Pub. Vegetii ... Mulomedicina. Ex trib. vetustiss. codd. varietate adiecta: vnde infiniti loci addi & expurgari à quouis poterunt, vsu magno publico. Opera Ioan. Sambuci Pannonij

발행: 1574년

분량: 253페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

81쪽

vna pars capitis praegrauatur, tanquam ad molam va 'xti equum

CVm vero medrum cerebrum corrupti anguinis hinfecerit, animal freneticum redditur, Vt repeta s. non bis te saliat,& velut effugere velit, in parietibus se tanquam irregibilis impingat,nec possit ratione aliqua cotineri.J

'Ardiacus is est, cui cor dolet. Cardiacus au test, quoties sanguinis illa corruptio stomachi' vel thoracis impleuerit venas,' cerebrumq; percusserit,cor etia Verebra conpestifer humoris labe constrix erit. Quς valetudo'indicuserit cit mentis' alienationem , corporis sudore monstra per brinxerit tur.ex qua disticillime liberantur.' kM.S.non ha-

Vod si 'Appiosium, simul passio thoracis inuenerit facit continuo rabiosum. Ex ardore enim ni- superiora verba Purietibus

mi iecinoris sanguinis, venae cordis neruiq; pra m quo e tau- cantur, ex qua constrictione fit dolor ipsius loci Vsq; quati: fregibiadeo, ut mordendo se comedat. Ex quibu Valetudini bitu impingat,bus si animal fuerit liberatum,in post curationem alii nec ρο it ratio qua pars cerebri fuerit imminuta, vel tumor subcreue ne aliqua con-rit ineptum iumentum, pigrumq; redditur. 'in illa tineri.

parte capitis ubi vitium remansit, disti cile se gyrabit, 'opiosium ex eo latere se parietibus iungit,&tarde incedens, non It ημψ' ρ sentiens plagam, ambulaturae gratiam perdit, Deri submissis capite, cum stare coeperit cum tarditates mouet,nunus tiam Videbit, nec cibum nec potuit recusat. Quem si curare Volueris, cyclo curabis. In Ο e ejes ermnibus sauim suprascripti valetudinibuS primu de hecteboro

82쪽

RTIS VETERINARIAE abstinobis

cutit

ncat. b suo iam

rIta ut secunda dien vehementis

in postremo

larius 'tergctur 'hunc potione ex pulueris nitrι folia rapha

ni, radices cucu

meris siluestris

de olesi, coque in se nouo ad tertiantv pariter

vis temporibtis minuendus est sanguissedin de matrice aliquando tollendus. Cura autem pene omnium'similis est, cuius ordinem sequentia declarabunt.. ob eruatione a cyclo curentur animaς Cap. LMEmineris autem omnes valetudines praecipue veteres periculosaS, cycloi portere curari. Cui haec

obseruantia Mordo est adhibendus: Triduo ab hordeo 'abstinebitur animal, temperabitur etiam mollibus cibis, post diem tertiam de dextra ac sinistra, pro ut aetas aut vires, Vel valitudo permiserint, de matrice sanguis auferetur. Quo facto,per triduum iridi cauliculorum ac lactucarum sustentabitur cibo. Primo uno die a cibo eum sustinebis aqua non autem die offas caulium cum liquamine Moleo optimo temperatas non minus viginti digeras, cui nihilominus lactucam dabis in cibo ter in dieJ post potionem bibere semper Incipiat. Si verbuenter' vehementer solui inceperit,cautium offas dare desistes: dabis paleas in furfures, ita ut sequente die penitus nihil manducet, sed solam aquam percipiat ad bib cndum, ac postero die inducatur in cellam balnei calidam,&sudet. Opus est autem diligentia ut reducatur celeriter de calore, ne intercluso spiritu pereat tunc extergetur diligenter, vinoq; oleo largiter perfricatus, accipiet'cum nitri puluere folia ratani conspersa, quantum commodum est. Postmodum cum radicibus cucumeris asinini viridis minutatim concisis oleum optimum misces,&in vase nouo ita dccoque ut tertiam perdat ex quo singulas heminas per capita animalium per triduu dabis, ut potio Ventrem resoluat. Sed si ultra modum fluere coeperit,

