장음표시 사용
321쪽
98 Quarta Temporis Periodus. 99
Ver i. Carpit autem ad caret mi se a. anno
Zio, ipse eso. regni Salomonis se per Ipra i , ad cari . fundata bi domiti Domini in
SECUNDUM QUOD HABETUR IN HEBRAEO
N mameratione pr ceden- A l aist in -τ ionisti , textus Hebraeus, Paraphrata Chaldaica, &communiores codices septuaginta, conuenisi ac prorsus cum Editione Vulgata . Meum Latina S. Hiem armi super Hubraeo. in ea autem diiseri translatio Interpret. Sept. 1 . Quod nonni hi codices eorum Ios 1 ubi Vul; &reliquae habent ver . pK u-i qui natu Hi tu deserto. γ s. 6 per o. lannos itineris latist me solitin inu incircumcisu fure , loco o. liabuerunt i. Sic enim locum lillum resert S. Augustinus vel aut or q
i i. Quod alii etiam eorum codices , lu- etc. ix. vri Vulg. de reliquae habent, verici i. t C hialon Za isenori , O iudica- luit irruet i annu i non habuerunt annos quibus Allialon uidicauit. Tales enim codices habuit Eusebitis in Chron. cisin nullos ei tribuit annos. Quod etiam Mail sani notauit, prout rctuli us 7.l iri. Quod alii etiam eorum codices 3.
diorum Uraesti to distari coepit domus Domini: babent o. Sic notat serarius c5menta in libros Reg. impressi. Lugduni in lsol. an. i618. in illum locum s. Reg. 6. pag. la: .fin. habete Sept. Interpr. Prout eos, inquit , non tantii in Germani ediderunt, sedi Romani etiam correxerunt, α citat sulputius . ias quem A ubi de Salomone, sequitur Oecumenius, licet eum ipsius interpres memoria lapsum in margine annotet. si e Serarius.Vbi etiam cum notat apud Glycam parte a. tribui Periodo huic, nos 3 o. hoe forsitan ideo factum potest dici, quod Glycas codices Sept. Interpta habuerit, in quibus tot solum repererit. iv. Quod est j etiam eorum codices i. Reg. . ubi Vulg. ω reliquae bent de Heli. vers. 18. Ethsiiudicavit Ista j o. annis loco o. habuerunt, Ec etiamnum habent tantum , ao. Tales enim habuit Eusebius in Chron. cum ro. tantum annos ei tribuit .sic habere quosdam notat Genebrardus in Hel euan. 3o26. pag. ioi. Sic denique notat Tomi ellus m. α'oo. num. i. quosdam
322쪽
sor Quarta Temporis periodus s. 3 3
Ex alia autem parte, videntur tribuendibule Periodo minus inso annis. Nam translatio sep t. Interpr prout , inquit seratius ibidem , cos non tantum Germani ediderunt,l sed Romani etiam correxerunt 3ccitat sul-l pii tui, cosque in Act. 7. ubi de Salomone, i sequitur Oecumenius, licet eum ipsius in-l terpres memoria lapsum in margine no i tet, habet 4 o. Glycas denique pari. 1.33o. Haec omnia videntur arguere, numerum illum 485. habitum 3. Rce 6. versi. in Vulg. alii que Editionibus ruisse cor
illum generalem annorum so. cise incertum M corruptum.
Ita seuerus sulpitius in Epirom. ex parte Melchior Canus lib. 1i. de loci TIeolog. cap. 3. ad arg. 12. contendens sus a dispuatatione, vel textum illum 3. Reg. 6. ver i. fuisse vitio scriptorum immutatum: vel illius libri aut horem non curasse ibi prim re verum numelum annorum,qui fluxerunt ab Exitu de Agypto ad initium aedificationis templi. sed de industria computasse tantum in illa summa go. annos iudicum & re. pum, relictis interregnorum Seu seruitutum, de amictionum populi,temporibus. Ita deserarius suprὶὶ pag. za'. med. i
PROBAT Hanc Sententiam sera - rius tribus argumentis retitis ex dicti, sub l
i undamento diis liatis : sed infirmis , de lparium exanimatis; unde visum est, ea non i Iut iusius M solide mimis habentur apud icum, sed breuiter tantum adducere. l. nia ltitur solo textu Graeco Ast. 13. II. nititur hac ratione, quis d si numerus hic 8 o. retineatur , aliae scripturae non . recte tradiderint annos seruitutum seorsim qui conii. cim it s. nititur a boritate Graecorii, de Latinorum qui supra discesserunt ab isto numero 8o. quorum aliqui recentiores, non dubitarunt dicere locum illum ei ae vitiosum.
