장음표시 사용
1081쪽
strissimae eloquentiae, ut immortalitati egregia tam bellicosi Principis gesta tradas. Sane praeclara Regum facinora, nisi optimorum, hoc est tui similium immortales calamos nanciscantur, interis eunt ac in ipso ortu moriuntur. Nune epistolas expecto & tuo & publico nomine scriptas; eas praecipue, quas dum Regiae Cancellariae summa cum potestate praeesses, composuisti; in iisdem enim tum clarissimi ingenii tui, .lumrerum sub Sigismundo Tettio Rege gloriosissime gestarum imaginem contemplabor, meaque scripta ad eorum normam examinabo. Neque enim lucubrationibus meis eas laudes tribuere audeo, quas tua Dominatio Illustrissima in easdem liberalissme congessit, licet hunc fructum a tua commendatione retulisse me fateor, quod cum sapientissimum judicium tuum improbare non possim, de iis haud timide sentiam. Qui vero deinceps rerum status, tum ad bellum, tum ad pacem spectan tium in hae tanta locorum distantia sequetur, Tua Dominatio Illustrissima pro singulari siua humanitate , quaeso, significet. Interea Deum oratabo , ut invictissimum Regem vestrum quotidia magis provehat, eamque mentem caeteris Regibus impertiat, ut exemplum illius imitantes, ad rem Christianam firmandam & ad hostes illius comis pescendos, animum adliciant et eundemque Dein εiam etiam atque etiam obsecrabo, ut Tuam Dominationem Illustrissimam quam diutissime sosputet. Romae Idibus Iulii Anno Io q.
1082쪽
Pucensis, ad GUIDONEM CARDINAELEM BENTI VOL U M, quibinnysi, Regeis, confectosumma eum laude bello Mosopitieo,' qπλtidie expHtari, eum Hro intra Walathia limites novam paranda gloria occasionem operiri , num
Guidoni Cardinali Eentivolo, Stanis laus
Lubienski Episcopus Plocensis.
Consecto bello Moschovitico . paceque peris
petua eum ea gente, cum qua & Majores No- .stri per aliquot secula, & Nos ancipita eventu, diu armis deeertavimus, constituta, redeuntem Serenissimum Regem Nostrum magno desiderio expeisinamus ; visuri mox victorem & domitorem las per Λsiam & Europam diffusi Septemtrionis, e . osculaturi illam dexteram, quae in Mosthouia non solum Moschos, sed omnes qui in exitium nominis Poloni conspiraverant, . Anglos, Gallos, sue eos & Hollandos, Mosel vixarum aere auctor tos; &crudelissimi inNos odii sotius, prope uno ictu concidit, & leges deditioni asceptam coegit. Feliciorem hujus belli eventum vix Optare potu mus: minus quam antra uniu anni decursui exercitus hostilis ingens. vel eaede rei famae p. tiit, soluta Smolenses obsidione, longe lateque pervastata Moschovia. amsissimis Provinciis ac ditionibus recuperatis, & cum hoste perpetua paKta constituta, &usne amplius cum hostibus No- . ' stris
1083쪽
M stris in perniciem Reipublicae Polonae conspirare ipossit, nova serma foederis oblitictus est. Hoc , tantum opus tam brevi tempore confici posse nemo speraverat, nisi nobis auxilium venisset ex aliscito, quod sane Nobis adfuisse gratis animis profitemur, desii premo numini tantum beneficium acisceptum ferimus. Serenissimus Rex Noster hujus belli Dux & auctor, idemque tanti parti d coris sine socio assertor, dici & aestimari debet. Ipse primus erat ad capessendum, ad stringenda in hostem arma, ad objiciendum Regium caput hostium telis, postremus ad capiendam quietem, ad indulgendum aliquid valetudini suae, quam simul cum sanguine Patriae impendere paratum se esse sepius ostendit. Nunc Wictor jam redit longe majus & perieulosius gesturus bellum, cum
Turcarum Imperator Orientis universas vires finibus Nostris admoveat: Serenissimus quidem
Rea Comitia Regni, quae sine illo obiri non possunt, prius expedire cogitat, interim tamen magnam partem exercitus, qui in Molchovia stipendia metuerat, contra hostemJChristiani no- minis vertit : quanquam veremur, ne hostis e Ieritate sua haec subsidia ex Moschoria venientia praeveniati speramus tamen, multum super . bo illius animo decessurum, posteaquam intellexerit Regiam Majestatem felicitet consecto bello Moschovitico . intra fines Regni esse. Nec . desunt, qui in tanto periculo gratuitam militiam professi, integris in eam rem proseis patrimoniis, justo exercitu, Duce Stanislao Konte olfhio,stprimo copiarum Regni, ut hic.vocanu, Capi- Rrr 3 tanto,
1084쪽
tineo, hosti sese opponere parati, ejusque ta dare conatus, donec ex toto Regno submissa subsidia periclitanti Patriae ferant opem. Sed haec Omma in manu Dei sunt, cujus permissu saepe in discrimen Nos adduci, semper tamen singulari ope ipsius nos ab interita vindicari ultro agnoscimus. Sed quid deinceps contigerit Eminentiae Vestrae significare non gravabor, si modo intellexero, hoc genus ossicii mei illi non ingratum esse. Humillima mea obsequia & submissam servitutem Eminentiae Vestrae defero. Pultoviae i6. Cal. Julii Anno I 6 4
Guido Cardinalis Bentivolus, stanista o
Tuae mihi literae & quid invicta Polanorum
Natio armis id temporis possit, de quid ingenio. declararunt: neque enim minus potentissimi Regis virtux in tuae eloquentiae, quam in militarium gladiorum, splendore collucet. Videra in septemtrionali isto Christiani Orbis confinio ad bellum omnia esse inclinata , sed non propterea animis despondendum eta, L cum extremum hoc latus aegide adamantina, enseque coelesti, hoc est invictissimo Rege spectemus armatum. Ne
1085쪽
eto Regi terrorem incutere potuerunt, qui olim adolescens, neque adhuc sceptri potitus Innume ras Ottomannorum acies cum ipso Imperatore perterresecto i* turpissimam fugam conjecit, de alias bellicosissimo hoc heroe copias Domini ducente Poloniae nives Asiaticorum sanguine tepuerunt, interque fiigidi istius axis rigorem,orientis a mali populi flammae extinctae coneiderent. Quam-ah0ς xςmpore ulterius spem Nostram protenise debeamus i sese enim admirabilem adeo Nu- iis divini potentia in Germania ostendit, ut existimemus in Poloniam quoque tam laeta felicitatis auspicia extendi: Iam enim sub Nortingauno praelio numerosus Mecorum exercitus profligatus est, quam perniciosissima Hydra, quae omnia devoratura videbatur, alterum caput amisit. Quid amplius restat, nisi ut penitus exscindatur, ac demum conjunctis viribus Catholici Principes ammorum tempestatem in communem omnium hostem convertanti id ita laturum confidimus optamusque. Sed interea, ut imminentia pericula amoveantur, precibus apud Deum sedulo agendum est, ac obsecrationibus impetrandum, ut Serenissimus Polonorum Rex non solum hostilibus viribus resistat, sed etiam recuperet, ae imperio suo adjungat ea, quae Regiae Coronae immanissimae gentes ademerunt. Deus immittat hanc me tem Principibus ac populis, ut ad barbaricam audaciam, quae cedentibus instat, instantibus cedere consuevit, fiangendam eonspirent.DOminationem tuam Illusissimam Deus diutissime servet incolumem. Romae calendis Octobris Λnno I 6s . in
1086쪽
. ' urbanus Papa VI l. VEnerabilis Frater salutem de benedictionem
Apostolicam. Quod Fraternitas Tua, Biblia sacra in Polonicam linguam ab Haereticis conversa,& Anno i 6 3. in Andreaem Aldi ossicina, Gedani, impressa, edidis vetuit legere, rem praestitit sedulo ιχ constanti animarum pastore dignissimam. εο nostrae, ac bonorum opinioni, quae jam pridem apud omnes percrebuit, egregie sitisfecit. Gaudemus eam ob rem pluribus nominibus, inter quae illud postremum non est, quod caeteri Episcopi, quia bus assidua eusti Catholiere fidei hostibus est concertatio, tam praeclaro Fraternitatis Tuae exempla excitati atque erecti, quae muneris sitierunt, fidentius ae seritus adversus illos obire non perrime scent. Ita divina Clementia Tuos atque eorum conatus ad felleem exirem perducat, & hoc pr meritum: uberi sitorum donorum collatione, reis muneretur. Fraternitati Tuae e peramanter ben dicimus. Datum Romae apud S. Mariam Malorem, sub annulo piseatoris die et . Iulii 163 . An no Pontificatus nostri II. Franciscus Herrera. a ters.
