장음표시 사용
411쪽
Didem seditiosae conspirationis praecipuum autho- rem et antesignanum, concionatorem Vestrum Ambrosium Dereegheium fuisse memorant, afrum et seditionum hominem, quippe qui tum ordinem militarem, tum etiam politicum statum ad excitandam detestabilem hanc seditionem concitavit. Verumenimvero sciatis velim hoc negotium tam Caesari, quam nobis etiam curae futuram, ut ille nefariae eonspirationis anthorioin publicos articulost, tamquam seditiosus, tam iure, quam etiam aliis modis requisitus poenam aliquando meritam luat. Nunc autem ne hoc malum pestilentiores radices agat, misimus ad Vos hosce magnae anthoritatis atque fidei Legatos, quibus in mandatis dedimus, ut omni meliori modo initia huius mali restinguant, totumque negotium componant. Interim autem severe mandanm, ut deposita hae animorum Obstinatione, Catholicos rursum in pristium lorem recipere, ac in integrum restituere sine tergiversatione debeatis, certumque ad haec responsum nobis reddatis. Datum hoc dii VIII. ΜΗ ΗDXCVIII
De aecusatione Varadiensit id Principem missa. Postqvita legati rincipis Mariae hase literais Varadruenaibus reddiderant, ae v bis quoque --ο- si mandata exposuerunt nobiles ovi oppidanaa -- munieato consilio, quum res non easet parvi momenti, spatiam deliberandi a legatis petiere. Quod cum illis conoessum esset, scripto respondent, et quia periculosum fore putabant rem seorsim per ertos quosdam
412쪽
sacello edereti Catholicos admonueran Lli, Jaquam tendum rati, et tam d0natione principii si quo vero iuribus aliis subnixi, affixi suggestis imi Maam sum chartis in e0 acerbe invecti ae dira naeve illis e imminati sun iam chartam, cum Arari in Derectheius minister eius loci in suggest reperissct perlegi eique eo quidem tempore subsiecit Sed hisbita colici0ne rem capitaue areis, ceterisque prita ribus nobilitatis aperi simulque schedulam illatutius mali arena illis legendam exhibet inius rei bitate commoti nonnulli n0bilium atque oppidano cater patim concurrimi, et laeto impetu aedes illas quesbus catholici ad sacra convenire solebant, nitidi dirum et tam arb0ribus otirpatis, quam scrobi glacialibus terra Gmpleti cuncta S0Io aequant cerdotibus ac Iesultis qua cirique proximum fuit si S losinum dilapsis Qua re cognita Maria Christi e quae profeci Sigismundo gubemacula imperii bat, Barth0lomae PeZZeno Consiliario Caesarem metrio Napragi Epis p et Cancellari Transxniae, denique Christ0ph0r Keres Zturi de Saenthedeh, Curiae Magistr0. Varadinum missis, ae datis eos literis X0n sine maximo, inquiri animi dolore telleximus si ditiosam Vestram contra Catholicos spirationem quam et literae Capit ei vestri et rundam Calliolie0rum Serm0ne reipsa confirmSignificarunt enim v0s diiuis nominibus, uni dextris ita obstinatos inspirasse, ut armatis violaveritis ac
eveneritis inincipis iustit Catholicoriun
413쪽
inidem seditiosae conspirationis praecipuum autho- 'em et antesignanum, concionatorem Vestrum Ambrο-rim Dereegheium fuisse memorant, vafrum et sedionum hominem, quippe qui tum ordinem militarem,m etiam politicum statum ad excitandam detestabi-im hanc aeditionem concitavit. Verumenimvero sciatis elim hoc negotium tam Caesari, nam nobis etiam reae futuram, ut ille nefariae conspirationis authorret publicos articulos, tamquam seditiosus, tamu e quam etiam aliis modis requisitus poenam ali- ninndo meritam luat. Nunc autem ne hoc malum NMIentiores radiees agat, miAinali ad 0840sce ma- is antlioritati atque fide Leptatos, quibus in naaniis edimus, ut iiiiii meliori modo initia huius mali, iugnant, totumque negotium coinponant. Interimum Severe matullamus, ut deposita hac animorumatione, Catholico rur8ilna in pristiniim locum rei in integrum re8tituere Sine tergiversatione, certumque nil hae re8ponSum nobis redda-
ut m hoe fuit VII L Maii I XCVIII CAPUT SEXTUM.