TIA M, Faciunt regulae superius traditae, ex s. Aug. siue canone Si ad Icripturo'. s. nostros. N ex Concit. Trident. ac De clarationibus eius, a. M 3. In singulari aut econtra partem posti mam di suctibilis Me chio Cani, Facit, viod Scriptura sacra pondoceat solummodo go. annis poste e
sonem ex aegypto, fundatum Lisse templum , quod nihilominiis si vel solummodo dixisset, adhuc plusquam si icienter loquuta fuisset: sed etiam proserat, anno quia m est imo octu simo , quod adeo piae sum est, ut clam vo uetit per hoc in icare templum fuisse fundatum etiam intra quadringentesimum octogcii multi annum ab exitu de AEgypto, nullus reuet locus ad cxi ponendum alio modo huiusmodi textum. itaque non immerito Genebrat diis in Iosue, scii anno et 17. pag. 3 i. fin. aliique policum, Sulpitui in arguunt arguetcnt ec alios j xemeritatis. Nec obstat praetendi codiceas a. l cros quandoque subiici vitiis librariorum: prout actum fuit cod. s. s. agetur α I. 7s II. SENTENTIA. de veta. dicit,l Numerum illum annorum ῖ o. esse certum
Ita Hebraei magno consensu apud G
nebr. loco citato: ubi de notatur S. Aunlib. i8. citi. Ita omnes reliqui, tam catholici, qua in non catholici: quorum nomina hoc loco recensete non est opus. E recentioribus x catholicis videatur Salianu3 to. 3.
tiae, aliae non sunt, quam illaena et quibus re sutata est sententia praecedens : praesertim autem a Concilio Trident. dc Declarationi bus eius.
bus omninis textibus ac versionibus, Vulg. Hebr. Chald. Lat. s. Hieron. ς deniqtie Graecis communissimis. Qii si forsan repertum suit aliter in quibusdam codicibus
Graecis: certe conuincit omnis aequa ratio,
potius ipsos fuisse vel casu vitiatos, vel sententiae alicuius particularis de industria ac
supra. num. 6. dicem caranc sentem iam existim indam esse pertinere ad fidei tetigi ni quo quaestionem. Omnium cnim Docto rum consensum Cano docente facere rem de fide , cum ea sit Ecclesiae vox, quae oret omnium Doctorii in eius audiatur. Vniuersos autem author Latinos, Graecos, de Hel brat eos, eodem Cano satente in hanes en tentiam consentire. Vide eum ibi fusius retasui antem Canum.
deoqile a. Serari j argumentum. Respon- deis otiant annos scruit utrum comprehen
1 di in annis regiminum iudicumoeli ita vero tempora nil obstare : prout de tingulisi summis in particulari demonstrabitur exl prosei insequentibus. AD II. eius punctiam, ade5que i. se-l tarii argumentum. Respondeturicit.' uls.' quae ficit fidem diuinam de catholicam, alio modo referre locum illum, annosque adeo
323쪽
So. referre , non ad tempora sequentia, sed ad antecedemia. Porro sensum Grael cum eundem esse posse cum Vulgatό. Dei nique, utroquc simul sensu, optime reperi- ri quasi sin annos, anatiuitate Isaac vel se cudsim alios ab eius ablactatione, seu Ismae- iis eiectioneo usque ad distributionem tet-l Le. Quae omnia demonstrata sunt sub Peri ao praecedenti s. eius vir. AD III. punctu a, adeoque 3. 5ciari j argumenti . Respondetur, computationes adcb varias, non solum diuisio: Min, sed etiam unius eius scin que 'authoiis , v
Iosephi, sul iij, dcc. merito se inuicem conuincere talsitatis . quam facilla vitaiierit, qui adhaeserit Editioni vulgatae tanquam principio veritatis , quia cli de pii licinium
II DIFFICULTA S. DE EODEM NUMERO
generali 8o. ad ni merum particularem o. annorum , qui passim dicuntur desciti, comparato : An ratione eius intelligendus sit rotundo numero diistus, pro 8a. an vero simplici, pro inso. seu , an transam suerint in deserto anni Σ. an
uera patrum in deserto , iuxta numerum ino. Aeri. - .ibus considera, is terram , annim pro die reputuitur. Et o. anuis recipietis iniquitates te ba, , i se et is et tionem meam.
Hoc autem dictum fuisse duobus, aut serE, annis, seu anno vnox mensibus quinque vel circiter , ab Exitu de AEgypto , patet ex tota historia, quam si se per partes suastio at Torniellus ab anno 2 4 . a num. 3r. Quoad hane vero partem anni ius o mensium .an. 2 mim.63 EXyresse aut in pater Num. r. vers i. Locutu sive es Dominus ad iud lem in desierio Sinai in tabe acuti Dederis, prima dis mensis secundi, anno altero ure honis eorum ex Meypto. dc cap. 9. Veis i. Iocutus esse Dominus ad Mo emiis desereto sinat anno fecundo posequio ur risiunt de terra . e. D , mensi primo dicens, &c. Comminatio autem illa cap. I a vers. 33. euenit aliquoi mensibus post ista quae natrantur cap. r. M '. nimi tufii ob murmurationem factam in Cadesbam , ad explo-l ratorum renunciationem. Haec vero ex
' ploratio sari suetat a me et dies Ao. Hos denique 4 . dies pr. xcesserant multae aliael murmurationes N punitionesi ut ob cari ne, , a populo: ob uxorem Moysis, a Ma i Da sorore ipsius: ob Principatum M sa eerdotium, , Core Dathania Abiron. Itaque ab illo anno secundo mense primo, ad 3 hanc comminationem, ad minus efflux runt s. menses. Atque ita o. anni non inci piunt nisi post a. annos ab Eudo, saltem in
