장음표시 사용
31쪽
scendat, Aere pluvioso tempore crassiori, gravioli acto, cum potius deberet ascendere, algi a ii ii 'est quod cum gravia in fluido araviori ascenda iit, Ui
cuante trudantur, quomodo in Vasculo suo trato attoliarur Μercurius, cum illius fames superior an tu in ab Aere incumbente prematur. Ut ergo hi sic disticultatibus satisfaciat quaedam praemittit, quae a attente perpendantur, non paucis dissicultatibus sunt voluta primo tanquam levitatis possitivae Alier toromit teresse ait quomod infundum depresso Corpori latioris u- perficiei aqua incumbens non ob et ne ab eo se e ediat, ei Columna tunc sub ipso fit nulla in hanc rem omittamin ego Borelli assertionem qua in libro de motion. nat . 1 grav pend. Prop. 8r.&Ia ait Experimentum sibi factum in Academi Experimentali Medice de ligno bene levigato, quod in fundo Uasica tu pleno collocatum immotum perstitit, idque fieri ait, quia cum sub illius inferiorem superficiem aqua insinuare se nequeat, librae aut Siphonis collatera lis operationi nullus sit locus. Quoad causam porro ob quam Corpus grave longe minus gravitet in aquaquam in Aere, cum longe magis gravitare debere videatur,dum di Columnaeaquee, aereae pondus sustinet, eam nunquam admiserim quam ipse atari, nempe quod Corpus in mediis bis reus aquis ravitati Columnae aereis non amplius sit obnoxium, sed o m aquis incumbentis pondere prematur, sed earmis csse crediderim, quod Corpus grave in aqua demersum majorem inveniat in descensu resistentiam quhi in is Aere, Substantia tenuiori, quae loco facile cedat, seu quod ab aqu1 crassiori magis sustentetur,quam ab aere sicuti si examinari posset pondus alicujus Corporis in AEthere magis gravitaret quam in Atmosphoerae ima Parte, quam ob causam Experientissimus P. Lana T. 3. Maῖ. at AI Art. I. a 3. Prop. a . scripsit non posse nos cognoscere verum , absolutum pondκs Corporum 4 mia N
32쪽
Ilulto minus rationi Ogiuit, luod subdi C, cili. et re
Mercurium nihil a re pote: latis in contrarium cnim reclamat Machina Pireumatica in v. 'si collocetur lamine ter cum ali tu i portlone aquae ιmerila gnantem Mercurium d exhauriatur Acr. lescendet proculdubio Mercurius, nec a virium thabcbit aqua ad si ntandum Mercuriunt quin praccps ruat pruria it crata aerea Columna Mercurium cum ill oti curi-q ut lubet, aquae I rtio superii reuitabit, ii non in-ine Late, saltem mediate, qua iecundum proportionem quam habet in pota cleris ratione ad Mercurium
illum intillula attollit fu 'er: ite semper ea altitudine quam antea Mercurius aiolo Acre premente habebat. Ad priorem ergo disincultatem respondet dicendo, Atmoiphaeram doto suo pondere sereno tempore Mercurium in altum attollere . crati vcro, ac pluvioso Q f Amper r atratio=em partem retur Osiphaerae sustin re, adeon illius pars inferior concretum nempe ex Aere,&Vaporibus terr e L perii te incumbens At-nao bhoeram caperiorem iusti ratet, Ee: nutribus arcus, ut ait Poeta de tride. Hic ubi agitur de crasso Aere tot sime A. Otum agnosco, non satis percipiens quomodo in suido .orpore finiri pollit arcuatum opus quod superiores partes ita sui tentet, ut ea quae inferius sunt posita perpendiculariter non premantur neque cur ercati tempore Atmos 3h aera tot lato pondere Mercurium .
