Duae orationes habitae a Johanne Saxone Holstatiensi, cum decerneret titulum magisterii quibusdam honestis et eruditis juuenibus in Academia Vitebergensi

21쪽

quae sciscitatus sum de vita,nrotibus oc

opinionibus eius, vere recenseo ec te ostes grauissimos citabo. Potio lis ccommemoratio studiorum ato opinionum non minus conducit studiori quam heslatoribus rategemata es consilia veterum ducum, nosse. Acceodo igitur ad historiam Natus est Roadolphus Agrkola in Frisia,in tu e quodam non procul ab urbe Groninga honestis parentibus, quor a faculta tes,ut sunt ibi, mediocres fuerunt, ocvnde liberis ad studia sumptus liberalia ter suppeditare poterant. De prismae puericiae studiis cimi nihil audio, rim, non putaui aliquid fingendum

es e. Nemo autem excellentem virtuo tem consequi potest sine magna vi insgenii ,ei fine enthusiasmo aliquo qui cum sit accerimus stimulus in bonis naturis, haud dubie Rodolfus celeriter primas artes arripuit, ut ille inqdit de

Heroica natura, Ante annos animum.

gerens curami virilem. Nam dc eae scriptis ipsius e consit is apparet ingeni a vis di impetuo.

22쪽

Cum Germania corruptissimo

Tenere sermonis, teretur,tantaque iterarum inscitia esset,ut quid esset recte loqtii nequidem susipicari nostri homi. nes possent,imo etiam insulsitas admia rationem haberet,unus Rodolsus priomum auribus atq; animo sentire illa vicia dc desiderare meliorem orationis formam cepit. Haec filii singularis prudentiae significatio, illa virium ingenii ct doctrinariquod genus orationis effinxit purum Alcndidum,2nans,sione ineptus, rerum etiam pondere ecprauitate probandum . Nec tantum prudentia Bit, sed etiam quaedam aniami celsitudo ct mira discendi auiditas, quod in Italiam cum patrimonium haheret mediocre, prosectus est, ut mellistis doctrinae genus querere Ac si de ingeni laudibus multa dicturus essem, amplificare eas etiam patricorqdicatione possem. Nam Frisia, ut olim magnitudine rerum gestarum loruit ita nunc quoq; Rimat ingenia nemquaquam vulgaiia,sed cum ad literastum ad gubernationem magnarum re

23쪽

rum idonea, aevi mihi videtur non so

lum sagaciae sana,sed etiana ingenta tale ec animi celsitudine singulari praeodita. Sed ut dixi, Rodolsi ingenio um ex scriptis aestimari potest. Louas nisandio eum tyrocinium primum deo posuisse hi cum Gallorum appeteret familiaritatem seu vitans nostrotu commessationes seu quod illi essent eruditiores,statim inter illos simul Gallicam

linguam dididit. In dialecticis o philo, sephia cum percepisset celeriter illa,

quae in scholis tradebantur, ipse animo meliora requirere Blabat seo in bibliothecas abdens,suo consilio bonos striptores legebat, ulta interim cum prudentioribus disputans de eruditiore philosophia. Audierat autem renouari tunc Graecsa latins lingus studia in Italia Nam post captum Byzantium, Grscipulsi patria in Italiam multi veα nerunt, qui philosophiam sceIoquenotiam ibi renouarunt, cuius studia post collapsum imperium prorsus in Italia conticuerant. Intellicebat autem sine

scis literis philolaphiam percipi non

24쪽

posse. Cepit igitur impetum prosichocendi in Italiam,vid disertorum cono suetudine ac exemplis genus orationis cmendaret, ec philosophis sontes cognosceret Venit Ferrariam . ubi tunc quidem magis orebant stu, dia philosophis ac eloquentis,quam in teris Acadenujs Italicis. Nam Herucules dux erraris sentiebat ad honi Principis officium pertinere curam ius Mandς rei literaris, ac dele Rahatur pisse eruditorum scriptis. Erat Uerra Theodorus Gaza qui eruditionere eloquentia facile antecelluit Urscis omnibus qui tunc in Italia erant. Ibi uarinus Grsce di latine docebat, vir in primis diligens Aderant oc Stroas poetae, cum quibus apparet magnam iuisse familiaritatem Nodolpho . Exutante Mathematicorum scripti, qui spud Herculem tunc vixerunt. Denis omnes artes ibi Delicissime trade,

hantur Quid potest autem homi

ni ingenioso, incenso vere doctrinsamor auido discendi, qualgerat ROMdolphus,contingere optatius,quam tin

nticierraeri

25쪽

in tali coetu stoistorii vitiat. Hic soa

luta oratione certabat cum Guarmo, versu cum Stroetis, de Philosophia diis

serebat cum Theodoro Gaza, Opisteris siummis uiris audiebat professo. res omniti artium. Cum 1 pariter exacoleret ingenium doctrinae Vatietate, ec in eloquentia elaboraret, totius in se Italiae ora oculosis conuertit . Magna cum laude disputauit, enarrauit autores

utriusqilinguae in illa ipsa academia, habuit orationes magna cum apprO-hatione eruditorum . Porro magna laus suit homini Germano, non blum eruditione o genere sermonis, sed etiavenustate actionis satisfacere Italiae, morose ac fastidiose iudicati. Nec opionor ulli Germanoris praeter hunc Italos tribuisse tantum, ut publice docentem cum admiratione audirent, ac pariter eruditionem, genus sermonis eca 'monem probarent audio saepe rogatum esse Erasmum in Italia, ut si ecimen sus eruditionis ac facundiae pul)lica praelo clitone praeberet. Sed ut hac in re amiscis morem gareret, adduci nunquam