II. Amos s. versas.&A L 'vers. t. Num Mid Misti emis obtuli mihi in Oserio Q. annis domus Isae qiuat si dicat, non ' sensus et , mr annos o. C non obtulistis mihi sacrificia in deserto. Hoc autem non est verum nisi a tempore eius- dem praedictae mur orationis siciae in Ca-l desbarne post explorationem tetrae. N. ami alio tempore, quod effluxit inter exitum de si aegypto, dc murmurationem illam in Ca- ll dcob ine, nimirum die sequenti post ae- ceptam in monte Legem . obtulit Moyses
hostias Deo, Exod. a . a vers. s. de rursum
dum ibi morarentur in Sina antequam ivenirent in Crdesbarne , obtulerunt plu- tres in dedicatione altaris, M consiectat, lne sacerdotum ac Levitarum , Num. p. ltoto. Hoc verb fuisse factum a. annis saltem incoeptis 3 post exitum de AEgypto,
patet Exod. o. vers. is. Ititur mense pri-
l pto: post quod cap. 7. Osieruntur sacrif-
1 cia. Ab eci autem tempore quo Explora i tores sunt reuersi in Cadesbarne, usque ad introitum in terram Chanaan, nullas obtulerunt. Igitur de hoc solo tempore, quod intercessi inter murmur illud , de tempo-
324쪽
soli Quarta Temporis periodus. L 66. IOZi
ra ingressus in Chanaan , intelligendi sunt i APropheta Amos cap. s lux piophetiae, de l B. S: eplianus Act. cap. r. Atqui soc pacio, erunt qa. anni, salieni incoepti: nempe o. '
quibus ibi commoratio fuit ab que hostiis N i. alio in quibus facta eiu oblatio alitia
III. Ios ie s ub habet ut in VolgHebr. dc Chald. vers. s. Populus autem qui ratus Vi in deserto vens. o. per o. annos iti-
nem titis imae bobtutinis incircumcisus fuit: quidam codices Septuag. Interpr. habent Ier 2. annos: sicque locum illum reseri S. Aug. vel author q. 6. in Ios. Per haec ergo
argumenta, videtur numerus annoruna o.
rotunde positus ,pro r .adeoque 8 o. etiam Seriptura salua, pro qS:.
viii sis. VERA SENTENTI A est , non
teni . fluxisse ab exitu de AEgypto, ad introitum: . . , ' in terram Chanaan, icii in commoratione
riseiia. o. tota intra desertum, plus o. annis: conse- anui. quenter summam annotum 8o. non esse hac ex parte si mendam rotundo numero
dictam, pro 82. sed solummodo pro So. proprie dictis. i PROBATUR Haec Sententia duo-l bus inuictissimis argumentis.
i aetate Moysis Ee Aaron , habitae vcrbist expressis in Scriptura Sacra : scilicet, ab
annis quos nati erant , quando eduxe-l rum populum de Egypto : δc quibus mori tui , quando populus exiit de deserto.
a. o,s , se Exod. r. vers. 7. rat autem Mos es 8o. Aatone' annorum, Maron 8 s. quanti locuti sunt Pharaonem: nimicii in ad educendum po-AEDρio. pulum det aegypto. Ecce quos annos timcleram nati.
Quibus autem mortuus sit Aaron , traditur Numer. 33. vers. 38. cenditque aron icer os in monte Hor, iubente Domi no : ibi mortuus est anno quadragesimo in doni, fliorum Vr i ex . serapto , menseci into , rima mensis, vers. 39.cum et annorum M Ab 33. ad 3. sunt tantum o.
Porris annum illum quo mortuus est de qui dicitur qi ragesimus inrcisionis filior imIsrael de m plo, suisse eumdem quoia
cliis est egressus eorumdem de deserto, Mingressus in terram promtisionis , patet ex tota lusiotia , habita primum in lib. Numer. a cap. 2 o. ubi ptimum etiam descris bitur mors Aaron per reliqua eiusdem libri i deinde , in lib. Dcuteron. per priora capita , in quibus Moyses resumit totam ipsorum bilior iam : nem , in lib. Iosue per priora capita, praeter in cap. a. fin & 3. init. in quibus locis describitur ingressus in ter ram Chanaart. Denique, confirmabitur exl dicendis mox de Moyse. Quibus item mortuus sit Moises , tra-
norum erat quando mortum 6ὶ. Ab ὀο ad li 2 o. sunt tantii in Ao. Porro hoc etiam lsuisse factuni eodem anno , imo vero pau- lcis diebus ante ingressum in terram Cha - naan, patet ex tota historia , pr. zsertim ha bita in lib. Ioc cap. i. a veis i . Praecepit que Iosue principibus populi, dicens : Transite per medium capro κω , imperite populo, l
ac Lote : vers. tr. Praeparate Lobis cibaria:
l quoniam psi diem tirtium transii iii, I L-l nem , c intrabitis ad positiendam Terream , t quam Dominus Deus et e ter daturus es3 io ibi . cap. 3. vers. I. Igitur Iosue de nocte con hurgens mouit capra : erretiente seque de Setim, venerunt ad Iordanem, ipse Omnes sty I frael , o morati sunt ibi tres dies. vers. obus euolutis , transierunt praecones ter ca- li prorum medium , vers. 3. O clamare coepe-l runt: &c. vers. s. Dixitque I u ad populum : San Elificas ni . cras enim faciet Domi- nu, inter et oi mirabilia. εcc. vcrs I . ii tur e respus 63 populus de tabernaculis suis, et tolli an iret Iordanem :in acer ores qu porta- l bant arcam forderis pergebant ante eum. Vcrsis. In re iurique eis Iorianem , 6 c. vers. tripopulus autem inciae ad contra Iericho: &c. lumni que populus per arentem alueum transibat. cap. q. vers. I. Quibus ira i , δε- lxit Dominus ad Iosue: &c. Denique eo, idem cap. vcrs I9. Po Plus autem ascendit de Iordane decimo die mensis primi, castra metati seunt in Galatiis contri orientalemptitim unis Iericho. Itaque Moyses mortuus est anno egrcssionis ex Egypto qua-ll dragesimo currente, undecimo eius mense. Populus autem transiuit Iordanem an lno laquenti currente , mense cius primo.