33쪽
s agnantem ponamus Aquam proportionate ad O
ra tum quod habet aqua ad constituendum brium cum Mercurio, illum xxψii' '' I.
per aquam in riuulamus oleum, rursus MorςJym vabitur, neque sat virium habebit Aqua ut Mercu
rius novum pondus non sci xi*x ' -
Oleum habet ad Mercurium Aer igitur Terra pro- quem Seneca in Que Nat Aeris faecem appellat, ut ut crasso non impediet, nec immu et Aeris superioris licet tenuioris pressionem, sed ambo Junctis viribus majorem mciunt pressionem quam se solis. Omittam nihil apud Hydrostaticos notius esse uuam liquida corpora e fistulis in quibus continenturemuere in subduplicata ratione suarum altitudinum, Quod non contingeret, si pars inferior superiorem ita sustetitaret, ut illius directam pressionem impediret. Si eroo liquida vi sus gravitatis cum tali proportione effluunt, nullum est effugium ad aqueos apores per aerem dispersos, qui ponderis aliquid Atmosphterae detrahant, ut hanc ob causam diminuto Aeris pondere debeat Mercurius in pluviosa tempestate descend re, Maltius ascendere in Vasculo substrato. Forsan ponderis aliquid Atmosphcer decedere ab aqueis aporibus intermixtis dici posset, si aqueos vapores ipso aere leviores esse demonstrari posset, eo in domu D. Schelha merus in secunda sua Regula Hydrostatica scripsit Salinas particulas aqua assa noualiam ob causam dispare reis questori e insinuare, qu quὰd in minima redacti e leviores sint ipsa aqua ; nam si Vapores in minima attenuati ipso Aere leviores revera essent Cylindrum leviorem pluvioso tempore constituerent, quam cum serenum, Tu dum est Coelum, disic minori facta pressione necessario Mercurius deprimeretur; at sicuti admitti nequit Salinas particulas aqua affusa ascendere quia in minima dissolutae aqua leviores fiant, neque pariter affirmandum de aqueis Vaporibus Salis enim particulae , sicuti omnium is
34쪽
n vim Metallorum , in luti mensi tris solitiae ascendunt, iuspensor peritiant, non ii Od ad minimam molem redactae me nitruis tuis leviores reddantur, quis enim Auri particulas in aqua regia diis alutas cadem aqua leviores credat quando Au i particulς ut
ut minimae molis clim aequa D mole aqua regiae Comparata e talem semper eruiri Praviores sed quia hu-Juli nodi corpora per termentationem quandam dii
luta sul aue deque agitentur, desin atomos res Oliva ob adauctam super: siem ratione molis in sui Menit ut poris resideant suspenta Satis notum c metricis multo maκ rem ei te proportionem interm lem, molem ouam inter illorum sit perficies, seu molem minorem ad majorem non ita thabere, ut
superlicies min aris ad ma rem Quam veritatem
leberrimus Galilaeus in tuis Mechanicis Dialogo primo oculari fide demonstrat. Si enim accipiamus Cu-bum, cuius unum latus lotam rudinen haneat duorum
digitorum, quo pacto omnes illius facies simul superficiem conflabunt digitoruma ., Cubum hunc tribus sectionibus in otio minores Cubos dissecemus quo rum quilibet latus habeat longitudinis dieit unius,&consequenter omnes illius facies super diciem habeant digitorum sex, omnes iiii octo Cubi simul superficiem :sidebunt digitorum 8. ubi prior Cubus, ex quia omnes liti octo emerserunt superficiem tant in habebat digitorum a . En quom ad Corporum in mim ma reductionem major semper respectivo es illorum superficies,in consequente major attactus, Dad hae sopor ulis in quibus continentur, quam ob causam S a lis,&Metallorum particithe in suis menstruis dissolutae, licet illis graviores suspensae peritent, donec ab ali quo praecipitante dejiciantur non ascendunt ergoaquei apores in Aerem . cuia leviores sua ipso Aere, sed quia a Solis calore vel Igne centrali terrae in subli me eleventur, ob exiguum pondus, is aetnam im perficiem innatent in Aere nec potiss ni illius resi lue 1 sten-
35쪽
sentiam sit perare, quam tandem superant, dum iidem densati Corpus constituunt, quod in ratione P nueris abibluti magis augeatur, quam illius superficies,
consectarie resistentis proportio diminuatur, it x plicat egregie Dominicus Guliel minus in ibo non Univcrs state Mathematicarum Primarius ProseisO , HI Opere suo doctillimo de Fluminum natura Cap. .
