장음표시 사용
11쪽
Titae morumque integritate, Facundiae di comitatis decore, ac Erud
tionispraestanti Clarissimo Tigilantissimo, summoque Hiro PHILOSOPHO
Liberalium Artium Magistro, Philosophiae, Juris utriusque Doctori Acutissimo,subtilissimo , illiusque in Illustri , quod Lugduni Bata
festari ordinario, Facillimo, Diligentissimo Naturae Ruspatori sedulo Philosophiae
12쪽
maximo seritatis Philosophicae Vindici strenuissimo
Prudentissimo, Invictissimo; Consiliis Parenti, studiorum Philosophicorum Praeceptori, tonsummatori Unico;
omni amoriS, reVerentiae, gratitudinis genere, aetatem colendo, honorando,
Huncce Disputationem nauguralem, uigrati animi india statum σημεῖον,
debitae obserdantia offero, Inscribo ac Consecro, omni animo, affectu
13쪽
INQUISITIO PHILOSOPHICA INAUGURALIS,
gnari omnes nascimur , se multi imo plerique rudem amant ignorantiam potius , quam aliquem adhibeant laborem ut se ipsos ex ejus δε-berent captivitate .patiuntur se excaecar, ac ternas inscitiae inculis
ligari quod majus es, bi miseris
hoe in statu constitutis, gratulantur, is eos, qui revera maturiori, si sunt sapientia, derident, ad Letitiae insimulant, cum tamen i sint caeci, non videntes miseriam suam. Ab hisce non longe recedunt, qui a limine vix salutant Thio thiae sacrarium ac scaturientem inde placidam animi quietem, debita cum mentis intentione hau atagunt; qui ubi vix, 3 imo
14쪽
imo Ciae ad superficiem pervenerant, ex cortice diiudicant, is eros Philosophiae cultores , interiora Naturae insteria penetrantes, acerbissimis prosequuntur opprobriis quorum lingua es sapientiorum flage lum quasi etiam iis nocere nequeat, secundum illud
Senecae, Non refert, quam multa in illum conjiciantur tela, cum sit nulli penetrabilis. Secundum illos,
Philosophi incipiunt insanire, si modo paulatum ab
eorum sententiis aberrent, is si vires intendant in contemplatione, vel explicatione, alicujus quod Culgo impossibile, vel paradoxum videtur, statim sulti, ac an nominantur. Vuidam Philosophiae quidem operam dant, non autem propter se in propter aliud, unde is eam negligenter admodum pertractant, eamque, quas per se inutilem disciplin- rejiciunt praeiudicata mente abrepti satuentes, illam subtiles modo
disputatiunculas continere; nil commoda ex ea berandum ac temporis nimium Dudae, ac perfectae si quae si ex eorum mente cognitionis rerum, ad PDilosophiam pertinentium acquisitioniimpendendum unde quasi canes e Nilo Si labra admoUentes extremoCeatiiseentes digito , tandem tantum non habent de Philosophia, quantum umbra corporis de corpore quales satius foret nunquam ad Philosophiam fuisse ammissos nam nili intelligentes putant se multum iu-tesimere,o imitantes Claudium Caesarem, qui set solebat dirimere una parte tantum audita , saepe neutra judicia ferunt de rebus quas vix imo non omnino intelligunt nec, ut ex ipsorum I
uel colloquiis colligere facile es, nor quid Philosophi de iis saluant , Exemplum erit LAPIS NULibouem rident, ac rejiciunt, quasi Poetarum foret Agmentum, ac chimaera, cum tamen ejus utilissima ac
15쪽
profunda sit sapientia, quam qui consequitur, jure
habeatur felix , ne dicam fortunae bonis beatus. Hujus itaque Lapidis examen, subsequentis nostrae diffquisitionis inauguralis lemma est , vituperatores interim discant reprehendi ab Aristotia, qui paucis inspectis ferunt sententiam discant a ureconsultis, improbari ut iniqui qui judicant tota lege non em pecta.
