장음표시 사용
51쪽
ri telis eonfirmat, qui vult, quod eum semel aves gen. an. ιοι mi , omnia fere ova faecunda habere perseverent. Porro seminis fec dandi virtus, ne aello modo exhala- pag. 38 re podit,sed dimina in utero eonsisteret, ae toti impertiretrer a naturai - conclusit, reposuitque in cavistatem, quasi bursam, podici vicinam,ntero appensam ,-ingressu tantaem donatam, aetinibi diutius δε-
mine detento , virtus ejusdem magis conservaretur , universo eo-κnicaretnr utero.
Ego vero experimenti praedicti Veritatem suspicabar; eoque magis , quod Philosophi verba mala
fide recitata cernerem : neque enim is di X iv , is es, eum semel coierunt,omniafere ova foecaenda habere perseverant; sed, omnia fere ova habere perseverant: ubi Fabricius τι faeeunda, de suo addidit. aliud autem est, aves ex coitu ovaeoncipere; aliud, ova eX coitus r-cundari. Idque ex praecedentibus ArisOtelis verbis clarius liquet, ubi ait : Omnino in avium genere, noea quidem ova. qua per coitum ortaeninrio ni magna ex parte auge i, nis coitus avis eanιinaeetrer. cujus rei caussa est,quod ,nt in mulieribur eoitis maris detrahitur mensum exere nuntis trahit enim humorem aeterres t refactus, ct meatus aperiuntur) se in avibΗs evenit, dum paniatis menstruum excrementum accedit, qnia Dr- duederenon potes,quoniam parum es, superae ad einctum continetur, Ied in sternm ipsem collabitur. Hoc enim ovum augetaer, sicut faetaea vimparoraim, est
quod per umbilicum afuit. Nam eum semel aves coierunt , omnia fere ova semper habere perseverant, sed parνa admodum-imperfecta, ideoque in secunda; siquidem persemo ovi est,scecundum esse. Si igitur,sine coitu avis continuato, ne ea quidem ova, quae per coitum conc pia sunt,augentur, sive ut Fabritius interpretatus est) perficiunt uri multo minus foecunda recidentur ea ova, quae aves citra coitum habere perseverant.
Ne quis autem existimet, his verbis strahit enim meterres tepefactus, ct meatus aperiantανὶ concludi disse uterum attrahere semen galli intra cavitatem tuam: sciendum, a Philosopho non dici, uterum at trahere semen forinsecus, sed in mulieribus per venas & meatus coitus calore aperios. proprio corpore
52쪽
De Gallinae vulva. 2 3pore mentarum sanguinem attrahi ; & pariter in
avibus , languinem ad uterum a continuato coitu tepefestam trahi, indeque ova augeri ; sicut stet viviparorum per umbilicum solent. Quae autem de cavitate illa , sive binis, adnecti: t . in qua per annum integrum , semen galli hospitari autumat; ea jam ante a nobis refutata sunt ubi, nullum semen in ea contineri, & gallo pariter ac gallinae inesse , asseruimus. Uamobrem, ut facile crediderim siuper is n-ditatem , plurium & majorum ovorum proventum intelligamus) pauperum muliercularum gallinas,
quibus probanile est , deesse pabuli copiam; nisi
cum gallo assiieverint, pauciora de minora ova pari
turas secundum illud Philosophi: mod si semel
eum gallo coierint, trem per totum annum ova majora,
meliora , se numerosiora habere perseverabant. In quem finem pabuli quoque abundantia, & bonitas, phirimum conducunt; gallinas tamen eX paucis cum gallo coitionibus,ova omnia per integrum anni spatium sincianda parere, id inquam minus verisimile mihi videbatur. Nam si pauci coitus ad diuturnam adeo generationem lassicerent ; Natura quae nihil agit frustra) mares in avium genere, minus salaces effecisset; nec gallus roties quotidie ga lilias suas, etiam imitas, aci coitum sollicitaret. Novimus, gallinam, quam primum ova eniXa nidum deserit voce strepera clamitare, styllumque ad coitum pellicere; qui pariter elata I singultiente voce respondens , eam anxie quaeritat, inventamque subito comprimit: quod sane, nisi procreandi causese , fieri natura noluisset. Phasanaes mas, in aviario detentus, adeo flagranti libidine aestuat: ut, nisi complures foemellas, ad minimum sex) secum habuerit, eas iterato saepius coitu male mulctet 1 & foecunditatem impediat potius , quam promoveat.Vidi aliquando foemellam phasianum, a gallo simul concluχ quem nec occultando 2- se, neque aufugiendo, evitare poterat) adeo delassatam, dorsoque ob frequentiores ejus insultus deplumem . Ut tandem miseris modis exagitata prae moer re deficeret. In eadem tamen disiecta,ovorum dimenta quidem inveni. '
