장음표시 사용
11쪽
t Hotvigit incrementum dici valat: in accretione enim idem numero mane quod augetur, qus etiam ei pars incrcscit, cuiusdam aliunde accessu Emtenso vero quoniam viventibus, non viventibus comit nis est, eas subire lages non potest neque tamen rationem soluunt si dicant extensionem ab anima factam, viventibus propriam esse pquoniam a causa effectrice quemadmodii se habet animi
motus suam secretionem non sortitiir. Iam vero Immutus ac mutilus Aristotelω esset: cum huius extensionis, quando de incremento disseruit, non meminisset. Μοα extenso ad qualitatem motus est,cnm non sit, nisi ipsa rarefactio, quae ad qualitarem motus est raritas enim ium x is finis qualitas est: ut scprimo Phiscorii Auermes asserere videtur. At augumentatio ad qualitatem motus noest non enim essent tres motionis speties, sed dure igitur extensio illaeta nequit Nonnulii vero hos defendunt': asseruntque incrementum illam alimenti mutationem nuneupari posse,quandoquidem mutatio alimenti ad incremε tum via est. Quare accretio vocari potest Aristoteles na suu i Phisc generationem ideo naturam vocar1asso uit quoniam ad naturam via est,quare cum alimem mutatio sit,ad incrementum via iure accretio nuncupatur.
Sed isti cum hos defendunt arguendi sunt quippe non Das
via admotum, ad quam tendit motio nuncupari potest: namque alteratio ad generationem via est, nomen tamen Eenerationis non mereturiinsuper alteratio gressias com
mode nuncupari possier, spirituum enim2l Qv v ' π
'dere areissum,inde animalium gressu s. hisicoruma, Philosoplitis docet . iniare gressus alterario nuncupar posset,ea enim tantum via sui termini nomen ineretur usi ermino dumtaxat secundum magis δc mus persectuin separatur, quemadmodum generali se habet Gasi mari ad qua continuo tendit secundum imagis&mmus aratu cumgeneratio forma fit imperfecta quae contr-
12쪽
tatio ab Arist hi fuit instituta Averroe. authore
& successio motui coniuncta,& forma diminuta dicit: tua re cum o eneratio sub motione ibi confiderata claudatur, eam par itionem sortitur:quare quoniam generatio forma est diminuta, quae ad complementUm tendit: itire natura nuncupatur. Atqui mutatio alimenti secundum magis Seminus ab ipsa accretione non seiungitur, imo genere, git incrementi nomen non me retor. hiare simul cum prio ribus consentientes , alimenti versionem UyUmentatione nuncupari non posse dicimus . Sed quo ad secundum illis non assentimus,siquidem incrementum hoc, apsaeXtentio secundum tres diametros esimam e tensio, quemadmodum SimpL 4 Phis monet, dc postea nos docebimus transitus est minoris magnitudinis ad maiorem. Incrementum Vero e minori ad maiore magnitudinem transitus est extensio igitur dicitur , neque tamen omnis etatenti', sed ea quae secundum tres dimensiones fit,incrementum lue tibiis proprium est, extensio aliqua, nullo deforis accedente interdum fit, quemadmodum rarefactio se habet dia rarefactio transitus est minori magnitudine ad maiorem nullo extrinsecus accedente quae quo incrementum dicit atque haec extensio augumentatio viventibiis propria noest interdum alicuius accessis fit: atqueis ipsa cum secudum tres mensuras ab anima vegetali fit viventium incre mentum est: atque hanc ipsam extensionem illis verbis eκ Plicare volunt, quando dicunt viventiu incrementum esse. eπtensionem secundum tres mensuras ab anima egetalli producta. Porro quod inde inferunt,Verum no est, quod ab effectrice causa non pedeat motus nam ex illis causis rei ratio pendet,ex quibus quoque inesse dependet Ut se-
33 et itimo Diuinorum Philosophus docet quod quemadmodum res se habet ad esse: ita ad quid, ad quod quid ivdi finitionem . Cum itaque motio ab effectrice causa in s. pendeat sua igitur ratio ab illa quoc, dependebit . In re rit enim definitionibus; quemadmodum in commentariis libri Posteriorum docuimus. 4lIae omnes causae appa
13쪽
xenice quibus res ipsae in esse pendent: ideo quae Fatuor causis in esse egenr,earum rario Millis me quo con,iflatur. Et iccirco Philosophus in a. hic cuni exacte motum desinit,causam motionis effectricem interpositur asse. rens motionem actius passivi actum esse .
