장음표시 사용
321쪽
aliquando familiare in circulis amicorum praepOsterae urbanitatis causa, historia TYcuoNis DE BRAΗΕ satis nota est. f. 284. Morbum quidem et sine damno & sine indicio ullo ipsius praesentiae diu latere posse, testantur eXempla : calculi gnandiores quidem per plures inter lxim annos seruntur, non nisi enima sede sua dimotus excruciat calculus, inde constitit plurimos ex cadaverum inspectione , calculo laborasse, de cujus praesentia in vita nemo somniaverat quidem : e contra alioS, qui a medicis nubem pro Iunone saepe captantibuS, pro calchil Osis, dum viverent, habiti fuere; nihil simile passi,s fuisse, morte compertum est.28s. Non igitur contemnenda veniunt signa, quibus de calculi praesentia sive in renibus, sive in vesica certiores fiunt medentes. Calculi renalis autem praecipua indicta , dolor fixus lumborum pluS minus auctus, prout calculus angulosus
vel obtusus fuerit; qui quam maxime distinguitur a nephritide seu Vera renum .inflammatione,
quod nempe febris absit initio utique : inflexibilitas spinae dorsi, testiculi, lateris assecti retractio, stuporque foemoris ejusdem lateris. Notandum etiam, doloris exacerbationem post cibum, colicam nephriticam ab alia quavis colica distinguere. Caeterum adsunt nausea , VOmitus, dysuria, ischuria, & praesertim urina emittitur in initio limpida, clara, dein arenosa pituitosaque. a 86.
322쪽
f. 286. Dum calculus descensum per urete res mψlitur in vesicam miros, excitat cruciatuStormentaque ab normia, dolores ex obtusIS lancinantes reddit, tormina Ventris colicam aemulantia creat, cum alvi pertinacissima obstructione. Primaque Vice lapillUS parVus plus producit molestiae, quam calculi majores in pollertim dilatatis sentim viiS. Calculo autem in vesicam devoluto, remittunt subito omnes dolores. g. 287. Non vero hinc finis malorum , nam si non e vesica brevi expellitur lapillus , sensim mole augetur, saepissimeque magnam excrescit in molem lamellatim concretus. Immo et aliquando vesicae adnascitur & tanquam in capsula continetur. Quodsi e quacunque occasione lapis in vesica contentus movetur, sequentia parit incommoda, scilicet dissiculter redditur urina, guttatim invite nec sine acri stimulo exit, arenulis sabulone, sanguine materiave purulenta, scatens praecipue post motum super strata lapidea, urinae fluentis subita fit saepius retentio graveolentem deponit mucum , aegro supine decumbente facillime emittitur. Ponderis praeterea adest gravitatisque sensus ad perineum, molestio simus qui Φem alvi dejectionis tempore; titillatio in glande penisque involuntaria erectio ; pruritum praecipiunt foeminae in pudendis. Digito in vulvam aut in anum immisso, calculus sentitur. Cruribus divaricatis aeger incedit, mentulam aD sidue contrectat. Desidendi voluntas, mictioni co
323쪽
mitatur. Inter evidentiora autem habenda calculorum antea per urinam eXcretio, sabulonis excretio, & crustae tartareae ad matulam urina frigefacta non est signum calculi. I. 288. Neque tandem reticenda exploratio per catheterem, quae chirurgis praecipue incumbit tentanda in calculo vesicae majori: de cujusve praesentia certius determinant ex sono per fistulam in calculum incidentem edito; fallit vero saepissime exploratio catheterismo, dum lapis tunicatus , vesicaeVe accretuS; dum tumores adsunt praeternaturales, Vel in ipsa Vesica, vel in partibus vicinis. Caute ergo procedendum, antequam quid de calculorum extractione per artem statuatur chirurgicam. Atqui mei non est, de lithotomia vel de pertinentibus ad hanc operationem
agere, nisi quod obiter dicam, Viros potius quam
foeminas huic operationi obnoxios manere, hae enim rarius quam hi calculosis assiciuntur aflectitabus, faciliusque praeterea ob viarum brevitatem laxitatemque calculorum fit extractio & quidem sine sectione. f. et 89. Restat autem, ut de cura medica breviter agamus, quae quidem duplex est in diro hoc morbo, una scilicet in paro simo, altera extra eum vel lucidis intervallis. In paroXysmo autem dolores leniendi, spasmi solvendi, calculus ex angustiis in latiora promovendus, ne ischuria totalis enata, convulsionibus obortis , cum singultu deli-
324쪽
delirio, eXtremorumve frigore , morbus necem inserat; Vel ulcere renum aut vesicae insanabili funesto demum , aliqhiandiu febri hectica lenta praecedente. Conducunt autem hic venae sectiones, pro re nata & ratione habita ad sympto marum vehementiam, Virium constantiam, pulsuum fortitudinem subinde repetendae. Balneum tepidum seu Semicupiuin plurimum valet. Alvus leniter laxanda, quin et emeticum, dum calculus
in ureteribus sillit, ab aliquibus laudatur. Quodsi nulla inflammationis suspicio , equidem haud improbandum videtur clysma emolliens oleo- sum aliquoties injicendum; & in summo dolore anodyna NO. 6 I. Diuretica leniora No. 6a haud
spernenda. Potentiora diuretica tum temporis non conceduntur, lethalem enim urinae suppressionem, veramve inflammationem inducere valent.
