장음표시 사용
71쪽
atque inter irationibus sting: atur , pzra fit ratuque leuis contra etiarn dura seuera, o si quae talia sunt genera : cui horum si quis addixerit , recis imitator dicetur , quoniam Ili probari , caetera conestem erit. Sed quoniam cribro nobis accidet , t quae
diffla sint prius , eadem saepiris dicenda occArrant qua id ratione recte fert o sit, locus spost: at ut pluribus explicemus tametsi cum de locritione Meestur multa etiam restant dicenda . Qui igitur in eo argumento uersibitur in scribendi, quod ante tum quis iam alius occuparit , ac suum sibi usu uendicu aerit , aut id aliena , aut ea ipsae , qua is id per equitur lingui, erit ei faciendum . si in aliena id faciat , aliquo modo faciliorem , ac magis tutam scriptionem suam habebit omnino, nam si quid ex ea in suum ipsieti rem, ac commodum paulo liberius trun tulerit, non cotinli omnium accusetto , neque reprehensio cisius cunda erit , quanto legenti altera fortasse lingua minime nota esse poterit, deinde uero, quod iam idem sonorum more , atque consititudine id uidetur ne ulla, 'nsioni culpa eri posse quemadmodum cum graecis Plautum Terentium fecisse constat , qui in sua latinas fabula ex graecis fabulis locos integros transferre non libitarunt , quin eorum etiam altere durescis graecis nam istam latinam aliquando bi Fecit integrum . Clamet ille,sique licet furem , non
poetam fabulam dedisse , t oci magis esse contami
nare , quam scribere fabulas , in simulet , longe seni per equidem et Scipionis iudicium , quam Aee
72쪽
DE IMITATIONE nimis frequens in Homero est, nimii ; pertus, qui partes ad Merbum pene innumerabiles in se montidem transferre non dubitauit, ut in Aeneae tempe aeste, quam totam ab eo surript isse criminantur necllieitem Cicero non ex omni Graecia, quicquid ei libuit, minus in sua sicripta compilavit recte sane utercilie,
jruicnter sed mult. etiam lura sum sirit Z ro neque enim illum unquam surripujsse fatebimur
tam id apte, tam cum resta, tam cum nataras citu potius ex eo de fonte, unde etiam Homeras, quam
ab ulti graeco es ausisse dicendus sit, ac quod tempestatem attina, mihi noster in ea optimeo sngendida, c d scribenda,non solum nihil ab Homero fumi isse, si eum etiam longe sperdo uidetur . Quid enim quaeso horridi habet Vlixes, cum naufragus ad
tria natans ei citur iam caetera sunt, Et in tempe:
state, placidissima, at noster in i sius etiam tempestiatis apparatu legenti terrorem incutit, in re autem
ipse Di boni quid horridius ' quid misierabilius ab
eo carmine, alia iactantistridens suilone procel, la, ut lue eo , cam Neptunlis mare rosum ci risiensiit,
aut scribi, aut potest is naturam ipsam qua se Alexandrum imitantem si fingant, qui uti se sub Apelle fc haec ab Homcro tantum,quicquid mirum ediderit, depingi patiatur hoc item moto de Cicerone est dicendum qui quod a gra cis sumpsit, non tam id ad latinum orationem locupletandam quam etiam ad id ipsium, quam graeci ipsit, dii us ornandum sumpsisse constat. Quorum ego o iudicii , o doctrinae jacile principum uirorum seno
73쪽
L I P. 34terat Hidntum abest , ut de hac mea quicquam dece dum it in ea magis confirmer, atque constituar ualidi: ue. Neque hoc , quod ex aliena lingua sumi O tecti etiam cum dignitate, bonorum testimonio comprobauimus , id tantum de particulis quibus lam qua si decerptis se totum etiam rei quantum est argumentum uel unius e multorum id sit duo forum , in nostram orationem transferri posse , bonorum item exemplo constanter specieranicis Plato dialogum de amicitia scriptum relipit , latina ratione eam quoci se partem integram Ciceroni placuit illustrare in quos tudio quid uiti contraxerit ne graeci ipsi linuquum dixerint Aristoteles , Panetras, de officiis uesmulat bimescripserunt tanta abit, ut hora ductoritate Cicero quicqua ab iis ipsis scribendis officiis deter