lenticulam&hordeu'pari mensurastiges& 'de his singulas

83쪽

ι oli

is abiit,

gulas bilibres per dies singulos cum furfure&paleis dabis. Quinque itaque diebus operam refectioni eius .impendes,&leuiter exercebis, intelligas 'quantum vi si 'tris res corporis sanitasq, profecerit. Post haec eum pro Ah

arbitrio despumabis Sequente die caput eius purga- hic exorica, vel radice dianaria,quam 'Artemisiam di eis,fietacimus sit haec non fuerint,ex liquamine Optimo cum o darimi leo mixto cuius caput pedesq; connectis, cum bene purgatum agnoueris, 'soluito, butyrum ex Oleo roseo Nubro πο- solutum infundes in nares, ut illo purgationis miti sto roseo getur aspexitas, ita ut singulae cotylae singulis naribus mi mixtis infundantur. Si supra dictae potiones non soluerint Ventrem, mellis, hellebori albi pondus unius denari et hq h cum hemina dulcis vini bene tritum in potione recipiat, vel certe scammoniae pondus duorum denariorum diligenter tritae cum dulcis vini hemina simili ratione diffundes in fauces Quod si venter ultram O- du dissolutus discrimen importat, an a gallicum succo ptisauae ad restrictionem ipsius dabis, lenticulamq; hordeum frixum, singulas bilibres cum paleis& furolare praebebis in cibo. Ad ultimum,partes quae in causa sunt,sinapi gabis diligenter,sinapi gatum cautere fer

reo, Vel quod utilius creditur, cuprino combures, ina CuraturuSex more Potionem quoque ex antidoto

polygresto per dies plurimos dabis,in exercebis leuiter,&ad cibaria ipsius aliquid per partes semper adiunges,donec ad pristinam consuetudinem reuocetur. Insanabiles valetudine cyclo astirmantur posse curari,id est,insani corroborari.caduci cyclo curati uruntur in capite: morbidi verb,dysenterici,coriaginosi,orthopnoici strophosi,cyclo curentur in renibus. I

De cerebro commoto iap. VILCErebrum piae runque diuersis passionibus com briolaruituis mouetur, quod his deprehenditur signis:Ambu-

84쪽

reteres r crescibet transiire non posui. Cum

haec est cura.

61 AERTIS VETERINARI Aglabit ' prauus, o frequenter offendet, toto se corpo

re commouet. Cuius ista curatio est Baccas lauri nu-na ero XX. nitri selibram, rutae manipulum quae Omnia diligenter trita, cum aceto non acri Moleo optimoro face, commixta, hyeme calefacieS, per undoq;.Oleo capite citis cerebro,vcl auriculis,cerebcllum de lauata pelle conuoluis. Quae si forte defuerint,sarinam hordeaceam resinamque miscebis, ex quo cataplasma 'confectum cerebro oportet imponi. Praeterea ceram oleo cyprino coniungis, ninteolo inter auriculas ad ceroti instar imponis. Sedin reliquum corpus potionibus refouendum cst. Tres fluui ...iles cancros conteres diligenter, tum duabus unciis succi caulium, addito lactis sextario, olei duobus cyathis, permiscebis, colatum per os distundes ad cornu.Qtiorum si inopia est, mellis cyathos duos, aquae calidae sextarium . coquito, ex quibus pastillos facies.& in aqua frigida dilues.&dabis in potum. Praeterea si hyc. me curaueris,farinam triticeam: si citate, hordeaceam, aquae frigidae ad inuicem a muli permixtam in poti ne praebcb1S.J

De dolore capitis VI ILDE capitis dolore multi aut horcs multa dixerunt.