Hic annus diuersus quidem est ab illo, sis respiciatur ad annum mundi; si autem adi annos vitae Moysis, non potest prorsus anseri, an suerit idem vel diuersus : attamen i cum nil obstet quadragesimum illum estes. li sionis censeri completum , probabilius est fpopulum ingressum esse anno quadragesimo completo egressionis de AEgypto , in li cui de centesimo vigesimo aetatis Moysis l
325쪽
completo. Vtut sit autem, ex his patet, non computandos plus quam o. annos in deserto. Nam egressi sunt de aegypto, decima- quinta primi mensis, Exod. ii. toro : egremvero de deserto, decima primi, Ioc . II. ARGUMENTUM. Petitura
narratione ipsius Moysis Deuteron. 2. Elznim resumendo ea quae prius ab ipsis, aut circa ipsos suerant acta , haec memorat avers. 14. Tempus autem quo amiativimus de tisbarne, transitum torrentis Za- 2, 3o. 8. annorumfuit: donec confiumeretur Omnu generatιο homini. ni Milato m de euiris,sicut iurauerat Dominus: Vers. IS. -- ius manus fuit aduersum eras , ut ιnterirent de castrorum melio. vers. is. Postquam autem ceciderunt uniuersipuo tores , v l. 17.
tu es Dominuι at me, dicens r vers. ig. Tu transibis hυdie terminos Moab, dcc. Ex historia autem constat eos peruenisse ad torrentem illum Zared eodem quadragesimo anno quo egressi iii erant de Egypto, & quo Moyses erat paulb post moriturus, re denique quo populus erat paulo post terram ingressiturus. Et quidem si creditur Tornies-lo an. 2 33. anum. 1 o. peruenerunt ad illum torrentem, sub finem mensis septimi anni illius quadragesimi. Itaque Moyses, anno illo quo Aaron ac ipse mortui sunt, de ingressus est populus in Chanaan, com putat a tempore quo deserunt in Cadesbarne 38. solum antvis. His iuno 2. quos tantum praecessisse ostensum est supra, de
habebis tantummodo AO. non autem t. inare ex Moysis computatione insertur necessarib, o. illos annos ,quibus post murmurationeni dicuntur puniendi Niimer. i . debere intelligi, vel subaudiendo, seu includendo duos , qui praecesserunt ab Exitu ad murmurationem illam , ut sensus sit, intra 4 . a . nos , qui tamen incccperint ante comminationem illam : vel sumendo numerum persectum pro impers
elo, id est, 4o pro 38. Quas phrases soli tas esse Scripturae , constat ex dictis saepe: constabit magis ex dicendis. Et per haec pa
DE EODEM NUMERO III. DIFFICULTA S.
generali 48 o. annorim, ad interregna, seu Seruitutes, δί Bella, , quae traduntur in libro Iudi c. in genere comparato : An illa excludat, vel includat: Adebque, an sit pro tota hac Periodo incompletus , vel completus
est hoc. Possunt, Ac, ut ait Torniellus an. 2 'I. ntina. I a. solent tempora huius Periodi singula, in uniuersiim dupliciter supputari. Vno modo numerando annos sin-milos iudicibus attributos, seorsiim ab an ζi, interregnorum , seu seruitutum, qui in Lib. Iudi c. inueniuntur expresti. Et hi simul faciunt 'i. 92. Vel '3. quibus adhuc addendi sunt aliquot anni regiminis Iolue,&Seniorum qui vixerunt post eum. Altero modo omusis interregnorum annis,
inquim in annis iudicum comprehensisI. SENTENTIA. dicit, Annos in. lterregnorum, seruitutum, seu bellorum, lseorsim esse computandos ab annis iudii cum. Vnde statuit annos huius Periodi 'I. li vel sy:. It, Iosephus lib. 8. Antiq. cap. 2. inco- dicibus quos incorruptos tuebantur supra
Torniellus M satianus. lia qui ' au: borquem nomine tacito notat Mais s lib. s. lpag. 37. sin. nonnullique quos simili mo-ido notat Tornicitus loco citato. It, Mercator in Demonstrationibus uiae Chrono logiae praepositis cap. i. sol. . pag. . Ita exiparte Canus , notatus s. praecedenti, Vbii dicebat. vel authorem illius libri non cu- lmi se ibi exprimere xcrum numerum annorum, qui fluxerunt ab exitu de E pto ad initium aedificationis templi, sed dein- dii stria computasse tantum in tua summa 48 o. annos iudicum M regum, relictis interregnotum seu aiflictionum M seruitutum populi temporibus. Ita etiam Emanuel sa notatus , Saliano an. 26 I. num. i. Ita denique seratius supra in 3. Reg. 6. nonnullique alii ab eo notati. sententiam Iosephi sic dediicit ibi Tot-niellus. Iosephus, inquit, lib. s. Antiq. cap. 2. non longe ab initio, ut videre elii in .codicibus eius incorruptis, colligit abi exitu , ad sandationem Templi , sum-
326쪽
vo Quarta Temporis Peri us. I 47.