53쪽
Obseraravi etiam anatem marem , conjuge carentem , dc cum gallinis ςommorantem, tanta libidine aestuare , ut gallinam juvenculam quoquoversum per horas aliquot insectaretur, rostro vellicaret , tandemque in defatigatam insilierit, stuprumque pati coegerit, a.. lGallus gallinaceus in praelio Victor , non modo Insuperati conjuges , sed in ipsum victum quoque libidinem suam exercet. Similiter Remellae aliquae in libidinem adeo proclives sunt , ut mares suos morsiunculis vel licent , quasi in aurem veneris gaudia insusurrarent , supersiliant , aliisque artibus ad coitum invitent: in quo numero sunt columbae, & passeres. Non videtur igitur veri limite,paucas aliquot coitiones , principio anni celebratas , ovorum omnium, per integrum ejus decursum , subsequentium Re- cunditati sussicere. . lEgo tamen aliquando ut hic Fabricio patroci- lnium parem verna tempestate Me coitus Decunis dantis tempore , & necessitate aliquid certi indagaturus) gallinas duas a gallo seclusas per quatriduum detinui; quae interea sngulae tria ova pepererant, non minus aliis ovis prolifica. Iterumque aliam gallinam seclusi , quae decimo ab inde die ovum peperit 1 aliudque die vicesimo, & utrumque foecun- ldum. Ut videatur, posse unum atque alterum coitum integrum racemum , omniaque illius anni ova foecunda reddere. Dicam etiam , quod tunc temporis porro obser-Varam. Cum utramque gallinam saliquandiu, ut dixi, seclusam) gallo restituerem; quarum altera Ovo gravida , altera recens enixa erat ; gallus huic Ocytis occurrit, eamque avide ter quaterve Compressit: alteram vero circumibat saepius, pedibusque a-Ias fricando salutare visus est, adventumque gratu- llari; veruntamen ad priorem reversus, cam iterum , iterumque iniit, coitumque per vim repetiit neglecta interca gravida , quam nullo modo ad Ue- lnerem solicitabat. Mira ego, quibus indiciis il- lle internosceret, coitum huic profuturum, alteri Vcro importunum fore. Profecto dictu haud adeo
54쪽
Da Gaianae, aliarumque avrum ventre. 23 pronum est, quomodo vel visu, Vel auditu, vel olfa- mi , mares etiam e longinquo intelligant. Remel Ias cupidinis oestro percelli,coitumque appetere. Aliqui,etiamsi vocem illarum duntaXat audiant, vel locum in quo minxerint, aut .estigia solum olfaciant, statim libidine accenduntur, easdemque ad coitum insectantur. Verum de hac re alibi, in tractatu de animalium amore , libidine, & coitu, universim erit dicendi locus. Jam ad propositum revertor.
De Gallina , aliarumque aviam 'ventre.
A B orificio igitur externo per vulvam , ad gallina
uterum, sive matricem pervenimus;in qua oVum perficitur,album ine cingitur, & testa contegitur: de cujus situ, & positura antequam dicimus, nonnulla de ventris avium peculiari an atome huc afferenda,& praelibanda sunt. Observavi enim in pennatis, Ventriculum, intestina, aliaque viscera, aliter in imo corum ventre sita & constituta esse , quam in ped stri animalium genere. Aves fere omnes duplicem ventrieulum nactae sunt,quorum alter ingluυies, alter ventriculus proprie dicitur. In priori, egulia ingesta reservantur,&praeparantur ; in posteriori conficiuntur, & in chylum transeunt: illum nostrates vocant, the crop, orcram; hunc the gisard. In ingluvie aves grana integra devorata retinent ε, indeque, cum epota aqua madefacta,macerata, atque emollita, in ventriculum postea transmittunt: ut ibidem molantur, & comminuan tur. Cujus rei gratia , pennata fere omnia aranulas, calculos , aliaque quaedam duriora deglutiunt, & inventriculo una cum cibariis scrvant; dum interim in ingluvie nil tale reperitur habento , hunc Veturiculum ex duobus crastissimis & robustissimis muscu- Iis in minoribus avibus carnosis, aut ligamentos sin omParuim ; ut hoc modo , ceu duobus Iapidibus B mo i