A P. I. In quo continetur Usorica Lapidis
Lapis ille Solis sic dictus quia alia per illum metalla, in s
lem i. e. aurum transmutari censentur quem communi nomine vocant Philosophicum, seu Philosophorum quia iis tantum Lapis, ejus innotuit usus ut insiaitae pene inter Filios Artis aestimatur virtutis, sic etiam plurimis insignitur nominibus Aliis a materia ex qua educi, et componi censetur, Tinctura metallorum,in genere dicebatur; cum sola in regione metallica quaerendum arbitrarentur. Alii, ut artem obscuritatibus involverent, per synccdochen, ab aliqua metallorum specie, il-Ii nomen imposuerunt, ut quando aes, lumbum tannum &c appellatur. Nonnulli, inter caeteros Aristoteles, inlibro de secretis secretorum si modo is liber Aristotelis esto Lapidem animalem, nec non vegetalem, nuncupant sorsan quia exsegno animali, vel vegetabili habendum putant. Vel propter facultatum ac munerum analogiam , dicitur , Ovum Philosophorum , Ovum Metallicum quia ut ovum est princeps pars conceptionis in animalibus, sic concipiunt in metallorum transinutatione, totum opus ab illo dependere Lapide, seu secundum Pythagoram, si Marcello fidendum sit Faba. Nuncupatur etiam Theriaca , Toxicum, e numPhilosopho-
16쪽
phorum; eo quia subito coagulat, taxat eorum argentum vivum , quasi interimendo. Chymici , quibus sacer princia piorum ternarius numerus Sal prae Sulphure ac Mercurio aestimantes, nobilem Lapidem nobiliori Salis nomine insignierunt;
forsan eo magis, quia ut D. Boyle Expertissimus hymicus
dicit salia praecipuae, lactivissimae sunt partes eorum, quae Chymici ex mixtis corporibus extrahunt; nam aliquod, gis activum , quam hic est Lapis, dari negant. Aliis dicitur Hylii e rerum onanium principium Universalis Medicina , quia concipitur in se habere persectiones , non solummodo metalla ignobiliora, in nobiliora convertere, sed etiam, omnes morbos, imperfectiones ab animalibus, ciliis corporibus abstergere o quia in eo omnia sunt, Libeth dicitur. Nominatur etiam Philosophorum Secretum, Sanctus Unicus, La Viiginis, reus Lapis, Thirnius Lapis, Magnesia, Lapis gemmae , Liberorum , Aureus , elis per conversionem silex , ida eadem conversione Radix , Atro quoque per
conversionem Porta, c. Sed de voce haec suffecerint, omnia enim ejus nomina, diversas appellationes recensere taediosum nimis, ac frusti an eum foret.
f. E. Quod considerationem primo meretur Ioco,Lapidis hujus subjectum est, ex quo vel educatur, conficiatur, vel quocunque demum modo praeparetur. Quodnam vero illud sit c gnitu difficillimum est,&non nisi paucis constat; inter praecipuos hujus Artis scriptores, qui Lapidem se habui e profitentur, multum disceptatur. Alii enim asserunt esse in regno Animali , indeque quaerendum, in Sanguine, permate, Sudore, Urina , Crinibus, imo , vis, Serpentibus, Busonibus, Araneis, c. Alii in Vegetali, ut in Arboribus, Plantis, Horibus, Foliis, Fructibus, adicibus Herbis, c. sed hoscis ridens Senior, si talibus, inquit, diceretur, vis peperit hominem, aut volatilia parturiunt pisces, aut palma portavit mala granata, respondercnt utique, Fabulam narrasti; non generant res nisi sibi similia , non fert unaquaeque arbor nisi ructus suos. Similiter, Rogerius Baccho in speculi cap. s. admiratur illorum hominum stultitiam, dicens Mirandum est igitur, quod vir providus intentionem , fiduciamque ram in rebus animalibus, vegetalibus collocet, quae tamen longe separa
17쪽
