Ioannis Iacobi Pavisii... Disceptatio peripatetica de accretione...

31쪽

mento, omnia quat iram parricipant, crescunt. Sed an simple X an commitatum corpus periendum primum est: Sed clam quinque naturalia corpora a Philosophis numerentur, Coelum, elementa quatuor animalia, plantae vi metallica, quae ex ipsis elementis conflata sunt, primum Coelum ab hoc corpore Ordine secluditur : ipsum enim cum aeternum corpus sit, dc nullam in substantia mutationem pati possit, Viventium alimentum esse non potest. Mutatur enim alimentum, iri Orem deperdit naturam, d quae Viventis est, suscipit . Praeterea elementa omnia quoniam simplicia corpora sunt,alendi,ato crescendite ne fici Um Viventium praestare non post unt . Nam si quae aluntur simplicia non sunt, nec igitur id quod alit, sim ple X esse pote sit in Viventibus enim eadem est generatio Mis, incrementi,atqvie alitionis materia. quemadmodum α. de animalium generatione docuit Philosophus materia autem quae animatis generationi suppeditat, commi

xta est: tiare accrerionis arque alitionis materia in hune modum se habebit. Iam vero alimento manatura instilia tum fuit, Vr materia animalis ah innato calore resoluta, reparari possit: tuae cum commixra sit, non nisi ex cCmmixto atimento reparari pote sit. Deinde in uniuersa alit one, quae coditione com Pieriir, sis Perfluitates, at excrementa

fiunt: igitur Uod Durrit,commixtum est. non simplex: id quod consequitur e Aristotele,probatur, qui quarto

meteor. Vbi coetionis naturam docet, Voluit in omni c*ctione, excrementa secerni in Ventriculo nam fecesse cernuntur,quae ad intestina trasmittuntur consimilliter iniecinore eχ cernitur aquositas, qu ad vessicam per venas

emulgentes deducitur: in venis etiam sudor, in stirpibus

etiam eNcrementa apparent Sed extrinsecus quemadmodum laxander docet in libro de sensu, tensili in his

enim gummi stillantes, cineritium iuxta radices, muscus, atque lanugo in cortice, Uinimmo dc fructiis eoru excrementa .ar superfluitate existunt Atque causa est quoniam nonnulle alimenii partes quae a calore naturali tuen

32쪽

tis pati nequeunt quare neque coqui, de in viventis subis stantiam conuerti:quibus ita constar,alimentum, Dosim pleta, sed commixtum fore. Et lactria conuertuntur haec quod eκ his nutrimur ex quibus sumus de quod e qui hias sumus, ex his nutrimur,atque hac ipsa ratione Philosophus utitur in commentariis de Gin ratione tis de sensu de sensilii sed de hac re in disputationibus de anima senis stlante,cum de Odorandi potentare disseruimus, verba fecimus. Constat itaq; alimentum conmiritum esse, quemadmodum uiuentia, quae enutriuntur. Atqui non omne comminium corpus enutriried illud quodet,quod nutritur, augeturque contrarium est . In substantiis si quidem quamlas mer1ro subiectae materiae nulla fit contrarietas, ob formam aUtem complures ad inuicem contrariantur substantiae: quemadmodum postea docebimus quis enim substantiae formae se in eodem subiecto compati non potia sunt. Contrarie sunt,quare illud commixtum corpus vi uentium alimentum est quod ipsi contrarium est hoc est cuius propria forma cum ea quae Viventis est simul stare non valet,potestate enim est alimentum qiro alitur. itare si alimenti substantia materia potens est , ut in viventis formam vertatur, trius formae dubio procu contra

riae erunt: sunt enim contraria: quae ex eodem se mutuo expellunt subie 'o . Nutrimentum denique mutatur ac omnis mutatio e contratio in contrarium fit Contrarium agitur ei, in quod mutatur, Ut pote Viventi erit. Verum non omne commixtum corPus,quod contrarium est,alendi heneficium viventibus praestare potest Sed quod cum in viventis naturam mutari valeat illud maius reddere Potest . Incrementum enim Prs emistenti magnstudini ad ditamentum est:neque quodcunq; quod secundum quantitatem auget alimentum suo contrario est sed quod'κ contrariis, formae magis particips est, quod increscir, a magis materialis S contrarii in ipsum mutatione nutriri di ditur, non itidem autem, inuodest, materialius, ab eo