55쪽
26 De Gala me, adiarumque avium ventre.
moIaribus, binis invicem eardinibus colligatis, m Iere cibaria, & pinsere possint, vicemque dentium molarium,quibus carent,calculi s pleant. Hoc pacto alimenta conficiunt, de chyli ncant; posteaque compressione laeta quemadmodum ex herbis , aut fructibus contusis succum vel pulticulam exprimere solentus pars mollior, 3e liquidior sursum attollitur ; eamque in principium intestinorum s quod in illis juxta ingremim gulae, in ventriculi parte sup riore collocatud transferunt. Id ita fieri, in pluribus Vium generibus apparet; in quorum ventriculis, si 'calculi, aliave duriora & aspera diutius permanse-
Tint, a continuo eorum motu adeo attrita de laevia gata cernuntur, ut cibariorum attritioni in ta sint, ac propterea rejiciantur. Hinc aves, cum calculos
eluirat, lingua probant; &,si nihil asperos senserint,
rejiciunt. Hoc modo ferrum, argentum, & lapillos attritos, Se propemodum absumptos in ventriculo Striationis in veni , atque etiam in cassemare. Ideo- ue Vulgo creditur, eos ferrum concoquere, de e
Falconibus, aquilis, aliisque avibus ex praeda viis ventibus, si aurem prNe admoveris, dum ventriculus jejunus est: manifestos intus strepitus, lapillo. rem silue ingestorum, invicemque collisorum, Pe cipias. Neque enim falcones refrigerii caussa qui vulgaris Accipitrariorum error est) lapillos devorant, sed ut eorum opera cibum comminuant: luemadmodum& aliae aves, squibus molendo vi. tui ventriculus eamosus obtigid in eundem finem, calculos.vel sabulu,vel quid aliud simile,deglutiunt.. Avium igitur ventriculus, intra abdominis evasitatem, in eor, pulmones, & jecur, situs est. Ingluvier autem extra corpus tui plurimum) in infima colli parte, ad os jugale, haeret et in qua cibaria ut dixi emolliuntur solum, de praeparantur; indeque Pennata quaedam cibum ita maceratum pullis suis regurgitant, eosque nutriunt, squemadmodum quadrupedes , scelus suos lacte alunt; in ut videre est in .mni columbaceo genere, atque etiam Iperino 'illis, quos nos Raob nominamus. Quinetiam ape3
56쪽
De Gallinae, aliari que avI- ventre. 2
domum redeuntes, evomunt, dc in propria alvearia recondunt e eodemque modo erabrones, & υσθε suos foetus nutriunt. Vila etiam est eanis foemina cibos praemensos , & semicoctos catulis suis nutricandis revomere. Ut minus mirum sit, foeminis pauperes, victumque ostiatim quaerentes, prae lactis
Inopia, infantes suos cibis, prius in ore suo praeparatis & in pulpam redactis, alere. Intestina iii avibus , a parte ventriculi superiore ut diximus) oriuntur; & secundum longitudinem Iursum deorsumque non transversim, ut in nobis r plicantur. Iisdemque statim sub corde, ad corporis praecincturam , ubi diaphragma squo aves destituuntur) in quadrupedi s situm est, jecur amplum , ct butartitum, utrinque nam liene e renta colloeatum , hypochondria replet : infra jecur ventriculus positus est; cui subjacent intestinorum
volumina, cum plurimis tenuibus membranis interjectis , aere repletis ; quippe in has, ut diximus , asperae pulmonum arteriae foraminibus hiulcis aperiuntur. Renes squi ampli in avibus visuntur) ὀblongi , & tanquam ex globulis carneis composti, nugisque cavitatibus praediti, utrinque spinae, de
arteriae , venaeque magnae descendenti alacent ;& in ampla atque oblonga ossis coxendicis cavitate sepulti jacent. Ex horum parte anteriore , secundum longitudinem, ureteres ad cloacam, & podicem ipsum extenduntur; ut serosum excrementum
illuc a renibus deferant. Est autem in avibus hujusseri exigua quantitas, quod illae parum bibant, α earum nonnullae inimiciun aquilae) nihil omnino. Nec separatim, ut in aliis animalibus, urina profluit; sed, ut diximus, in communem cloacam, alvi quoque faecibus dicatam, ex ureteribus destillat ; ut earum etiam hoc pacto exitum facilitet. Di Tert hoc lotium in avibus, atque in aliis animalibus : nam , cum urinae partes duae sint, serosior
una, & liquida; crassior autem altera, quae in sanis hypostasis nominatur, & in urina jam refrigerata subsidit; aves contra quam viuipara animalia stmajorem hujus copiam obtinenti eaque, ab altera,
colore albo uve argenteo distinguitur; dc non modo
57쪽
28 De reliquarum uteri partium, tu Gamna,
in cloaca reperitur subi abunda;) alvique faeces ci cuntinit,sed etiam in toto ureterum ductu; qui a renum tunicis,hac ipsa albedine discernum . Nec solum in avibus crassior haec materia a renibus descendens conspicitur 1 sed in serpentibus etiam,ali inque oviparis praesertim iis, quorum ovum duriore cortice obducitur. Major quoque hujus squam 1 erose, & tenuioris partis) copia: estque consistentiae,
inter crassam urinam & stercoraceum excrementum, araediae; adeo, ut ureteres pertransiens, lac coaFlatum, sive leviter densatum referat; forasque Hetium cito iacileque in crustam friabilem concrescat.
