De thermis herculanis nuper in Dacia detectis Paschalis Caryophili : dissertatio epistolaris

51쪽

marmor posuit. Consulatum gessit cum M. Nonio Muciano, ut Chronicon Alexandrinum, marmora testantur A. V. C. ssa. Christi zo I.

Severi s. Caracallae Imp. 4. sed e diverticulo in viam . Antoninus Pius quandoque Antoninus diistus , uti ab Iunio Mauritiano Pellatus . Disus Hadrianus in Plotinae , oe pro Xime Imperator Antoninus in Faustinae Augustoqpersona constituit. Quod Antonino Pio convenire eXploratum est . Alibi etiam Imperatorem Antoninum vocat, & in marmore Clausenburgi

Transilvaniae I. O. M XI. 3

ΤRAIANO PRO. SALUTE. IMPANTONINI ET M. AURELI CAESMILITES CONSISTENTES MVNICIPII POSUERUNT

Non negarim tamen in Pandectis Antonini nomen etiam Marco, ac Caracallae tribui ab Jurisconsultis , qui sub iisdem Principibus, aut iis

π. de r. de usus.

52쪽

proxime defunctis vixerunt , ViX autem a posterioribus. Ad Antonini vietoriam spectare videtur nummus Senatusconsulto in honorem T. Antonini Romae percussus apud C. V. Comitem Mediobarbum, in quo mulier stans, dextra galerum inversum , sinistra labarum tenet , cum epigraphe DACIA . In altera autem parte logitur AE. ANTONINUS AVG. PIUS P. RCOS. II. S. C. id est A. V. C. Christi 139. Antonini Pii Imper. 2. Statua item erecta Antonino Pio a Clodio Sexto praefecto militum Dacorum Jassiorum , ut in marmore patet Vico proximo Ulpiae Trajanae

EX VOTO XXX MAGNO ET INVICTO IMAE CAES

T. AELIO HADRIANO ANTONINO PIO AUG. PONT. MAX. TRIB. POTXVI. COS. III. PP. PRO SALUTE. ET FELICI PONT. MAX ET ANNIAE FAVSTINAE AVG. CONI VGL C. CLODUI PRAEF M. DACORVM. ΙASSIOR HANC STATUAM. IN AVRARIA NUMINIBUS MAIEST. EORVM

SeXtus cognomenti loco positus, ut in marmore apud Gruterum

M. CORNELIVS SEXTUS

53쪽

Marquardus Gudius de antiquitatibus cum Graecis, tum Romanis meritus COS. IV. pro III. ponendum putat, quem Antoninus iniit A.V.C. 898. Christi 1 1. Antonini Pii Imp. 8. sed tunc Faustina demortua , ut ait Capitolinus tertio anno imperii fui Faustinam uxorem perdidit . Ideoque frustraneum fuit vota pro ejus salute solvi . At major dissicultas nascitur ex anno TR B. POT. XVI. qui respondet A. V. C. sos. Christi 133. Qiuod non vidit Gudius, vidit tamen Massonius. Dicendum igitur Inscriptionem vel male fuisseeXscriptam , aut marmor depravatum , quae libenter eruditissimis viris relinquimus , nam longe ab instituto nostro aberrare non licet.

Magnus Scaliger IN AVRARIA emendat INAURARI FE. Sed male , nam Inscriptio indicat statuam Antonino , & Faustinae positam fuisse ad aurifodinas , quas ab Trajani temporibus in Dacia viguisse constat ex alia Inscriptione Schlatniae in Transiilvania de Hermia Trajani liberto Auris dinarum Dacicarum procuratore

Hinc collegium Aurariarum in marmore Zalahnae G I. O.

