장음표시 사용
41쪽
serant in Pannoniam, quod omnIa novis sormulis movissent, regno pulsis. Nam de nostr Iurisconsulto , quem ante omnia virum bonum volumus, quique dc aliusesse non posset, tale quippiam timeri non potest. Nam ex ante dictis satis constat,nostros leges non sene , sed quae ubi- que sunt, ad salutem regni cuiusque interpretari. Ut calumniae proximum sit quod porro hic ait ue fidem si1blestam factam ex veteri de sincera de Germana. Sanctitas juris iam stri id totum ficile defendit cui nihil ante fidem merito est, & esse debet. Tertio ius oc leges antiquas si statum praesentem reformare vellent, pellendas esse, quod vult Hippolitus, dc ipsi facile dicimus ue a nostris autem nihil hic periculi, ut ex ante dictis constat. 67. Et nietur tamen ipse nosterCensor multa inlegibus Justiniani reperiri quae iuri naturae consentanea formando statui nostro statusq; rationi adminiculentur,&ipse adhibete nostris multa. Sic oppugnabant olim Sophistae Rhet ricam dc Eloquenclamarmis ipsius Eloquentire dc viribus. od Quintilianus in illis ridet, nos in Hippolito. Nisi si forte putat, neminem praeter se unum tenere illam utilis . simam artem recte excerpendi. Sed non abs re erit, si sic digrediamur breviter saltem ad illam quaestionem , quae hinc non plane aliena, an sc. Iurisprudentia nostra sit Encyclopoedia Z Id voluisse videtur Maximus Tyrius disr 7.ve
ba ex eo refert cm. Dclama lib. memb. 7. Ecclog. 38. haec. frtur vobis magnus in ciplinarum apparatus ἰ Iuvenes. . Rec
plex tali, sed ais imus a disiimus, uberrimosique: qui
ab omnibus adiripoteII, ad omnes cuiuscunque generis pertiora homines , omnia artium studia , omnium disciplinarumsubse' complectitur genera: hic laro, hic gratuito citra tergiversationem utim maxima vobispraebetur copia ; omnibus. qui mo- δε capaces eius futurisunt, in medio proponitur. Oratoria
liquis iuriosius esit ecce via expedita in sciens facilis subli-
42쪽
. paret, reliqua hinc petat. Sublime istud in Oratione dico, ist dum omnino est. Patet ex supradictis studiosum juris nec' alias disciplinas negligere debere, nec posse, si velit ossicio tuo & lini se recte atque ordine parare. Maximi Tyrii clogium Iurisprudentiae Iustinianeae, vel fallem illud significa- voluit, esse Juri sprudentiam Philosophiam potissimam, pii rgatam,alienam que a fabulis. f.3. Instit. in Prooem , dare apparatum uberrimum dirasissimumque aliis 'sciplinis, vel quidlibet aliud. Artes alias in ea tradi non praesum, itur sensisse,quia non dixit Tyrius arg. l. 7. in f is desup. leg. 6s. Sed nec illa praetermittenda inquisitio est an jus Iustinianeum sit ius gentium, scit; an jus Gentium ex illis libris soli hauriendum 3 Certe ipse Hippolitus fatetur multa in illis legibus reperiri quae juri naturae consentanea. Et
videtur illud asserere inuericui Gentitis de jure beLi l. i. c. a. merba eius ad hoc citat Sel enim lib. de dominio maris primo, e.1 tam issis Iustiniani libris prae criptum non civitatis tantis
esse , sed Gentium es Natura; aptatumsic esse ad naturam
universam, ut Imperio extincro, ipsum tus tu sepultum o rexeris tameο, ct in omnes se e u erit gentes humanus: Ergo
Principi in stare; es si est privatis csenditum a Iustiniano.
At enim etiam hoc negamus. Sunt musta quidem in legib.