f. 29O. Extra paroXysmum venae sectio quoque laudatur. in plethoricis prophylaxeos ergo;
caeterum diuretica valentiora commendantur,
qualia sunt sapo Venetus, aqua calciS ex OstracOdermatum calce praecipue parata ; millepedum succus, therebinthina cum extracto cascarillae, HVa ursina, quae quidem inter optima: liquor nitri fixus et decantatissimum specificum lithon- triplicon virginis anglicae Stephens. Caute Vero remediis at calicis utendum ; in solvendo calculo plurimi putant ob metum sanguinis corruptionis inde oriundae, atqui inrecte caeteroquin Valentibus
325쪽
tibus nunquam quid mali contigit mihi videre ex diuturniori usu pilularum, ex silpone Veneto paratarum, aut liquoris nitri fixi, mihi in lithiasi familiaris remedii ad guttulas ino aliquoties de die exhibiti, superbibendo infusum uvae ursi. Praeterea commendantur decoctum radicis bardanae, cicerum rubrorum, nec non mel copiose sumptum, a pR1NGLE laudatum in sabulone expellendo. Spiritus nitri dulcis calculos excretos solvit; an ideo etiam in corpore delitescentes Τ Aquisset teranis cum lacte sua non deneganda laus. q. 29 i. Demum in cura li thias eos diaeta adornanda, & in paroxysmo, et extra eum utilis; in paroXysmo autem serum lactis , hydrogata, de-co ista avenacea, jura ex carne vitulina, fructus horrei, poma prunaVe cocta, optima censentur. Caeterum in alimentis concedi possunt radices nauci sativi juniores, asparagi modica quantitate; gallina assa; aves minores; ex fructibus me istones, cerasa, ribesia, fraga, cucumeres minores ; in potu Valent vivum tenue aqua dilutum
f. 292. NOXia Vero omnino habentur & quidem eXtra paro sinum, caseus, pisa, fabae, lentes, helianthemum tuberosum, farinacea haud,sermentata: carnes duriores insumatae , salitae. nec non pisces tales: ova dura & similia: non improbantur subinde modice sumpta alliacea, porrum , cepae, raphanus niger, armoracia; at D
326쪽
quid nimis. In potu cerevisi ae acriores , aceti nimis ustis, spiritus vini, vinaque tartarea quam maxime Vitanda.
In dividuae comites vel et pedissequae sunt nephritidis verae aut inflammatoriae, uti et cystitidis nephritidisque calculosae caeterorumque Circa vias urinarias assectuum, stranguria seu urinae stillicidium, dum scilicet guttatim cum summo a dore & irritis saepius conaminibus urina emittitur; vel dysuria, qua mictus pleniori rivo quidem, Vel et bisurcatus cum summo dolore & stimulo fluit. Et tandem ischuria, quae totalis est urinae suppressio, quamque cum SAU VAGIO &SAGAR ad mombos dolorificos reserendam non puto.' I. 294. Stranguria & dysuria vero oriuntur saepius in haemorrhoidariis, in hystericis a strictura spasmodica, in gravidis a foetus situ vestineam comprimentis, in virginibus recens nuptis a Violentia primi coitus; in senibus a debilitate vel et rigiditate partium ; in his, qui gonorrhoea virulenta diu laborarunt, vel a carunculis urethram o sidentibus, vel a muco abraso, uti aliis potius placet
327쪽
eet; demum in iis, qui ulcere, tumore circa vesicae collum, proslatas urethramve assiciuntur. Fit aliquando a refrigerio, a potucerevisitae novellae, ab acrimonia humorum, a metastasii, a miasmato
scabioso, impetiginoso; a cantharidibus applicatis vel ingestis. In colicis frequens est symptoma, nec non post partum difficilem aliquando. g. 29 Cura pro Uarietate causae varia admodum est; si enim ab inflammatione methodus antiphlogistica omnino necessaria; si a Calculo remediis capite praecedente enarratis tractanda. Si ab haemorrhoidibus venae sectione aliisque medica- , mentis huic pathemati propriis curanda In hystericis antispasmodica cum laudano conducunt. In gravidis omnia diuretica cautissime vitanda &praecipue juvant situs supinus cum coxis elatioribus & abdomine propriis manibus paululum elevato. Neonuptis conducit quies & abstinentia a coitu pro tempore : tum et inunctio genitalium oleosis, quae etiam puerperis post partum dissicilem commendanda. In senibus laudatur sp. sal. d. cum liquore C. C. Succin. ad aliquot guttas aliqud-ties de die in vehiculo aquoso. Dysuriae Uenereae vel a gonorrhoea oriundae medentur turundae , candelulae seu Cereae eX Carbaso cum cera
