장음표시 사용
171쪽
Quo nunc igitur abierunt loca ista λ cuncti ignorant, ubi ex-- Atiterint. abolita sunt vestigia, nisi inius, quod in agro Puteol no , in Hirpinis erat ;i qtiorum tamen neutri ra dicitur homMnes accedentes enecare, neque volucres etiam protinus, aut
animalia,quae ta pias nimentur. Eo, quid honinam sit itali post Romani Pontificis instoritatem constabilitam omittimus insalubri aere terras , quales fuisse maritimo Latii , finitimaeq. huic Etruriae, &quae in agro Tusculano respiciebant Austrum,
de quibus Strabo lib. V. nam tales etiam nunc cuncti fatentur. In Italia priseis temporibus erant mures aranei, quibus venenatus erat morsus, ultra Apenninum duntaxat non erant , Plinio iteste, lib. t X. cap. 18. Nunc relegati videntur isti in extremos Apuliae tractus; alibi numquam ,aut fion ita in sesti. - CXCV. Quid illa λ Boae serpentes olim stequent ei antin Italia,tantae masnitudinis, ut Claudio Principe Romae si erit occisa ex his in Vaticano quaedam, solidusq. infans in aluo ipsus fuerit ropertus . quod Plinius, ac Solinus narrant. addit hic, ab illis resones aliquando redigi ad vastitatem. quocirca haud miranum fuisse , Amyclas a serpentibus vastatas, ac deletas. quod idem Plinius scribit. Qgo nunc abierunt iste Boae 3 quis tot se Pentes quo tot per Italiam totam sparsi mure aranei acquis caudiuit umquam, solidos insantes post aetatem Constantini absorptos Ecquis deletas ab anguibus Ciuitates Z Quis ista portenta disiecit, exterminauit. ad nihilum redegit e Numquis illa vult iterum reuocari e Is profecto volet, qui in Pontificem Romanum non bene animatus, illum de Italia sublatum cupit. Ridet Rutilius Numatianus, qui scripsit imperante Honorio , post Constantinum, quod Cosa suerit a muribus euerrsa, incolaeq. ab illis fugati. S tamen multo incredibiliora his narrantur:
cernimus antiquas nulla custode ruinas, DEt d solatae moenia foeda Cosa. RDiculum cladis pudet inter seria causam te Promere ,sed risum di simulare piget.
Dicuntur ciues, quondam migrare coacti.
Muribus infesta deseruisse lares. CVI Absoluimus, quae pertinent ad terram. Videamus de aquis:
quarum nonnumquam tantae erant eluviones, ut anno, quo
tum nonnulli colligunt, Vrbis quingentesimo sexagesimo primo. - a C a palude
172쪽
A a palude Pomptina viginti tres Ciuitates demersae suerint, ae
Roma , Tiberi inundata duodecies, omniaq. illius aedificia posta in plano disiecta. Numquis aliquando audiuit, aut legit, post Imperium Constantini talia passam vel Vrbein, vel Italiam . Num viginti tres Italiae Ciuitates undis obrutas Θ humquid de- . cem numquid unam Num toto orbe Catholico contigit alia quid simile in regione Catholicorum, quae Catholico Rega ob diat: quamuis in Phrisia scribant aliqui insignem aliquando eluuionem contigisse e Christophorus Castelletius magna diligen- tia collegit singulas Tiberis inundationes ab Vrbe condita us. VB que ad nos. & ex illo tempore ad Costantinuiti per annos Iosi
triginta quatuor enumerat. sed a Constantino ad nos per annos' i 18i. recenset viginti. sic itaque duplo sere plures ante illum contigerunt; si temporis habeamus rationem. Videamus autem, quae fuerit aeris clementia Romae, & Italiae priscis temporibus ante Constantinum. Et quidem nos colle- .gimus alias ab anno 1 8. usque ad 171. per annos 32 . pestes decem, de octo in Urbe, ita, ut cuilibet non detur annorum viginti interuallum. Sed, his omissis, recenseamus, quae impe- . rio Romano florente contigerunt. .lj I pC Prima, imperate Augusto. Cuius meminit Solinus Ch.& Dio. Secunda, euenit imperante Nerone. ut in Tacito habetur. Tertia, euenit imperante Vespasiano, cum per multos dies Romae decem millia mortuorum prope reserrentur in Ephemeridem , quod Eusebius scribit, anno Christi 8α. Quarta, Tito, cum cinis e Vesuuio monte erumpens in Syriam, Aegyptum, Africam' peruenit , ae Romae theatrum Cooperuit,aeremq. & morbum pestilentem, & grauem imini sit. . XI
Quodrefert Dio. ι DV. Traiano. Hanc vocat atrocem Victor. M VI. Hadriano. Quod testatur Spartianiis. .