tae sunt, cum tamen long proximiora Mineralia reperiantur. Ita etiam Aur Tract de lapid Philoso. , Lapis noster Basilio Valentino teste, non crescit ex rebus combustibilibus. Ille namque ipsiusque materia, ab omni ignis periculo tutus, cina munis est. Quo circa eundem in rebus animalibus quaerere desistito . Si quis vero in rebus vegetabilibus lapidem nostrum quaerere voluerit, ille ex supra positis causis non minus errabit, quam ille, qui ex animali quodam , ingentem aliquam rupem conficere conetur. Alii etiam in mineralibus laboravere , qui videntur propius ad verum subjectum accederes sedis hi iterum inter se disputationis reciprocarunt serram i Nonnulli putantes magnum illud secretum in solo comtineri Mercuri, quos tamen longissime errare pronuncia Aldimarus, hac adversus illos armatus ratione, quia ex sola materia
patiente, sine sulphure agente , non perficitur. Alii igitur in Mercurio cum Sulphure mixto. Alii in solo sole. Alii in Mercurio, Venere. Alii in Salibus, Atramentis, Aluminibus, solventes cum ipsis, aut eorum aquis Solem, Lunam, aut alia metalla. Alii in Mercurio cum Sole, vel Luna. Alii in Arsenico, lauripigmento. Alii in mineralibus mediis dictis, ut Marcha sita, hucia, Magnesia Antimonio,&smilibus, inuo fuere in hac arte diversi inquisitores, ac studiosi, tot fere diversa adsignata subjecta secundum illud, quot capita , tot sensusci ex magno enim numero Philosophorum qui sese hujus artis indagationi dederunt , perpauci inter se conveniunt vel enim diversum eligunt subjectum, vel operationem diverso instituunt modo , vel aliquas saltem variant circumstantias, ut vix duo saltem ut videtur. in eadem possint navi
f. s. Sed quantumvis disputent de ejus materia prima omnia
tamen quotquot sunt animiter divinam quasi illi concedunt naturam , ac incomparabilem virtutem nam , facto rubeo Lapide omne corpus tingit ad perfectionem, inquit Alphidius ut docet Magister. Bon iniun. s. capituli, non tum alterat, sed etiam in instanti transmutat, absque violentia permiscetur rei alterabili , cum spoliatione omnium superfluorum o adustibilium. Ille omnia metalla in aurum convertit.&est sicut forma, auri habens virtualiter, active omnes diffe- rentias
18쪽
rent as,& passiones, quas habet aurum minerale. In genus e setale admirabiles exercet operationes , Omnes enim plantas, arbores, frutices, suffrutices, 'erbas, tempore veris magno, ac miro suo calore vivificat, illarumque Vim vitalem corrob rat, excitatri Et si hujus Solaris Lapidis aliqua quantitas in aqua dissolvatur incor seu centrum trunci vitis injiciatur, fores folia nascentur, fructusque mense Maijo producet,&c. Sed praeprimis tres habet hic Lapis prae aliis lapidinus virtutes: Primo Mercurium crudum in igne positum quaelibet alia
metalla in verissimum Solem, meliorem omni naturali, convertit, ut docentinosarius, Morienu in translatione nova. Secundo, homines insuavitate, juventute conservat, ab iis repellendo cunctos languores, Crbos, inanes sere in curabiles infirmitates mulcet, ac dispe igit vitae terminum procrastinare concipitur. Hinc aliqui putant Adamum , Methu- schaelem alios primi seculi homines , non potuisse tamdiu vixisse, absque sancti hujus Lapidis adminiculo; quid aliud fabula illa Medece Esonem filum Jasonis in mictatu rem restituentis Saturni Caelo patri suo genitalia abscindentis in
mare projicientis , ex quorum sanguineis maris spuma commixtis nata est Venus. c. quaecunque sunt huius generis aliae;
quid aliud dico, nisi hunc lapidem illae fabulae respicere possunt,
Omnes ex las depellit 3rpore morbos Sive sit humanum, sive metalliferum. Tertio , ut nihil desiciat quod secreti hujus admirationem augere queat, Lilius addit, quod vitrum malleabile faciat, quod etiam reser Plinius lib. 36. cap. 26. ωquod ex mille pertis una praegrandis naturali similis ejus ope posset componi. Praeterea lapidum pretiosorum aegritudines, seu impzrsectiones, aut diminutiones vel perspicuitatis , vel coloris , vel duritiei, vel ponderositatis, curatin perscit, ad vir utemnaturalem, uno perfectiorem reducit, ac Cut habet Albertus Magnus lib. I. in cap. I. unum in alterum transmutat quiabus mille aliae ab Autoribus adduntur , sed harum praecipuarum nunc mentionem fecisse sussiciet.