54쪽

PRO SALUTE IMPERATORIs COLLES. AVRARIARUM L. CALPURNIUS

D. DC. igitur Clodius Sextus praeerat militibus Daci-cis Jassiis , qui metallarios adservabant, ne ausu- Constit. vi. gerent, ut clarescit testimonio Clementis sanctissimi Pontificis Romani , ubi Christianos hortR-tur , ut eorum , qui propter nomen Christi ab Infidelibus affliguntur , si1 ad ludum, aut ad be stias, ἡ ad metalla damnati sint, cu

ram gerant, εiς--αιοῦν , ac milites donis cumulent , ut ab eis alleventur , & curen

tur. Quin fratribus M in metallis datis pecuniam ac vestem conferre Ecclesiae Romanae in laudabili more semper positum fuisse fatetur ap. Euseb. E. Dionysius Corinthiorum Episcopus in epistola adH' Φη δῖ' Soterem Papam . Larius tamen vir doctissimi is in Com. Reip. ac de Antiquitate benemeritus Legionem XIII. Geminam non ab Antonino Pio , sed a Marco Aurelio Antonianam denominatam arbitratus est. Verum ex marmore in Vico Ostro hiensi Ulpiae reperto satis superque refelli potest

C RUTILIO. C. F. COCLITI VIRO. GYMNASI ARCHAE LEG.

55쪽

m si in

AUG. PROPR, DACIAE HONORVM OMNIUM. CANDIDATO. PRAEF. LEG. XIIL G. DONATO. SACRA. CORONAMURALI. OB. REM. FORTITER GESTAM IN EXPEDITIONE DACICA. S. P. QVI P. TRAIA. SARM. PATRONO

DE. RE P. B. M. ACur enim C. Rutilius dicatur praesectus Legionis XIII. Geminae tantum , sine accessione toniniariae, non video , quum sub M. Aurelio in expeditione adversus Dacos militaverit. Cui congruit , quod ob ipsius virtutem in eo bello murali corona fuerit donatus . Si enim Tegio XIII. Gemina a Marco Aurelio denominata fuisset, cur id cognomenti omissum in publico monumento a Senatu Populoque Sarmigethusae Rutilio posito, qui adhuc vivebat , ac munus gravissimum Legati Augusti & Propraetoris Daciae gerebat ΘDacos M. Antoninus vicit anno Christi i s8., ut

habet Eusebius . Ad Marcum Aurelium potius spectare videtur Legio VII. dicta ANTONI-ccι NIA NA P. FELIX uti ex inscriptione apud Capit. in ΑΠ' Gruterum , in qua Germanicus , & Parthicus

denominatur . Neque cognominem a se Legionem XIII Geminam Antoninianam fecisse vide-

G et, tur

56쪽

tur Bassianus Antoninus Severi filius, nam Antoniniana denominata fuisset in marmoribus in Dacia ei positis , dum adhuc vitam degebat: quod aliter evenisse marmor Albae Juliae ostendit. I. O. M. ET

IUNONI. REGINPRO. SAL. IMP. M. AVR. ANTONINI. PII. AVS. ET IULIAE. AUG. MATRIS. AUGM. VLPIUS. MUCIANVS MILES. LEG. XIII. GEM HOROLOGIAR. TEMPLUM A. SOLO. DE. SUO. EX VOTO FECIT FALCONE. ET. CLARO. COSSConsules , qui Scaligero crucem fixerunt, sunt suffecti, non ordinarii , ut animad vertit CL. Rei ne-xxxir. Io. sius. Bassianus Antoninus saepe in Inscriptionibus xxxix. g. Gruterianis M. AURELIUS ANTONINVS ad pellatus, uti etiam in nummo KNiaines Cnidiorum

Dio Antoninus , Fulvia Plautilla ejus uxor Plau-P FI tiani praefecti Praetorio filia. Ab Antonino Caracalla Legionem VIIL ANTONINIANAE AV-

57쪽

GUSTAE cognomentum obtinuisse evincit marmor , ubi mentio sit de M. Aurelio CL. Pom ς II, 1, pejanoMIL. LEG. VIII.

ANTONINIANAE AUG

ut ex Era patet IMP. D. N ANTONINO IIII. ET BALBINO . II. COS.

A. V. C. sss. Christi ai 3. Carac. Imp. I s. Sic Legio XXII. cognominata ANTONINIANA ab Antonino Helagabalo

DEAE EPONAE. M. OPILIUS RESTIO MILES LEG. XXII. ANTONINIANAE P.P. FIMMVNIS. COS. CVRA. SALENS. VICO SALODOR. DD. XXII. KAL. SEPTEMBRD. N. ANTONINO AUG. II. ET SACERDOTE. II. COS. V. S. L. M. Era expressa in Tabula lapidea Romae reperta in qua habetur IMP. ANTONINO II. ET. SACERDOTE II. ς COS. P. R. C. ANN. DCCCCLXXII.

58쪽

Legionem V. Macedonicam in Dacia stativa etiam habuisse auctor est Dio- μα-ονὶ M. κενὸν ὸν - Δ-ta quinta legio Macedonica in Dacia : inter Veteres numerata , nomine a Provincia accepto ex qua ab Augusto in Germaniam inseriorem traduetam Trajanus in Dacia locavit. Qiuod adstruit marmor in Thermis Herculanis , quo Calpurnii Juliani viri Consularis Legati Legionis quintae Macedonicae mentio fit perhonorifica νLEG. LEG. V. MACMonumentum quidem Antiquitatis praeclarumnam in corpore Inscriptionum , quas collegit Janus Gruterus , quamvis Legio Macedonica frequenter memorata in marmoribus, raro tamen mentio ipsius facta in iis , quae in Dacia detecta sunt , nam duas tantum Albae Iuliae Inscriptiones effos as offendimus , unam ubi de C. Julio Frontoniano veterano LEG. V. MAC. Alteram de . Cornelio Silvanio LEG. V. M. Binas Vero reperimus , quae Legionem illam in Moesia consistentem designant . Prima Tarracone Pqua M. Valerius Propinquus Grattius nomina

tu S

TRIT LEG. V. MACIN MOESIA

59쪽

In altera autem Firmi in Piceno Lucius Volca

tius recensetur

TRiAVNVS MILITUM LEG V cec exca. MACEDONICAE. IN MOESIASed haec ad Aureliani tempora , vel post amandanda , qui Provinciam Daciam , a Traiano con- Vop. in Au situram , reliquit . Plenius haec prosequitur Ru 'ius Festus in Breviario : Trhanus Dacos sub Rege Decebalo vicit , oe Daciam trans Danubium in solo Barbariae provinciam fecit, quae in circuitu Ba. huit decies centena millia . Sub Gallieno Imperatore amissa est, fer Aurelianum translatis exinde Romanis , duae Daciae in regionibus Moesiae ac Dardaniae factae sunt . Lactantius Daciam novam adpellat , in eam deductis Legionibus XIII. Gemina, Sc V. Macedonica, quae postrema , nam de altera supra sermonem fecimus, per variaS praefecturas in Moesia fuit distributa , ut in notitia Imperii , sub dispositione Ducis Daciae Ripensis , cujus dignitatis meminit Valentinianus in Leg. XIII. Cod. Theod. de operibus Publicis. Sub Imperatore Philippo Seniore legionem V.& XIII. adhuc in Dacia Trajani hyberna egisse nummi sub ipis cust satis ostendunt apud Vaillantium Antiquariorum vel facile principem. In

60쪽

uno enim G ut ceteros praeteream mulier 'isitur utraque manu duo signa militaria tenens notis V. &XIII. insignita, cum epigraphe PROVINCIA DACIA . Sed in alio ejusdein Imperatoris nummo , qui non ad Daciam , sed ad Heliopolim pertinet , figurae duae sunt viriles cum vexillis duobus, & clypeis itidem, quibus innituntur, inscripto COL. HEL. LEG. V. MACED. VIII. AUG. Colonia Heliopolis Legionum quintae Macedonicae, octavae Augustae