VII. Antonino philosopho, sub annum octauum. Quod resert Eusebius il v VIII. Eodem regnante, sub annum duodecimum. quae tanta per orbem fuit, inquit idem, ut pene usque ad internecionem
Romanus exercitus deleretur, ,ehiculisque, & carrucis cada. uera exportarentur, ait Capitolinus. in
IX. Commodo regnante. i II X. Gallo, di Volusiano. i
M. Gallieno, ut docuimus serra. . , l
173쪽
sic itaque intra annos ducentos septuaginta nam tot nume- Arantur a prima peste, quae contigit sub Augusto usque ad Gallie
num decem maximae pestes extiterunt. ut vigesimo quinto quoquo anno videatur pestis extitisse in Urbe . quod adeo non euenit post Romani Pontificis auctoritatem stabilitam. vi n merentur iam sexaginta sex anni, ex quo nulla Romae suit: post Constantinum usque ad Alaricum prope nulla memoretur
C x C Eodem spectant ventorum maximae tempestates. E quibus v i i satis erat retulisse, tantam fuisse imperante Nerone, ut eius lusebine vastatum fuerit quidquid erat villarum, arbustorum , agumq. . Capua ad Urbem . quod est interuallum centum qui i quaginta milliar torum,disiectis omnibus. Et Titi Principatu vetus e Vesuuio erumpens, tam late cineres dispersent, ut propin qua terrarum,inareque,& Theatrum Romae oppleuerit, in As cam,& Aegyptum peruenerit,ac duas Urbes in Campania Pompeios,& Herculanum obruerit. Quorum nihil umquam contigit post Imperium Constantini, Romae, aut ullo Italiae loco.
C X G Huc referri possunt illa prodigia,quae in singulos annos Liuius VIII. refert, pluisse scilicet i apidibus, sanguine, carnibus, & si quid est
huiusmodi monstro sum . quae vix umquam postea contigerunt, Uvel rarissimo scimus audita. Credimusq. olim tam crebra fuisse, quod daemones ea procurarent,& efficerent. atque ijs euenientibus publicς supplicationes fiebat,ac publica sacrificia,quibus d mones ipsi collabatur. Nerone imperate,ait Tacitus,ita sanguine in Albano pluisse,ut eo flueret amnes. Veniamus modo ad igne. C X C- Incipiamusq. a Fulminibus,que tam crebra olim iaciebantur, IX. ut Plinius asserat, Italiam prae cunctis regionibus suisse illis obnoxiam , maxime vero Romam, Campaniamq. Et vero, ita es, se, colligimus ex historijs. imperante Nerone, ait Tacitus, i, non alias suisse tam crebram fulm inum vim. Domitiano autem, per octo menses continuos tot fulmina cecidisse, inquit Dion, ut imperator exclamarit , Feriat iam, quem volet. At imperam te Traiano, inquit Eusebius, Pantheon fulmine est concrema tum . Commodi imperio Capitolium , Bibliotheca, vicinae aedes fulminis ictu arserunt. quod Capitolinus refert, α Euse bius. Denique Plinius lib a. cap. 11. narrat, olim desiijsse fieri turres ister Terracinam, &aedem Feroniae, quae erat ad mon tem Soractis, quod nullae non earum fulmine diruerentur. Oro- .sius lib. 4. c. 4. scribit, anno 477. moenia Formiarum sulminibus
174쪽
A. crebris ambusta, & dissoluta. & eodem lib. c. i. in exercitu R ' mano trigintaquatuor milites fulminibus occisos. . Quo circa mirum non videbitur, Vulsinium, oppidum opulentissimum Tuscorum,inquit Plinius lib.a. cap. 11. Fulmine Percussum conflagrasse . Quin addit ide, in more politum fuisse apud antiquoS, ut magicis quibusdam cantionibus, ac precibus fulmina aduersus inimicos impetrarent. ob idq. tum praedictam Vrbe concrematam, tum vero ipsius agros a monstro quodam vastatos : ac citat L. Pisonem, grauem, ut ait, auctorem, qui asserat, a Numa Pompilio saepius euocata fulmina, Tullum q. Hostilium. a qui id non rite tentastet, occisum. Sed quis umquam post Constantini tempora audiuit in Italia tantam fulminum frequentiam i quis ullo eorum fuisse ullain Urbem incensam λ Hoc scili cet peperit nobis Pontificia potestas, ut minus esset nobis iratus