f. q. Nunc, ut nihil praetermittatur quod videtur ad generalem hujus Lapidis historiam pertinere , de origine trogressu
19쪽
su artis, ex quorundam sententia dicendum venit. Vinccntius igitur Bellovacensis primum hujus artis principium ab Adamo, primo
hominum parente, petit, a quo per multos traduces, tractu temporis ad Apostolicum Dominicum pervenit , cui etiam se multum debere ingenue fatetur; cui sententiae illi videntur assentire, qui
supponunt veteres, ac primae hominum proles ea arte, suam tamdiu continuasse vitam. Alii vero maluerunt, Adamo quidem hanc artem fuisse notam , sed tamen postea in oblivionem abiisse , ab illa oblivione ab Hermet h. e. Mercurio qui dicebatur Trismegistus, quia sui &Rex, Sacerdos, ac Philosophus, set ut refert Suidas, quia de Trinitate loquutus suit in Deitate Artis chimicae Principe instauratam fuisse , quemadmodum Bernardus revisantis vult in libro suo de iracul. Chemic. Ipsum vero Hermetem non putant ex se habuisse , cin-
venisse artem illam , sed didicisse ex lapideis quibusdam mer-
nardo loco citato septem numero in tabulis , quibus inscriptae fuerunt septem liberales artes a nonnullis sapientibus ante diluvium, inuas tabulas reperierat Hermes in Hebron , ut resert Ioan Franciscus Pica Mirandulae Comes lib. 2. de Auro cap. r. Sed Aros in Epistola ad Regem es heiulat Deum hanc artem revelasse filiis Israel, ad arcam Domini decorandam auro, perficiendam ' Bernardus autem judicat Hermetem omnes diluvio praecessisse in hujus artis inventione , Herme-temque alios plurimos eam docuisse per libellum , quem inscripsit maragdinam Tabulam. Joan Francisc. Pic. i-rand propi iam suam traditurus sententiam dicit, Ego vero quantum a Graecis Latinisque Autoribus colligere potui, comperio artem antiquissirnam quidem, sed paulo ante Trojanum bellum , utpote vetustissimis illis Graecorum temporibus ejus
mentionem, sub involucris fabularum, aenigmatum nebulis indicatam; sic Erysthei mala cupientis aurea usium ichael Pe-
sellus interpretatur, sic Jasonis in Colchos navigatio declaratur apud Suidam, ut non auream Phryx pellem, sed membranam arietinam, qua faciendi auri facultas describeretur, quaesitum ierint Argonautae quanquam non me fugit Varronem id tribuisse velleribus pecudum Strabonem hirsutis pelliculis ovium, quibus auri colligerentur ramenta de fluviis Carierum ars faciendi aurum Graecis Autoribus serendane accepta sit, an a Per
20쪽
sis, Egyptiis, caeterisque nationibus, quae orienti se ii pr
pinquiores habentur, manaverit, non satis habeo compertum: Quanquam Persis Hostanem, pariterque competa Democritum apud Graecos principem chemicae facultatis in oriente
versantem ab AEgyptiis, a Persi ab Indis, multa didicisset Hic post Rhetorica Historica, Physica, Mathematica, scripsit
Chemica, necnon medica, quae Constantino Imperatori dedicavit Olympiodorus quoque Alexandreus Platonicus, Aristotelis Interpres Chemica scripsit. Theophilum aliosque praeteream, ipsum Zosimum, Alexandreum Philosophum, qui de arte composuerit duo de triginta volumina quorum omnium praecepta solent in Democritum reserri, qui fuit naturae solertissimus indagator, is beneficio longissimae aetatis, nam supra centum vixit annos, multa deprehendit quae literato tum vulgus latuere: Depopulata vero Graecia, post inclinationcm Rom. Imperii, desolata talia, Barbararum gentium crebris vastitatibus, cum receptae colique cepta literae fuissenta Mauris orabum populis, in eam quoque linguam multa artis chemicae volumina translata sunt, ex quibus cipsi quoque Mauri, si praecipue qui Bethicam incoluere , compilaverunt libros, operam quoque .impensam non recusarunt. Hinc QAvicenna, Rhasis, Geber, Arabum denique Philosophorum numerosa turba, de rebus hemicis edidere volumina, quos aliquo post tempore Gincentius, Magnus Albertus, Malii plurimi secuti sunt. Sed hae ex Mirandula; quae protulimus ad historiam sussiciant, in cujus narratione, Autorum modo communiores sententias, opiniones memini, propriam autem tacui, institutum enim nostrum non est persectam, inanibus numeris consummatam concinnare historiam; sed ideo tantum,quia perpauci legunt Autores, qui in hoc versabantur pulvere, non inane opus putavi,antequam ad ipsum me accingerem propositum, generalia quaedam ex aliis referre Autoribus, ne Lectores nimis ignari thesum dogmatum , quae a filiis artis tenentur, statuuntur, nudi, Vel ac imparati satis ad hujus dissertationis lectionem accedereno potest etiam brevis haec collectio aliquem praebere usum iis, qui curiosiores sunt, ac cupiunt scire
quid alii de hoc Lapide senserint , inde originem traxerit; tales enim aliquando vel non habent usum bibliothecae scriptis de