P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

551쪽

P. CORNELII TACITI

prioribu seruis humili sepultura in priuatistius

hortis contexit. Caput per lixu caloneis suffimum, laceratumque ante Patrobis tumulum libertus is Neronis punitus a Galba fucrat

posZera demum die repertum, oe cremato iam corpori admisum est. Hunc exitum habuit ser. Galba ιν ιbus G septuaginta annis quinquo principes prospera fortuna emensus , Gr alieno imperio fi licior quam suo. Vetus in semilia nobilito, magnae opes, ipsi medium ingenium, magis extra uitia quam cum uirtutibus. Famae nec incuriosus, nec uendicator. Pecunsa aliena non

vletens, sua parcus, publica auarus. A mico-ν um libertorumq; ubi in bonos incid siet inere

trahensione patiens: si mali forent,uis ad cul

pam ignarus. Sed claritas natalium metus temporiι obtentui, ut quod siegnitia erat, apte tia uocaretur. Dum uigebat alas, militari laude apud Germaniassoruit. Proconsul Aficam moderate, iamsenior citeriorem Hispaniam plari iustitia continuit. Maior trinato usus,dum triuatus fuit, omnium consensu capax imperis,ns imperasset. Trepidam urbem aesimul atrocitatem recetis sceleris simul ueteres Otho nis mores pauentem, nouus insuper de Vitelsiouuntius exterruit, ante cari Galba suppressus, ni tantum seuperioru Germania exercitum δε- scisse crederetur. TAm duos omni si mεν tabum

impudicitia, ignauia, luxuria deterrimos, uetae

552쪽

ANNAL 1vM LIB. XVII. FILud partiendum imperium fataliter electos, non sena tuis modo σ eques,quA aliqua pars γ cu Hu Reip. sed uulgus quoque palam mori ere. Nec iam 'recentia Ruae diacis exempla , sed repetitabestorum ciuiliu memoria, ea tam roties suis ciuibus Arbcm uastitatem Italiae, direptiones pio uinciarum, Pharsadiam, Philippos Perusiam

ac Mutinam nota publicarum cladium nsmina loquebantur. Prope euerjum orbem etia cum de principatu inter bonos certaretur. Sed mansi e

C. I*lio, mansisse C aesare Aratisis uictore operium: mansuram ' θse sub Pompeio BrGtos

Remp. Nunc pro Othone an pro Vitellio inseminpla ituros' Vtras: impias preces, utraque det eo flanda uota, inter duos, quorum bello solum id scires, deteriore fore qui uicisset. Erant qui Vespasianu arma Orientis auguraretur. Et ut . - potior utros Vespasilanin ita bellum aliud atqualias clades horrebant. Et ambigua de Vesta-

sano fama: Ρωγs omnium antest principum,

in melius mutatuo est. Nunc initia causa s mo ius vitediani repediam. Caeso cum omnibus copiis Iulo Viridice, ferox praeda gloriaq; exerci- . rus, ut cui sine labore ae periculo, ditissimi belli

nictoria euenisset, expeditionem m aciem, ramia quam stipendia malebat : dius insutiluo- faminasperam militiam toleraverat, ingenio loci coelisinseveritate disciplinae, quam in pa re inexorabilem discordia civium resoluunt pa ratis

553쪽

IIa P. CORNELI.r TACITI ratis utrinq; corruptoribus, m perfidia impunita, uiri, arma, equi, ad usum G ad decum supererant. Sed ante bellum,centurio tantia μώturma 1; nouerant, exercitus finibus prouinciae rum discernebantur. Tum aduersus vindicem contra dia legiones,st Gallias experta, qua rere rursus arma, noua3s discordiad: nec scios ut olimsed bοRes oe uiolos uocabant. Nec deesrat pars G assiarum qua Rhenum accolit, ea sedem partes secuta,ac tum acerrima intaga ιν maduersus Galbianos. Hoc enim nomen fastidiis Vindice indiderant. Igiι ur Sequanis Heduis