Atqui apertissimum cunctis erat, haec sulmina de Geso mit- C C. sa. Quid illud λ Eterra saepius enatos ignes, qui maximas mortalibus in urbe,& Italia vastitates inferrent. Huc spectat ignis Vesuuii , qui Tito imperante erupit, Campaniaeo toti plurima damna intulit . quae Dion reseri, ac supra retulimus. Iinsequen- C ti anno Romae extitit e terra incendium, quod consumpsit fana Serapis , atque Ilidis , Templum Neptuni , Balnea Agrippae Pantheon, Diribitorium, Theatrum Balbi, Scenam Pompeii, Oelauiana aedificia , Templa Iouis Capitolini, cum proximis templis. Haec Dion. Triduum durasse hoc incendium, narrat
Suetonius. Incertum porro est, aliqua incendia, quae contigerunt, an e te rra sint orta, an aliunde excitata. quae nos capite s
Incredibile namq. est, quot, & quanta incendia Romae ante a Constantini tempora saeuirent, siue fortuito, sue acciderento aliquorum dolo malo. ut omittamus, quod intulit Nero. Et quidem, priusquam inimianus Augustus imperium iniret, is malum frequentius erat . ipse enim prior instituit excubias nocturnas, vigilesque,ac suis eos in Urbe stationibus, disposuit. vividerent , ne quid incendij exoriretur, & exortum statim restingueretur. quod habetur in Digestis, tit. le Off. praese Evigil & Suotonius resuri cap. 3 o. nihilominus mirum , quam crebri vincendijs multae ac magna: Vrbis partes concremarentur. Re stramus illa, v t cognoscamus, antiqua fuisse multo crebriora.
Primumq. sit, cum Capitolium , pugnantibus inter se Viteru
175쪽
lij ; Vespasianiq. militibus , est incensum. quod Dion resere,& ATacitus.
Secundi m , contigit imperio Traiani, ut Victor narrat . illo conflagras Ie auream Neronis domum, scribit Eusebius. eapor
ro tanta erat , ut ille dixerit:
Roma domus fiet . Veios migrate, Quiriter, si non Veios occupat issa domus. Testis est Plinius lib. XXXVI. cap. a1. hac domo Vrbem l
Tertium, fuit Antonino pio regnante, quod absumpsit tre. centas quinquaginta domos, ut auctor est Capitolinus. Quartum, Commodi Principatu: quo conflagrauit Palatium, Vestae aedes, ac plurima Vrbis pars, inquit Eusebius. Et ipse quidem Commodus, Urbem, Neronis exemplo, iusserat imcendi . quod Lampridius tellatur. Et Dion: Incendium, ait, e citatum in quibusdam aed ibus, ad templum Pacis peruenit, consumptilq. tabernis, in quibus merces Aegyptiorum,& Arabum Cerant, comprehendit Palatium.
Quintum, imperio Philippi, quo Theatrum Pompeij incensum , & Eratostylon, inquit Eusebius in Chronico. Sextum, Decio regnante, quo Amphitheatrum concrem tum scribit idem. Septimum contigit imperante Maximino, quo magna pars Vrbis est incensa. quod Herodianus testatur. cuius haec sunt verba: Adeo peruagatum longe , lateq. incendium est , ut plus multo consumpserit, quam quantum spatii maxima quaeq. Vrbs adificiis occupet. Doctauum fuit, cum Maximianus Imperium contra Maxentium recepit. eo Fanum Fortunae conflagrauit, ac parum a fuit, quin tota Vrbs a militibus incenderetur. quod Zosimus lib. 2. refert, & anno 3o7. Sigonius reponit. Cum vero incendium primum contigerit anno r. vi E Taciato collio potest, fit, intra ducentos triginta annos haec incendia fuisse. ut omittamus, quod Nero attulit. Atqui, si mille di centos octuaginta post Constantinum transactos circumspicias, certissimo cognosces, neque tot in Urbe, vel in ulla Italiae parte,
aut etiam toti . Urbis Catholici ullo tractu , qui Catholico Regi
176쪽
A Regi obedierit, obtigisse, neque dimidium. En, quibus serui
bant illae opes Romanorum, moles illae vastissimae, ut saepius igne labsumerentur, ut e ditis siniis pauperrimos homines facerent, ac serent in causa, ut ad eas reficiendas tributis nim ijs totus Orbis Romanus Oneraretur, atque exhauriretur; atque ita hreuis haec molium magnificentia si quidem vocare ita velimuri faeli. citas infaelicitati, & ruinae maximae λret omnibus Prouinciis,
De incendio, euersione, o direptionibus Vrbis, perpetuisque,
ae diuturnis Italia. rasitutibus ante Constam tinum. Cap.: VI.