quod est magis formala , sic enim se habeat, interse ignis

33쪽

&aqua: his enim sic iniistem mutatis aquai F est nuis trimentum sed aquae ignis minime alimentum duitur,nemo enim dixerit aquam igne nutriri, at ignis aqua nutriri dieitur: etenim oleum, aqua aliquo modo affectum

cera, huiusmodi, uigna quoque imili , quod aliqu1d humiditatis habent, materia sic ignis fiunt, atq; ideo omnia exiccata ligna, Vtrius putrefacta ni vel in cine rem reducta,ne uti quidem possunt:eo quod sint Vndique humiditatis expertia, quod enim augetur, secundUna formam augetur sarque illae est, quae incrementum perficit:

alimentum autem cum concoquatur, atq; muretur: ma eteria igitu, particeps, magisc krms esse oportet . Quare

commixtortim corporum contraria, quae ii agnitudinem

cum superaddunt, magis pati, quam agere sunt Parata, ab his que augentur, at 3 nutriuntur, Viventium alimentum es e possum, in elamentis vero, quoniam ignis magis activus csteris est, formae assimilatur: ciccirco aliorum simplicium corporum ipsum alimentum esse non consue uimus dicere. Qiuibus illud etiam apertum fit quod nutritur,quodammodo a contrario, a similisnutririo ait geri: in principio enim contrarium alimentiam ei quod augetur,inconcoctum ipsum tunc est sed cum mutatum est qUoniam a contrario in contreritim mutatio fit sim laredditum est. Concoctum igitur alimentum simila est: cum igitur a simili, tum adissimili uiuentia nutriuntur. Quare ex his deduci potest,alimentum viventium conueniens,iliud est e,quod ei quod alitur potentia simila est: in idΛ potentia consimila dicitur quod in alantis substantiam mutari potest,atque pluribus agentibus ut inde adactum deducatur, non eget ab uno enim natui calore quae as muntur, alimenta in viventibus substatim c 'murarUr, iccirco non omne commixtum corpus, enutr1

est aptum quienim speties terr est e censetur, coagulat aqiis formam obtinentesqueadmodWm lapides,qua ter re spei ies esse dicuntur,4 metallica, e N coagulata aqua constant,Viuentia non enutriunt. Hscenim Vno concoin

34쪽

-ctionis motu,in vitientia commutari non possunt. Atqire

in uniuersum tres eati se traduntur. Et prima esst,eorum adsmplicia corpora,elementa vocata affinitas, in quibus terr vel aqucdommantur qualitates quemadmodum in ipsis simplicibus,qus cum Vritenria non nutriant Neq; igitur fisciqus eis confimillima sunt. Similitudo enim atque ad prima corpora affinitas eorum mutatio ostendit: de acili enim ad elementa commutari possu: ,elementa spis inlisc. Secunda causa est,quoniam sc mutari non possunt, miribluerentur at cum a contrario dissio lutio fiat, a calore vero innaro, a quo viventium omnium dissollitio fit, solui non possunt calor enim innatus humido semper commixtus est. Atqui metalla si solui deberent, ab exu peranti calido sic oc commiκto soluuntur: quomodo nativus calor non se habet, lapides omnino non soli in tur, sed aduruntur, an calcem conuertuntur ob humidiaxhalationem Postrema vero catas a quoniam ex his commisceru qu viuentium compleκioni contraria sunt: hse igitur alendi beneficium vivetibus praestare non post unt. Si autem quaedam animalia lapides deglutire censeantur, quemadmodum strutio, nonnullaec aliae aues, omni pro .

culdubio ex illis nullum suscipiunt nutrimetum medios ipsos lapides incoctos emictunt. sterum reliqua comixta

corpora,qus has sunt sortita condictiones, viventia eriti erire valent: verum eorum qiis dam magis, his dam Vero minus ean plus alere censentur,quornm humidum natu rate de facili in naturam,eius quod nutritur conuerti Va let . At quorum humidum, aeterra minus separabile est,

minus enutriunt: ciccirco uscunque eκiguam habent humiditatem, minus enutriunt: quemadmodum ossa pili Ae ossa plusquam pili nutriunt pili enim sunt velut exiccatus fumus, humidum 4 eius valde exiguum est:&ideo nullum omnino animal pennis c pilis enutriri potest,sed potius quaecrinque haec ipsa, pro alimento animalis suscipiunt, aut haec evomunt, aut indigesta emictunt. Quare ut paucis rem absoluamus quanto alimentum ei

