , bonis s artibus missu , nimiae soluptates, in uacaret quoties expedierat, magnae uirtutes. Palam laudares,sco

creta mrile audiebat. Sed apodsubiectos, apud proximos,apud collegas, uariis illecebris potes, expeditius fuerat ira dere imperiir quam obtinere. Bessum Iudaicum. Flauius Vespasia,nm ducem eum Nero delegerat tribus legionibus adminiLirabat. Nec Vestalliano aduersus

Galba uotum aut animus. Quis e T.filium aduenerationem cultums eius mi crat, ut suo loco memorauimus. Occultabae fati, osentis ac

responsis deliinatum Vestasiano, liberiss eius imperium posὶ fortuna credidimus. A enptum

copias is quibus coerceretur, ia inde a diuo Auis gusto,equites Romani obtinent loco regum. Ita uisum expedire,prouincia aditu dissicilem, an nonaefurcudasuperstitione ac lasciuia discorde mobile insciam legum,i ignaram magiSὶν tuum domi retinere. Regebat tum Uberius Alexander eiusdem nationis. Afica ac legioones in ea inter Ducto Clodio Macro colenta qualicunque principe , pos experimentum domini

minoris. Duae Mauritanis, Rhetia, Noricum, Thracia,Or qua alia procuratoribus cohibet r. tuD, ut cu7que exercitui uicina,ita in fauorem aut odium contae tu ualentiorum agebantur.

Inermes pi ouinciae a que ipsa in primis Iralia

micos seruitio exposita, in pretii. bedi cessura

525쪽

φ rs P. CORNELII TACITI erant. Hic fuit rerum Romanarum fliatus, cum

Ser. Galba iterum, Titus Iunim cohules incho

qui procuratoris e Belgica litera asseruntur, juperioris Germaniae legiones rupta sacrameti reueretia mperatorem alium sagitare, s

natui ac Po. Ro. arbitrium et geαι permittere, quo seditio mollius acciperetur. Maturauit ea

res consillium Galbae iam pridem de adoptione secum cum proximis agiιatis. Non sanἐ ereobrior tota ciuitatesermo per illas meses fuerat. primit licentia ac libidine talia doquendi, dem fessa tum atate Galba. Paucis iudicil aut Reip. amor. mulis occulta spe, prout φιis amicuι uel elisus,hunc uel illum ambitionis rumoribus dessimabant. Et iam in T. Ium, odium diuerte, rant , qui in dies quanto potentior, eodem aes. inuisior erat. Quippe hiantes in magna 'rtuna amicorum cupiditates ipsa Galba facilitas intendeba cum apud infirmum credulum, minore metu maiore praemio peccaretur. Potentia principatus diuisa in T. ruuium con-lem, in Cornelium Laconem praetorii prasectum. Nec minor gratia Hycello Galba liberisto , quem annulis donatum eauemi nomine Martianum uocitabant. Hi discordes reobus minoribus sibi quisis tendetes circa cosita ligenis successoris in duao factiones scinde

526쪽

banturi Iunius pro M. Olbone, Laco atq; F cessus cousiensu no tam unum aliquem fovebat, quam alium. Nisiue erat Galbae ignota Othonis ac T. Iunis amicitia ex rumoribus nilni silentis transmittentium quia Iunio uidua filia caelebs Otho, gener ac sacer deΠinabantur. Credo

Reip.curam subisse fustra a Nerone trajiata, si apud Othonem relinqueretur. nas Otho pueritiam incuriose, adolescentiam petulanter egerat,gratus Neroni amulatione luxus. Eos iam

Poppaeam Sabinam principale sco tu, ut apud conscium libidinum deposuerat, donec Octauia uxor amoueretur. Mox suspectum in eadem Poppaea, in prouinciam Lusitaniam specie te rationis seposuit. Otho comiter adminiHrata prouincia primus in partes transgressu ,necstognis, nec bellum fuit,luter praesentes sple-didissimus , spem adoptionis tim conceptam aci ius in Hes rapiebat, fauentibus plerises m litum , prona in eum avia Neronis ut simιlem. Sed Galba post nuntios Germani seditionis, quanquam nihil adhuc de vitellio certum,an

xius quonam exercituum uis erumperet ne um

bano quidem militi confisus, quod remedium unicum rebatur, comitia imperii transigit. Adhibitos super Iunium ac Lacone Mario Celseo, consule de gnato, ae Ducenio Gemino praefecto urbis,pauca praefatu de sua senectute, Pisonem Licinianu accersiri iubet, seu propria ele- bone

527쪽

326 P. CORNELTI TACIae actionesne, ut quidam tradiderunt, Lacone in sante, cui apud. Rubellium Plautum exercita

cum Pisone amicitia, sied callide ut quotum fouebat, prospera de Pisone fama consilio eius fidem addiderat. Piso M. Crino Gr. Scribonia genitus, nobilis utrius, uoltu habitui morisautiqui, γ aestimatione recta seuerus, deterius interpretantibus triHior habebatur. Ea pars morum eiu quo foemor solicitis, adoptanti placebat. Igitur Galba a trabesa P sonis maαnu, in hune modum locstu fertur: Si te priua-- lege.Curiata apud Pontisices, ut moris es, adoptarem, mibi egregium erat tunc Pom,

pej M. Crassisebole in penates meos ascia sere, γ tibi insigne Sulpitia ac Luctaria de