O M A M, quam vocarunt antiqui scriptores
Orbis epitomem, quod scilicet contineret una quidquid in terris esset admirandi, plurimae clades afflixerunt ante Constantinum, quibus nullae postea pares euenerunt. ut sciamus, quot, ac quantis sit a Deo bonis illa cumulata,quam . . . uis iacturam fecerit immensae illius admirabuia litatis, quae in sede Imperij profani, vastitate in otium construetarum ad lactantiam, voluptateque, ac rerum luxu spurcissimo posita erat. Haec enim secum ferebant vim maximam malorum , ita, ut Romanis, atque italis adesset adumbrata quaedaselicitatis imago, ac larua, sed re vera nullo non malorum genere discruciarentur, ac miserrime vexarentur. Et quidem numerauimus hucusque mala tam dira, ut eorum prope nullum contigerit ullo saeculo, vili Catholicorum Regioni, aut Vibi Re-N gi Catholico subiectae. Recenseamus adhuc alia. Sitq. hoc inter illa: Numquam fuisse Romam post Constantinum concrema tam incendio per aliquem Principum suorum, vi a Nerone sci- CCI mus fuisse incendio consiumptam. In regiones , ait Tacitus, quatuordecim Roma diuidebatur : quarum quatuor integrae manebant ; tres solo tenus deiectae ; septem reliquis pauca tectorum vestigia superarent lacera, &semiusta. Haec ille. At inquies,aotala Gothorum Rex Vrbem incendit, atque eue tit. Quid autem refert, Catholicus ne fuerit, an in Pontificem Romanum contumax Equidem , Romae euenisse mala multa
poli Constantinum, non diis teor: sed nullo modo a Pontifice Romano, vel eius studiosis: quin longe secus accidille illa oster ii demus,
177쪽
deniux, vel abhostibus Romanorum Pontificum. vel cum Ro- A
ma Pontifex Romanus est exturbatus, aut etiam Romani Imperatores, vel Cives in illuna suerunt iniquiores. Vt scilicet apem
timinum fiat. quidquid est Urbi, & italiae boni . id caelitus a
Deo per Pontificem derivari, per eum q. innumera mala , quae . Roiviae, & Italiae prius obueniebant, sunt e depulsa. l gitur & T itilas haereticus erat Arianus,ac Papae inimicus,& quod malorum caput fuit, Pontifex Romanus tunc vigilius pessime habitus 1 Iustiniano, Roma expulsus, Constantinopolim cum summa igno- minia perductus, & in vincula conimus. Non itaque mirum, si Roma est hoc tempore incensa. & , quod maxime sit obserum. Bdum, anno 1 s. captus est a Belisario Vigilius, Constantinopolimq. missiis, & sequenti percussus alapis, per Vibem tractus, in Carcerem traditus, modico pane, & aqua ad itam misere tot randam datis: eodemq. anno Roma per Totilam capta & inflamata, ut e Marcellino, Liberato, Procopiol post alios refert Si gonius lib. XIX. de occidentali Imperio . En, ut bona Itali* per auctoritate Ponti scis constituta mala per euersam contingant. Neque tamen Roma prorsus est incendio tradita per Tobili. testatur enim, qui vidit haec, Procopius lib. 3. belli Gothici. temtiam tantum Romae partem suisse ab illo deiectam. at incendio cNeronis e quatuordecim decem Tacitus narrat absumptas. Quod si quis dicat, a Nerone Vrbem restitutam, non id mus. Sed, quo modo Z Audi eundem scriptorem, qui sic lib. XV. Interea conserendis,inquit,pecumjs peruastata I talia, prouiticiae eversae, soci'. populi, & quae Ciuitatum liberae vocantur. Haec
ille,narrans euersas omnes regiones, ut Vrbs restitueretur,aedili ciaq.. ad omne illicitarum voluptatum genus excitarentur