ae deinde prρut opulentia ciuitatιbus erat, νnfensi, expugnationes urbium,populat/ones atrorum, raptus penatium hauserunt animosecum dum auaritιam γ arrogantiam pracipua uaolidiorum uitia , contumacia Gallorum iri tati,

qui remisiam sibi a Galba quartam tributorum partem, oe publice ianatos in ignominiam mercitus raciabant. Accsιt castide uulgatum, . temere creditum, decumar legiones, prom- is mum quenque centurionum dimitti. undισque atroces nunt sinistria ex urbe fama infenosa Lugdune is colonia , γ' pertinaci pro, Ne rone side secunda rumoribu3. yed plurima adfingendu credendum, materies in ipsis eaῆbH, odio, tu, ubi uiresseas respexerant,securitate. Sub ipsas seuperioris anni Calen. Decem. Aulus vitellisse inferiorem Germaniam ingres

554쪽

ANNALIUM LIB. XVi L 313 Ius, berna legionum cum cura adierat .redit, pler ψs ordines, remisia ignominia,alleuata nota plura ambitione, quaedam iudicio in quibu/Forom auaritia Fontei Capitonis, adimendis assignandisue militιa ordinibus ιntegre mu tauerat. . Nec consularis legati mensura ,sed in maius omnia accipiebantur. Et vitellius apud seueros humilis. Ita coviitatem bonitatem j. Duentes uocabant, quod sine modo,sine iudicio donaret sua, largiretur aliena. Simul auillatet

imperandi ipsa uitia pro uirtutibus inropretabantur. Multi in utroque exercitu scut modesti quietis,ita malis' 'enui. Elorofusa cupidine, insigni temeritate legati legionum, A. Caci na, Fabius Valens: e quibus valens infensus

Galbae, tanquam detecta a st virginii cunflatione, oppressa Capitonis consilia ingrate tuli FΡt,instigare vitelbu,ardorem militia Uentans. Ipsum celebri ubis fama nullam in Flacco Orodeonio moram,a re Britannia,secutura Gersmanorum auxιlia, malestas prouιncia/,precam

rium seni imperium, γε breui transiturum: pander et modo sinum,m uenienti fortuna occurreret. Merito. dubitasse virgini si equemi famis

lia, ignoto patre: impare si recepisset imperisi,

tutum si recusasset. Vitellio tres patris consulatus, cesuram, esilegium Caesaros, imponere iam pridem imperatoris dignationῆ auferre pri nati securitatem. Quatieb-tur his sisne inge M s nium,

555쪽

mum, ut concupiseeret magis quamsperarct. At in superiore Germania Caecinna decora ivirata, corpore ingens, innimi immodicus, cito sermone ereela incessu ,su ita militum allexerat. Uunc

iuuenem Galba quaHorem in Baetica impigre in partes suas transgresum, legioni praeposuit

Nox compertum publicam pecuniam auertio, ut peculatore sagitari iussit. Caecinna aegre passis , misere cuneia, σ priuata uulnera Reip. malis operire statuit. Nec deerant in exercitu femina discordiae , quod bello aduersius Vina dicem uniuersus assuerat, nee nisi occiso Nerave trans itus in Galbam, atq; in eo ipso sacramento uexistis inferioris Germania praeuentus erat.

Et Tieuiri ac Lingones quasq; ab M ciuitates atrocibus edictis, aut damnosinium Galba perculerat , bernis legisnum propius mi sientur. Vnde seditiva colloquia, inter paganos corruptior miles, tu Virginium fauor cuicunq aias profuturus. Miserat ciuitas Lingonum uetere instituto dona legionibin, dextras hospitii insigne. Legati eorsi in silualorem muri tittiamscompositi, er principia, per contubernia, modis

suas iniuri- , modo ciuitatum uicinarum ρνα- mia, cr ubi prouis militum animis accipiebantur,ipsim exercitus pericula γ columebra con querentes, arcendebant animos. Nee procul l altione aberant, eum Hordeonius Flaccus abi