Cuius haec sunt signa Tumor circa oculo apparebit pabulum recusabit lingua eius talatum labia C; tumebunt,quant,vehementius increuerit morbus, tantos exoritur Jl amplius tumor ambulantes toto corpore vacillant. umbrana luc iram vehit dorantes expauescunt. Cuius passionis ex corrupti O- ne sanguinis nascitur causa, cum indigestione ciborum naturali meatu intercluso ccrre derelicto incas venas,quae circa tempora sunt,'' defluit, in Imbramque cerebri vitiat. Cui languinem de cini C: ἰbu Soportet

85쪽

r EGET ID LIBER II. Pportet minui, continia,Oleo acetoq. permixto,ca , put largiter perungi mubdsi hyems fuerit, hordeum pridie infundes in aquam iccoques, calidamq; infacellos immittes, iumentorumq; caput sument an bes.s.non ba.dordiutius vaporabis. Alis authores Olli de palato Et sanguinem iubent. Tunc cimoliam cretam ex aceto verere; infusim in merdam bubulam recentem cum nitro trito miscent,& in cacabo super carbones decoquunt, calidumque cerebro languentis imponunt , acci rigantes ne creta astringatur ad pilos usque J cum prius calida dumentati erant caput. Dolorem ca- in inpiis pilis prope adnnsaniam dista signa demonstrant Quo diligcnter uties graue est, cin praesepio se deponit, lachrymaeire . quenter fiuntur, auriculae stabunt, oculi grauiores e p qp

runt , anhelitu creber aridus pilus, tremores re id , ' bit quentes,tristis aspectus J Quem in primis ab aqua ab . . stinebis ne nimium bibat, de utraque parte colli sanguinem detrahes,caput sicut scriptum est,curabis. Deli Dissentionibuου p. IX. dictentione

capitis

Dystentionis quoque valitudo ad capitis praeci

pue causam refertur. Cuius haec erunt signa:Impedien recaligine Obscurabitur visus, tremor, sudor totius corporis insequitur Quod vitium contingit ex aqua, sudans iumentum liberit vel ex di gestione cibi, 'si non dormiat, vel substrictus manse rit. Huic capitis membrana distenditur iniae passio iii '' ab icaeterarum valetudinum fons probatur mater. Nisi enim inter initia curaueris caput, ut animal dor moriosimiat competenter J fiunt appiosi, insani, rabiosi, frenetici,cardiaci. Igitur cum animal distentioni aegrisu ita prebederit do 'comprehenderit,de ceruice cidem sanguine tolle o Arro magnituditie corporis '&aetatis. Et sici staSeru, P na. :onbκba

86쪽

6 ARTIS VETARI NARIAE

Ole Oin aceto caput totumq; corpus perunges, di tissime confricabis, loco refrigerat Mopaco inclusum continebis, substernes etiam stercora sicca vel paleas, Ut prouocet ipsa mollicies ad cubandum,locum calidum decimabis,nam impedit somnum: furfure vel paleis vel foliis lactucarum reficies praeterea potum praebebis exiguum cum conualescere coeperit,modicis ambulationibus exercebis ubi idoneum visum fuerit ad cibaria largiora infusum hordeum ad pristinam coni uetudinem paulatim per incrementa reuocabitur. Si die septimo non profecerit,sanguinem iterum, de temporibus emittes,&caput sine intermissione cu-ὸ abis J'potionem dabis Jqua sanantur happiosi Nastur- νιν i. sis seminis, appi seminis . seminis lactucae, anagallici, M. snonia petroselini,aneti,papaueris sylvatici seminisJuncias sinbet gulas, piperis scrupulos ii croci drachmaminam.Juncia unam Quae omnia bene cribrata atque commixta ex aqua

trita te perabis tochischos facies,ut habeant no minus M.f.no habet quam singulas drachmas sibi die J Indi et unum trochischum in aqua di lutuleris digeres. quodqHΟ-tidie oportet fieri donec sanitas redeat. i non appetit cibum , singulos trochischos solutos cum succo ptisa nae quotidie praebcbis. Vinum nunquam dabis Capitis enim valetudo sumpto mero deterior esticitur.JSI quod iumentum' appiosum fuerit, ii praesaepio

incumbit, oculos tensos hebebit, micabit auriculis, visus caliginem patietur, sic Detat in circulo tan-