ritus sit it nihil illi,scripsierit 'lendidiu , nihil esse
cerit ab ititius inuae tamen scribendi faculta Ani tibi itier a duas in primis cutitione habere uidetur, ne ' ,
prosus in ea quisquam 'rti ob cum agere possit. una sit quicquid ad alioru aemulatiovem tradiandum sum erimus , id inuentione locupletius efficiemus , altera, si nostro id instituto, at se ordine pro quem rivmeliores Theocritus Pharmacelitriam , hoc si exucantationem mutorium scripsit , idem Maroni uti quando efficere usus uenit in quo argumento noster longe melius uersatus est nam quod ad inuentionem attinet saepius inania, ac puerilia Theocritus garrit. Maro autem non nisi quod si maxime deceat , agit. pari autem ratione Lin ordine , in quo noster maessiiqr itu esse non posset, cum graecus inconstandi
74쪽
DE IMITATIONE ter agere Mi leatur. Mn illa :so tae quae ex eo Maro mutuatus csti, itan commode facit, itaque dies poste suis adiunxit, ut ea polim in suum octim retistituta,rtque repetita, qaama AOqZam astita, atque accepta esse uideri int. Si uero in eadem litigua sit idem a timentum, materia pluribus explicanda, id quidem non parum erit Bumentio alius uersibus, alias ea oratione, qua uulgo loalii, mur, solutiore, illud dicendo exornet, modo dictio es genus ea facultas recipiat , atque in se admittat τι admodum cum Catone , ac Varrone Virgilium
in re rustica fecisse manis sto apparet . nam histo
riam e bus sic ab impcrpetuis, non satis commode, atque ex usu facere uidiantur scae etiam neque adhuc, qui eam dialogo persi quatur, timentus huic autem inte rvm ari tror suurum utrumlaam ipse sibi commode constituerit,an eam in qua non in te uer tu sit alius viam per qui malit, modo latine, modo ornate, ad θ ntide zant mi rei dignitati conamici, rem explicet, tuae si quatur e propria magis omnino lita id turae puri seu picionem omnem deuitandum . Verum si parra sint omnia, res eadem ingua, norationis genus non dissimile , continuo aliti m ij scriptoribus nobis res erit, qui in ea non omnia uiderint, qui in constituendo parum egerint apte, qui denique nullo Fron: nciarint ornatu, aut qui haec Omnia egregie praestiterint, ac nihil omisierint, quod liquam di did raripo sit . cum superioribus longe nobis erit facilior quo concertatio, relinqzctur enim semper par
75쪽
II. 3ς non exigua , in qua ara m eniendo locupletiorem aut in tituendo composilitorem , uti dicendo magi, Llusi rem orationem a tram comprobemus nisi quispicior , que i a ibi turn a ad Herculem patre tulim uolum i e , i an Am bellum adcie a deo peni dici lo a i , atque imp Pt informet , quod postea dore iis manus cxcrtant , at Me addendo componendo, culorando longe a mirabilitas , magi, con 'icuum 1 ngat , atque cxprimat in quo uno efficiendo, qui doctiorem manum dZ ibebit, plurimum in eo adiues
mcnti sibi reiicium eo sentiet quod quem facile fu
ret , propositum habebit aduersarium . Romulum Amasic: quem vir: ni iam saepius honoris causa nomino cum Bononiae eius auditor essem , in hoc genere studi sum admiratus , nam quoties intc expliescundum ita ut sit hil toriae pars aliqua in praesintem partem incidi i et exponenda , si in omnibus isse fui quidem semper erat si missim: uerlim si eam tumee aliquo scriptore minus elegant , atque impolito ac parum etiam compositiosumptam habuisset, quantum et cum apte instilliendi, tum omni elegantiae si 'lendore dicendu illustraret , atque componeret , didici non potest . Sin autem prudentisimus scriptor, utraque apti l me constituat, atq; si lendide loquatur ocunostrum prius occupari , Ami; ita totum communiuerit , itaque silium fecerit, it nullus accessus,nulla ad eum accedendum pateat via , neque ad eum iure aequo repetendum actio ulla nobis relidi sit , res ea quidem primo a 'ectu duram , atque di pcilem uidebitur habere tractationem sed non eius tamen erit iis