consectis & oleo illinitis, vel et cathereticis vel digestivis, immo et mercurialibus incrustatis , quo excrescentiae absumantur & urethrae canalis dila tetur. Nec hic negligenda balsamica & therebin-I a thu
328쪽
13a C. XXXX. DE PARTU DIFFICII 1
thinacea interna; atqui de hac specie plura in Capite de gonorrhoea. Balsamica quoque valent in ulceribus caeteris urethrae. Si a silmplici refrigerio, valent non raro aliquot guttulae olei baccarum juniperi &inunctio perinei &hypogas rii cum oleo de scorpionibus Vel de Chamomilla cocta. Si ametastali. ratio est habenda ad morbum principem. Si a cantharidibus, optime curatUr amovendo vesticantia, exhibendoque lacticinia & solutionem gummi arabici. f. et96. Palliativa etiam licet instituere cura instranguria & dysuria a calculo majori, nempe quod algalia repellatur, quo liberior fiat via urinae fluxurae vel et Cathetere ipso urina extrahenda. Valet et haec methodus, si, uti aliquando sit, dysuria oriatur a grumis sanguinis in vessica remanentibus post mictum cruentum; quando etiam bonum praestabit effectum in sanguine solvendo insusum norum Amicae.
partus naturalis solius sere naturae ope fit, sine artis adminiculo aut alieno auxilio : qui vero
329쪽
majori molimine, vehementioribus doloribus saepe vix perficitur sine artis vel obstetricantis auxilio , partus dissicilis, praeternaturalis & D ocia dicitur. f. 298. Causae dissicilioris partus vel in matre, x et in insante, & demum in obstetrice quaerendae aliquando omnes simul hae causae concurrere possunt. Aliquando minus complicatae sunt. q. 299. In matre autem, si dolores non satis validi ob debilem corporis constitutionem. Ut enim dolores sint legitimi et genuini, oportet non1int continui, sed per intervalla reCUrrant, a lumbis oriundi, per abdominis latera pergendo Ue sus pubem des Cendant, Cum tenesmi deprimentis quasi sensu. Dolores aliquando fiunt ita vehementes,ut uterum spasmodice constringant& partum remorentur. Non nunquam abdomen tantum o
Cupant & superiora potius, versus lumbos scilicet tendunt. Hi nothi, spurii atque illegitimi audiunt. In hoc statu venae sectio aliquando requiritur, si Pulsus plenus praecipue vel plethora adsit. Clyoma quoque injiciendum, si alvus obstructa. Dolores nimis debiles excitandi remedio No. 63. Mira
praestare eo posse, ubi nullum vitium mechanicum partum Temorans, omnes testantur practici, & manu obstetricis aliquando excitari debent dolores minus sorteS.
330쪽
I34 C. XXXV DE PARTU DIFFICILI
I. 3OO. Ex matris parte remoratur saepe partus in primiparis annosioribus ex duritie orificii uteri, vel et ejus angustia in junioribus nimis.
Hic Oleosa, unguenta, vapores tepidi, semicupiasorsan quid valere possunt. Dystociam ex vitio matris describunt authores, quam pathematicam vocant, dum eX pudore, ira, timore partus dissicilior vel tardior redditur. Obstetricis facundia& adstantium persuasio cum lepidis confabulationibus multum hic praestant. q. 3o I. Caetera vitia matri tribuenda veniunt,
aquae ante tempus emuxae, unde uteri siccitas nimia uteri haemorrhagia praevia. Hic quantocius foetus arte extrahendus. Uteri ruptura, Conceptus extra uterum. Plurima genitalium Vitia, vagina concreta tumore vel membrana obstructa,
ejusdem procidentia ', obliquus uteri vario modo situs: prava pelvis sorma sive magna, sive parva nimis vel et nimis plana. IJernia: mater gibbosa, incurvata, asthmatica, Clauda, in similibus caeterisque mox enarrandis nihil potest medicina, sed aperito chirurgo & embryulco auxilium quaerendum promptum. g. 3oa. In infante & secundinis saepe causa partus dissicilis residet, nempe si situs praeposterus, transversus, brachium, pes, nates, genu, marnus, humeri, Collum porrigens; facie supina in ostium, nec non ventre tergo sic positis. Foetus magnitudine excedens, capita m no hFdroce