' oppiosium Α

praesepium De rabioso. p. XLO bd si etiam fuerit conuersus in rabiem, sic intelliges ' Subito hinniet tanquam sanusJ parem suum elim sis uno

leg-tur in nutabit inuenies tanqμumbanum

87쪽

hi mordicans rod:t quem sicut appiosum curabis. Protius abstinebis ab hordeo, o mollibus cibariis, iri sustentabis. Praecipue autem apium viridem di, i , ' tum voluerit praebebis. Sanguinem de temporibus aut

de ceruice emittes, loco tenebroso statues, cadur

dem huiusmodi' acopi confectione euhabi , o

nacis 'libram .resinae,terbentinae anaincia. n. galba Via nam ni unciam a resinae frixae uncias in masticis tritae uncias tres η holei veteris librami. ex hoc cicerebrum 4 inier Jauriculas confricabis, oleum tamen solum ac liqui dum an aures eius suffundes. Cuius tam e prius quam Homo, acopo utaris, sacellationibus caput cerebrumq vapo si rare te conuenit,&caput apposito cerebello communire Potiones quoque ex trochisicho superius memorat quotidie praebebis, collyrio acri inungis assidue ut caligo ex oculis possit auferri in cura si non profecerit caput tempora sub ipso prolocomi semi L

facies ne deforment iumentum solo tabulare palati ' confecto fani fieri possent. Fer νει uor enim foci debilitatem capitis tollit , membranam menti pristinae sanitatiq; restituit. JDe insania. ILA Lij authores insanientis iumenti ardentes&hsana se olen Oguineos oculos tumore suffusos siet stantes

auriculas dicunt e micantes, ut ad instar indomito 'rum nec capi possit,& captum parietibus se illidens' Vix conetur effugere terram pedibus fodiet,&multum ' Risit μω 'flegmati Sex ore profundet. Quod hac ratione cura V tur Auferatur ei sanguis de ' angularibus Venis, de ' palato, post de cruribus a cibo autem Jeadem die abstineatur&potu Alia' autem die aquam frigida da o

88쪽

66 ARTIS in E TUR IN AR PAE, A bi ei bibere . Auserantur stercora quae in ano ' eius sunt, per quatriduum continuato clystere, curabitur pista t*ryς cter,unee tu cerebru,secrcto J collocabitur loco,aci cic cipiet in substantius liba porros, & herba mollissi mam Jaut mollissimu foenum. His potionibus percu- uhes nd. na pulueris thuris drachmam .acet albi sexta libra iiij rium Dradicis panacis unciam j herbae saxifragae unciasidii in ex aqua mulsa per os dabis. Iactis caprmi sexta-SM. s. non ha rium Vnum defundis in fauces, quod si defuerit, cimi-brt num rusticum pondo duo in pulucrem rediges. additoq; olei optimi no ebulo, ex aqua mulsa diffudis ad cornu. Sed caeteris potio haec aptior creditur: apitin

iam .iusquia mi unciam . seminis apii unciam . seminis lactucae uncias q. papaueris sylvestri Unciam. quae innia in puluerem redacta commisces,&inu cochlearium magnum ex aqua dabis, vel sit cibum non accipit, me uvidititi 'in succo ptisanae obscuro frigido: &laxiore) locon .ed ι statues, silentiumq; praebebis ut dormiat. prius tamen M.,mo habet oleo ac pice liquid caput per unges auresq; Omple

ΦM .n5 habet bis,tempora etiam unies cerebellare vclJ fasciis, mir. 'mγrrbam tam quoq; aridam conteres, laceto oleoq; imiscebis, corpusq; eius totum diutissime confricabis . Solent' obdormiunt construagi digenter JJc obrui sic rcore visu deta 'dormiant. Quibus si somnus venerit,anc rei fanitatem .Rabiosiim vero iumentu eadem omnia,& maiora ostendit quam insanum. Nam&alia animalia comedit,&' ipso Otactu facit' ipsa contagione rabios a Plerianque retiam mor'

'enim sibus intestina sua extrahunt 'incunt sortiter. Quae βψοψμ' valetudo ex nimia sanguinis abundantia lardore contingit. Curatur autem Obseruatione&potione supe rius dcclaratis.

nimaliu furi Hhirurgia appellatur quodcunque reatur ser praecipue cap. CO , v c cauteriis viatur qui cum si omni at s