refellitur Cap. s. C Eterum posteriorum nonnulli verum incrementu
Quod viventium est: bitariam capi,posse testantur. Nam ut eorum utemur nominibus stricte minus stricte at primum nullo modo generatio est. Nam maioris quan Ilitatis acquisitio, quae quantitate des oris ingrediente lita secundum quam maioris ampliorisin loci adeptio ni que adnaodum docere Philosophus videtur primo de ortu&interituo Alierum secundum incrementi ligninca. tum est pluris materiae acquistio, quae re vera magnarudanem non dicit:quae maiorem locum occupat quare accre tio solis viventibus propria nullo modo sub ortu claudi
tur Sed neque hi recte sentiuiar' nam si incrementum primum dumtaxat maioris quantitatis acquisitio esset,per noli magnitudinis aduentum,qiis igitur anima vacant vere augerentur:quod ipsi non concedunt quemadmodum ex Aristotelis exemptis patere potest: nempe intim auget, per aqvis ingressum, ergo per Noua magnitudinas aduen ium, Verὰ ergo augeretur. Neque tam rationem digestioni Quod in vini incremento noua forma introducit pollantique corruptionem Nam demonstrabimus postea V1
Dent m incrementum fieri non posse hsque nou krms
Productione. Insuper incrementi definitio manca defectuosa esset:com hec particula D ad incrementi nax iram attinet,interclusa nostr MOX differentiam ultrinam, quae in definitionibus solum desiderator demittunr, de conamus nem, remotam accipium. Namque crementum absoluie motus ad quantitatem non est Ad ad magnitudinem,
14쪽
neque ad omnem it ipsi aiunto sed trifariam dimensam Ahera incrementi definitio se ipsam euertit. Nam it
ipsi quoque confitentur, in ratione incrementi magnitudo
apparere debet . Atqui in hac dcfinitione magnitudinem nullam claudi testantur:ob id quod pluris materiae aequisttio, magnitudinem non dicit non ergo incrementum ea
acquisitio nuncupari potest . Subsidium vero quod qui dam,asterre conantur, nullum est: quod si actu magnitudinem non includit, potentia tamen includitur: nam Ira augmentum a nutritione non differret, est enim alitionis terminus, caro potentia quanta . Praeterea differentia Vltima, tuae rei naturam costituit,actu in definitione apparere debet. Cum itaque magnitudo trifariam dimensa, differentia ultima incrementi fit, ob quam accretio defini ram&a reliquis motionum spetiebus secretam naturam ωrtitur actu igitur in ea apparere debet . Ab Aristote te etiam distentiunt qui primo de ortu 'd interitu augu mentationem definiens, dicit praeexistentis magnitudinis esse additamentum magnitudo igitur actu in ipsius definitione claudetur . Demum ut propriis Armis, quibus aduersus alios usi sunt, ipsos arguamus . Huius incrementi finis,neque magnitudo est,neque corpus in actu, qu ad incrementi naturam defiderantum incremettum igitur esse nequit. Etenim finis substantia est subiecta vero materia est potestate, non actu corpus: quinimmo haec ipsam uintatio alitio esset quoniam nulla alia esse videtur. Quare, incrementum stricte sumptum ut aiunto alitio esset: quare a prioribus quos arguebant,non dimentiunt .