556쪽

ANNALIUM LIB. XVII. Ossiastri, excedere iubet.inde atrox rumor,afiromantibu, plerisq; interfectos. ac ni sibi consulerent, re ut acerrimi militύ praesentia conoquefit,per tenebras inscitiam caeteroru occiderentur. Obibinguntur inter se tacito foedere legiones. Ascis itur auxiliorum miles, primo suspectus, tanqua circuiatis cohortibus, alus,

impetus in legiones pararetur mox ea de acrιus uolens,faciliore inter malos consensu ad bessu, quam in pace ad concordiam inferioris tamen Germaniae legionessolenni Kal. Ianuasacra mento pro Galba adactae, multa cunctatione, raris primoru ordinum uocibus catem sileuιio,proximi cuius; audacia expectantes, insita

mortalibus natura propere sequi, qua piget ius choare. Sed ipsis legionibus inerat Auersitas auimorum:primani quintanis turbidi,adeo ut quidasaxa in Galbae imagines iecerint: quindecima ac sextadecima legiones nihil ulrea femitum m minis ausa, initium erumpendi circunsie labant. At in superiori exercitu, quia1 σω ac duodevicesima legiones iisdem bernis

tendentes , ipsio Kalena. Ianua. die dirumpura imagines Galba, quarta legio promptim, Δο-- deuicesima cunctanter. Μox consensω, ac ne reo uerentiam imperii ex utre uiderentur in s. P. R.obliterata iam nomina ,sacramenta aduoacabat, nullo texatorsi tribunorumve pro Galba nitet quibusda,ut in ιumultu,notabιbus tur-

557쪽

1s6 P. CORNE LI 1 TACITIbantibus. Non tamen quisqua in modi; concio-nu, ast suggesu locutus. nes enim erat adhue cur Imputaretur. Spectator tiagitii Hordeonius Flaccus costaru legatus aderat ἰ non copescere

ruentes,uo retinere dubios, nou cohortari bonos

ausu oed segnis,pauidus, socordia innocens.

Quatuor centuriones duodevicesima legionis, Nonιus Receptus , Donatius valens, Romilius Narcellus, Calpurnius Repentinus, cum protes gerent Galba imagines, impetu militi; abreptiuintas. Nec cuiqua ultra fides, aut memoria

prioris sacra tised quod ιn seeditionibus accidi, unde plures erat, omnes fuere. Nocteiqua Kal. Ianu. secuta .es, colouiam Agrippine em uilifer quarta legionis epulanti vitellio nutiat, quarta duodevicesima legiones,proiectis Galba imaginibus insenatu pop. Ko.

uerba surasse. Idsecramentu inane visum. Occupari nutate fortunam, oe offerrε princ peplacuit. Mi' a Vitellio ad legiones legatos j, qui desciuisse a Galba severior em exercitum numtiarent, proinde aut bessandum aduersus desciscentes,aut si concordia G pax placeat, faciendum imperatorem γε minore discrimine Fumi principe quam quaeri. Proxima legionis prima laberna erant, promptissimvi e legatis Fasbius Valens. Is die posero coloniam Agrippion sem cum equitibin legionis,auxiliariorum, inarsus,imperatorem vitellium consalutauit., secu

558쪽

ANNALIUM OB XVI I. . 117 secuta ingeti certamine eiusde prouincia legiones:o superior exercitu peciosiissenatus populiq: Romani nominibus relιAM, III. Non. Ian. vitellio accestit,scires issu priore biduo non leones Remp. fuisse,ardorem exercituum Atrihpinenses, Treviri, Lingones aequabant, auxιlia, equos,arma,pecunias offerentes, ut guris corpore , opitas, ingemo ualidus. Nec principes modo coloniarum autVastroru, quibm praeneutia ex affluenti, ' parta uictoria magnaespes: sed manipuli quos, grIarim miles uiatica sua, oe balteos, phalera q: insigilia armorum argento : decora, loco pecunia tradebat, insiluctu, impetu, auaritia. Ititur laudata militum alacritate vitellius, minisὶ eri a principatus ire libertos agi solita, in equites Romanos disponit. Vacationes centurionibus exuo numerat. Saeuitia militum toro p ad poenam exposcentium saepius approbat, ari simulatione uinculorusius Datur. Pompeius Propinquus

procurator Belgica flatim interfectus. Iulium Burdone Germanica classis praefectu afusub.

