장음표시 사용
311쪽
se Augusto utplurimum epidemica habetur , laostris in oris rara , calidiorum climatum accolis frequens. f. 263. Causa proxima consistere videtur instri istura spasmodica totius canalis intestinatis, perturbatoque motu peristallico, quo et Vomitus & secessus excitantur, stimulante materia acribitiosa, corrupta. Cui producendae, saburra primarum viarum, esculenta pinguia , oleosa,
rancida, butyracea frixa, carnes, OVa , caseuS vetus, acri S, aromatum abusUS, cucumerum, me lonum, caeterorumque fructuum horreorum esus nimius; musti, cerevisiae non rite fermentatae
potus; drastica, emetica & purgantia, Venena; irae commotio, soli & aeris humiditas, corporis aestuantis subita refrigeratio, perspiratio impedita inde, prae caeteris apta censentur. f. 264. In hoc morbo curando neque emesis, neque catharsis commendantur. Omnes in
eo sunt, ut acris diluatur bilis, copia liquidi juris pulli, vitulini dilutioris; decocti avenacei,' seri lactis, demulceturve solutione aquosa gummi arabici, mucilagine radicis salab; emulsione ex amygdalis dulcibus, hydrogatae potu. Qi iidam aquam tepidam simplicem , quidam iterum ex suffragio ARETAEI frigidae cyathos duos aut tres laudant, eo scopo scilicet, ut adstringatur
Venter, retrogradus humorum cursus cohibeatur atque stomachus ardenS refrigeretur.
312쪽
II 6 Cap. XXXVI. DE DXSENIERIA.
26s. Vomitus compescendus antemetico RIVERII. Qtio cessante rhaharbarum cum magnesia alba propinandum. Venae sectio subinde celebrari potest in initio, dum vires adhuc Vigent, pulsu scit . existente sorti ac sebrili. Balnea tepida Repius applicanda, ct ysmata oleos aemollientia aliquoties injicienda. Cataplasmatibusniollibus abdomini appliciandis dolores leniendi. Linimento volatili ventris distentio minuenda. Pro laniendo dolore exhiberi volunt quidam radicis columbae grana decem in aquae cinamomi uncia, vel mixturam No. 36. In fine morbi nempe post aliquot dies valent roborandi gratia corticiS pe ruviani aliquot praebia de die, tum et aquae sel-teranae cum lacte usus.
f. 266epetita admodum non copiosa, sed torminosa valde alvina dejectio, mucida, bilios a sanguinolenta, dysenteria audit. Epide mica est ut- plurimum circa finem aestatis, seu initium au
V 267. Distinguenda quidem venit ab illa individuali, quae subinde exoritur ab intestinis aliisque visceribus abdominalibus, utcunθue male af -
313쪽
Cup. XXXVI. DE DESENTURIA. 117
sectis, scirrho sis scit. Cancrosis , ulceratis, vel
etiam a metallassi, nec non a diarrhoea cruenta,
quae stibiitile dentitionis tempore insantes invadit. a purgantibus drallicis, remediis mercurialibus, aliquando sporadica seu potius individitatis
eXtirgit. 268 Dysenteria autem, de qua hic praecipue agitur, est Contagiosa, exhalatione excrementorum putridorum, aerem replentium, & praeci pue, dum sani exonerandae alvo eandem adeunt latrinam ; tum et lacte nutricum aliove modo propagatur. Caeterum causa proXima videtur
esse acrimoniam crasticam putridam que bilis f. 269. Cati De remotiores sunt aeris calocimmodicus, subita corporis refrigeratio in aere humido, caIido &nocturno tempore, diurno frigidiori Aquae Corruptae potUS, carnium pisci- unive sub phitridorum , fructuumque Immaturorum, paniSque ex mu culo tritico parati imprudens esset S.
27o. Morbus ilicipit horripilatione vom1-mqtie bilioso, qui tamen non semper ubique adest. Saepissisa e praecedit lassitudo, tenesmus seu strequens & irritus conatus desidendi, quod symptoma utpIurimum est comes & pedissequum dysenteriae. Primis diebus autem frequenter senteria non multum abludit a simplici di arrhoea: dein ejectiones fiunt parciores sanguinolentae, tredinem jam arguentes: cruciatus majoreS Vel
314쪽
minores pro diversitate gradus intestinorum infammationis aut bilis acrimonia adsiliat; sitis VeXat, pulsus est parvus et debilis, nisi status inflammationiS maXimus, quod inter rariora tamen. Lingua fit sordida, meteori Sinus Ventrisque infatio, neque raro singultus cum urina stTanguriosa adsunt.