76쪽
DE IMI AT IONE nToch, ut ego, oe posteri mecum onines Placiliam dcterreamur, quo mima de ea, quoties se ueniat ne commodissimi herba facere possimus at si Cicero Mirum fortem laudarit, ac omnes eius laudes ut cratera omnia) inueniendo argute instituendo cop ite, et dicendo luminos expresserit, atque illudistrarit, si acciderit ut tibi idem facien uni fit, non continuo haerebis ' non quid prius, quid posterius dirica , at quomodo id dicas, dubitabis; non etiam, atque etiam Aereberis, ne ad eum , tanquam ad scoespulam aliquem diolionem tuam illidus Rem epiles
rim sit negem si mam dificultatem habere, ac viperangusto irideri versari seco, imprudens mi , nisi
etiam impudens multum est enim atque adeo pluries mum si quis ciens rudiuum, prius in pomarium veniat, ac ei libera facultd data fit, ut inde unum di quoique, quod ei bellismum uideatur, ad mensam suam cohon tandam deligat, atque decerpat si curri tam reditus consideratur, minime se talem interis vi probat, qualis extrinsecus apparet omnino siquiae dem tanta uis honesti, tantus, rerum omnium copla est, tam multiplex con timcndi ratio , tum eloquendi uaria, atque ampla facultas, ut simper aliquid, tesque adeo multum relinquatur, quo si in cum dies itate aut inueniendo latit in tituendo, aut diescindo pro modo uti libere possimus nam quod ad rem imieniendum pertinet, qui quae o tam a recitam te aberrabit, ut quae cuiusque rei dicenda sint aemnia cxcogitare, omnia uidere si posse fateatur non alta, atque etiam interdum non pelymias fu
77쪽
s icetur mi spe quidem antequam haec hominum
noua inuentrescirentur , tormenta seu ita dicam)militarii, nauigandi certa illa in omni tempestate locor in scientia , librorioni scribendorlim ars serri nari Mir is auibus d natura artificio intesmicis regiae nationes, vitrei quasi oculi, temporum per hora ad fonitam certis ima dimensit , ex ephipaeph certus pedum appenses locus , caetera ellis geuneris prope inni merabilia , a recentioriblis homini, bus cum ad summum hominlim Olliptatem alimnd maximiam Atilitatem excogitat , haec inquamquam diu in hominum ignoratione latuere, Et mul. ta,in tenebris iacAere , t uero in lucem hanc , atque in usitim humanum doctis imorum hominum ludi sti enere, ita Ario omnium gentium consiensiu in coelum tolluntur , ut cli antiquitate certare, nisi eam ctiam superare posse uideantri . Arctim cietustas Llones giorem , alciae uehementiorem clam excogitauit. recentiores id tormenti genus , quod alestram uul. g appellant , ad eum adiunxere is tres autem fere aetate horum omnium uehementissima, quaesua item
lingua Algus uarie copctum , archibusium appellat,
nec non reliqua eius generis grandiora tormenta cum ad maximam in conficta stragem edendam tum ad urbi: m p arlim moenia impotentilis Mersees randa ac demolienda sunt adlaxenta . quorum te omnium primo is ignea lentius sies agebat ac nest quam illi lani suo illo imput' mitteret, quasi uolumine it eam deuitaret hosti commodius senis escabat , nunc autem eo proces id artifci , ut prius
78쪽
mortem senti is in latus, an lumen, uni oldeas, ut rerum omnium jure simper aliquid superes se possiti, quod prudens addat ad inuenta . Ad haec