35쪽

quod aliter similii est,tato emeacuis nutrir, citius p in inventis mutatur si h stantiam: quemadmodum e eorum, quae aluntur desiderio constare potest: numquod enim vivens alimentum, PrOPris temperaturae simillimum ex petit quae enim animaliaeatra bili sunt affecta, sicca atque adusta alimenta,& quae non nihil amaritudinis habent,si cui fortiter assis,desiderant. At quae sanguineam temperituram obtinent, quae temperatae calidad humida sunt, sicut carnes leues tremantia ova, viniim robeum, ia-oem album frumenti quemadmodum Medici testantur, excupiun r. iniae vero flegmate abundant , frigida deliti midariotriment, conquirimi quemadmodum pisces, huiusmodi generis reliqua . Atque causa est, quoniam in symbolum habentibus facilior est transitus inam, de si in principi alimentum fit dissimile non tamen omnino dis simile . Quare quanto similius extiterit,tanto con Uenientius alimentum fiet: ct ideo fructus non bene hominem enutrium eo quod est is eis terrae vis atq; elongati sunt, ab hominum temperie, desiccirco ex eis alimentiam geni 'tum putrescit. Ob quam etiam causam, stirpibus simus con Ueniens alimentum est: cum fere eiusdem commixtioriis cum plantis fimus sit est enim quasi terra reliquis ela

mentis commixta,Omnes enim PlaΠtarum vires, a comixta terra ortum suum trahunt haec tame his quae enutriuntur,s millima alimenta inter se differenti m habent uan doquidem aliqua magis: quaedam vero minus simillima sunt. Nam cum ali mentum humidum,aereo, aqueo commiκtum,si:btili terreo terminatiim obtineat AqUeum.n tantum humidum,neque nutrir, neque aliger, sed hume-- stat tantum sed quod aereum dumtaxat est incorporari. nequita alimentum enim concoqui oportet, sed quod concoquit Ur,crassescit, ut quarto meteororum Philosophus docet,aera aqua crastescere nequeunt sed cum magii incalescunt dissoluuntur: utrunque igitur simul comi ix tum esse oportet,quod per aridum,atque m btile terrerim,

terminatum sit taliter enim comixta optimi saporis sunν,

36쪽

atque dulcissima Propter qtiod etiam indigesta de murutum de fructus evaporant, primum, V VaPorosum,' ae reum humidum cum humido aquae commisceatur,&ex eis unus resultat sapor. Qtiare cum Vario sint elemerara

ex his commixta modo , differentiam inter se habent, de quibus siginatum periri Medici disputant,nobis autem sat erit, in uniuersum alimenti naturam explicasse.

excitantur Cap. 4. Ex quali itaque alimento deforis accedere accretio fiat,

explicatum satis a nobis est, at nunc quo pactore se illo augeatur,inquirendum est Emalimento enim quod cor pus est Vivens augeri non videtur nam statim absurdum sequeretur, ut in eodem loco duo corpora reperia itur, nempe'UCdatigetiar, id quod auget, quin etiam cum cum unaquaeque pars augeat Ur, necesse etiam Videtur, Vt corpus id quod auget omnes corporis aucti parte Pene tret, at hoc etiam absurdum est . Neque enim corpora se mutuo penetrare postiant. Neque enim dici potest accre tionem arque diminutionem eo modo fieri quo aquam

aerem conuertitur: statim enim maior apparet moles ac

magnitudo . Sed haec nequaquam accreti dici pote sit Verum potius generatio, quid enim in hac mutatione auctu

est,ae ne an aqua atqui prius aer non erat,at aliquo absumpto maior fieret verum neque aqua aucta est, cum penitus corrupta fit neque igitur aeris neque aquae accretio est quare neque omnino accretio, sed ut di x genera tio. Qiiodsi quis aliquam in hac mutatione accretionem

factam esse affirmet, cum aqua neque sit auda, neque aer, sed illa corrupia fit, hic vero genitus aliquod commune ambobus corpus auctum,ut dicat necesse est. Sed fieri hoc nullo modo potest, nam in accretione atque diminutione seruantia partes reisus augetur,& diminuitur . Cum autem aqua in aerem conuertitur nihil integrum manet, sed