Stet itaque, numquarn sic Romam fuisse ab uno. Catholico Principe qui Pontifici Romano saueret, quamdiu paruit Vrbs et dem,fuisse concrematam. Sessiquid ego Romam dumtaxat inco parationem vocor nulla Vrbs illii strior Catholicae Religionis adhaeres, Catholicoq. Principi subiecta ab eodem simile aliquid est umquam palla:rvi iam si hoc commune totius Oibis C tholici bonum. CCII. Succedet huic aliud Romae proprium, numquam suisse illam post aetatem Constantini ita subuersam, ut a Gallis anno 363. qui, Capitolio excepto, cuncta solo aequariit. quod Plutarchus invita Camilli tradit. Polybius lib. 8. Dionysius, & Plinius lib. 3 cap. I. Post hanc Gallorum numquammaior accidit Romae ct
178쪽
A des , ac ruina. nam Totita partem dumtaxat illius tertiam prostrauit. quod Procopius,qui vixit eo tempore,testatur lib. 3. G thici belli. Quod enim prisca aedificia collapsa videamus, id suit in causa,quod nulli seruiebant alij rei ipsorum plurima,ac maxima quaeque, nisi luxui,ac voluptatibus, quas in postremis haben Chri lbani. ac talia scilicet fuerunt amphitheatra duo,nymphaea, lupanaria qs. theatra quatuor udi quinque , naumacni, quin que, thermae duodecim, balneae, lacusq. priuati innumeri, et rciduo. quae sane aedificia maximam totius urbis partem constitue. bant; suaq. vastitate, & magnificentia cunctos, qui aspicerent. M stupore defixos tenebant: ut e Publio Victore apparet. Pro his vero neque tam vastata ut sumptuosa,& elegantia, sed honestissima, & tilissima sunt aedificia reposita Romae domorum hospitalium viginti; monasteriorum, in quibus Virgines Deo sacratae in rantur,vigintia uo; aliorum, in quibiis Viri religiosi, vigintiqui E. que; in quibus adolescentes literis opera dant, octo; praeter alia quae sunt alij operibus dedicata , de quibus mox loco suo Iam vero, sicut neque umquam Roma, vel adeo incensa, vel CCIII. euersa, siclost Constantinum non est ex omni, aut maiori parte D toties direpta. nonum namq. est illa a militibus scede spoliata ausi te aetatem Constantini . . . t . minium, i Gallis, cum solo est aequata; . -
Secundum, a Cinnae inllitibus. quod Appianus lib. t. Ciuiliubellorum narrar,ita. ut ea verba scripta,eliquerit de ribe: Omnino,inquit, n hil a multitudine,& varietate malarum aberat. i.Tertium , a Syllae copijs, ut eodem libro idem refert. in Quartum, ab exercitu tri uni virorem. quod lib. 's scribit ide Quintum, a Neronis satell.tibus, cum fuit Vrbdin flammata . sic enim Dio: Multi sua exportare, multi aliena rapere , se inui. i cem decipere . in sarcinis errare 3 nee qu3 progrederentur, aut ubi starent, scire, tum expellere et expelli, exturbare alios, mox ipsi exturbari, multi fultiscari, multi opprimi; postremo nihil , quod in huiusmodi calamitate homin bus accidere potcst, praetermitti: neque vero ali poterane profugere. Nam,si quis proximu euasisset saluit , mox incidebat in alii, & ab eo necabatur Id non uno tantum v d pluribus diebus cnoctibus, eodem modo factunicis P Et mouet M ta caeteri, & excul e n urnae ad rapinas spectantes, non solum utin restinguebant inccndium, ve-l
179쪽
pta , quin & Italia tota. Sic enim Dio: Neque enim milites
hac ob aliam causam agebant, quam ut Italiam diriperent.
quod & factum est. Et deinde: Dum Vrbs Roma). hoc modo diriperetur, pugnarentq. alij, alii l. fugerent, x ijdem postea
rapinas,&caedes pariter sacerent f I. ut
Septimum, a Seueri militibus. Sic enim, spartianus: Tota deinde Urbe milites in templis, in porticibus , in .aedibus Palatinis , quali in stabulis , manserunt: fuitq in ellus Seueri odio,
sus, atque terribilis , cum milites inempta diriperent, vastationem Vrbi minantes. Octauum , a Maximini fautoribus aduersus Balbinum pugnantibus . Si enim Capitolinus. Balbinus , inquit , Romae bes.