cora nobilitati tua adiecisse. Nuc me deo, si hominum p consensu ad imperii; uocatu praeclara indoles tua, π amor patriae impulit, ut princiis pati de quo maiores nosiri armis certabat, bella adeptus, quiesceti siseram, mepio diui Augusi, qui sorori filium Marcellum, dein generum Agrippam,mox nepotes suos,po stremo Taberiis Neronem priuignum, in proximo sibi fastigio collocauit. Sed Augiusius in domo successorem quaesiuit, ego in i ep. Non quia prspinquos,

aut socios besti non habeas ines ipse imperii;

ambitione accepi, ut iudicii mei documentsi sit, non mea tantum necessitudines,qua tibi ρο

posui, sid tua. Es tibi fater pari nobilitate,

nasu

528쪽

natu maior, dignus hac fortuua, uisitu potior

esses. E a aetas tua, quae cupiditates adolesie ita iam esugerit:ea uita, in qua vibit prvieri.

sum excusandum babeas. Fortunam adhuc ta, tum aduersam tulisi. Secunda res acrioribus simulis animum explorant : quia miseria tot rantur,felicitate corrumpimur. Fidem, tibertatem, amicitiam,praecipua humani ammi bona, tu quidem eadem constantia retinebis. Sed alii licet per obsequium annuam. Irr Net adulatio blanditia pessimum veri a sectus uenenum, Da cuis utilitM. Etiam ego ac tu simplicissime internos hodie loquimur, ceteri libentius cum

fortuna nosba quam nobiscum. Nam suadere

principi quod oporteat , mult3 laboris. Alymis ratio erga principem quencunque, sine affectu peragitur. Si immesum im et j corpinstare ac librari sine rectore posset, diguus eram a quo Ress. inciperet. Nuc eo necem talis iampridem uentum es , ut nec mea seueritiss conseime plus populo Ro .psit quom bonum successol em,nec tua pista iuuenta quum bonum principem. Sub Uberio, Cais, O Claudio unim familiae quasibaere distofuimus. loco libertatis erit,quod eligi coepimus. Et ita Iuli otia Claudiorumq: domo,optimum queus adoptio inueniet. Nam , generari oe nascia principibus, fortuitum,nee ultra aetamatum Adoptandi iudicium inte,

grum, oesi uelis eligere, consensu monstratum.

529쪽

Sit ante oculos Nero, quem longa Caesarum se. rie tumentem non vindex cum inermi prouinseia, aut ego cum una legione, θdfua immaniat, , sua luxuria ceruicibus publicis depulere. Neq; erat adhuc damnati principis exemplum. Nos besto ab aseimantibus asciti, cum iuuidia quamuis egregii erimu3. Ne tamen territus fueris, si dua legiones in hoc concussi orbis motu nondum quiescui. Ne ipse quide ad securas res accepi σ audita adoptione, des iam uiderim nex, qui Odnuc mihi uitu obiicitur. Nero a pessimo quoque semper desiderabitur: mihi ae tibi prouidendum est, ne eι iam a bonis desideretur. Μ onere diutius neque temporis huius, impletum es omne consilium si te bene eluti Vtioiissimus quidem ae breuissimu4 bonarum malarumq; reru delectus, cogitare quid aut nolueris sub alio principe,aut uolueris. Neque enim hic ut in caeteris gentibus qua regnantur,certa dominorum domus, γ caeteri frui: sed imperaturus es hominibus, qui nec totam seruitutem pati possunt,nee totam libertatem. Et Galba quidem hac ae talia tanquam trincipem faceret, cateri tanquam cum facto loquebantur. P sonem feruui patim intuentibus, oe coiectis in eum omniu oculis nullum turbati, aut exultatis animi motum prodidisse. sermo erga patre imperatores reuerem, de se moderatus,

nihil in uultu habitui: mutatu,quasi imperare

530쪽

ANNALIUM LIB. XVII. yas posset magis quam uestet. Consultatu iude, pro rostris, as msenatu, an in castris adoptio nῶcuo paretur. Iri in castra placuit. bonorifici, id militibus fore, quori fauore ut largitione γ' ambitu male acquiri, ita per bonas aries haut pernendum. Circibieterat interim palatii publica expectatio magiis siecreti impatiens, male coercitam fama supprimentes augebant. Quartum idus Ianu. fedsi imbribus die, tonitrua Iulguris,o' coelestes minae ultra sollisi turbauerant. Obseruatum id antiquitus comitiis diri medis, non terruit Galbam quo minus in castra pergeret, conleptorem talium ut fortuitoriιseis qua fato manent, quamuis ignificat non uis tantur. Apud sequentem militum coucionem imperatoria breuitate, adoptari a se Pionem more diui Augusti, Geplo militari, quo uir uiril legeret,pronsistat: aene dissimulata sed tio in maius crederetur, ultro asseuerat, quarta

in duodevicesimam legiones paucis seditionis

autoribus non ultra uerba ac uoces errasse,

breui in uscio ore. Nee usisi orationi aut leno cinium additum aut pretiis. Tribuni tamen ceturiones s proximi militum gratabsidi respondent. per caeteros maestitia acsilentium,tanquam Uurpatam etiam in pace donatiui nocessitatem, bella perdissisient. Contiat potuisseeouciliari animos quantulacunque parci senisbber ablate. Nocuit antiquus rigor, γ' nimiai L seuer