37쪽

tola substantia mutatur, aliud ex alio rarius in densio. rivi maius ex minori nascitur . Si vero dicat aliquis, cor pus ambobus commune genus est permanere,sane ridicatum erit, quoniam genus neque generatur neque interit, neque omnino in rebus existit, sed in intelligentia solum. Qtiod autem generatur ut singulare fit necessi est, simili. ter etiam quod augetur . Demum tria sunt quae in accre tione esse debent,ut postea docebimus, primum Vt quaelibet par eius quod augetur maior fiat,Vt si caro augeatur quaelibet pars eius carnis maior fieri debeat. Alterum vealiquo accedente atque adiuncto res augeatur Tertium ut quod augetur seruetur atque permaneat,haec aurem in generatione non accidunt: cum enim aliqtri gignitur, aut interit,nihil omnino remanet ex eo quod prius fuerae Praeter materiam, quae tamen ipsa quodammodo muta tur,quoniam alterius fit rationis, cum autem aliquid alteratur,vel augetur et diminuitur permanet res quisubiecta,aucta aut alterata est, sed in hoc differunt, quoniam in

alteratione tantum qualitas Variatur, in augmentatione plerunque ramen magnitudo,nonnunquam etiam quali

tas. sed eadem substantia semper manet, quod si aqus in

aerem mutatio esset accretio contingeret, Vt nulla re accedente fieret accretio,atque eodem modo nulla re discedente fieret diminutio, neque id quod augetur permanere r. Aquae agitur mutatio in aerem non est accretio, quare si res quae augetur non it augetur, Ur igitur numerata absurda contingerent, aut quod nulla re accedente, quae quidem corpus sit, accretio fieret, quod quidem in accrς- rione saluari oportet.

S A dis emedio dubitationes tollere non erit perdissi

cile, si modum quo viventium incrementu fit adiiciemus. Vnivcrsa itaque viuentia increscere non possimi , nisi nu.

38쪽

eriantur prius Maiorem enim molam non adipiscuntur. nisi prius accedens alimentum, eius quod augetur pars fiat quod nutritione completur,atque perficutar uiuencum igitur incrementum ab alitione non se parratur, qua

zz akai alitio fieri modo explicandum est. Porro vehaec perficiatur actio multa adesse necesse est,nempe agens sum necesssiarium est, litoniam nulla mutatio sine agen te fieri potest nutririo mutatio quaedam est,agente igiture et,consimiliter materia oppositioni quam agens con tinuo praeparat,facit , post prioris formae interitum cosimilem sibi suscipiat. Est vero agens,altrix potestas, qus ab atagendi facu ltate natura, substantia non difieri vin

tersam enim potestatum anims secretionem ex Oppositis rebus petendam esse Aristoteles in commetariis de anima monet. Porro cum utriusque facultatis obiectare una existat alimentum enim alenti atque augenti facultati obiicitur,ratione tantum diuersum alimenti enim succus Quarentis potentia est,ut in viventi scibitantiam commutetur,atque eius quod alitur substantiam seruar,nutritiue obiicitur, sed quatenus magnitudinem aUger,ei qui Odi uintritur crescendi potestati deseruit, quare oppositare una

est,sed ratione altera quemadmodum secundo de anima his verbis Philosophus docet. Est autem esse aliud alimenti augmentatiui secundum enim quod quantum quoddam est augmetatiuum secundum vero quod hoc aliquid ac substantia alimentum Saluat enim substantiam eous est,quoris aliter quod primo de ortu S interitu est confirmatum Secundum id igitur quod potentia Vrrunque est verbi gratia quanta caro, scalager, etenim quantum oporret generari & carnem Secundum autem quod caro solum est nutrit, etenim sic differunt cibus Maugmerariovatione,quare hunc in modum potestales se habent,nem pe una erit re augendidcalendi potestas, ratione altera. Nam vi ex alimenti succo eius quod nutritur conseruat substantiam,altrix, sed quatenus magnitudinem Praeex