Tumnianeis ouae iuris Naturae L Gentiris in . ed non omnia'
43쪽
anas hominum, omnino in usu gentibus Europaeis pletis
que invicem in hisu sunt hodie , quae tamen titulum occupant iii Dig. Ita bona naufragorum ex multarum harunt gentium jure ipsis vicinis interveniente, saepe proconsuetu- dinis varietate Fisco applicata esse, certissimum ait ibidem' . Set fenus apud Anglos, Armoricos, siculos,&c. Balenae etia
aliiq; pisces grandiores in littus ejciti, non occupantis fiunt ex jure Anglorum, Lusitanorum aliorumq;, scd Fisci sunt, aut quibus Princeps indulserit. ibid. Nec plura addo, saliena ut liberem Gentilcm videtur alia mens ejus esse, quam illis verbis Doctis. Se idcnus tribuit. scilicet quaerit ille loco cit . Cur Philippus Hispaniarum Rex de jure suo in regnum Lusitaniae nc uerit judicio cum eorum ullo contendere, quis bi. in illud regnu contendebant jus esse potius 8 Et cur Pon- . tificem quidcm non admiserit, tradit recte. Philippum no luisse additum antiquis exemplum quo arbiter Regnoruni Papa amrmaretur. Alios cur non admiserit arbitros, taxat
ibidem Gentilis Consiliarios Regios de nova, &Hippoliti
ingenio covenienti, sententia; ait enim illos negasseJCtos admittendos aut adeundos in hujusmodi Principum qua
stionibu siquia iure Gentium istae nosubtilitatibus & sibionibus juris Justinianei civilis regendae sit. Hoc esse jus ab
Imperatoribus conditum litibus privatorum . . Plane gemina his quae hodie movet Hippolitus ut videtis. Sed eos deri det ibidem Gentilis his verbis:Pcriti antiquitatum viri, qui supra vulgum sunt Legulejorum, ita censuerint in ea quaestione succcssionis regni Lusitanici, quod de repraesentati ne Parentum dicebatur aut pro Farnesio aut pro aliis contra Philippum, id esse ab inventis Iustinianei , atque adco non η posse hodie has finire controversias, cum casdem fili ire an- tea non potuissent quando nec erat,ut disii utcntPhilippici.
u Caterum ridiculos νιcat, o Afungis : Iurisconsultos nec coni ludi liliusimani, ut nec libru Galen Medisti nec tibris A i telo Philosopbi. Postea adiicit illa verba quaesel dentis supra excerpsit. se dilatim post ait: non desiisse gentium aut Naturae jus esse, postqvana expolitum est civitati
44쪽
vitati. sed ut quod civile est,nὁn idem continud est genti him; sie, quod gentium est, idem civile esse debere. Satis hinc patet, quid voluerit illis verbis Gentilis, idem, ut Puto, quod nos supra: multa in jureJustinianeo eise quaesentium juris sunt,ea, nisi ratio natu-:ralis aliud apud nos induxerit, apud nos etiam valere. Imd porro
ait: si nihil proprium civitatis ostendi possit, illud jus E publicarum
rerum disceptationibus tolli non posse. explicat se: quid3 Non apta principibus illa librorum Justiniani: Honeste vivere, alterum non
laedere, suum cuique tribuere, liberos tueri, injuriam propulsaret. cum omnibus homillibus cognationem agnoscere, commercia re-
itinere, id genus alia. quod ad jus repraesentationis respondet; non esse propterea novellam aequitatem quod leges de sutio legit. 3. Cilegit. heres. cum auth. subj. sint novae. Etenim edicta Praetorum novella fuisse, Se tamen secuta naturalem aequitatem supra veteres leges. Iustinianum leges suas simplicitati aptasse & naturae..tandem ait: Commentitia subtilia Iusiniani nonsequimur, nec si appeL
letur ivi civile. Et iure consulti tatnen, ne nesciamus, per haec norunt autem, quae quaratur adhuc 1nelitu, dum norunt utrun a contrarium.