lis intestinis, & domesti cis seditionibus urgebatur, occisis prae cipue per populum Gallicano, & Maecenates quod populus a Praetorianis laniatus est,cum Balbjnus resistere seditionibus non sati s posset. denique magna pars Vrbis incensa est. Haec ille in
Maxuninis . At in Balbino: in Urbe autem, prius quam dictum esset, milites pacatos venire, & tegulae de tectis iaci sunt, α Omnia, quae. in .domibus crant, vasa proiecta. atque ideo maior Pars ciuitatis perijt, di multorum diuitiae . nam latrones se mi Iitibus Hiscuerunt ad vastanda ea, quae norant, ubi reperirent
Et Herodianus lib. V I. Intςllecto periculo . milites, Praetoriani) ac rubus desperatis , erumpunt uniuersi patentibus portis, congress l. multitudinem sugientem in Vrbem usque persi quuntur . sed , ubi iam statario illo certamine plebs inferior ii tra domos se receperat, V itegularum, lapidumque, & testarum iactibus d super urgere coeperat milites, haud ausi illi ignota aedificia tibi , c pusiis e0yn domibus , & tabernas, ignemi si uis, ac ligneis aedificioruis proiecturis, quale in Urbe plurimae sunt, illico. admouer: inti. Quo factum cIt, ut Dartim cre- sbitate insularum, partim lignea materia, bona pars Vrbis co sagrauerit, multiq. ex opulentis pauperes saeti , maximis, attaque egregijs amissis pollessionibus, Vel prouentu uberrimis, vel splendore ipso, de varietate pretiosis. neque vero pauci extimin mortales, quod, i an is igne occupatis, proripere te domo copia non fuerat. bona l. diuitu in direpta penitus, immiscente se militibus studio rap;endi facinorosissimo quoque, α tenui plebecula. sed adeo peruagatum longe lateq. incendium est, ut Plus multo consumpser.t, quam quantum spatij maxima quaeque Viri aedisci, soccupet . Haec ille. . . la O c . .
180쪽
A Nonum, Probo imperante , ab octuaginta gladiatoribus.
quibus deinde alij multi se admiscuerunt, qui egressi e carceribus, atque interemptis multis, conspiratione facta, Romae obisina cuncta diripuerunt. quod Zosimus resere lib. i. ad finem. Sed cum recensuerimus nouem Vrbis direptiones, vel a ciui
libus bellis, vel hostilibus quibuscumque obortas a si quis supe-
moribus alias velit adnumerare, quas ipsi Imperatores praetextu scelerum vindicandorum, quae diuitibus obijciebantur, per calumniam faciebant, adiungentur his octo aliae: quarum Prima ascribetur Tiberio, Secunda Caligula, Tertia Domitiano,n Quarta Commodo, Quinta Caracalla, Sexta Heliogabalo, Se ptima Carino, Octava Maxentio. Sed, quando non prouenerunt hae a ciuilibus seditionibus, vel exteris bellis, merito distin. guendae nobis videntur . quamuis hae re vera dicantur non Vrbe modo, sed Orbem praeterea terrarum spoliasse: appareatq. mul. to flagitiosius, & atrocius id ipsos secille . nam falla crimina im-Posiuerunt ijs, quos diripuerunt; ac plerumq. eos capitali supplicio, aut alioquin acerbo affecerunt: neque potuerunt illi ef-mpere haec omnia, quae in publicis Vrbium direptionibus saepe
effugi solent ; cum quis vel occultat rerum suarum pretiosa quae .ia que, ac subtrahit imminenti rapinae, quae cum duret duobus, tri. busve mensibus, videtur omnium saeuissima. at isti imperatores pluribus annis sunt crudeli ssime dominati: ac pauci potuerunt euadere ex illorum manibus: ut e verbis scriptorum, quae supra recitauimus, liquet. o circa, si vellemus istas multo di- mores praedationes superioribus adiungere, septimum decimum dicemus elle Romam direptam. Atqui , si enumeremus, quo ties eadem fuerit spoliata post aetatem Constantini, cognoscemus, nullo modo toties, neque tam diriter: excepta, credo, hac
suprema, quam duce Borbonio Germani, & Hispani secerunt. Prima est autem , quae contigit ab Alarico , Visigothorum 'ge , clim regnaret Honorius, de qua sic tornandes: Romam ingressi Gothi in Alarico iubente, spoliant tantum , non autem, Ut solent gentes, ignem supponunt, nec locis Sanctorum in aliquo penitus iniuriam irrogari patiuntur. Idem scribit Socrates lib. t X. cap. s.&S. Augustinus lib. de Ciuitate Dei. Secunda est, quae accidit imperante Maximo, cum Gensericus Vrbem populatus est. quod lib. r. belle Vandalici refert Proco. pius. Post haec neque Odoacer Herulorum, neque Theodoricus