89쪽

VEGETII LIBERII 6

membris animalium, praecipue tamen capitis J nece Lfaria est medicina . Sodcunque igitur iumentum in qualibet parte fregerit caput Vel nudaverit casu, sollicite curandum, ne indignatio vulneri in neruos cere-hrumq; penetrando periculum generet nec in primo medicamentis uti acrioribus couenit, sed magis ' mei . - . Iecurare,cum ad maturitatem venerint illa quae fracta fuerant, hossa laxantur,tenta molerter,& mobili manu ho&.s non bavel' rficibus eximito. Reliqua fragmenta ossi S,quae a d

sperata sunt ferramentis caedito atque J perradito,it carnem facilius inducant. Nunquam enim clauditur . t Ti

l vulnus si non raseris, donec sanguis per os ipsius re τὸ bli '

spondeat. In quo maior est adhibenda cautela,qui so gemod et in locis fossvosiis coinis uralibus fistula fieri. Squae parti et in

cum Jeuenetit,h parumper iniuria assicit vulnus, per μ-ees citquod non fanies, sed humor liquidus emanat Jnecvn v bius, quod quam deducta cicatrice solidatur. Quod sic uenerit, hac ratione curabis. Papyrum per ipsam fistulam tra M Eqcies, ita ut capita papyri, quae extra fistulam eminent, ex utraque parte alligas lino ne cadat,4 diebiis v. velo pluribus, donec callositas fistulae' papyri distentione iri, lis; turgescat,&maius J ulneris sora me fiat Tunc autem ex rirandia rad mensuram vulneris ex fistulari medicamento colly ullige uerarium ' faciens exempto papyro ' intra fistula iniicies, dat . fibia viri pleatur ex integro.' plane ne excidat mimi es dili- urgere pa.geter. Post dies quatuor aut quinq; solvis si fistula ce pM ufutat, et ciderit, traumatico curabis, quod vulneri seniperim istilissi mittes, donec spissa sanies,& non multa in eo loco re 'μΠ'Crperiatur Cium aute iam lympid tim videris collyrium, 'm'ε nob

fac pollinem teibi , thus masculum tritum aequis ponderibus cum elle decoquito, & plaga ipsi imponi to,per dies plurimos' Notidie curato ita,ut deprimas i iis δεῖ

plas partes vulneris, quatinus iuncta citiuS cohaeres remur cant. Si J grauiter ostenderit caput, ut cerebrumie et 'ir sita. nisti r

90쪽

puluerem

De tumore aurium

6s ARTIS VETERINARIAE

intrinsecus continu de temporibus sanguinem ei- M.f.no basci dem Oportet auferri, spongiam aqua, si aestas fuerita oleo roseo, laceto aequa parte commixto capiti eius imponi, fasciaque connecti, libos virides praeberi si nec ipsos appetit, quia omnem cibum recusat, fabam moles&conuertes in V pollinem farinam quoq; triticeam pariter admisces, cum mulsa per cornu ad substantiam animal tam diu faucibus eius infundes, donec cibos virides appetat,quos aqua marina vel salusa oportet aspergi. De auribis. p. X DI I LA' Vurium ut vicinitate proxima ita periculi nota

discrepans cura est. Quae sit casu Mi quo fuerit a rudice contusa,&collectione na fecerit, cam cura maturauerit, scalpello secato,& pus sinito fluere. tum linis aceto acerrimo it eo per triduum quarta die traumatico curato, donec sanetur. Etiam si cartilaginem vexaverit,eiusdem medicinae obseruatione proficiet. J Si veri, a radice auriculae, vel commissurac pitis tumor magnu cum duricia extabit, ex foeni graeci & lini seminein tritici polline cataplasma impO M. S.non ba nito, maturatam collectionem scalpello secato, ita, ς inserius plaga spectes quatinus humor perarmi' μο ς decurrat. Vino , oleo in sale mixto infusos lemnisco scinducis in vulnus per quatriduum fouebis, post traumatico uteris, s sed disti cilis cura est It quia fistulae in talibus locis frequentor oriuntur quae si evenerint, supra scripta curatione curantur. Si tamen aegritudo vulneris ulterius ctiam post medica menta procedat , vicinae urendae sunt , partes cauterio in ipsis collectionibus infigenda suo h pun-6ta vehementius cutis & causa perrumparium is vitella vinterior. bst solerterista curanda ' sunt. curation Non cium auri una est negligenda curatiorne ex dolor:

non timen cauteria

eutis ot caror patur

SEARCH

MENU NAVIGATION