annorum 'a. Dixi in codicibus in . A corrup:is; quinii temet Iosephus idem implicite repetens io. Antiq. II. non pro
citi a principio , ait templum fuisse incensum post annos 4 o. ex sub extrui coeperat , & ab egressu populi de AEgypto an-l nis io 6 a. A quibus si excipias annos ετ . satus templi, utique remanebunt ex thni tentia Iosephi a dicto exitu ad initium fabricae eiusdem templi , ut diximus , anni. 'r. Et intia. Aduertendum vero est, eundem Iosephum recessisse a textu sa.
cio in anno uno. Nam praeter annos alio- it rum iudicum , numerat etiam annum scie avnum ipsius Samgar. Haec Torniellus dei sententia Iosephi. Cui addit Serarius in s. ludi c. seu in Othonielemitu. s. pag. 63. llosophii in de Othoniele dicere per aori- lj s im , ψῆν - βω. id est , cum imperasset ad annos o. in Oritur. lProbi . PROBARI potest Haec Sententias pluribus Argumentis. i. Ait I. ARGUMENTI M. Petitur at modo loquendi Scripturae , quo distinguiti captiuitates seu seruitutes a iudicibus, seor- l Cl simque specificat annos seruitutum, ab an nis iudicum. v. g. Iudie. 3. vers. 8. Iratύ - contra Uraii Dominus tradidit eoon ma-lnu, Ch in Rufathaim Mesopot inte:
. s. annos. cap. q. vers. 2. Et traiidit i l. ll los Dominio in nranus Iabin regu Chanaan il dici vers. 3. Et per zo. annos vehementer prsisiunt. cap. 6. vers. i. Trallidit itas tu li manu Madian , . anms. cap. IO. vers. r. '
i nu. M similia de Abesan, Ahialon, Abdon, Samson, dc Heli. i. A g. IL ARGUMENTUM. Petitur ibit illo modo speciali loquendi Scripturae , leuieuit tem , tot annis: quo distinguit ani nos pacis sit, Iudicit, is , ab annis bellorum , adcoque rursum seruitutum sub inii micis regibus. v. g. cap. 3. vers 9. SUGta- i uit e saluatorem, liberauit eos, Othoniti, i &c. vers tr. Qureuitque terra o. annis. Vbi Serarius loco citato in 3. Reg. g. 2i . fin.
Post Othonielis, inquit, praelium subditur,
l Othoniel. Certe quies hic respectu prim
iis laboris iam finiti dicitur. Eigis eius nomine comprehendendum non cst proelii imipsum, multo minus antecedes scruilias, Zcc. Sic in Aod. Barie.& Gedeone. Fusii si- me autem in cap. 3. Iudi c. seu in Othonie- ἰς, num. s. pag. 63. Durauit quies hac, in uit , annos o. ut asseuerat optime clari Lunaeque noster Hebraeus, Grinc usque t cxtus edocet. N infra. Sunt qui in hisce annis includendos aiunt seruitutis, quam sub Chusane seruierunt Israelitae anno, 3. Atl tunc salsum foret annos o. quieuille terram. Non enim ea quiescebat, cum diro
duroque seruitutis iugo vexaretair , cum alieno populus arbitrio ac tyrannide huc illuc ageretur, cum omnium Pccora , iurimenta, res, A ficultates omnes, ipsaque ipsorummet Iudaeorum corpora, quocumque voluisset tyrannus transferremur. Non quiescebat cum bellum ageretur , in tyimni praesidia ερ exercitus inuaderetur, sursum deorsumque mouerentur omnia. Nam si ista, luni inunt, quies est,certe dum aegrotabimus sani dicemur, cum esuriemus saturi, cum algebimus calidi, cum sepeliemur vivi& valentcs. Si e serarius Similia dicturus, des milibus quae habemur vers is. Suscitauit eu saluatorem vocat A ver c 3 o. Et quieuit
terra 8 Q. annis. cap. q. vers. . Debbora, misit BG c. cap. I. Vers. 32. Quieuisque terra per 'o. annos. cap. 6. V rL 3 ritus autem Do ni induιt Gedeon. cap. 3. vers 8. st ut it terra pre O. annos quibus Gedeon praefuit. Ex hoe
vitiino loco videtur manifesth, annos qui bus praesuit Gedeon, de quibus eo gubernante quies suit, distingui ab aliis. Idem con sequenter intelligendum de reliquis iudici
III. ARGUMENTUM. Petitur ab historiis quae narrantur in fine libri Iu c.
a cap. 37. post narratos tot iudices, nempe historia Michae, historia Tribus Dan quaerentis possessionem, & historia deletae fe- rh totius Tribus Beniam n ob uxorem Levitis , pro quarum singulis dicitur, In diebus ita non erat rex ιn Urael. In his enim necesse est includi aliquos annos, quibus extiterint interregna.