De reliquarum uteri partium, in Gali
T Nier ventriculum,& iecur, ad spinam dorsi, ub
δ' homini, caeterisque animalibus p crem est; inter truncum Portae. 8c ea m descendentem, ad exortum emulgentium , & vasorum spermaticorum Praeparantium, ubi arteria coeliaca mesenterium petit;ibiadem etiam in gallina,aliisque avibus,oυarium, & vitellorum racemus nascitur. Nempe ei, a parte anteriore, truncus Forta, gula, & ventriculi orificium: a Iosteriore, vena cava, & arteria magna ad spinam orsi descendens; supraἡecur; subtus autem, ventriculus adiacent. Infundibulum itaque tenuissima meminbrana constans , ab ovario deorium secundum dorsi longitudinem, inter illud & ventriculum, tendit. Et ab Infundibulo, inter ventriculum,intestin renes,&- lumbosin processus uteri, sive pars eius superior, cum multis revolutionibus & cellulis sad figuram coli,dcrecti intestini in homine in in insum uterum descendit. Ipse autem uterus, processui huic continuiis, infra ventriculum, inter lumbos, renes, & intestinum rectum , extremo abdominis loco , ad podicem situs cst; adeo ut, cum ovum album ine vestitum in eo continetur, deorsum tantopere decumbat, ut digitis
lacile, num molle, an durum, partuique vicinum id Qv um sit, percipere liceat.
58쪽
Vterus hic. in gallina , tum magnitudine , tum fabrica varius conspicitur. Quippe in gallina gravissa aut nuper esse eta , plurimum differt ab eo, qui in gallina virgineasve pullo reperitu C. hujus enim uterus carnosus est, ct rotaindus, quasi bursa vacua; tantillae cavitatis, ut vix fabam continendo sit 1 foris quidem laevis est, intus autem plicis quibusdam
cundum longitudinem rugosus : primo intuitu,Vesicam urinariam majusculam , aut venissiculum ait Tum parvum, facile judices. In praegnante autem, αjam veneri matura , squam e X rubicundo cristae co-4ore mulieres norunt in uterus multo auctior, & carnosior apparet; cum plicis majoribus,&crassioribus; ad magnitudinem illam, quam ovo excipiendo idoneam cernimus; qui sursum , secundum spinae ductum , longe protenditur , & ex multis loculamentis, sive cellulis stanquam intestinum colon, ut dixi; componitur,quae ex uteri producti replicatione eonstituuntur. Pars hujus inferior,ut maxima, ita cras
sissima & carnosissima est, pluribusque& majoribus' plicis roborata; figura ous interna ovalis cernitur,
tanquam ovi propias . Asscendentem uteri portionem, live productionern ,ego processum nomino: F. M iciuε, secundum uterum appelIat,& extribin spiruseis sexionibus conflare asterit:muses Aldrouandus uterist
machum nuncupat. Sunt.quidem,fateor,ut plurimum
tres spirae; non est hoc tamen ita perpetuum, quin Min coli cellulis contingit) natura interdum abludat. Uteriar iste, prout ascendit altius, ita quoque sen-sm magis attenuatur & gracilescit, minoribusque& paucioribus plicis constat ; donec tandem in membranas scasque tenuissimas) abiens, infundibulum constituat; quod ad cinctum corporis usque per
ringens, totum ovarium complectitur. Ideoque Fabricivi, secundi uteri tres parte con- Pag. stituit; principium nempe, medium, finem. Princi 'prum inquit,rn membranamtenuem mollissimamque degenerans, orificium latius Ormat, quasiliabulum aut infundibulum repraesentans. pars squam cgo u -
teri processum nomino) spiris tribus tranJersis eον flani, albumini suppeditanda in servit i ct ad locum infimum capacis imum protenditur , quem finem ejus
59쪽
3o De reliquarum uteri partium, in Gassime, uteri appellat, in quoebalai inquit duaque
Tota uteri substantia praesertim circa plicas θtam in utero ipso , quam processu ejus , multis a Plisque venis scatet : plures tamen sunt arteriarum ramuli, quam Venarum.
