장음표시 사용
211쪽
conseruandam, morbosque praecauendos . Ac pri na quidem occurrunt aquae: cum enim fortas
quanta uis diligentia adhibeatur , supersutura quae 'dam loca sint probabilis aquae carentia; videndum est , num aliquo artificio inuando nihil fere est de quod industria non assequatur humana ha aliae pro 'i' bae, ac potabilis copia ubique haberi possit. Sunt
quidem multa experimenta corrigendarum aqua . mtic brum, quae a Varijs afferuntur; sed ea nimis opero u sa sunt potius explendae curiositati , quam twtuendae valetudinis quae putidum est recenter . Omitto etiam ridicula,& magica; quale et illud, quod Plinius de herba Ethiopi de ex Magorum libris refert, amnes ac stagna ea coniecta desicca ri quod tamen merito deridet. Siccentur, In Cillit, hodie Aethiopici Pontinae ab de , tanti m iii agri sub
urbanae reddatur Italiae. Praetermitto quoque pulc- Pliniris pii
grum quod , si aquae insalubres bibendae fuerint. .ia, ais
idem tritum aspergi iubet : quod nimiam diligen-m giiμbet tiam , siue potitis curiositatem redolet . At enim Alta. a. quod de allio produnt , eius est a citiarum vitia, μν' corrigi verillimum puto Opera pretium ciuntur. duco, ut de illius utilitate, qua multiplex est adeo ut theriaca ru corum vocetur agrestes admoniti, magnam ipsius copiam, ubicunque sedem fixerint , diligenter serant . Quam praecipuam sui ista causam puto, cur olim Atheniense nauigationem 'o n. vire adornantes allia in retibus imposita secum ferrent is Romanique remiges tam libenter ea quonda irae, r.esitarent unde Plautus in Poenulo.
212쪽
Alli clijici , quam sunt Romam remiges. Ast mi Habet nim allium vim quandam ἀντισηπῖκάλ,
hoc est putredin , ac coci uptioni directo aduer
r. - santem tum etiam robur ac vires mirifice auget, excitatque spiritu quanquam minime Vnguenta exotica redolens Sapienter itaque antiqui , qui eius facultatem non ignorarent , atque animad- Inclassibiis uerterent in nauibus frequenter aquas coirumpi unde longiores nauigationes sumente in scor-ημ butum morbum incurrunt , de quo supra nonnihil diximus nautas , remiges , lailiarios allij prae muniebant quae non modo antidoti sum praeberent, sed obloni quoque Erat tiam posciae usus olim apud nn lites, atque agricola frequenS; nunc etiam, ut audi , in Venetor uni nauibus quam Posiae usus non sine magna utilitate a limo tempore rustici M' - - usurpare possent. Habet enim&ipium ace'
Uuid si tum quod aquae admistum pol ca vocatur vim putredini maxime resistentem , atque in magnis caloribus , ut notum est , multum refrigerat Quinetiam animaduertisse videor posca potum apud nauticam turbam valde olim usitatum fuisse. Huc enim reserendum est quod Suetonio teste A. Vitellius Asiaticum libertum olim sibi carum , Puteolis poscam vendentem deprehenditri quo ita
oppido propter propinquitatem Misenatis classis
maxima nautarum, classiariorum turba versaba-D cibatu tur. Atque haec de potu dicta sussiciant . De cla
Ia '' batu vero rusticorum quid attinet plura persequi
213쪽
cuna ijs nec eis sit vesci quaec linque casus obtulerit, aut praesens copia suppedita it cum tam eiu illud in confesso sit, quo magis a nox ijs , pra 'trisque alimentis abstinuerint, e saniores, magisque longaeuos fore . Ac fructus quidem in agro F sct minus suppetere , tantisper dum ad pristinam salubritatem prorsus redierit, hominesque penitus ei
insueuerint, non adeo dolendum est . Notum enim puto quot,&quam graue morbo per autumnum I .irtiar nimium liberalis fructuum estis concieatri Quibus
etiam aetas non om Iam Otuti labe accesserit, me bos ea citat.
tuendum erit ne hominum quantumui valentium, ac robustorum natura tot aduersis victa tandem succumbat A cibatu, potuque proximum est Ve' .m stitustitus dixisse rationem , de quo illud tantum in o.