69. Hisce eadem fidelia duos me dealbasleputo parietes, α explicaile mentem Gentilis, de pleraq; quae contra JCtos praetereast tepitHippolithus satis refutalse, quae secunda pars propositi erat. Intelligis Hippolithe ex descriptione nostra superioriJCti, de hac Seiuilis disputatione JCtos arcanis Politicorum consiliorum recessibus jure adhiberi, quod etiam fecere iam per magniReges,quibus justitia libidine potior suit, ne longior sim remitto te ad Histolicos & Gentilem dii. .c.3. in pr. novissim Stradam p. i. tib 6 ct pari. r. lib. i. alibi. deinde quod reprehendis post quinquennium absolutum citato cursu ad Rem p. multos tendere, id si digni sunt, & ut supra dic in ii, Philosophis, Politicis, Historicis, quos : primo nominare debebam Orthodoxis Theologis se probaverunt, non improbo , imo jura non refragari puto. v. Ordin. Camerae p. i.t. 3.Mil βitnisi ben. sin inepti sunt etiam post quinquennium, viderint, ne Malum consilium consultori pellimum sit. Sed quid hoc contra
45쪽
inia cumulatione, & Cepὶ impertinente de qua re Ehemius in li- bello de principiis Juris lib. . c. . cui quod semel hic dixisse suis-
ciat, multum ex hoc diicuitu debemus. At huic vitio jam remediii quaesivit Ordinatio Camerae p. i. iis .io. mpr. de tantum non est nc lus,ob quod debeant JCti solum vertere. Cicero lib. s. II. ait 'niqua est omni in re accusanda praetermissis bonis, maloria enume ratis, vitiorumque selectio. Nam isto quidem modo vel consulatus vituperabilis est, si Consulum, quos enumerare nolo, peccata
collegeris, sed bonum quod est quaelitum in eo, sine isto malo non haberemus. Et ex qua hodiἡ disciplina hic non peccatur Profecto verum est, quod ajunt; Nullum remedium est contra sycophantae
t. Sed videte candorem hominis, atetur ipse non omnibus ICtis se hanc maculam aspergere, esse inter eos, etiam inter juris Doctores, sed oppidb paucos, qui b. de meliore luto finxit praeeordia Titan, sed hos multitudine aliorum superari. Optandum itaque ut perferatur tandem lex, quae Friderici temporibus sui incude fuerit de ICtis tam a privatis judiciis quam publicis comitiis pellendis. 1. Profectb illaec sitiat, nisi me animus vehementer fallit, ουτε γης φασιν viri άτ να. Ut audio non prodest esse probum, doctum, disertum, non peccare in his quae meri id reprehendat qui coctum habeat genero se pectio honesto. pellendum tamen Re p. esse, modo ICti nomen possideati hoc est . quod antea dixi JCtos esse. Et tamen de Friderici temporibus tentata ejectione non ita manifecta res est, audiamus hac de re Conringium Nam ibenter aliis quam JCtis testibus hic utor in c.' lib. supr. est. Habet, ait, Goldastus pari. i. Telobsahi ingen. p.
766. tracatum cuius modo meminimus hoc titulo:
r i. Illam ab ipso met Fride co Caesare ordinib. propositum esse, illis autographis doceri posse censet Goldastus p.3i mox tamen sui i memor, vult a Germaniae urbib. in medium adductum esse, incomitiis Regni Germ. Neutrum ego asseruerim equide. hactenus Conting. ejus libelli artio. s. omnes JCtos a judiciis de consiliis principum quam longissime removet. sed quomodo intelligendum sit longa declaratione per partes deinde exponitur,. & qui' idem haer pars de qua noa agimus ita declaratur : quod scilicer
46쪽
in omnibus sicitis Germaniae Academiis in quibus creentur Din ctores juris, debeant Dociores publico stipendio ali qui tum
vere sun data constitutaque doceant exigantque nec alia ulla. nequei abduci se patiantur longius quam quatenus i ' Imperio ordinatum statutumque est, qui A: responsa in causis dubiis reddere teneantur,&c ea quibus facile patet, si unquam quid tale decretum, quod pernegamus tamen pertinuisse saltem ad illos , qui ex Italia
disputat senes Se altercationes Canonicas de Pontificias,aut a lena peregrinaque iura sine iudicio inferrent in Rem p. nostram, aut qui
ex nosti . seri studiorum scilicet Italorum JCtorum Pontificis affectar o rone potentiae oppositas assertiones malEiiuelli
gentes, ad nos tum statum vitiose applicarent. cuius aliae leges fundamentales, aliud jus, alia forma , quique ad ed fingere nitebantur statum Rei p. adleges cum contra se habeat ut supra dictui sed hic error, q4od facile apparet non tam juris est , nec verorum JCtorum, quam eorum qui JCtos mentiebantur. Verissimum erat imperatoibm in Italia Monarcham esse, ut quam saepissim ε- Germanorum uina subegerant , unde illi JCti contra Pontificem non inepte argi entabantur pro imperatore, sed qui baec , quac in provincia certa erant ad liberas Germanorum civitates & prii cipes per pulcera mam mixturam de Maiestate Aristocr licὸ partiaci pantes malὰ accommodabant fortE , ii certe rem non tetigerunt aci errantque ad in omnes qui horum simplicitatem Tequuntur.