traxit. Exarserat in eum iracundia exercitus, tanqua crimen ac mox insidiis Fonteio Capitonis, uxisset:grata erat memoria Cayitonis,eta ud saeuientes occidere palam . ignoscere non

nisi fallendo Iicebat. Ita tu cus3odia habitus: post uictoriam demum,stratis iam militum odi's, dimisius est. Interim ut piaculo obiicitur

559쪽

. 'P. CORNELII π Acet Treenturio Crispinus, qui se languine Capitonis

cruentauerat: eos γ ρολlausibus manifessor, punienti uilior fuit. Iulius deinde Ciruilis periculo exemptus,praepotens inter Batavos, ne supplicio eius ferox gens alienaretur. E t erat in ciuitate Lingonum octo Batavoruris cohorstes,quartadecima legionis auxilia, tum disioris dia temporum a legisne Heresa , prout inclis

nassent raude momentum sociae, aut aduersae. Nouium , Donatium, Romilium, Calpurnium,

centuriones, de quibus sivia retulimus, occidi iussit, damnatos fidei crimine, traui Fimo inter descissentes. Accessere partibus Valerius Asiaticus Belgica prouinciae letatus, quem mox Vitellius generum adstiuit: γ Iimius Blaesius Lugdunensis Gallia rector, cum Italica legione, ala Taurina, Lugduni tendentibus. Nec in Rhaticis copiis mora quo minus satim adsisterentur. Ne tu Britannia quide dubitatu. Praerae Trebellius Maximus.per auaritia ac serdes cote tus exercitui, inusim,. A eis cedebat odiu rim Rositus Caelius legatus uicesimae letionis olim discors,std occasione eiu ilisi armoru atrocius proruperat. Trebellius seditione

cofusum ordine disciplinae Caelio spoliatas ea

nopes laetiones Caelius Trebellio obiectabat, cuinterim foedis legatoris certaminibus modestiaeeerritus corrupta, eos dissordiae uentum, ut auxiliarium quoque militum conuiciis protuν

560쪽

ANNALIUM LIB. XVI Lbantibus, γ' aggregantibu sse Caelio cohortiabus alisqdesertus Trebellius ad Vitellium perfugerit. Quies prouincia, quanquam remoto consulari, mansit. Rexere legati legionum, res iure, Caelius audendo potentior. Adiun Io Britannico exercitu, ingens uiribus opibusque vitellius, duos duces, duo itinera bello detanauit. Fabius Valens assicero,uel si abnueret; uassare Galbas, oe Cotianis Alpibus Italiam irrum ere: Cachina propiore ιrasitu, Poeninis tu, gi, digredi iustus. Valenti inferioris exercitus electicum Aquila quinta legionis, γε cohortiabus alus ad x L. millia armatoru data.X XX. millia Caecinna e superiore Germania duce, bat, quoi si robur lexio una prima uicesima fuit.addita utris Germanoru auxilia, e quib' Vitellius suas quos copias suppleuit, tota mole belli siecuturus. Μira inter exercitum imperatorems diuersitas. Instare mile=,arma posiere, dum Galliae trepident, dum Hilpania cunctet tur. non obsare eme, neg: ignava pacis mois ras inuasdam Italiam,occupanda urbem. nia

hii iis disio, diis eluilibus festinatione tuti', ubi facto magis quam cosusto opus esset. Torpebat Vitellius, oe fortunam principatus inerti tuae. ae prs ditis epulis praeseumebat, medio die temu,

lentus, sagina grauis: cum tamen ardor Ouis militum ultro ducis munia im libat, ut si adesset imperator, o frenuis uti ignauis spem

metum