Ad alteram porro dissicultatem . quae juxta illius principia inibi ubilis est, paucis respondet, aitque ad hoc ut Mercurius in asculo attollatur, non opus essendi er imus inferiorem iuster ciemsubeat, se proprium eiusdem pondus in vitreo Tub alteri incumbens , o illud petisu incere, quod mehercle vero verius est; at id quomodo iis cohaeret quae superius scripsit dum profundamento potissimo creditae suae Demonstrationis supposuit Mercurium descendere non vis e Tu o, nil quia ascendat altius in erem , qui insubjecto asculo illi suppostus est ' Ingenua ergo consessione, more scilicet magnorum Uirorum, fatetur principium motus ercurii in Torri celliana fistula pluvioso tempore non a parte inferiori, sed a superiori inchoare, sicque Atmosphaere pondus ultro restituit, quod periclevationem Mercurii in Vasculo ab aere graviori factam paulo ante sustulerat. En quo dissicultatibus eos implicari necessum estui ob imaginariam, ita usibilem rationem sensumeserunt ratiocinia enim nostra persaepe nobis illudunt, ac ut scite, Meleganter Dantes Poeta Floren
Liragion dietro a sens corte Pali. Sic in praesenti casu ob praeconceptam opinionem graviorem esse Aerem pluvio Coelo, quam puro Iove, cum tamen Baro meter non secus ac Bilanx exactissima leviorem esse, ac minus premere demonstret, per quas ambages processerit,in quam longe a Veritat deviari Vir doctissimus satis liquere arbitror. Opinio
isthaec cui antes arometri inventionem quilibet sub scripsi is
36쪽
scripssset qui dis humidus . ac nimbosus pravior
sit, quam cum excultis imbri luis sercnus tit, tanti Donderis ut apud Celeberrimum Iorellum ut illic an-dianiam prael uerit dum Prop. II 3. in de motis at agra pend cripsit Mercurium in Torri celliantis
D. , ac de isti et pluvia desertini, ut ut Excellentis s. o tu Horelli vindicias, ni eniose tamen Dertentarit.
Satius ergo ei Problematis solutionem alia methodo pervelligare , ac disquirere quomodo Aer aqueis
particulis saturatus an bendine stetitatis, ut levior sat ac minus premat ea quibus inii det hoc uno itinere ad tam grande iecretum perveniri potest, non per epulas hygrometricas , quibus tantum dit Vir Clariis. ut Barometro nomencipium , quo apud Literatos omnes audit, pene iustulerit. Evo qui ena bona fide tellari pos una, me in eadem altitudine Mercurium deprehendiise tam in meridiana luce, qu . iacia humenti, c caliginosa nocte, tam Idyeme quatribElia- te, Sole dies referente siccos ut sileam eandem Merci1-rii altitudinem compertam in Lon1 torrida , ac in Lonis temperatis, veluti conliat ex Observationibus Ai-tronomicis, Geographicis D. Callimae Coo Artis. Quare Phaenomenon illud motionum Merci iri per alternas humiditatis, ac siccitatis in Aese vicissitudines exponere velle non m titthim abludit a Medicis prioris saeculi qui omnes morbosas Corporum alibctiones perquatuor illas decantatas Elementoruin Qualitates explicari posscte existimabant. Absit tamen ut mihi persuadeam me in Ephemeridibus meis Barometricis rem ac tetigisse , fateor enim, nec pudet, Hypothesim meam de partium nitrosarum aliarumque diversi generis praecipitatione, impendente pluvi 1, unde Ae levior fiat quam antea, valide, ac nervose 1 D Schelham et O impugnat alno, non ita tamen eam dejectam esse arbitror, ut restitui
nequeat, curn mihi , si velim non desinat quae possit ri
37쪽
abripi debere, ac in iii blime elevari, eo nodo quo aqui Sali, nitrove astus iis dissolutis hos prii una pr bet, ac in sublime attollit, nam id non ita aer m i