steriti,augendi potestas veluti secundo vaditionis de i

39쪽

ma docuit Amitoteles, quoniam omnino, inquiit eadem: Dotentia anim sest Vegetatiua& generativa de alimento necessarium est determinare. Pinestas 3 nun animo semet anima est ratione ab ea antiam secreta nam vico repor confert lar orma haec anima dicitur, atque primus actus otiando autem functionibia suis confertur pote

stas de ideo dicitur quo habens ipsam vir actiones eX platquare, agentis racionem sol, est anima, potestas nuncii patur Vt Vcro viventis corporis Ormae sit, anima, Uod ex Aristotele planum fieri potest, qui secundo de anima docer, animata trifariam viventi corporis esse causam, atque forma dicitor, ut vicientibus esse largit Ur, Uiris gra etia, qtioniam Oroanicum corpus ob ipsem anima factum est,agens vero ut vitae actus in ipso producit, Uare comani ae potestas agentis rationem labeas: Vna Liriar metaniman Umer potestas erit, at Uc Ornan ratione e rodi ueris,nam ut functiones X ple potestas, V vero corpori confert Ur an ire, a& orma citiare erit in sanxiis ara Viventi una me numeronia triti Lia cra Ogmetaricia potestas, rationes Vero plures, nam ut vario modo circa alimetum operat Ur,ratione piri res evadit. Hae pirii animae vegeralis potestates ampliciter multi ormes no sunt,sed ratione. sequam rem Au. septimo phisicorum docet ubi dubium soluens,cur ad animae potentiam Aristoteles moi Um no i se demonstrare λbticuit soluit auctore etiam Alaxandro qUoniam quinto de phi fico auditu demonstratum est ad substantiam non esse motum quare animae vires stabitat setiam esse sollitio monet, quinto diuinorum atrox im sol' 'uens dubium,cur enumerans qualitatis significara Philo sephus non memini sorenti se impotentis IxM alis,dieitcaiisam Re,qhionio m naturatis roretaria per e tantia est, ex accideriri vero quasi fas verum de his satis a n de in his Quas conscripsimus disputation hiis de anima sentiente, disseruimus. Potestas itaqυ auctris mitrita nanti mero int sed ratione phi res , ciccirco exim haec in

potestae magnitudinem amplius adiicere non Por αἰ,Vuς

40쪽

plus auctrix non vocatur ratio enim ob quam ita vocitatur actu aboleto deperditur,verum cum haec ipsa ricultis

earum sit qus instrumentariae atque organicae vocantur: aledi igitur beneficium per certas corporis particulas praestabit in his enim vicientis parribus, alimentum oppositionis materia continuo mutatur , quo Vsque comple

mentum ab alente virtute suscipiat quare quid alendi viaqus instrumentaris sint partes, quo etiam modo alitio perficiatur,&denique quid nutricatio ipsa sit explicandum a nobis erit his enim perspectis cuius quaeritur perspicua

natura erit.

Cum primum fetus , inde ordiamur anim Particeps gignitur, ipsum Vitiere necesse est: sed vita duitius per an ere non potest, nisi vivens alimentum suscipiat, humoris enim non reparati consumptione cito decederet: Innatus enim calor continuo humidum illius pabulum resoluit,quod nisi accedente alime co resarciatur, vita diutius permanere non posset quare ut diu pro viribus a Near,atque Perduret,altricem naturaei facultatem iniuri xit,qus vitam a primordiis inde assidue com iratur,cui serviat ac veluti singulare praesidium opituletur Et proinde natura sagax alimentum quoque concessit, quod cum Primum fetus atque vivens in lucem prodit, atque ex eo nutritur,quippe formatis fetus in utero membris,tunc in frumenti cuiusdam alimentiti vocati formatio prodit. unde ab utero quod intraneum iecur sanguineus deducitur humor, adeo ut quam primum vixerit tam primuin alatur. Cum demum utero egreditur,etia ut perspicuum, est,alimento eget,ut illud instauretur,quod ab innato calido di lutum fuit,quare altrix potestas animae eget in tuae facultas est,qua Vivens alimentum in eius quod ausu substantiam mutat, atque alimentum lati sit ab H