Sed quid hoc ad nonysium 3 nostri jam dudum posuerunt hanc rerum civilium ignotintiam. Ipse Contingi per iniqua & longε: durissima rela quac irata declarationis illius censet, quibus ori in
bus judiciis & foro Aelli minitatur Scriptor illius declarationis. Ut supra etiam i ndicatim, putat lite JCtos istud quic iii id est acceptum serre itebere ra, ut is Pontificiis, maximὸ cum primorum quis
. dam apud nos iuris LM horum in Italia educati sint. Ut mirum non sit scabiem Aulae Pontificiae illorum multis adhaesisse ; quin ex Italis ipsis tum nonnullos in Germaniam transisse, ut Bosis laus Pomeraniae Dux adduxit secum Petrum Ravennatem eiusque Solium Valentinum &c. I Caterum,si poro Conri tus prro Iurisio u
47쪽
- Multorum mores populorum vult ctu bis
faces nunc, parempestate commode Remp. nostram geri non plauisse ne le- cum iParum notitia. Saltem ob auia Ponti cia etiam in media Germantis cureritatem,ct Italia Gamque viciniam, quoam leges itas observabant.
Omnis hominum ordo sua carcinomata habet. . Ipse sancti in 's apostol/rum catus scelus ingens intra se aluit. si pocorum crimen in omnium cuti pa trahendum est,actrem profecta est de genere humano. His docti si mi viri verbistianξ absolvuntur Legistae rumiamur ut ilia Hippolitho. nec verbum addo, dicta causa est. nec ei lim reliquar sponsionem merentur quibus JCtis irascitur potius clum oppugnat, dum vocat per ironiam scilicet Atlantes qui coeliam politicum sustineant juridica sua scientia , rabularias artes & stratage mala tractantes. quid enim tam sanctum est quod calumniame-
. dijudicationes de disceptationes circa id quod iustum est relin quendae, ut voluit declaratio illa a Goldasto obliva pro resorma-
nui r Et'acaenim offa objecta videtur L. ippolitus tentare Germanos, ut credant forte facit , se omnes sopientia ad Gurg
honem usque impletos esse, non aliter ac Virgesianus ille Pastor Me quoque dicini utem Pastores. Verum ibidem tequitara .
o Sed non ego credulus illis, Respondeo breviter: Illum meliorem esse , sententia Galeni est, qui minus errat.possunt dc imperiti artium aliquid eis cere, sed noniectξ, sed fortuito, sed temet ε. artifex contra finem suum conte platur, idonea media & instrumenta comparat, denique sine , vel minori cum errore efficit opus; quod rationem id hibet regulam normamqne qua usus & opportunitates, Sc res de tempora rerum diiudicet, qua qui carent, in varios de inexplicabiles errores incidant necesse est. Igitur tenendum illud firmiter est quod Socrates Euthydemo: Stultum esse cinquit arbitrari, non posse quem proti re tu rilis imis artibae,ni idoneossit maristros nactus rubirnandae rerὸ civiratis notitiamstuntesva ultro hominibus e renire. Imb longὰ majore id eum Reipubi damno conjunctum esse existimandum est , si quis
48쪽
ik ineptus sanc lyram traistare audeat, quam si quis ut dicitur;
figuli nam in dolio discat, Proseistb Plato in Politicis omnes im- peritos rebus publicis praepostos revera non civiles, sed seditios viros vocat, larvarumque ingenti uni praesides , im S larvas ipsias Msi mi as maximas, maxinnosq; praestigiatores,sophistaruq; sophistas. Tandem ubique reprehendit in JCtis quod nimium tribuant antiquis legibus carni inibus ut ille putat)Romanae Servitutis, hisque praeparent animos ad servitium Impesatori . . Hoc nimirum est quod jam tertio, dicoJCtos praetendi regnum peti. Scilicet eadem modestia qua funditus evellam vult Domum Austriacam, oculum Germaniae dextrum ; quod ille Gentilium olim in Graecia ausus non est. Non tam Minervae apud Sophocl.