obtrudendo, qua constat nimbosa re humida tempestate Salem marinum quod idem de Nitro alitique Salibus dicendum ab Aere non absorberi, limo liquari ac distundi, passimque observarie salitrs arnibus sulpesis liquatum Salem in terram depluere quod latis norunt Salsamentarii, qui Sale conditas carnes ab Australium Veiorum afflatu,ac pluvios Aere,quantum possimi, ultodiunt, Ventis i Borealibus partium nitrosarum vectoribus luberiter exponunt norunt id
etiam hymici,qui ut spiritum Sulphuris per campanam eliciant dies eligunt nebulosos, Aere scilicet humidiori,ac magis roscido fusos illos ales prςcipitante. Non semel in meo Tractatu admiratu sum quomodo ad Boreales flatus tollatur in altum Mercurius, ad Australes gravi lapsu concidat rationem reddit D. Schelham erus in S. idque ait fieri quia Boreales Venti siccissint, Australes humidi, expedita sane, ac veluti innumerato habita responsio, sed quae non sit satisfaciendo. Si quod vim exsiccandi habet nihil addit, imo detrahit,& Venti Boreales humiditatem in opposii tam partem abigendo Aerem sicciorem resdunt , unde Aeri pondere detracto major succrescit vis premendi Ego, nec praeter rationem, credidi a Polo Boreali, qui nobis semper finimas, ut ait Poeta, expirare aliquid , ut de magneticis effluvii a junt, quod Aeri robur adjiciat, sive particulae nitrosae sint, sive quid aliud nobis ignotum Aurum ab Aquilone venit, legimus in libro Iob. cap. 37. Augustinus Steuchius in suis Enarrationibus interpretatur de Serenitate quae aurea dicitur Sept. Graece transtulerunt: ἐπο οργα Quo
38쪽
Quoad alias rationes quibus Hupothesim in eam impugnare contendit, nempe cluod, admisi Aerem aclueis a t. iiii refertam leviorem esse quam sibi relicitum multa sequerentur absurda, scilicet, quod Sali- TX , ac terrea particulae in Aere innatantes longo superarent Aeris pondus in quo innatarent sicque gramyiora corpora natarent in leviori seu qui dinermajus pondus ultineret quam ipse conlii tueret, respondere possem, non si Philosophorum Princapi absurdum visum talem graviorum Corporum in Aere natatum, ut videre est in quarto de Coelo ubi Aristoteles de hoc non dubitat, sed quaerit, cur aliqua obpar
vitatem arent in ere, ut auri a reua, acia terrea, γ uide utenta cert8 constat auri particulas in aqu1repiadi mollitas, licet ill 1 graviores , ut superius dictum, in illius porulis hospitari, ut omittam multa gravia, velut laminas ferreas, ciculas chalybeas super aquae superficiem innatare . Sicuti ergo motus, fermen ratio praecedens, ac in minimas particulas Corporum d .ssolutio sunt in causa, ut Metallorum particulae in aquis sortibus suspensae perstent quamvis iisdem graviores , cur non idem de nitrosis, ac terreis particulis
per Acrem diffusis affirmare liceat s id mi Hribus esse potes antiis tu Caelo stantibus At ii .eupitrum tin tantam per et enire altitudinem , rapiant eo feeum pisci eAamina, saepe etiam lanides vetant portantes aliena
pondera ajebat Plin. Hist. Nat. l. r. p. alia admirari, quando causam tenemus, nobis haud quamquam licet, multominos id absurdum existimare, im HJivini Conditoris summa providentia id factum reor, ut cum omnia in pondere, numero, desinensura condiderit, hoc pacto Aerem ob vim elasticam ad intumescentiam pronum sic compesceret,in ad varios usus aptiorem redderet, ac praesertim ad respirationis munus, ut in Tractatu meo Ephemeridum Barometrica
Esto autem quod nitrosae, ac terreae particulae per
39쪽