Plicae, quae in parte Uteri interiore obliquae, de transverse apparent, carnosae substantiae Iunt: αwlore albissimo ac lacteo praeditar, aquam lentam exsudant ; ut tota interior superficies , tum uteri, tum processus ejus, multo quasi tenui albumine m deat ; unde vitellus descendens augetur, circumpo-stoque paulatim albumine perficitur. Urerum ovis privatum naro reperies, sed vel in processus spiris inhaerens, vel in ipsb utero contenis tum invenies. Si processum hunc vacuum inflavexis, ceu obliquus & contortus tubulus apparebit, Se ad modum eochlea, sive turbinu in fastigium assu ons : talisque in eκ plicis & spiris uteri fabrica, rualem in vulva nuper observaVimus ut licet nempe escendenti ovo via satis pateat; tamen vix ullus iaetrorsum sit vel inflato aeri) ad superiora transitus. lProcessus uteri eum suis spiris, in gallina l ut diximus atque etiam in pullis juvenculis, adeo Iimminuitur, ut in tetiuissimas membranas abeat, Se lPlane aboleatur, nullumque ejus vestigium extet; laiti neque ovarii, aut infundibuli : solummodo ibiadem stanquam racemi radix glandulosum quid 'α spongiosum, quod in gallinis coctis dulce sapit,r Peritur, quemadmodum in viviparis spraesertim j
Venculis) pancreas, & thymus: quos ideo nostrates obe svmeet bread, id est, panem dulcem nominant. Uterus, una cum proeeta , membranae opera siris alligatur ; quam prppterea Fabricitu Mesemerigrium vocati quod secundin utervi, una cum hoe mem- ibranoβυenosique corpore, concinne admodum intemnis, .er suo mesenteriσ eompararipossit. Nam ut hoc, in- testina; ita illud, processum oblongiorem a spina. pexortum firmat, & detinet; ne loco motus, α tu, Plicatus , vitellorum transitum impediat: sed liber, ec apertus, eosdem molliter excipiat. Per hoc mes- ως rium, Plurima quoque vasa sanguine refertissi-
60쪽
ma, in singulas uteri plicas ramifieantnT. Est it que ortu , substantia, fabrica, usu, &officio mesenterio analogon. Quinetiam ab uteri fiando, secundum longitudinem, ligamentum instar taeniae in ad infundibulum usque protenditur, quale insuperiore coli regione productum cernimus. Quasi portio quaedim exterioris tunicae tensa & contineta, ut re is liquum processus in plicas & cellulas corrugetur. Ita scilicet intestino aliquo exempto, filoqua per longitudinem unius lateris traducto , &constriia, alterum 6 us latus in rugosas cellulas efformabis. Hujismodi igitur est constitutio uteri in gallina fretanti: carnora scilicet, ampla , in longum latumque damalis, anfractuosa, spiris & convolution, Dus i podice sursum , secundum dorsi spinam protensa, atque infundibulo continuata.
Degeneratione Osi Ex ERCITATIO IX.
v Itellus, in raeemo, exigua duntaxat panuti est et
V sensimque austis,colorem & magnitudinem vi-Gli idipiscitur; indeque abruptus,perinfundibulum descendit, dc per spiras cellulasque praeessu devolutus ibumen induit: licet nullibi squod recte eontra Arootelem Fabricitia obstinavit)inem Uhaereat,nec pei vasa umbilicalia augeatur, sed, ut piscium , viamarum ova, soris ex aqua albumina sibi parant de
Exumvolvunt; vel, ut fabae,eiceres, caeteraque leg mna. frumenta, humore macerata intumescunt,
inieque alimentum pullulanti ex sese germini ac-qurunt: ita similiter ex dictis uteri plicis stanquam ex abere, auiplacenta uterinc albuginea humiditate promanante, vitellus sibi vegetativo, & innato,quopoler, calore, re facultate) albumen quaerit &con- qiit. Ideoque in plicis illis & cavo uteri, liquor, albiminis saporem referens, copiosissime abundat. Atqte hoc pacto vitellus paulatim descendens,albu-