1087쪽
Venerabili Fratri IOANNI, Archiepiscopo Gnesinensi &c. ', α
Turcam ad solam adpentantis Uladulat IV. sm. mam fluctuare s incertum consilii ha rae, num ambiguo marte decertare, aut ais pacatiora redira media consultius sit, resenset, /0 . i
Gvidoni Cardinati Bentivolo, Sinnista Lubiensi i Episcopus Plocensis. 1
SI quod unquam tempus fuit ad refraenandos coia
natus frangendamque Turcicam potentiam Opportunum, hoc illud nunc est, cum tantarum viri. υm Tyrannus tantis in campum productis copiis, tanto bellico instructus apparatu, ad famam solum venientis Serenissimi Regis Nostri haeret, & incertus consilii, quod suscepturus sit, ferocem antimum metu perstrictum ad pacis studium flectit. Si prisci illi Heroes Europaei, quos pietas & religionis Christianae asserendae amor, ad exscindendam pestem istam Mahometicam saepius armare consueve .rat, viverent, haud dubio non paterentur tam prae Claram rei gerendae occasionem sibi eripi. Gallia Olim talium virorum ferax & tantae laudis cupida, aeternum sibi nomen felicissimis contra Christiani Nominis hostes expeditionibus paraverat ; nunc R r r i viden-
1088쪽
videntur omnes Christiani Principes velle unius Regni Polomae pericuIo experiri, quantum Turcarum Imperator armis possit ; quasi vero Nobis pereuntibus, caeteris salutis & incolumitatis aliqua spes af fulgeret. Itaque nullus nobis imputaverit, si cum
nemo Christianorum principum socialia Nobiscum jungit arma, si, quod magis deplorandum est, Christiani a Christianis oppugnamur, si quorumdam persuasione ad invadendos Nos Turca ipse ac eenditur, si denique nemo ex Regibus Christianigie commovet, nos quoque rebus Nostris aliter consulere cogamur. Hoc ipso anno arma Nobis paranda sunt, quae Suecis opponamus, cum quibus pactae eunt induciae, nec spes est prorogandae Pacis, namque fastu haeretico tumens is hostis, iridignas dignitate Regia & Regno poscit conditiones. Interim dispicimus , quis moti eontra Nos Orientis eventus erit: Nam utrum sincere is hostis pacem offerat, an vero longioribus induciis bellum nobis facere cogitet, ut fatiget,non immerito ambigitur. Is Serenissimus Rex obviam imminenti periculo,uict Temque Septentrionis se duce exercitum ducit in hostem, cum alias tum praeterito autumno suis auspiciis a Stanislao Noaiecpolio, supremo EXercitumum Regni praesecto,viro tuendae Patriae nato,repressum & a finibus Regni gloriose sertiterque reis ctum. Etenim bellum, quod prosequitur, anno superiore coepit, sive aere Mosch ovilico conductus, ad avertendum inde illatum a Serenissimo Rege bellum; sive immani illa, qua majores ejus arserunt regnandi incensiis cupiditate, quam post o cupatam Asiam, Λfricam & florentissimam Euro- PM
1089쪽
PROCERUM EUROPAE. re pae partem huc sepius prolatandi Imperii cause, sed flustra Dei bonita6e,vertit. Inde Nobis crebra cum illo pro Deo de religione bella hactenus sine
quovis aliorum Ρrincipum, solo coelesti auxilio, gesta, quod Deus Nobis continuare velit, uti eum toto corde oramus. Sed ego privatis rebus diam ror gravissimas cogitationes Eminentiae Vestraeusisto igitur calamum, Deum precatus, ut Eminenditiam Vestram diu servet incolumem. Cui humilissimam meam servitutem perpetuo nexu addisco consecroque. Variaviae q. Nonas Septembris
Gvido Cardinalis Bentivolus, Stanislaci Lubienski Episcopo Plocensi.
TAnta est invictissimi Regis Poloniae virtus atmque felicitas, ut vel sola ipsius in hostem venientis fama innumerae immanissimi Tyranni copiri motu perstrictae haereant, atque ab intentatis mi Ris ad inexpectata paeis consilia deflectant. Sci' licet palam hinc est, quid conjunctae Catholicorum Principum vires ad conterendum teterrimae belluae potentiam valerent, si vel unius Regis, quique pia' siluae habet non in ipsis Christianae ditionis pra cordiis
1090쪽
Iooψ LITERAE N in ' Η cordiis, sed finibus Regnum, eximium robur tan tum poteli, ut terrorem illis incutiat, qui paulo ante universiam perterrefacile posse videbantur. Sapientissimo proinde consilio Invictissimum He- iroem, Vladislaum Quartum in extremis Catholici Orbis finibus collocavit Deus, nimirum ut fidum fortemque excubitorem illum ejus Regni haberet , hi cujus unius incolumitate universae Christianae Reipublicae salus consistit. Mirabunda se licet Ostentet Ottomannica potentia, ingentibus Tarta rorum agminibus succincta adjungant sese illiTrana sylvanicae, Moldaricae & Valachicae copiae, con spiret cum Machometica rabie armatus Haereticorum furor, animo propterea sortissimus Rex non eadet; qui fugare, non fugere Turcas ab ineunte
aetate didicit, quique insitis expeditionibus omnia non tam politia quam prudentia, quam sacris legibus ac vera religione definit: Hac Magistra Duceque Constantinos ac Theodosios maximus iste bellator, non minus victoriis, quam pietate in se renoVabit, quos prosperis successibus innumerisque victoriis Exercituum Dominus beavit; sed ne longior sim, Tuae Dominationis Ilustrissimae literae admonent, quae cum clarissimis verborum sententiarumque luminibus exornatae, mirifice omnium animos oblectare possint, modeste tamen ve
rentur, ne mihi legenti molestiam afferant. Quod reliquum est tanto Regi ad coepta strenue promo venda vires a Deo precor, Tuaeque Dominationi Illustrissimae diuturnam incolumitatem. Datum Romae i2. Calend. Novembr. Anno I63 .