nendum habeo, thoraces scorteo in hoc arao. Sc Thoraces
Vbicunque noxi regnant venti , plurimum utilita '' iis allaturos cum enim densa , atque impermeabilis sit pellium materia, aeris , ac praecipue en torum iniurias a corporibus valide prohibet; quae alioquin uillis cutis meatibus pervia , facile eorum malignam vim exciperent ac praua qualita te imbiberent. Utantur igitur ruitici , si me audiunt, scorteis corpori integumenti Iulia mae an trorsum apertis, sed prorsus clausis; quae longe fortassis utiliora per aestatem forent , quam per hyenaem pelliceae vestes; quibus eos Satyrorum instar amictos videmus, frigoris arcendi causa , vel potius ob pellium vilitatem . Solem utcm aestate
valde noxium capiti, praesertim eorum quos stan
214쪽
teS, immoto ferit, cum omnes fateantur oetsi rusticos nostros nimium delicatos neutiquam Velim quoniam tamen his in regionibus, ut saepius dixi, praeter modum perniciosus est claudauerinta sane ut agricolae, ac pastores, dum aestate opus in Peta rum agro faciunt , ac pecora custodiunt , petasis , aut Vmbellis latioribus ex quacunque materia factist, Ibi a tantur saltem usquedum perpurgato aliquantum storabita per aere , Ortaque ex ijs sobole ali subnascantur huic ψ' coelo magis assueti, atque assiletudine firmiores
Noctuma Ct anni vero nocturno potissimum tempore Latini regioni, aὸ coeli maligna, OXIaque I sentiatur, multa salu-
, I.,a . briter excogitari possent ad cubatum rusticorum
rUticoram. spectantia quae non modice, ut ego quidem existimo, eorum sanitati conducerent: puta si in summari atque altissima aedium parte cubarent 4 supra stramenta quaedam ex siccis , atque odoratis herbis confecta , quibus tomenti vice segestria inferciri possent: praeterea conquisitis j frondium, herbarumque generibus, quae assidue odoratos halitus remittunt, propriamque vim aduersus aeris malitiam habent, manipuli ex ijs parati parietibus, .contignationibus utiliter suspendi possent maiorem utique fructum, quam sus amenta praestarent, quae ad breue tantiim tempus durant. Illud
mi Dista quoque quamul tortali subtile nimis, ac
α' Viso, omiserim sicut pisces in puteis ac cisternis
Pisces ire agitatu suo creduntur aquam incorruptam tueri;
a. f., i fortasse columbae circa rusticorum tecta voli- antes , nonnihil aerem , praesertim immotis , ac silentibus
215쪽
silentibus ventis , ventilarent, ac tetullo rem me roremque emcerent . iatrare tiam creberripertile reonas in summis tectorii in culminibus fa ciendos censeo ex duplici autem columbarum ge Ex utroco
nere domesticas potius , quae haud longe a nido
recedunt , ideoque ad hoc flacium accommoda tiores sunt, deligendas . Quod ii quis suspicetur, οἴ, m propterea quod haraues peltilentia tempore occi ' di solent , bonitati aeris potius officeres, ratus a stercoras odore id prouenire sciat necari eas siuν jaconsueuiis , quod facile de loco in locum pesti. pN
lenti e emina , Ut caeteri quoque aueS, animalia omuuntur
que domestica transferre possint non quod ipsa
rum stercus aeteris grauius , atque ad citandam , sed Τμὸ4pς pestem ei acacius sitri amo cum praecalidum sit , Θ - Isiccaeque iacultatis , adeo ut a Medicis in sunt των πα-τ- adhibeatur videtur potitis pestilentiae aduersari , sicut reliqui quoque acutiores Odores. Sed de hoc quidem Medici iudicabunt nobis non vacat de columbino sim disputare caminis vero tam notum est , quam quod notissi Com
mum , eorum nequentia , crebraque succensione αλ Haerem perpurgari, atque e stac salubriorem quare fusius de hoc agere nihil attinet . Ueriam locu Sadmonet, ut de stipularum succensione aliquid dicamus solent enim Romanenses agri cohae peractis meisibus inuas non ad intimum solum seruandae paleae gratia , ut nostrates faciunt , quibus foeni penuria elici sed ad medium cuhanim recidunt Augusto mense, circa Idus fere, ignem stipulis in
216쪽