opinio, illiusque euersio. Cap. s. . Tqui nonnulli alii accretionem motum continuum
quantitatis esse affirmarunt qui quo a veritate discedunt nulla namc affectio in ratione eius cuius est assectio aPPa
rere debet, nempe ex his, quae ratione explicantur,eseruo quae
15쪽
quae per se reicin sint, causa habetur, quemadmodum quattito de physico auditu Aristoteles moner. At continuatio notionis est affecti e his enim quae ad mollis naturani attin crat, cati satur . andoqUidem terminor Um contra .rietas ad mortis naturam spectat, sed ubi contrarietas est; pugna Sc resistentia inuenit ur, quare successio quae comi nua est, it Oniam Vntim numero est quod mouetur, terminus, d tomptis interpolatum non est, si ergo ex his iis admotionis natura spectant motu sit continuus, a se icti girti eios est . Proprietates .m ex rei causis insurgunt, non rei te igitur in accretionis ratione ea posita est vox eonti Di amotio. I in vero qu in ratione rei apparent, aut Io 'o eneris se habent, alit vicem sit heim differentiae intueor
haec colunt US, reti tritis Vice gerere potest, non re iste igitur indefin: tione Posita est,non n. pcnt Saccretionis e stipiO-pterea quod is si Hic irr gentis pro ima maia ortum esse mirrationem vero rem et uin neqvie loco di flerentis quoniam per dis serentiam res , ob liis Vae ei iisdem ureneris sunt die, cernitur, quae vero sub motiove posita sint, alteratio, la tio δ accretio clamitio opposito Accretio igitur per coantia molion secernerct Ur ab ali eratione&latione, quareno omnis motio continuaesier non en natatio&alteratio motiones continia a forent Noae 'te ergo ab Arist. dicisse flet,motionem Omnem esse coni in uarii. Ne chstat si di catur, generat One per eam Vocem accretionem separari, quoniam generatio continua non est, cum tota sinui
fiat,hoc enim eis non opitulatur, Nam geniis est quod εseparat ab his quae sub genere eodem collocata non sunt, Demum demonstrabimus,generationem quoque esse continuam, at in tempore fieri, non recte ergo continuam btio in ratione incrementi posita est. Non minus arguendi sunt,quo ad alteram quae in definitione est adiecta paris cir
lam, cum dicit Urra Uatitet tis motionem continuam esse ae
cretionem, quandoquidem quantitas non simpliciter diestur, cum in continuam 3 discretam partiatUr Deincepsa definitione eomunes disserentiae secludcndae sunt &vI
16쪽
rimae alc propria ponendae .iniantitas satis comunis disserentia est,igitur ab hac definitione remouenda, At si foristasse dicant,nomine quantitatis magnitudinem intellige re non recte faciunt, cum quoniam ad omnem magnitu dinem incrementum iuxta eos morio non est, sed ad eam quae trifariam dimensa est, tum quia partes in definitione Dositae ideo adiectae sunt,ut rei naturam exponant,il ergo remotum genu Sponitur periliud velint vltimam differentiam intelligere, rem quam definiunt non declarant, immo magis obscuram reddunt. Recentiores igitur non recte accretionem definiunt.
Accretionis in uniuersum Cap. o. Cum aliorum sententias reiecerimus, quid re vera ac
cretio fit perquirendum est. Et ut consueta Aristotelis Via seruetur quid in uniuersum incrementum sit, aperiemus primum: deinceps singulae illius speties apertae manifeste fient.Quando enim disputatio de spetiebus nomiminis,quod unius ad unum,uel unius ab Vno,dicit pro Posita est,priusquam praedicata singulis propria declarengur: communia explicanda sunt, de4 comuni natura considerandum quemamodum in rebus singulis quae nunc in moda se habent,explicandis Aristoteles facere conlue- uit ut Averr. x his etiam monet incrementum ira cum eorum fit,quae asinum dicuntur eius igitur natura
Primum: mowsingulispeties declaranas quemadmodua rist primo de ortu interitu' Non enim accretionem
inuentibus propriam dumtaxat aperuit , Omnes fere pari consensu testantur sed in uniuersum incremerui naturam docuit' deqsie cuius entis naturae accretione illeruit quod ex his costare potest. Nempe accretio ut vitientium est est animae vegetalis opus Atqui actu Saninas ad