set ex eo quod aliquae seruitutes, quae nequeunt tribui temporibus quotaindam iudicum, videntur non posse, vel extendi ad tempora iudicum sequentium , vel trahi ad tempora praecedentium. Verum, quoniam
haec agent ut in dissicultatibus sequentibus: propterea hic argumentum illud expicilius
O BIICIE T aliquis contra Hanc
Sententiam, iratione Bellorum: quod nisi tempora seruitutum , sue amisitonum,
327쪽
sia Isag. Chrono log. Lib. I. g. 47.
aeqtie ac bellorum , incliadantur in annis traditis post quietes , incerta prorsus manebit chronologia. Bellorum autem intellige hoc loco, non solum ductorum per reges, vel populos , sibi subiicientes Israelitas, sed etiam per iudices, iii in rebellantes , t sim etiam liberantcs: Sc praeserti in ad hominem , aduersus serarium insinuantem bella saltem subiicientium durasse per quaedam tempora. Nam esto tempora scruitutum assignarentur in Scriptura distinctim a temporibus traditis post quiete :quis tamen diuinare poterit tempora bellorum Velle autem tempora bellorum includi in temporibus seruitutum , vel gratis erit confictum, vel recidet in hunc ipsum explicandi moduni , quem auctorcs isti nolunt : nempe tempora seruitutum includi in temporibus quietum. Et enim quaedam bella traduntur aeque poli se i uitu es. Vnde si anni quietum debent sus mi separatim ab annis seruitutum , quial distinctim narrantur post annos Ium: i utique tempora bellorum erunt pariteri sumenda separatim ab anna iovi tutum, quia diutincturi narrantur post annos ca
DICERE autem omnia tempora bellorum, tam regum vel populorum Israelitas subiicientium, qu iudicum rebellan tium , aut etiam eos liberantium, sui se in o. mentanea, sicque merito reduci sub annis seruitutum: gratuit E satis, si non de omnibus , saltem de quibusdam sucrit dictum. Naisi quis nisi diuinando dixerit omnes reges vel populos subiicientes, subiecis et Draelitas unica tantium pugna 8 Et quis pre parationem ad huius in odi regum vel populorum bella , congrcg'tionem exercituum , S denique omnes bellorum appara
mento suisse factas i idemque est de iii dici bus liberantibus. Cum potius ex bello per Iephte ducto , coniicere sit de aliis contrarium. Nam Iudi c. ii. post victoriam reportatam vers. 3λ. adhuc vers. 33. Periussit ab et Aue dum ventiu in Mennith, O. ci uitates, et Aue ad Alcleriae est vineis con- nimis..Haec certe facta non
sunt in momento. idem erit a sortiori deSam sone, qui per totos sere annos sui resi- minis bella habuit: idem denique de aliis. Confirmatur. Quia ne Gedeon inimicos suos una pugna prostrauit, cap. 7. a vcrs. 2 q.
verum etiam altera cap. 8. a vers. 2 . Et
qiramvis pauc5 tempore , quoad pugnas: non tamen hoc inseri reliquos ira secisse. sicut ergo quamuis de Gedeone dicatur
i q-ibus Gedeo, pr iit, quamuis bellum ha-l buerit,&vel tempus quo bellum illud su
At rauit , in tempore quietis comprehensum fuerit, vel incertum sit: ita tempora reliquorum bellorum , adcbque i criti tutum , veli comprestenta sunt in temporibus quietum, vel incerta sum: Atque inde prodierunt totl tamque in se diuersae sententiae auctorii mi citatorum supra ν. s. de annis huius Periodi, de quibusne Serarius ipse pag. 21 . med. cum vilis eorum consentit, faciens annos i l . os 58o.
E R V M , Haec obiectio non videtur solida. Nam si tecte perpcndantur bella , tam stibiicientium, quam liberantium, ii iuxta quod describuntur a Scriptura, conspiciemur pauculo tempore ciam picta. v. g. cum dicitur Ita dic. 3. vers. 8. Irat que contra Israia tradidit illa in manu Chu- suu , dcci sis ieruntque e. 8. annis: per lio et i nianifestum est traditioneni illam fuisse in o. l l imentaneam, adeoque bellum illud &se i uiuiiciu incoepisse timii l. Similiter cum di. i l citur de Othonicie vers. io. Egre a jue est
eius chusen , dcc.. oppressit mi': per hoc manifestum est pugnam illam de oppressionem Clivi an , adeoque liberationem Israel incoepisse simul. Et fauet ratio , quoniam in illis regionibus angustis, Zc in illa populo rum pcrmixtione, una pugna bellum conficiebatur. Quod assertur de Iephte, non infert multum temporis. Quod de Samsone, nihil ad remi quia toto eius tempore serui tus dura iiit, ut dicetur postea:& qua: dicuntur eius bςlla, non fuerunt proprie bella, cium essent soli suae personae singularia. Quae de Gedeone, Lia asiant unico die. Quare sit
TIAM Facit omnino, Locus 3. V. vers. r. Hoc enim semel stabilito, sicut stabili tus suit L prs demi nulla potest aduersus cumstare sentemia. Facit autem in singulari, qt id Scripti ira sacra non doceat solummodo 8 o. annos, sed dicat, quas urent si νοι fiogesimo anno , quod nimis est exactum
Vid. . praeced. contrat scirientiam.