Ajace. quam ipsus sapientiae vox est .
Rem p. salvam praestabunt post Deum Principes Viri. Sed Imperar tori servite libertas est cuius definitio jam vetus &κcocta; eilenaturalem, facultatem eius quod cuiq; facere libet, nisi quid vi aut jure prohibeatur. instit. de jur. pers Ex qua apparet , esse des- gnat)quaedam bona non tantum utilitatis causa, sed etiam honestatis simul &ossicii ex obedientia debita praestandi nomine secundum jubentis sive Deus sitis seu homo legitimam habens potestatem ) mentem amplexanda observandaque Seld.de jur. nat c. q. Et ergo Imperatori servire libertas est non servitium.Sed Hippolitus fortξ mavult Rem p nullam esse,&: talem statum potius ubi ἰ- ut Arist. alibi. Qu)d v. his novis Politicis debeatur velim j dicent cordati ex praeiudicio Curiae Piriensis, quod refert
49쪽
num II bes Ucptieterire non debeo, ut serax hoe nculum novarum minionum est in uaci de Cive, hanc incivilem fovet sententiam sub iit. libertas ι .am. - . Potentiam certam & irres stibilem ius conferre regendi imperandique i,i eos qui iesistere non possunt, in statu hominum naturali. Quid hoc aliud est, . uani ex dominandi libidine iustitiam metiri de Omp tanq. rem nullius occusanti proderemi mirii illud ipsum est perquam modestum Latronum dicternina Nams Qioianaeum est jm,
Aristoteli certiaongE alia mens , non abhorrens a iustitiae de aequitatis iuris nostri regulis quam ei uimus ex r. Polit. c.'. ubi clarissim neminem de seipiis vult statuerealonestum aiens esse, ut pro sua quisque parte imperet. Quodn umile de aequale similibus di aequalibus non, si a natura alienum esse. Nihil a. eorum quae a natura aliena sunt honesturn esse. αλλοις κρύτ'ων ἀρί' νυκαταδύναρι ινN ν π γ' ια'ικ; ν των rer ων έτμ καλὸν πύθεθω I κουον. Vbi relictis Interpretibus, quo, tamen non improbo, magis arridet explicatio verborum πρα ικιν, quam suppeditat . Q
G nde Osee. nihilque inaris naiti aD. Pariseim Q, repesiere tae. Ex quibus vel bis tentari posse puto,rum demum dicendum jure naturali actu potcntiu- num aliis imperare, & ius capessendae Rei p. habere , cum et Resp. pcnes quam estrotestas sui regendi , hoc jus concedat ira satque. Et hoc Aristotclem per δυναμὶν πρακ)ικhi intellexisse, quod expresse justitiam requirit. & prater hanc potestatem. Si tamen aliter explicare quis ea verbi maluerit, litem non movebo. Susiciat milii hac vice ICtos liberasse ut puto . ea qua traducere eos nimiis est, macula, maculatior ipse Hippolitus concludam verbis Lipsi, quem ille pro se citavit,sed pateat hunc etiam nostium esse, insoematibus se. suis adThe dorum Levvicum , postquam causidicos proscidisset contumeliis , dixi stetque intπr alia. 8ι γ Oras cum eri bus as utit urbes.
Addit postea honorificum hoc judicium,
Nimirum Causidicina rabularias vitilitigandi studium semper offecere ossicientque Iuris prudentiae. DEO SOLI G LO R I A.