unum 'in ne V 'adiensit in ad Principem missa. is , legati Principi Mariae base literas
'serunt ac Verbi qlioque copio-t nobiles cum oppidani com- res non esset parvi m0menti et iere. Miuod cum illis et quia periculo- certo quosdam 21
414쪽
322 Io. DECII BAROVIIeXponere, omnes caterVatim arcem ingrediuntur et
per interpretem primum omnium decretum ego siense refricant, quo cautum fuisset, ne Romanensia Religi publicum Varadini exercitium haberet. Idem Alba Iuliae cum antea, tum vero ante triennium diserte cautum esse, ne Vel aradisum, vel alio quoquam praeterquam Albam Iuliam, Claudiopolim et Monasterium Iesultae possent introduci. Verumenimvero inventos esse quosdam alienigenas, profugos ac helluones, qui decoctis bonis paternis ingenti aere alieno oppressi, Principem Sigismundum accesserint, ac aedes, quas iure dotalitio in urbe nostra possiderent, sese Catholicis in sacros usus concessuros professi sint, cui rei nos inquiunt aperte contradiximus, ac ne id fieri pateretur rinceps, promissi chirographi atque iuramenti memor, missis ex omni ordinum numero viris gravibus, obnixe ormimus. Verum- enimvero tantum abest, ut precibus nostris obsecundasset, ut potius ex praeconcepto quodam furore legatoa nostros ignominios habuerit sustibus publice excipiendos curaverit, ac nos ipsos inauditia convicii an fecerit, atque Violenter hoc nus nobis imposuerit. Quum ver nuper mutationem Ρrincipatus vidissemua, ea occasione utendum rati, ne annua praescriptione in possessione earum aedium confirmarentur, placide eoa admonuimus, ut ea cederent. Sed tantum abest, ut monitis nostris paruissent, ut potius ignominiosis verbia responderint, famosisque libellis publico auggestu a fixis tam contumeliose exacerbarint, ut ne Vilissimus quidem quisque tant dedecori serendo fuisset. Itaque sibimet acceptum ferant, quicquid hic a nobis factum est. Nam nos quidem nihil hac re adversus Caesarem commisimus, cui paratissimi semper sumus, usque d
415쪽
DE REB. VNG. DEC. XI. L. H. 323
sanguinem, etiam cum Vitae periculo fidelissimam Operam navare, sed turbatam duntaxat nostram libertatem vindicavimus. Si ipsis licuit ministros reformatae religionis nostrae Gyaluino, ilahino, orberhino atque DeVa per Vim excludere quanto magis fas fuit nobis commune ordinum Decretum, Principis chirographo, iureiurando atque sigillo confirmatum pro Vindicatione nostrae libertatis exequi. Quamobrem obnixe oramus Maleatatem eius, ne nos in libertate nostra, quam iure merito quasi postliminio restituimus in integrum, ut pacto turbare velit, quo et hos sublata omni intestina discordia, magna cum alacritate possimus Imperatori nostro fidelem nostram operam adversus iuratoa Christiani nominis hostes impendere. Nam quod concionatorem nostrum Ρrinceps clementissimis suis in literis vafrum ac seditiosum nominat, id quidem pro eo, ac debemus, graviter molesteque patimur, eumque prorsus ab Omni seditionis suspicione liberamus, quippe qui tam publice, quam privatim honorificam semper Caesaris nostri mentionem fecerit, et ardentissimas pro Ρrincipibus nostris preces quotidie instituerit, instituemdasque curaverit. His et similibus aliis cum se aradienses excusassent, Legati domum redierunt et publicae concordiae pacisque gratia rem in eodem illic statu relinquerunt.
Delassatione Tartarorum et Transylvanorum ultro citroque missis, ac iuramento MichaelisPalatini Transalpinae.
De intestina Tartarorum seditione supra diximus
Ε motus, Κastherei initi huius anni legatosad Sigis-21.