II. SENTENTI A ad vera. dicit,
Annos interregnorum, seruitutum, seu belloium, includendos esse in summis annorum qui a Scriptura assignantur resimini iudicum vel quieti terrae. nde statuit an nos isti iis Periodi non amplius 48o. Ita Hebraei magno conseu su apud Gene. brardum, e videre est in ipsorii ni Chrono.losia Quorum antiquissimani hanc esse traditioncm, scribit Eusebius in Chronic. Ital Philo Eusebius ipse, S. Augustinus, Oros ira,
Beda, S. I sic rus, Fasciculiis te nasorum, I
serentibus partim Nactanto, partim Getam li brudo. Denique ita omnus praecipui sciri, lptorcs, tam catholici , quam non catholici
329쪽
sunt enim ad miniis, as . secundum veritatem, r6s. ad plus aut zm 28 3. Proinde nequeunt attingere usque ad 'oo. comple tos. In sententia vero contraria, si superaddas annos secili tutum , ut 8. sub Chusan, cap. ' 3. io sub labin cap. . I sub Madianitis, cap. 6. dei 3. sub Philistinis N Ammonitis, cap. ro. qui faciunt 33. numerus excedet annos ullos 3co. Nam adde 3 ad x s. erunt 'o 3. Adl α 51. erunt 3 18. Ad 288. erunt 3 i. At qui si numerus excessisset annos scio. Iep - te potius suisset usus numero o. 'uam 3 oo. subintelligendo oo. incoeptoria. Quod ciam non fecerit niscituri est oo. non fuisse se tunc incaeptos: adcbque seruitutes non esse computandas seorsim ab aliis anni, a Scriptura summatis.
ab inconuenienti, apud Torniellum an et Syr. num. i7. Si, inquit, interregnotem seu set- uitiatum tempora annis iudicum addenda essent , proculdubib sateri necesseesiet, abi introitu Israeli; in terram Chanaan, ad natiuitatem Dauidis, fluxisse annos 477. Quibus si adiunxeris annos saltem l . Rahab non enim minor esse poterat, cum iam ex tunc esset meretrix Iosue a. vers. i. fient ab ortu Rali ab , ad otium Dauidis, anni si . Atqui videtur impossibile tot annos posse dispertiri inter a. illas generationes, quae habentur Matth. i. illis verbis, Salmon autem genuit Bοος te Rahab. Bοος autem gratuit Obed ex Ruth. O M autem uir Iesse. Iepautem tenuit Dapii retem. Siquidem oportuisset psum Salmon fuisse ita. annorum
cedentis sententiae. Respondetur, ex dictis constare, quosdam iudicasse per totum tempus seruitutis: alios suscitatos pendente tempore asilictionis: tempus autem seruit litis includi in summis temporum gubernatio. nis. -
AD II. Respondetur , phrases illas
Quieuit terr o. anni , vel, per AEO, annos,
ec similes, exponi posse duplici sensu. i.ut o. annis, vel per o. annos idem sit quod in tra o. anno; : scilicet non quod quies durauerit per totos illos annos: sed ubd illi inquiete suerint completi. Eodem tensa, quo supra ν. s. ostensa suetum intelligi plurima loca , praesertim Gen. is. Iudith. s. MAct. p. de oo. annis quibus peregrinum M l seruiuitum praedicebatur semen Abrahae:
i dici, quod in simili dicebant Pereritis de alii, totum ilhid tempus denominari a nisi orsit parie, A quietem non duras e soli ima tempore quo victi suerunt inimici per iudices,
qui eos debellarunt, sed etiam ante. Ec dum populus ei set in ictuitute. e. ec maxime pro-l babili, ut quies intelligatur non quatenus opponituri uicuimus aut asilictionibus,'ed quatenus opponitur bellis i de his scilicet mmptis modo solito, nimirum secundi imi Fbd durant pluit busiem piaribus, una par tediii iesiliente, seu,quod idem est, altera diti aggrediente. Porro quiete opponi bellis istos modo sumptas, ostensi potet ex Scriptura.
Nam v. p. Ioc ii. Vericvlt'. Qui seque terra a praeso. Et cap. ' veri vir. Et terra ce lauit i
te amplius , quando genuit PoOet, & Hi l D io ipsomet libro ludi c. vers. 6. uos tres eiusdem sui se P. 40 gς thri bi SMuis in Latri, inuerunt. Et quod maius est se ueretur ipsam quoque Rahab anno aetatis suae mucii- lino vigesimo secundo , vel etiam aliquanto lpost, devito sibi coaetaneo conccxpisse ac peperiise ipsum Booz, prorsu; vide- Itur incredidite. Non esie autem ponendos iplures Booz inter Salmon re Obed , in. 27 8. num. probabitur. taxe Tomis- l
translatione Sept. Interpr. circa Heli. Di - εcunt enim eum gubernasse 2 o. annis. Hoc autem sic exponunt qui transationem illam in hoc ab et rore vendicant, ut intelligen
rat matre in I id est noni sunt bellis rati . donec suscitarentura Deb-' bora. Vbi manis cibi si me quies M cestatio, non opponuturi et uituti vel a stimoni: nam it potius serui ant Mailligebantur ante F in lsu et et Debbora sed opponitur tantum. bello. Et confirmatur. oniam tunc illat bella paucis diebus, vel potius semper, auti sere temper , unico tanti mi die , vel unica: tantium pugni, conficiebantiar, siue ad seruitutem, siue ad liberationem prout osten dum sit propriE M pi .aecis Ede annis quibus i sum iiiit supra sub i. sententia , . eius a
ille iudicauit. io. autem alios annos tribuendos esse serimuri. Quod ergis partiali sum- lina tradiderunt septuaginta interpr. hoc totali tradiderim: Editio Vulgata B: reliquae Signum in Editione Vulg. necnon in Hebr. Cnald. c. annos scruitutum in annis regi
minum includi. lADI. ARGUMENTUM prae
gumento. Cum ergo modicum tem - ipus nihil reputetur in comparationem tot . annorum : utique nillil etiam in eis com -
putatur ; atque ita merito per totos illos lannos quicuisse terra dicitur. Hoc pacto ce sant omnia, quae fusiori aperius eloquentia. . desectum cause melioris non patum indit came, deprom bat seratius. . l
330쪽
si 8 Quarta Temporis periodus. s. 08.