D. obrie mittere, Ut una incensis malignis herbis , earum-1: que seminibus inuod stercorationis pariter , ac
chro /qm fermentationis terrae vicem implet cum autumno
μμψh soluti proscissum uerit, filius ς ino segetes proueniant. Unica enim haec sere est cam pestris huius regionis stercorandae ratio. Caeterum id non hodie, atque heri noleuisse ex eo colligi' Ca daria tur, quod in Calendario rustico lapideo, quod est in peristylio Farnesiana domus, sub Augusto men' se legitur STUPULAE INCENDUNT . idest ilicenduntur quod item extat in altero simili Calendari Vallensium, nisi quod quaedam verba aliter concipiuntur hic STUPLAE pro stupulae, siue stipulae hunde proxima in hodiernum vocabulum poni mutatio emanat quapropter ut Se ipfh b re fortasse nimis notae, tritaeque scriptores et u R dic stica cui uidem extant, Vergili excepto , menta raeter tionem facere supersederunt. Quindecim vero die-ς--Σ rum spatio plus minus haec stipularum durat in- censi, nisi quod prout sicca , aut pluuia fuerit aestas, ita vel maturius , vel serius perficitur . Iis IV A bώ diebus manifeste Romae calor intenditur: tum ve- - .es aer densus, ac sumidus circa Vrbem facile ani maduertitur . Etsi autem non ea gratia stipula
d purgari succenditur 'inc tamen quandam aeris depurga. tionem subsequi communis fert opinio af ορ- tio ipsa conuincit , quae purgatricem igni vim in-ρὸ is ais dubie tribuit . Quamobrem institutum esse ui e SHcclii Di-Vri,i saluberrimum , quidquid putet Bernardus
De institu Saccus in Historia Tlcmenti, minime dubitandum.
217쪽
Poterit ibit iis non latin quam contraritim accidere; ut ii per eos dies pluuiae ibi te deciderint, atque ita humor intempestiue cum calore aduentitio, nimioque, qui ebrium seminarium esse solet, geminetur. Sed id vix, aut perraro euenit quare minus et at tendendum . Insignem vero vim esse ignis ad acrem depurgandum , illinc quoque discere posivi iril , quod te alia depellenda pestis remedia, Medici Lidoctissimi praecipiunt crebras lignorum strues suc- 'cendi, quibus perniciosa lues per aerem inexplica' Datim loci uinula tollatur od diurnus Hippocra' te in magna illa pelli lentia, quam Thucydides de jscribit, non sine in aenti utilitates, aetna aue ita laude iactitasse proditur. Deinde si calor siccus, ac rant. purus, quantumuis Vehemens, humanis corporibus tantopere incommodaret non tam salubris esset ' stica, ac Numidia, cuius incolas raro morbis ten- 'tari ; sed senectute plerunque dii ibi ui grauissimus cum primis Autor Sallultius scribit m lugurthino Non negamus tamen um loci natura siccis, Miser Atimo
uidis , si aestas supra modum calida contigerit, se-
bre ard cntes , acutaeque nonnunquam existant quod tamen tortasse non tam calori immodici cul-gionibi,
pa, quam prauorum humorum vitio osue a victu
inordinato sue a praecedenti aeris constitutiones diei quos sublequens aestus in Veni, corrumpit ac putre noceant. facit, euenire crediderim. Sic Anno MDCVII. quo Aismo
aestas calida ac sicca suit, in Apulia, d Campaniae o cis nonnullis calidioribus magna copia istbi um acu
tarum, atque ardentium succi cuit; ex quibus multa
218쪽
1 DE RESTIT SALUBR De aere , millia mortalitim interiere, ut Nicolaus Elis achiis le ἡ: testatum reliquit anquam huiuscemodi morbi lepidemici , cuiuscunque ueneris stat, non tam vi gratam aeolo tempestatum , atque acta , quam luperioru
'a: ac syderum multifariam coeuntium , I
r' naahana uadam vi in haec inferiora occuli influ si
stitutum non faciunt , non modo retinenda vide a cir citi lici, stipulas incendendi consuetudo, quae hac
habitacula tenu In Latio Vigultra sed umpto mc exemplo G ἡ, t am creberrimos ignes circa iκώης , si quae ii Aμ μ vi proximo fient, post eas consumptas excitandos m a=jGri putauerim usque ad autumni conuersionemri quod φθινα πού tempus Graeci, ni fallor φ -ύραν vocant . Haec si