416쪽
mundum Hincipem miserat, beneVolentiaque sua amplissime promissa, obnixe eum rogaVerat, ut unum ex intimis suorum, quocum consilia communicaret, ad aemittere non dubitaret. Princeps etsi periculosum fore videret salutem suorum tam barb/ra seratate immanhosti credere tamen post longam disceptauonem tamdem vicit eo in consilio sententia, ut Vel temere potius
spem tantam, seu fortunam, experiretur, quμm per vin viam occasioni defuisse videretur. Igitur Ioannem Be Badfium, unum ex intimis secretariis eligit, eumque inmaliquot scribis Cancellariae, adiuncto ei collega Georgio Mog, ad Tartarorum hamum proficisci iubet Ialicet haud ignoraret, quanto cum periculo iter Tartaricum vix unquam ab aliis tentatum obituras set: -- in cum mandato morem gerere deberet, legatis Tartaries adiunctus primum in Transalpinam, mox per Borysthenem ad Tartaros pervenit. Ibi a Tartaroma Chamo benigne exceptus, ac auditus, adiunctis ruraua novis legati mense tandem Maio saluus in ranaab
pinam redit. Id quum Stephanus Zisai et Nicolaua Ialvansi Caesarei per Transylvaniam legati cognovis sent, partim ut Michaelem Huodam in fidem acclientelam Imperatoria Romanorum acciperent, partim Verout legatos Tartaricos ibidem expedirent, ne frequentia itineris regionis situm sibi familiarem illi redderent,
in Transalpinam ire statuerunt. Igitur assumpto aecum aspare Komisi viro supremi ordinis, quam possunt celerrime in Transalpinam proficiscuntur, ibique honorificentissime accepti, praestito iuramento ΡHaunum certia conditionibus in clientelam Caesaris recibpiunt. Deinde expeditis legatis artaricis, adiuncto ei rursus Ioanneioaonio et Georgio Rac cum amplissimis eos mandati atque donativis in Tartariam
417쪽
DE REB. VNG. DEC. XI. L. II. 325
ablegant. Mox cum varii de Turcarum conatibus rumores Spargerentur, celerrim itinere Albam tuliam
Deisanadiensi obsidione eiusque solutione.
Pridie eius diei, quo ex Transalpina redierunt, allatum est legatis Caesareis sanadum arcem a Turcia eas obsessam ad XIX. diem uni Baasa enim Tomosvariensis, quum rincipem Sigismundum dia-Masisse, proVinciamque certo gubernatore destitutam in incerto fluctuare accepisset, ratus ac occasione
magis idonea, quam unquam antea, utendum, assumpta magna suorum manu, ex improvis Caanadum Obsederat. Nihil enim dubitabat, in Vel desereretur vel vero vi a nostris oppidum finibus Turcicia usque adeo insinuatum repentine capi posset Ρraeerat arci Lassislauamore, vir militaria et animosus. a misso conseatim Albam nuncio, rem Proceribus ignificat, et opem nulturam ibi ferri postula Cumque nec a commeatu, ne ab aliis rebus ad sustinendam obsidionem necessariis sat paratum se videret nihilominus tamen ultimo fortunae aleam experiri statuit. Itaque rebus omnibus ad repellendam vim Barbarorum instructis, paratamim pugnam animo praestolabatur. Quod cum Barbari Moepissent, spe sua frustrati, tentata leniter oppugnatione, adventuque auxiliorum territi, itinere fugae simili omoavarum paucis auorum amissi sese receperunt. Iam enim auxilia Lippensium, eneienaium, Varadiensium, atque ranaylvanorum in dies as
418쪽
326 Io. DECII BAROVII futura cognoveraui, nec ea sibi expectanda censuerant.
Sed paucis post mensibus caesis praesidiariis eadem arx in potestatem Barbarorum devenit.