accedit, quod non una atque eadem est omnium rerum inueniendarum ratio , o modus. Cicero Mitilonem caedi reum forti sim oratione sit eam ha& itintcgram , ciruae pro Milone e tur defendit at Brutus idem es cisse sed alio idem essecisse modo diescitur, neque fortasse imperite. Quid uero fi Horestensius eam quoque causam peror sci, num ei quasi ad alterius oris utrius ingenium inueniendi ratio conclusa , atque circunscripta sequenda esse, ut non solum multa addi ad aliorum inuenta, Aerum etiam alio illa ipsa modo inueniri, atque excogitari facile possint idem autem euenire in re ipsa con stituenda neminem arbitror non Midere, clitus rei Cicero nobis locupletissimus testis esse potest, qui artis praecepta multis modis tractauit, ilius omnibus quam commodissi me Par item ratione dicendum est de elocutioesne, de qua in tertio libra , qui tom de illius pratae estis est conscriptus, abunde a nobis dicetur . Ac pro sedi cum poteris longe iniquius ad tum esset, si dotura primi hominibus omnia prodidisset, atque optima luscia deprompsissct nec quae ius summa est prudentia , quicquid proni et, qDicquid homini stuirit, id omne in commanem, atque quam omnilim utilitatem prouidisset, atque comparasset. cylini deinde ordo, atque constitutio nimis in angustum adduceretur . Eloquentia Mero infans, o inopi,
a te ab oratione pessime imparata esset, si im
79쪽
tu . in il lis enim quod semel decer eris , non, i ad annum larunque idem operare licebit , in his ero nostris studiis , ubcrtatem latis unam , atque perpestiuam ac semper aeque fructibus isdem arborem possidemcis incurve centem, ex qua urnium cul Aesa:
ti, fit sua deligendi faculta permissa est. Ergo
actio in Verrem sententia in Antonirim , tota
deniqMe Ciceroni multiplex tumsuadenti ratio mide moribus disi atriis armi ad familiares , atque adimicos con cripti nam quj de arte feri po*it ipsi demonstrauit perapte m que indecore terrim scpius irrctari nuit. Qid hoc quaeso inquam tammirtim se a Meterib ac probati simi auctoribus, aut in uis i is argumentis , aut aliena seq sentibus est si due factitatum ' atque adeo a nostri quotidie
sieri constantius idemus es num ne salti tius Catilies uitam ita plane , ita ornate in eius coniuratione perstrinxit , ut nihil in ea , neque ad hominis mores , neque orationis ornatum de de ruri ideatur ' hanc tamen eandem Cicer cum a tuin defendit , illo suo stilo per siqui non dubitauit res eadem est. Saestustius autem quam aptus criptor fuerit, nulli ob urum si Cicero uero in hac ita , Aod res maxime pol tulabat , parcus fuit , ut uitae tamen nihil omise ,rit, ita ornatus , t eius ingcntem turptudinem
80쪽
quasi lacndo illustrauerit Lucretius absolutissimam pellitientiae in ginem describit non parua beneficio deorum immortalium extat liber , legi potest. OmisHA, Virgilio idem es cere postea placuit, oream id uterque cum dignitate fit eis auus in medio est, suum moue iudicium it Manilius Andromedi ad ni inimina mons rum expositionem de cribit idem cum ad eius fabulam uentum est, s Et hi ius. postremo omnium Pontanus hanes sum , cum de tellis agis, fibulam exequitur . docti seniorum homiEnum est iudicium, longe prioribus duobus Pontam praestitisse. Sed quid ego alterius partem tantum conferi deste is minime in te en idem Manilius.
tantum ab st, ut Pontanus eris scriptis ab eis per
tractandis sit deterritus, ut hiem doctissimi uiri se cile indicent, longe eo Pontanum stella ea em dicendo sylendidius illustrasse. Quasi uero qui ferrum
uoque malleis exercent, non gladium, o em , cui lignum dolant, non currus, non dolia mi ex creeta gunt, non testas, urceos redie in lilias, ac maxime lucr a formas fabricentur, atque architectolentur. Vnum est hominis capra, linus es, ut rellium corporis partes nunc omittam uilis tegumenestam , huilis calceamentum iam in tot forma si con itertis , ut in plures Protheus e conuertere non pos
sit. Postremo autem cui nam dubio esse potest, quin ego in hoc me de imitatione studio idem ossim j
ccre, quod Cicero in artis praeceptis efficit, ut alio irem, ali modo huius praecepta pertractem, ac meum etiam Lilium irat tam inducam, qlii Bar: