De Antiquitatibus Lusitaniae libri quattuor

511쪽

C d regnum curastuduit formarestgaci,

Ipse uo exemplo cupiens componere mentem, Q et regere imperio populos, quae lenibus urbes, Legibus , in tanta quaeque aequo vivere iure, Fortuna sciret, nec duceret ulla licere, F

Omnia cum posset , suasisset honesti,

Et νirtutis amor. queis altae munia pacis

Artibus, ct belli tractaret iura , foretq- Tam ciui charas, quam formidabilis hosti. Talis eras pater o patriae, rex gloria regum , Ioannes tibi nou elusa fugacibus hisice Imperjs, Oblita sui, non annis, est Indi Diuitiis mens intumuit, nec fluxit inertem In luxum, blandita sibi, tu pectore Olympum Complexus placido, curis in regna νacabas Trouidus, bonitis modo ne quis forte tumultus Ingrueret, ne piratica signa rapinis

Assueta, arederent nostrum volitare per aequor.

adde forum, legesq. tuas te iudice sanctas, arbitri' secura sui, cum libera patres Iudicia, sacer sciret consultasenatu . Qualis ero populis, tumidi quem nulla moueret Tempe saa animi, qui nullis cederet irae Fluctibus , hirud quisquam melius te iuris, N aequi osse modum, in poeno tardu's, legumq. seueris Publica si quando causa id deposceret, ultor . La opum, rediiq. tenax, largitur honorum . Improba non gestu, nec erat semulata minaci Terrore imperis lectes, amor ora, simulq- commendabat bonos,bis ergo adolesceret heres.

512쪽

Moribus, ad regnum natus, curarat, σ orbi Per consanguineo sua foedera reddere taedas Occiduo: Ar tot namque ingens gloria Rheni Carolus, alterno sermarat pignora pacis Coniugio, ut stabilis multor duraret in annos. Foedus amicitia, ct concordia mutua binos Vinciret populos, serosq. ea cura nepstra Tangeret, unanimes visemster publica rediis Commoda consiliis agerent. heu nescia veri, Nescia venturae mortalia pediora sortis.

Mutauit pia vota Deus, natoq. parentes, Ioannamq. viro, patriam priuauit amico

Principe, sic fontis populi scelera vltus, in uno Insontis capite , ct regni stem sustulit omnem,

o i q. confudit tenebrosa lumina nocite , Complentur clamore viae, rota' vagatur Urbe furens populus, coetumq. vlulatibus implet, Femineos aurae quaestus, geminata' plane tu Lamenta horrisono reddunt tum pediora ludiu, Vidius uteri. parens upet, haudsua pignora tatu, Quantum νrbis casum flentes, regniq. ruinam. Quae facies tunc urbis erat λ cum plena tumultu Per fora lugubri mina plebe, iret amicitu obilitas, cultuq. omnes censeret eodem Moesta Les, totis templis tri te aera sonarent . Luctifico aera sono casus testantia nostros , 3tonitum huc, illum populum, ludituq. furentem c emere erat , coelo indignas iacitare quereto, uatos cuiusq. lares, totamq. videres Miscet i ante oculas magnis clamoribus νrbem.

513쪽

q91 Quin etiam ipsa comam,vultum laniata decorri Et laceros conuul a sinus, ad sidera fertur Marenti tales fudisse e pectore voces:

Summe parens hominu, rerum inuiolata potenas , ut mare, qui terras, qui coelum numine comples ,

Perque suas statuis clua dum feret vltima fati Lexo modum durare vices, baec esse futuro , Si stabilem imperio voluini moenia sedem,s e tot ab infidis tetro possessa per annos

Hostibus, .Elphonso tandem assertore nefandi Mutauere tuis ritus, deliria sacris, Vnde inuicta manus, pulses trans aequora Mauris , Herculeiq. angussa freti, Dcunda coegit Cedere Lysiadum melioribus arua colonis,

Et parere tuis Bocchi penetralia signis. Siponti dominissatuisti has gentibus arces Esse locum, quae vera polo sub utroque docerent Numina, quae populis, quos Sol primo imbuit ortu, Iura darent, Libycis ereptaq. sceptra tyrannis , Lysiadum claris regum ditata trophaeis, Si placuit Gangi, rebusq. imponere Eois, uuem tanto heredem imperio, Lysiq. potentem , Continuare paras queis su ccessoribus aulam ΘPrincipe de tali spem funere tollere acerbo Sic visum noΩram Z pieto id, νοtaq. patris

Ioannis meruere Z fides, reuerentiaq. aeqtsi

Hoc meruit λ Quin tu dignis si crimina poenis Vlciscistat nostra, pios solare parentes Inflantis partus succesu, ct munere prolis , ius ob meritum insontis qui moenia serμ- .

514쪽

Iudicio damnata tuo sic fata perennes udit lacrymas, rumpens vaga sidera questu , Auxilioq. νocans, coelestia numina, diu os . Quos intersurgens, calo gratisimus Heros, Dira Sebis lianus praetendens Ipicula, flexis ante Deum genibus, proclimbit, & ore precatur . Aeterni genit ornati, qui damna parentum, Diuina q. hominum reparasti prole ruinam, Prole domum reparata labentem, culmina regni Cum sceptris, heredesuo nutantia fulci . . Si scelus hoc gentis, populiq. hoc crimina forte Demeruere , pi s concede parentibus, oro Spem saltem hanc νnam, miseris solatia rebus. Hoc mihi da, siseua, tuis dum seruio iussis, Intrepidus tarmenta tuli, cum membra sagittis

Confoderet miseri quas conspicis ira tyranni. Scis pater omnia enim tibi nota νt verus in illa

Vrbe tui vigeat cultus, quo n&mina ritu, uam colat ardenti studio, quos pendat honores Coelitibus, dum te, omnipotens, veneratur in illis Vnde fit, ut nostros cineres, atque ossa uliuratum Moenibus exportata, pio amplcctallir amore, Teque sibi nostro deuincit m pignore credat. Hic ait, a inciunt silmiles socia agmiΠa voces, '. v Coniunciisq. fauent meritis, flectuntq. tonantem.

nnuit ille pi s precibus, s arsitiq. serena

Luce potum, chus Mybis miseratus acerbos, si Ioanna uterum n0n0 iam mensie gerebat, Incideratq. dies natali festa Sebani:

515쪽

l 93 Sotircrtant lacrymis ciues, totam q. per urbem It clamor, diuiq. sacris penetralibus essert Ia, Iis manibus, castrus veneranda sacerdos, Eo carat ostenso diurnas pignore laudes. i. mine composito certatim in verba sequuntur Cum senibus iuuenes, patribus plebs anxia minis, Vno cUara νouent patrLe pro pignore cuncti , Pignora, tunc νnus toto Dondente senatu, a lincupat ex omni mansurum in secula votum,

bi tua felici soluantsuffragia partu,

VH lum Ioannae νterum, fortissime Chri liMiles, ta optatam per te Deus annuat urbi Sollicitaesobolem, sacra ad delubra quotannis Natalein celebrare diem, festisq. frequentes Indulgere choris, patres, p0pulusq. vo&em s. Dixerat: ecce hilari accurrens Lucina tumultu

Regia tecita subit parcis comitata benignis, uuas operi intentas tanto iubet eseministras, Faustaq. nascenti puero qua sede morentur Sidera, quo felix Getici se stella receptet Martis, ta astrigeros Iouis indulgentia vultus Convertat, vel quos Cyllenius erret in orbes Observent, Graec coeli sublimior axis Prospera promittat,dum spqndeat optima Phoebus, Et Phoebi soror, atque astro Cytherea decoro, Iussa deae faciunt, fixosq. ad sidera vultus

Intendunt, ergo apta Videns iam tempora Iuno,

Pertentans facili felicia pondera dextra In lucem dissundit ontis, roseo ore cadent m Excipiant pμerrem parcae, coelumq. benigni

516쪽

continuo inhyirat vim sideras, illicet aurἰ Visurum Lysi reguante hoc μcula gentem, 'Tum fore, qui Lybiae gentes, quas maximus Atlas, Ambit, ta Oceanus rapidis circumtonat νndis, Marte premat duro, cuius victricia signa campestres metuant Numida, Mauriq. feroces,

ouiq. etiam placida populos in pace gubernet, Et rabidos iustis concedere legibus enses cogat, es antiquo sua secuta viuere more,

Securo ut maneant connubia casta marito,

Nec mala Hirginei deceptus damna pudoris Sentiat, ad thalamos Meniens cum coniugeprimos. Cumq. de pietas, virtus, concordia, ta alta Relligio sincera Dei, ceruice vagentur. Quod simul ac tota rumor vulgauit in urbe, Omnia coesicolum fusi per templa, per aras Laetitiae dant signa nouae, populus q- , patresque, Trotinus urbana stipatur curia turba, Et pro cerrum quod in urbe fuit, convenit in unum,Seq. reos voti statuunt, festosq. frequentes In aurant curtus, quae pompa nepotibus olim Solemnis maneat, sua quisque ad signa recurrunt Ertificum numerosa cohors, praelataq. longis Ordinibus, de more, omnes vexilla sequuntur.

Demulcent teneras Nario modulamine mentes. Hinc tuba concentu rauco, non qualis ad arma

Inntructas acuit turmas , sed mollis, ct inter suae deceat ludos, grata ct spectacula Circi . Inde choros iuuenum mediato sis tuta cantu Ex citat, alterno restondet tibia flatu,

517쪽

mulos amat aer o os, cantum. tubarumr scat, aratasq. Get toto aquore clas es.

a me alia gemmis, o mokistamine crum Urnatas ducit mater dio puriria, t/Homi ad c uis .m , Dbat . cymbala gressires composituglomerare modis, superantia fullent

Colla nures, auro incluse *ectantur Eoi ἐulnae maris, hic Adamas pretiosus, o lenes: si Vtes referens Opalus, Nisidias Smamgdus, Gaudet Onyx maculis, niveae praelata colori Sardonychis , reddit violaa motb'sitas, auri Pasiores Hyacinthus amat, miscetur in unum

uidquid Erythreis rabes misi is ab oris ,

Decolor aurifera quod colligit Indus arena, uuaerit G extremis Gangeticus accola ripis. I toreune, viridiq. fores, O limina Myrto Velantur, surgunt extruditae floribus arae. Mascula thura focis adolent, ct nube Sabaea Catigat confusa dies, sparguntur odorcs, Quos Oriens,quos Auster habet,quos ultima muri utrit odoratis regio ditissima lucis . Femineus quae vela labor varia arte figurat, Parietibus tendunt, o molli retia textu. Hinc, atque hinc actus veterum referentia patrum. Bellica continuo pones auua tenore

obducunt, celses pendent depicta feneriris Stragula,quae Babylon mittit, quae Persia diues. Visendi cupidae matres , e turribus altis

518쪽

A '

496 Prospectisnt , funduntq. Citri de flore liquorem . iHinc deuota Deo sequitur manus, undiq. sacri Conuenere νiri, iungit sub paupere testo, uisos Verae pietatis amor, quos legibus arctis Astrinxit curis coelestibus aemula virilis, Scire nec humanae patitur contagia vita, diui sque salutiferae crucis aurea signa sequentes, Alternis recinunt modulatos vocibus hymnos. Emicat aurata, niueaq. in veste sacerdos , Et pia pontificum turba, stipante senatu. Prograditur, sertis redimiti tempora cines , Miliquias bone Diue tuas, venerabile pignus, Praesidium q. νrbis certum, nostraeq. Jalutis, 'Antiqui ad templi veneranda sacraria sestrint. 2Von aliter quondam talos duxere triumphos Romulids, cum post captas Carthaginis arces, ae ut possit edomitos, sup erato Tygride, Parthos , , Gentibus aut victis, quas flavus perluit Iser, Laurigera peterent capitolia celsa quadragae, Postq. ducem fremeret geniali carmine milos, Martiaq. insolito resonarent moenia plausu. 'Macie Dei nobis date munere, rex date diuum Macte patrocinio, cui mollis inertia primos,ltaxus deles, nec mentis praua libido, Sed Iludium veri, virtusq. exercuit ann0s , Cui nec persegnes horas transacta fugaci . Decursu, nec per somnos eluditur aetas, a Oxia non νires hebetant, non otia sensus, Sed νel in armorum lustris, vel horrida sὰuis

Tesqua feris, durum firmat patientia corpμs,

519쪽

Ne Jesueta graui concedant membra labori, Vel prisci impendis doctis annalibus aeui, curἰs Crepta vacant momenta, legendis, VI nae , vel antiquos exemplo iudice mores Induis, aut fluidae depromis frena iuuentae , Doetus, ut arbitri permis a procacibus, altum Caligat mens caeca sui, fucis q. malignae Capta voluptatis, Circaeis certus herbis, Horrendas facies, ct tetra in monstra Iatiscit. Vine diu felix , 2 auis da fera nepotes atorum natos, Stirpemq. in saecula longam. O o si liceat ibatamis praeludere carmen Connubiale tuis,quales per compita plausius Maiestate patres, socia cum plebe, remissa ,

ttollent Z pulchra faciet te prole subinde

Tanto illina thoro, cum virgo augusta parentem, Gaudia quis laetae, quis motus temperet urbis e lMunera tunc alacres, noua tunc I ecta cula, regni Securi ciues, votis maioribus edent.

Ad Senatores collegas, Michae Cabedius de tempore feriarum.

Gimus o longum decus pulueris anni t Et quos tota graue, duxit arena dies Namq. prius nostris male depulliata la

Tertiuimus Brumae frigora saeua pigrae . Vere nouo mox cum laetos lasciua per agros Indulget. fessis cetera turba iocis,

520쪽

Nos popuIt ad lites, trepidorum ad iura reorum Detinuit tristes Curia clausa patres. Nunc fureret totis cum seua canicula campis Tectaqct Noebano ureret ardor arquo, Palluit obnipo defixus ad acia Senator ore, & anhelantes pulueris usque moro, Et Isimul ardenti nos usit Syrtin astro Actaq. cit aethaeo, quae magis igne calent. Vix demum exangues ta censios aere molesto

Autumnus soluit laetifer ossicio: At vos o socii tantillae carpite lucis gaudia , ta hos hilari ducite fronte dies.suos, nec Hydaspaeo, digne de gurgite, sed nec

digne ab Erythraeo littore gemma notet. Nam mox litifero velox redit orbe Nouember, Atque eadem rursum damna mouent miseros ueis Pelopis genitor sua non mutauerit,aut quem

Iam lapsura super territat atra si lex uuae neque Si 'phis superent incommoda saxi, Vanaq. non Danai qua piat urna scelus.

AD STAGNUM AQUARUM in villa Michaelis Cabedij Regij senatoris,

quae ad radices montis Palmellae sita est.

Η Aec agite o Iouebae de monte ad Ragna

Dianam

Ducite, nulla dea balnea digna magis. Hic faciunt virides arundo, ta populus νmbras, Et tener in molli piscis oberrat aqua .