. . i, as recte , atque ordine fient, qua uis sponsione facta nsuerat e reciperem, rem ex sententia processuram Ast his Iah mm operibuS,ac προπαρωκευῶ Omissis , quicunque agri hilot/ρ' colae in has terras inducentur, in certissimum exi 'Io Rapti lium dabuntur. od inter alios expertus est ali b , quo abhinc annis optimus, ac nobilissimus vir Io tilitatμ Baptista Sacchettus qui cum latifundium , quod i amplissimum haec familia in Ostiensi habet, bene, pac diligenterculium vellet, accitis aliquot ex agro pFlorentino rusticis, culturam aggressus est sed id litam improspere ei cessit , Ut breue intra tempuSexitialibus morbis omnes absumpti fuerint insigni praebito documento non esse alienigenas culiores in haec loca temere inducendos . Veliam ut, quod triextremum in hoc sermone nostro propositum erat,
explicemus: age iam sit eo modo , quem dixi
219쪽
praeparatus at erra exiccata noxiae paludes cxci etylu: corriuat. opportunis locis aqua , aut de- follis puteis sui hominum exposita; sit etiam Vm- cum aliquod altilium , aut si mauis vicus opportuno loco , liabitaque ratione salubris prospectus in luminibus aperiendis, aedificatus, ac re' bus ad victum necessarijs instructus vnden an o rem quoue ex hominum renere nouos colonos de sume i. mus , qui agros colei sciant , di velint non a ais ' modo in periculo viveres; sed sobolem etiam ex se relinquere valeant e Non leuis profecto quae stio, ac dista cultas; S quam pro captu Olli o no 'dari operaepretium forta illa fuerit . Resinante nuper Paulo huius nominis V. Pont. Max. cuius propter egregia opera , quibus Vrbem excoluit, iis , nunquam me inoria interibito exacta sunt ex Hi spaniae regnis Maurorum reliquiae magna me u ibi Ira ι-bio publicae rei utilitate, atque iis panici nominis 'gloria; et si cum aliquo fortalle priuatorum dispendio. Cum itaque corum multi, qui in Africa i , , antiquam scilicet patriam suam , atque Hispaniae propinquam , deportari cum alijs debuerant , va-mjs casibus ad Galliae , atque Italiae litora appuli sient , quibusdam in haec Pontificia ditionis maritima loca exscendendi potestas facta est: qui cum Arithh,
sere essent homines strenui, atque induistri j; rei qui ,
rusticae sed potillimum hortentis , apprime scien ntes ι- tes fuere qui Pontilici suaderent , Ut eam gentem profugam , atque extorrem non modo reciperet ,
sed in hisce sedibus larem gere, atque aedificare
220쪽
' sineretri aurorum videlicet excolendorum causa ,
i adebant, e qui ou magna percipi talitas posset . Verun-
ἡ tamen , quod pace illorum dictum sit , consilium istud discriminis mustum tilitatis nihil pollice Cis batur . si enim Θ tanta ne est in Italia homi- auia penuria, MLatini campi exerceri non pote runt , nisi eos hominibus non dico alienigenis, ac vilissimis , atque eiecti iij sed supra quam credis mi potest sellacissimis in Christiano nomini , quid- quid simulent, infestissimis tradamus Mitto quod
Ch Qt 0V turpe . at ue indecorum . ac Romanae Sc dis ma-
sensi aestate prorsus dignum videtur, horum agrorum ijs tradere culturan , quorum maiore excursionibus suis , cladibus funestillii mis vastitiem eis intulerunt e nisi fortasse argutior aliquis hoc ipsum Vrgeat, iustum, atque υλογον sui illa, ut quasi proauorum suorum delicta suo sudore, ac laboribus expiaturi, solitudinem hanc , 5 vastitatem ab illis factam suis corporibus resarcirent. Dignum enim-ue o multae genus , si non ut coloni liberi, ac soluti glebas nostras , atque has nobilitis mas terras arbitratu suo temperarent; sed tanquam vilissima, nequiisimaque mancipia, onusti ferro, ac vinculis excolerent agrum a maioribus olim suis devastatum nec potius ipsi metum nobis in serrent , quam nutum nostrum exhorrerent denique si non successu temporis, nimia Principum indulgentia , an incuria Pin unam gentem nobiscum coalescerent mec Agar
ancillae spuria , atque intestabilis proles, per spe ciem simulati foederis, mysticae Sarra nobilissimum