f. a. i. Citius Vel serius terminatur morbus, sive in sanitatem, sive in mortem, sive in mor-' bum chronicum, hydropem Q. artuum dolores, contracturaSVe. Spatio nempe septem quatuordecim dierum vel aliquot septimanarum; gangraena necat intestinorum, quam praesagire licet ex doloris sine causa subito cessatione , manentibus praesertim nausea & singultu, pulsu intermittente , alcina excretione invite prodeunte,& quidem summe foetente, vel et prorsus cessante, accedentibus convulsionibus, tendinum sub
sultibus, delirio & frigore extremorum. Dysela teria intempestive nimis adstringentibus, aromaticis spirituosisve suppressa , gnavissima damna& periculum mortis inducit. Si diutius protrahitur, tunicam villosam mucosamve ab intestinis separat, & ani procidentiam plerumque pro 'creat, et sub finem saepissime prodeunt Aphthae. . apa. Curam aggressurus a diaeta incipia-
HS , aer ergo, quo aegri decumbunt, omni arte
purus servandus , nempe aceto insperso super paVimentum & ante lectum aliquoties de die &praecipue, quoties aeger ad sellam cogitur adire
315쪽
C . XXXVI. DE DE SENTERVA. II;
perforatam. EXcipulum, quo foeces excipiuntur,ltiatim amovendum atque aceto eluendum. Renovandus quoque est aer fenestris caute subinde apertis. Linteamina & stragula saepius mutanda, spurcaque quantocius removenda, in victu vitentur jura carnium, quorum usus non nisi cautissime ipsis reconvalescentibus concedendus. NoXia quoque sunt ova, farinacea non fermentata, aromata, Vinum ejusqυ ' spiritus quam maxime, uti et cerevisia. Inter proficua vero habentur decoctum ex hordeo, pultes ex oryga sagu , &serum lactis: nec non fructuum horreorum pro-he maturorum modicus usus. Sanis diaetam acidam , Vegetabilem prae caeteriS commendo, alvum servent liberam rhabarbaro & cremore tartari; aerem insectum fugiant, frigus nocturnum, diei calorem excipiens, caute vitent, plures induendo vesteS.
f. et q. Cura stricte dicta instituitur per Dic guinis missionem, si plethora vel signa inflamma'tionis, in brachio celebratam , raro vero admordum haec necessaria. Ergo ordinario ab emetico incipiendum, radicem i pecacuantiam ad triginta grana vel minori dosi, habita ratione ad aetatem exhibendo, cum insuso forum chamomillae more theae epoto . Radicem brasiliensem in hoc morbo utique praesero solutioni tartari emetici, quia et leniter adstringit &diaphoresim saepissime promovet. Commendatur tamen ab aliquibus ejus solutio in decocto tamarindorum.
316쪽
Jana et inde concludere licet, quid sentiam de vitro antimonii cerato, adeo celebri in dysenteria
curanda ante aliquot annos. Ut lodii vero Cerdoratione, quae hanc ingreditur compolitionem, Valere quid posse credas, scias, cerae quantitatem nimis paratam nihil praestare posse. Emelis subinde repetenda intervallo unius diei, sisympto mata manent. Si inflammationis indicia, caute cum
f. 274. Emesin, ubi necessaria, excipiat alterum remedium, scilicet purgans, qualia sunt aqua laxativa vienensis, sal catharticum amariim, manna, quo satis copiose deponatur alvus. Dein insequentibus diebus materia biliosa sensim evacuanda praebiis rhabarbari unoquoque die , do si majori, vel et tinctura rhet aquosa cochleatim propinata. Sunt, qui morbum aggredi audeant mercurio tanquam vermibus infesto, quos saepissime adesse in dysenteria vident. duo S ego tardioris ingenii vix & ob metum sanguinis jam fatis
in putredinem proni imitari velim. f. 27s. Demulcendae sunt praeterea partes continuo irritatae L muco naturali orbae, quod optime fit decocto albo SYDENAAMI , cera liquefacta in lacte tepido & infuso seminis Line, moretheae epoto, vel et demum mucilagine radicis sal abb No. 37. Serviunt eidem scopo pro teness
317쪽
cop. XXXVII. DE PROCI ALGM. Iri
r 6. Si dolores Vehementes adeo, quod vigilias inducant pei petuas , ad optata vespertinis horis confugiendum , quo noctes pacatiores reddantur, aliquo modo per minora lucida intervalla refocillentur, morbumque melius sustineant. Velicantia abdomini imposita bonum hic mihi praesti tere subinde essectum , praesertim in dysenteria admodum populari inter Hasinienses ante aliquot annos , nulla ocitata suppuratione, sed vesiculis leviter incisis, denique siccatis epidermide relicta. q. 277. Demum et roborandi scopo Varia commendantur, praecipue circa finem morbi, uti aqua calcis cum lacte. Acida mineralia & ratione putredinis corrigendae & ratione toni intestinorum restituendi. Summum antisepticon & roborans habetur in decocto corticis peruviani; adstringit vero potius decoctum swmarrlibae No. 6O ; caete
rum remedium minime contemnendum.