Aerem volitantes plus millids superent Acta pondus quod idem de aqueis particulis affirmandum quis id ignorat Aurum quoque insignem gravitati exces sum super aquam habet, vigesties sere, ut ait Galilaeus, o paulo tamen minorem super aquam regiam , auri a men particulari talia qua solutae per illam innatant, licet eadem graviores, ac vere, absolute dici poterit de A qua regia quod sustentet majus pondus quam ipsa constituat in cur non idem de Aere omittam 1 Galilaeo incitato opere p. m. 6 demonstrari possibi .ille esse, ut ex qualibet materia proposita Pyramis, seu Conus fieri possit, qui super aquam Collocatus non immergatur, sed solum illius Basis madescat. Mirari autem hic subit quomodo D Schelhamerus hujusmo id corpusculorum in Aere natatum pro tam ingenti absurdo reputet, qui pro tuae praejudicatae Demonstra Iationis fundamento tam confidenter pronunciavit, Mercurium quo in universa rerum natura nullum
fluidum gravius reperitur Deme Corpus in id tenvio i Aere scilicet consistens. dis Neque pariter ex hoc quod Aquae pondus plus mil tala IIJs Aeris pondus excedat sequitur, ut ipse ait, seri non ip posse quin novo hoc Corpore magnum pondus eri accedat telo non enim semper putare licet, quotiescunque Aere sereno fit nubilosus, quod aliunde nebularum, ac ina tuibrium deseratur materia, cum ad id sussiciant apo mres per magna illa spatia prius dispersi , si in unum c
gantur, ac densentur, sicuti neque tam ingens pondus, ut creditur, eri concilietur. Miramur equidem . saleum immensum Caelo venit agmen aquarum, quomodo Iram ingens pondus ab Aere sustineri possit, at si rem adaattentius consideremus nullus pend admirationi locus lex dest. Refert P. Castellus olim Urbani VIII. P. . a illari thematicus in aureo suo libello de Aquarum suetium it tamen sura quod cum olim Perusii esset,ila Thrasimenus Si Lacus ob praegressam siccitatem nihil aquae per soli titiatum suum Emissarium dimmitteret non sine magno itu
40쪽
Vicinarum Reetionum incommodo, impendente pluvia excogita si modum quo scire posset quantum excaluris abribus rei tere deberet Lacus; ait igitur se . cri aperto vitreum Cyluadrum altitudinis unius palmi latitudinis vero di midii expoluisse ac post na dum sequuta ingenti ac universali pluvia per horarum spatium, observast aquam in Vas ad digit rum . altitudinem devenitie dc hujusmodi observatione amicis qui aderant praenunciasse Lacum quoque ad eandem altitudinem excrevisse miliis proinde qui
Lacum inviserent qui Lacus . passuum millibus ab Urbe dillat compertum fuisse aquam cς pisse per suum Emissarium emuere , cum antea aquae superficies ad . digitos ab Emissarii limine abesset. Resert pariter D. Mariolte , leberrimus In Gallia Mathematicus in libro d. motu fluidorum , ut videre est apud G Bartholinum Thoms filium inelegantissima Diisertatione de Fontium, Fluminum origine, in Memoriis Physiicis, Mathematicis Parisii is An-nois; a impressis se per integrum annum aquam doelo labentem in a se quadrato collegisse quam ait ad pollicum et altitudinem devenisse, unde tacto calculo cum ea aquae quantitate, quae illum tractum ter rae, unde ortum ducit Sequana Calliae fluvius, per plum vias quotannis inundat, cum illa quae per idem Flumen in Mare devolvitur,deduxit tertiam partem aqu/per pluvias delabentis sussicere ad Fhi minis perennita tema hinc non contemnendam conjecturam de surripsit Bartholinus ad Fontium Fluminum originem none Mari, sed ab imbribus derivandam . Ego quoque per totum Aprilis mentem , qui hoc Anno is i. maxinia pluviosas fuit, quam pluviam in Vase collegi, ac illam novem digitorum altitudinem vi attigisse prehendi.
Si ergo ex hu)usmodi observationibus Aqua e Creto
decidua, vel per totum annum quamvis eadem Aqu