De victoria Lugasiensitιm eae Barbaris reportata. Hac ignominia repulsaque motus Bassa, statuit prima quaque occasione praeclaro aliquo facinore hano repulsam compensare. Cui rei transfuga quidam Christianus ansam praebuit. Is ratus nihil se Deo patriaωque gratius facturum, nam si Christiani nominia hostibus dolo, virtute, vel quacunque ratione alia periculum crearet simulato suorum odio, Bassam a cedit, eique persuadet se, si selectiores Turcarum irruptionem in Lugasiense oppidum facerent, ducem ei futurum. Nunc civitatem praesidi destitutam, ac Vin somnoque prae securitate sopitam nullo negotio diripi posse. Id quum Bassae oppido quam maxime placuisset, eum rursus abire, ac omnia explorata referre iubet. Is ad Andream Barcaaium clam profectus, rem omnem ei aperit, et quid facto pus sit, candide significat. Μο ad Bassam reversus omnintuta atque secura esse refert. Is assumptis mille trecentia selectissimorum ex omni numero equitum sine
galeis atque thoracibus, Velati praedam sine uno praelio direpturus, itinere tota nocte facto Lugaso appropinquat. Sed iam Barcsaius et Caransebesienaes, oppidanis praemonitis, in duo copiolas suas agmina diviserant, ac iis in insidiis stare iusserant. Iniunxerat Barcaesus etiam provisori Lugasienata castelli, ut N
419쪽
mul equitibus daretur signum 3 Ρostquam Barbari
oppido appropinquarunt mittit Bassa confestim. suis selectiores aliquot antecursores, qui terroris iniiciendi gratia aedificia citra moram inflammarent. Id ubi factum fuisset, simulque Barbari insidias nostrorum praetergressi fuissent, quamvis proviso praecepti immemor sero id fecerit, dato pugnae signo Ungari confestim
procurrunt, ac sublato clamore acerrimum cum iis pra lium ineunt. Non minus audacter Turcae quoque manus cum nostris conserunt, eo eventu, ut nisi liberi
pedites maturam equitibus opem tulissent, fere iam nostri in fugam se dedissent. Sed milites duce Martino Horvsit in urcas irruentes extemplo eos in fugam vertunt. Instant fugientibus nostri, ac ne praedae inhiantes Barbaros e manibus elabi patiantur, Andreas Barcaa et Ioannes apturi sublata voce inclamitant, atque sub capitis periculo universis denuncianti Itacaesi fere omnes, capti pauciores, Bassa cum LX auο-rum fuga elapsus omnibus igitur in fugam versis fugiebat et ipse Bassa equo vectus Velocissimo, cumque Martinns Horva fugienti instaret, sorte ambo in torrentem quemdam devenerunt. Ibi Bassa equo delapsu parum abfuit quin a Martino caperetur, Vitare autem Omnino non potuit, quin ab eo insiliente sauciaretur, sed tamen in equum confestim a Bealii circumstantibus sublatus, effusa sibi fuga consuluit Martinus Ηοosit, quum pedes equi sui saltu eius, quem diximus, torrentis laesos vidisset, Bassamque fuga elapsum, prosequi eum desiit et ad suos se recepit Baasa
TomosVarum reversus, quum Varie angeretur, postri' die, collecta suorum manu, in proximas, qua fugiendum reliquis fuit, sylva profectus, usitat sono buccinae suos e fuga colligere, et contrahere conatus est.
420쪽
Substiterat illic Rascianus quidam Hvoda L lis
rorum peditum cohorte septus, ut e praeli ruga elapsos interciperet. Is in Bassam tunc animose larint, caesisque aliquot Barbarorum, reliqnos in fugam Oniecit. Ita Tom Varum Baasa reversus, cum ingenti In dictae studio arderet unum e captivis Rascianis, ducem nobilitatae virtutis, vivum excoriari iubet. Quo audito Andreas quoque Barcsai tres e mancipiis Turescis ae-ligit ac ex iis duos eodem supplicii genere afficit, teritium resis comminuit. Id ubi Bassa cognovit, ratus se causam tantae Ungarorum crudelitati praebuisse, literas confestim ad Barcsaium dat, ac in iis errasse ae maiorem in modum profitetur, et ne plurium Τnrcarum suppliciis tam immanibus saeviret, humiliter admod-Banum exoravit Simul ut militaris gratitudinis exemplum praeberet, et equum Martini Horist, qui ipsum prosecutus assequi non potuerat, vehementer laesum, a bella prorsus inutilem factum audivisset, pro eo equum alterum sat generosum, additis aliis quoque pretiogis muneribus, artin misit. Capita caesoram
ad quadringenta palis Lugasini a fixa, multa Caransebesinum quoque ablata, captivi ad CCC hasiae subiecti, praeda ingens capta, ac iure militari auctione vendita, Viritimque distributa Aorum hoc fuit XXVII.
Iunii. Ea re cognita, paucis post diebus Bassa a merio Albam Graecam vocatus, provinciaque privatus fest.