porruit,

26쪽

potust, metuens ne ab Italis pronun satio hominis Germani deri deretutiae saepe prsdicauit Rodolphi naturam, quem imitari italicam venustatem sine ineptiis potuisse serebat. Verum usi naturae ad pionunciationem e actionem aptiores sunt caeteris. Constat autem Rodolsum ita excelluisse in musicis,multas ut cantilenas composuerit, Imo ut Italis fuerit iucundior propterea quod interdum Cithara luaderet in conuiui js eruditorum. Quanota fuerit citis sedulitas inde aestimari potest,quod Quintilianum sua manu integrum descripsit ipse significat se in Italia naturalem historiam Plin Ddillo gentcrlegisse,sortastis occasione inuiotatus,quod in eo loco facilius inquirere plantas potuiti, haud dubie vidit Austotelemac Theophrasium conuers a Gaza,quos cum legeret, Plinium ad magendum esse duxitivi unde Gaza latinas adpellationes sumpsisset, obseruaret. Haec collatio plurimum ei pro fuit ad augendam o rerum cognitio nem e verbolum copiam.Porio m

to he

sinitis ce

27쪽

se diligenter expoliisset inter doctissi.

mos homines,tandem in patriam rein diit,ubi non diu hest. Nam aliquanto post reditum accersitus est eidelis hergam a Dalbursio Episcopo Vangionun .ec Pleiamgero quem ipse Plini Um nominat. Cum his enim in Italia Rodolpho familiaritas summa fuerat. qui postea ambo peruenerant in aula principis Palatini Philippi qui ut erat splendidus ec non rudis literarum icmagna comitate praeditus,volabat auis iam habere ornatam literatis hominio hus Dalburgius cancellarius , deinde

factus est Vangionum Episcopus IsHeidelbergam vocavit Rodolphum,

seu ut eius cousuetudine se ipse ad reocte scribendum assuefaceret,seu ut ius uentus haberet styli sormatorem. Hui iis Dalburgii contubernio usus est quoad vixit. Et quanquam licuit clusocioso,tamen propter utilitatem iuuentu in iis, in Academia publice docuit Crotince o Latine . Nec duxit sibi parum honoriscum esse, quanquam aulico.

28쪽

nune triuit leuiter tinei vinis fassidi.

ant,ut est huius peruersissimi seculi suis perbia Adiit crebro disputationes omnium disciplinarum. In philosophiaeemendabat ineptas persuasioe scholς. Ibi etiam scripsit libros dialecitico viartem repurgaret, eamq3 e tenebris in uocem in aciem educerct.Vsium videliacet monstrans . Senes Heidelbergae narrant mores eius honestosa castos misse, ec diuore malevolentia, ac peotulantia alienis limos. Non est solitus irritare morosos, intempestiuis repres hensionibus,ne quid sereret certamianum in schola, vipe recitans hospiti

multa dissimulanda esse ut Graecus versus inquit. Consulebatur saepe ab ertiditioribusta in philosophiarac in alijs artibus. Multa ex Aristotele vertebat O interpretabatur ijsqui eius sententias sciscia hantur . Nemo tunc viderat libros Aristotelis de animalib. Ita P pergra tum erat eius ossicium doctioribus siquando aliquem insignem locum inde Prosere

29쪽

proferebativi cum de immortalitate humanae animae disputaretur,qtud sensis et Aristoteles,magna cum admiravitione excepta est, illa sententia prolata ex libro de generatione animalium, Mens extrinsicus accedit non naicitur

ex materia corporum. Interdum aliis

quid ex Arato desderum positu ortuta occasu studiosis impertiebat. Nec deerat eius ossicium proseossoribus aliarum disciplinarum Forte inciderat dispiatatio inter Theologos Saurisconsultos de hoc dicto Frustra

seruat Euangelium, qui non seruat a. nones nodorum. Hoc cum alii ad confirmandam superstitionem in ceremoniis detorquerent. alii vi σορ esse durius quererentur, domitigandum aliqua interpretatione dicerent, Rodolosus inquit, In uniuersum in iuris intero pretatione multum prodeste cognitiaonem historiarum 5 antiquitatis, Ac priaesertim Ecclesiae historias e veteres

contentiones debere notas es. omnia

b .eta quibus saepe peti possit interpreM H tatio

30쪽

tatio veterum dictorum Synodi vetereSanquit,vocabant Canones tantum

artieulos doctrinae dijudi atos in Synodis,non traditiones de ceremonijs Nec dubium esse quin haec primum uerit sentcntia liustis dicti, sed postea erroiedeprauatum esse Verum est, Euangelium non seruari ab iis, qui a pernario tu decreta contra Samoiatenum aut Arium aut Macedonium facta. Nam vetustissima Synodi propter contro silersias dogmatum conuocabantur,node ceremonias cumulandis Quam inodigna vox illat,dicere Christi fidem in

Utilem ec inanem esse, sine obseruatione omnium rituum humanorum I uocem e vitam aeternam in mentibus in. choatam,extingui,si aliqua ridicula ceu remonia negligeretur. Addebat, tales ritus tape sine ullo peccato omittito sie. Hac tam dextra interpretatione

facile satisfecit omnibus Sarpede in uore ciuili ea quae ab histor a petenda sunt, explicabat interrogantibus,ut rictim de Usiaris centesuris, Item quid sit

is Ma Agiti, deniq; qui suisti est gradus