eam scientiam spectat: quide an ima,disserit: quemadmodum i libro de Anima docuit Philosophus ubi ordinem
17쪽
at modum procedendi praefixit quod prius oppositarii rerum naturs deinde actuum,animaeque functiones mox anima eiusque potestas declarandς sunt. Increment uigi, ut viventiti in proprium est: in commentariis de animal vnon in his:qui de ortu inte itu, inscribunturi explicat: deinde consuetam non seruata methodum . Nam deincremento in uniuersum prius nodisseruisset: sed primum de accretionis spetie fuisset disputationem aggressiis deinnic, de Generatione commentarn, quomodo interun uersales libros connumerantur. Si igitur de vicientium incrememo disseruisset: qui fieri potestέ ut uniuersales existat nanim ideo commini. vocitaneu i quoniam ortus incre mentici in uniuersum naturam eκplicant. iniandoquidelationis natura in Commentariis de Coeso fuit declaratat
quamuis Aristoteles viventium incrementum elle te cundo traditionis de anima asserata veruin incrementum intendit. Nam accretionon eadem ratione de Varus dauersisbue incrementi modis dicitur sed ut nomina quae Unitis ad unum dicuntur atque primum incrementum, in quo incremeti natura saluatur, cuius merito, reliqua incrementa vocitantur,viventium peculiare est Reliqua Vero,non nisi per posterius, quadam similitudine crementa, vocantur. Quibus constat definitionem in poste rum assignandam, eadem ratione uniuersis incrementi modis, conuenire non post. Etenim quemadmodum res definita se habet: eodem modo definitio sibi respondet uc Graeci una cum Averroici de anima monent. Ratio agit explicanda Analoga erit: quare non exacta, ne an ea Pe emanendum:sed ad singulas spetierum incrementi rationes proficiscendum: a communi tamen incremensi atrone, ordiendum cum ipsius notio mulium ad singulares ram nes inuestigandas conducat atque ipsius genus primo in uestigabimus. Incrementum mutationem Mandam elle omnibus perspicuum est. Cum id quod augetur,dum augetur,continuo aliter se habeat:incrementii migitur murtatio erit. Atqui mutationis speties, ortum, de xk' m.
18쪽
taque motum esse definiunt: non enim ortus ea incremenis eum. Namqubdoritur, non est , quod vero auget Ur, est,
non igitur accretio ortus Q iod insuper gignitur in loco non est, quod increscit in loco est. Dent ii quod gignitur ad substantiam tendici quod vero augetur ad subitantiam
non tendit fieri igitur non potcst, incrememtum ortus si necive interitus nam interitus Ortui contrarius est aeqeretio generationi contraria non est. Non ergo interitus, demum interitus,e substantiae ini non Ribst nciam mutatio est incrementum eκ minori ad maiorem magnitudinem transitus nullo igitur modo interitus erit. Accrerio itaqmotus erit: quare decreti motusq si Meerit, contrariuenim motui motus est , quies Oecrementum accretioni contrarium est igitur motus: cum quies elle non pQSur. Etenim quod decrescit,dum decrescit conti mi O Utatur,&aliter se habet At quod quiestit non mutat Ur sed go dem modo se habet: decrementum igitur quies non est est igitur motus sed motus tres esse dictantiar, sitio alteratio,incrementum,5 decrementum ad magnitudinem tendunt lationes igitur est. nequeunt, alteratio neque sunt . Etenim alteratio ad aliquam passiuarum qualitat vim transitus est: ab utra. igitur motione incrimentum decremecum. secernuntur. Est etiam altera differentia:nam quod aueratur,non necessiario in loco mutatur: a dum alteraratur non necessario fertur: quamuis in phisicis diei timst, lationem omnem alterationem praecedere , alqtie reli quas mutationes,liis , nunc dicuntur,non obstat: Dicebat enim ibi, in omni mutatione lationem quandam fieri,nc omnino eius,quod alteratur, gignitur , sed alierius cuius da auerantis . Oportet enim Solem se condum lationem moueri, ut alter et aerem,qui circa nos est nunc autem dicatur qUod non est necessarium quod alteratur in ipso alierari locum mutare, pari rationis modo, neque quod gene ratur& eorrumpitur, ex necessitate in locum Urariar:
Iae enim ex sanguine saetum necessario non mutat locum, at Quod augetur minuiturc necessario locum mutat, non
19쪽
non quia totum deserat locum,ut id quod sertur, sed'ilia
alterum occupat in quo detinebatur prius in augumentatione maiorem, in d;minurione minorem neque tamen conuersio est, quia partes couersionis locum semper squa leni larem acquirunt. At paroes eius,quod augetur in amplioren locum extenduntur, in minorem vero eius quod decrescit E quibus constare potest,quid incrementum, decrementumc sit:etenim incremenium transitus &trioltis est,eminori ad maiorem magnitudinem eius quod crescit ab illius forma Productias decretio Vero a maiori ad minorem motio est: haec accretionis ratio Oplete eius naturam declarat , quandoquidem omnes causae e qui-ihus inesse dependet, hab ntur,nam forma quae motus est nempe in accidentium ratione genus formam refert uti A Uerr primo poste scra meth. monuit,materiarur
sus cis est id quod crescit finis quoque ut maior magni ludo, atque euectrix causa, iis eius quod augetur forma est, omnes igitur causae haben tur, D Philosephus mo- nex quod ex his res definiri oportet ex quihus resin esse de pender, quemadmodum . diuino Arist. docet Demum omnia habentur in hac ratione per usa singulis mutatio
nibus accretio separatur neque tamen singulis incrementis S decrementis eadem ratione finitio conuenit Nam incrementa sunt: quae ad res transeunt ni agnitudines. Quemadmodιim ea, quae viventiumstini Creseunt enim viventia, secundum longum, larum, irofundum, Aequsdam secundum unam dimensionem crescunr: qusdam vero secundum duas. Ita rius decrescunt, secundu tres
dimensiones non semper decrescunt: sed secundum unam, interdum di quand secundu duas, eiusmodi enim mutationes quae ad unam, Vel duas magnitudines tendunt. motiones sunt quandoquidem ortiis Scinteritus genie 'queunt:At cum ali eratio,& latio esse non possint: Magni otia do enim liarxim moti Ontim terminus est, qup reliquis motionis finis eile non potest: sith incremento igit is S de 'cremento motionςssius. Odi, cOIlocandae emis.
20쪽
Speties fine explicatur Cap IN Atura incrementi de decretionis in Vm uersum expiscata: nunc juid unaqUec incrementi, decrementique spe ties fit,per uirendum est. Etenim incrementi, consimili ter de decrementi speries tres esse dicuntur. Nam cum a finibus motiones multiplicetur cur quinto de phisico auditu docet Arist. eum itaque incrementi ermini atque nes tres esse cospiciantur totidem igitur incrementi decrementiqese speties erunt: quae vero secundum Vnam,vel du'as fiunt disensiones:communi nomine eκrensiones vocari consueuere Ea cnim omnes fere emtendi dicuntur quae secundum unam dimensionem augentur: Urpote secundulongitudinem:in altera ex necessitate diminuuntur:&rius secundum duas cum augentur secundum aliam e neces state decrescunt extensio tamen omnibus incrementis
communis est eum transitus fit a minori ad maiorem molem, magnitudinemque quemadmodum monuim vis antea consimiliter ea augeri dicuntur, quae secundum tres
magnitudines augentur: decresci quς in histribus diminuuntur de singulis itaque his spetiebus agendum erit: arque primum de conspectiori magisque manifesta Principium enim doctrinae semper ab eo exoriri debet, unde
quis facillime addiscere potest. Ea autem accrem euidentior,& magis cospicua est,quae secundu tres mensuras fit: atque eius conspecta natura accretiones caeterae euidentiores fient,ab ea itaque iure ordiemur. At haec non simpliciter dicitur:nam altera viventibus tantum propria est: at vera non vicientibus accomodatur vitientia enim non viventi secundu in tres mensuras augeri censent lam Ilicet ea quae incremento passim ab Omnibus ascribuntiar: in eo quod vivetiti est vere sincereque saluentur ran ait ero abite. Vt quὀd non viventium est, secundum quandam sim luit dinem&non vere , communicant tamen quoniam tra-