Tandem ad finem intestini recti seu podicis
oritur saepissime dolor quidem molestus, proctalgia dicta: Brasiliensibus ex ulcere verminoso in ano endemia sere. Verum nostras ad oras
318쪽
. Iaa Cap. XXXVII. DE PROCI ALGIAE
ab aliis quam plurimis oritur causis & quidem individualibus: nempe ab inflammatione intestini
recti ejusve abscessu: indeque fistula ani oriun-dR ; a tumore cancroso, a materia quaviS acri, ab haemorrhoidibus, condylomatibus venerei S, ab intertrigine infantibus ob munditiem neglectam propria, ut ot equitantibus diu a nimio
g. 279. Proctalgia inflammatoria venae sectione methodoque anthiphlogistica curanda. Ex
abscessu, fistula ani, tumore cancroso chirurgicam eXposcit artem; ex ultima hac causa raro curabilis: tentandae veniunt vires cicutae, et eX-teriae interne adhibitae. Ubi materia acris in causa, ejus natur a indaganda , remediis prOpriis mitiganda. Condylomata venerea mercurialibus destruenda. In affectu haemorrhoidario Unguentum populeum, oleum de palma bonum praestant esse diurn. Quodsi dolor vehemens nimis, granum opii hisce lini mentis addendum. Conducunt hic aliquando hyrudines; vapores etiam lactis tepidi, nec non cataplasmata ex semine foenu graeci, lini in cerevisia vel in lacte cocta &calide ano applicata. Ex intertrigine optime proctalgiae medetur ablutio quotidiana per frigidam, quae et in prophylaxim haemorrhoidariis& equitantibus commendare licet. f. 28O. Proctalgiam es rariori quidem causa vidi per aliquot dies persistentem et tempore al-
319쪽
op. XXXVIII. DE LITHUM etc. ias
vinae depositionis maxime exacerbatam, pro qua lenienda frustra varia adhibebantur oleosa, optata, cataplaSm Ata, fotuS, Vapores aquae tepidae, donec demum sponte digito in anum misso extraheret inde piscis spinam satis crassam , quae se deglutiise ante aliquot septimanas meminerat
CYSTICA.f. 28 I. Materies duritie a lapidea non multum abludens, friabilis tamen nulla in corporis parte aliquando non inventa, sed praecipue in systemate bilioso & urinario concrescibilis calculus audit medicis, morbosque inducit iisdem dictos, colicam nephriticam , nephritidem calculosam, malum nephriticum, nephralgiam, passionem nephriticam, si in renibus; calculum Vesicae vel et 1impliciter calculum, si in vesica urinaria inve
f. 282. Varia lithiasis genesi originem dare possunt in viis urinariis, dum praesertim urina prae omnibus humanis humoribus , materia calcarea tartareave scatet; nempe dispositio heredita.
320쪽
ditaria, nihil enim certius est, quam calculos S crea xi calculosis esseque in prole patrum virtutem abireque in natos cum semine morbum. Aetas juvenilis &senilis; verum pueri saepius calculo vesicae, senes autem De phriti de seu calculo renum frequentius asticiuntur. LabeS arthritica, miram dari convenientiam inter arthritidem & calculum statuunt omneS, eX Una eademque materia tartarea
generari utrumque credunt morbum. Si quis vero desiderat doctam de lithiasis geneti et theoriam,
speciatim adeat Van SM IETEN Tom. V. Commentar. in aphorismis BoERHAVIANIS.
q. 28 . Nephritidi calculosae in actum ducendae favent dispositio plethorica , habitus la-Xior, Vita sedentaria, haemorrhoides; vellem en Scorporis motu S diutius protractus, equitatio, d Urior.ac diuturna Vectura, terror, ira, aliique tristes animi aflectus, venus immodica , de cubitus in dorsum, diuturnior in unum latus, delicatior super stragilia molliora, praeprimis e plumis consecta, sessio longior cum incurvato in anteriora cori ore tussas, sternutatio frequenS, cathartica sortiora propinata vel et diu retica , uti et asparagorum nimis estis , lumborumque refrigeratio. Infantes vero disponit ad lithiasin fisci artim ab incunabulis nimia constrictio, praVa et cruda diaeta, unde praeprimis pauperum aggre' ditur infantes, qui et non nunquam pessimo more vel metu severioris praeceptoris diuti HS, quam par est, urinam retinere solent, quod et adultis ali-