AD III. Reso ondetur. Historias il as etiamsi in fine lib. Iudi c. consciis tas , i tamen ia tempora pnucea nita pertinere: consequenter dies illos in quibus dicitur' re rem in Israel non fui sae , comprehendi suo annis alicuius regiminis. Sed de hoc prestius infra, in dii scultate speciali de illis.
C. τε xv M, qua iis haec 1. sentem in sola ait vera: M in hoc comi iant omnes eius authores, summam annorum huius iri. ii odi constare nec pilis annis 8o. nonnulli tamen diuersum ab aliis modum sei rationem tenent , tam includ di annos captiui l latum, quam eos coni pili adi. Quidam enim includunt eos in annis iudicum se leniitim.
Quidam retrahunt illos ad annos praecedentium. Quidam denique computant seorsium annos aliquarum seruitutum , non computando aliquos aliquarum gubernationum. ISed de hi, superuacaneum putamus cum Torniello agere fusius ex proscio, cum sequuturi simus rationes commodiores componendi huiusmodi diis cultates. Illud interea non omittatur captiuitates seu seruitu
tes, de quibus hic agitur, non esse putandas similes illi, quae seu Babylonica in lita fili Is rael abducti sunt ex patrias ira: sed cise ian- . tum modo tales , quibus suba, M iiii ditisiint quibusdam regibu, , remanendo semper in terra sua.
IV. DIFFICULTA S. DE ANNIS IN PARTICV-lari, qui caluxerint ab annis o. deserti, ad annos o. principa- . tus Othoni clis : adeoque quibus Iosue gubernaveriti
est hoe l. Scriptura non expressit annos quibus Iosue gubernavit. ii. Ios 1 . seu vitta verssi. l 1 ael Domino cuti A diebus senior pia Duo vixerunt tempore ps I e,
nouorunt omni opera Domini quefeceratiu l. de ludi c. a. vers. 7. Seruietantque Domi-
vixerunt tempore, neueranti emnia opera Dinini fecerat cum seuel. Et
l ra proxime sequentia sosue. Per haec videtur Seniores gubemaile multis annis pos Io- sue. Vnde exim iuxta vera sentemia, 8. annis seruiuius sub Chii in qui traduntur Iudic. 3. non sint includendi in regimine Iosue, neci seniorum tam alias etiam ostensam sit, diuil sonem terrae factam fuisse a Iosue iam sene,c phrases Scripturae significareolent multos: idque annis circiter I post ingressum in te ram promissonis i ii Iosue Aomius est paulispoit diuisionem illam, tribuendi quidemerunt circiter io. anni Senioribus si non aut nulli erunt eis tribuendi, quod videtur contra Scripturam: aut pauci, quod videtur conica verba illa, Ioc victa ver qui landio ii i Merunt temporer se Iosue, M iudici a vers. 7.' qui lonao ps cum Mixerunt tempore : quae , III. Iudi c. cap. i. a vers. i. Post mortem ii Me confiulae, nisi j Israel Dominui eum: lauis ascen et ante nos com Chana πανι mimi dux Zr voL 1. Di titie Dominiis It - : a cendet: ecce tradi , Terram tu manus eius. vers. 3. Et ait Iudas Simeoni Iratrisuo: - centi mecum in Artem meam, contra lchananaeum , ut pergam tecum insortem iEt Lit meo Simeon. vers. . - -- ldstiue Iu tradidat Dominus chananaeum ac Phere um in ma a eorum percusserunt in F χα decem ili virorum,dec. Vericlo. Po
gensue Iudas contra chananaum i habitabat in He Gn, scc. Perlixe videtur extitisse post mortem Iosue, antequam Olbonici guberna et alios duces in Israel. Ergo Mextitisse alios annos, in quibus consumpta sucrint belli Litiusmodi. Propter Kaec innumerae sunt sere dc hac re sententiae. Quae tamen possum reduci ad aliquot capitales. Antequam autem reserantur, Notandum est, quaestionem hac ira ii posse triplici modo. i. modo, ita ut Iosue v xerit, de propith gubernaverit, olimibus annis, qui intercesserunt inter o .deser ii, de go. qui tribuuntur Oilioni eli. a. modo, taut non Iosue vixerit, adeoque non pro- prie, gubernaverit, omnibus illis annis: sed Seniores, qui dicuntur vixisse post eum, gu-bonauerint siquot annis post eum , nimirum inter annos principatus Iosue, de annos O. qui iti biiutur Othonieli; atq; i: a unicuiq;