장음표시 사용
31쪽
huic arti Mnegotio navantes operam, aut plerosque saltem, Chymicos esse, quorum fides valde est suspecta, ut dixit non ne mo, magnifice, ac gloriose loquuntur. Atque immensa cavi spirant mendacia folles. Sed Philosophi non redolet sententias, etiamsi salsas, audaciter,
magni loquentii rejicere, non ille est Philosophus, qui Projicit ampullas ct sesquipedaba verba:
Sed qui suam sententiam rationi ous confirmat, contrarias
iisdem mediis refutat hilosophi enim contubernalis Ratio est, me qua vel minimum agere non decet. Sed Chymicorum fides si sit suspecta ; quibus hac in re fidendum crit, an Misochymicis ' an Pseudochymicis an iis qui plane ignorant quid illa arte perfici queat qualis obsecro judex futurus in iis
quae controVertuntur, num ille qui nihil de jure percepit , vel nihil de eo novit neminem latet, quam feliciter puer rusticus, qui nihil de Romana lingua audivit , illa utentes intelligere queat quam Venuste, ac succincte Logicus demonstrare possit, omnes angulos trianguli aequivalere duobusrectis vel trianguli rectanguli, quadrata laterum , aequalia esse quadrato quod describitura latere rectum angulum subtendentes, Omne norunt. Artifici perito credendum in sua arte; neque fides facile ulli cnc-ganda, nisi fallendo ipsam reddiderit ipse suspectam; ubi plures diverso tempore , diversisque in locis milia referunt facta, historicam iis denegatam velle fidem, aequitati, ac charitatis judicio
f. a. Sed quemadmodum Philosophum non decet, talia testimonia, nisi rationet contra nitente, absolute rejicere ita quoque non illud est Philosophari, testium fidei unice sese committere, aut seposita ratiocinatione, solis aliorum relationibus fidere, iisque modo adserta sua firmare. Quoitaque, quod Philosophi est praestem, quid ratio de possibili metamorphosi metallorum doceat videndum. Supposito itaque verum esse quod ante dedimus demonstratum, videlicet metalla a se mutuo differre, non ratione substantialis naturae, sed tantum respectu accidentium &modorum, substantiae eorum inhaerentium, cumque haec in duplici sint differentia, quaedam videlicet adeo arcte subjectis suis connexa, ut ab iisdem divelli, vel abesse nequeant; alia vero tam firmum cum subjectis nexum non involventi, haec separabilia, illa vocantur inseparabilia ac
32쪽
Hi metallorum discrimen non sit petendum ab ejusmodi accide
libus , quae a corporea mole, ut accidentium illorum subjecto, inseparabilia sunt: cum haec communia omnibus metallis sint attributa, horumque respectu metalla eadem potius sint specie , quam diversa sed omnem metallorum differentiam accidentia illorum seperabilia in ciant,puta major minorve durities, mollities, rigiditas, flexilitas, soliditas, porosiitas, hic illeve
color, tinctura, aliaeque modificationes, particularum terrestrium, metalla componentium, determinationes, a corporea, eorum mole qua tali, separabiles; neque ulla, in ullo corpore, concipi queat separabilis dispositio, quin hoc ipso quod separabilis esse statuatur, introducto motu sufficienti, impulsis, naturae corporum particulari convenienter, satis valide eorundem partibus, ipsa destrui, nova in ejus locum substitui queat dispositio forma consequens est nullam metallo alicui dispositionem .formam inesse, quin ea privari, alterius metalli essentia donari queat, adeoque possibilem esse metallorum dictam transmutationem, .auri ex alio metallo generationem. Neque est quod quis objiciat, metalla, si priorem formam h e accidentia exuant, ob praeexistentem in illis subjectis determinationem hanc potius, quam aliam induere posse, Verum enim hoc esse lubens concedo, unde etiam experimur corpora, ubi mutationem subeunt, non in quodlibet converti, sed in ea modo quae cum hac praedispositione congruunt; indeque difficillimam evadere corporum in oppositae priori naturae conversionem adeoque metallorum transmutationem haud levi negotio persci certum interim est, ut specificas rerum formas, dispositiones mutari experimur , similiter quoque praedispositiones eorundem subjectorum destrui, novasque posse introduci eandemque materiam, ut apta magis erat ad priorem formam recipiendam, propter priorem praedispositionem ita quoque propter novam hanc praedispositionem, eversa priori, eam facilius alterius, quam prioris metalli naturam induere posse. Frustra quoque foret ad appetitum, vel inclinationem metallorum ad certam sormam recurrere, cum in rebus ratione destitutis appetitui inclinationi proprie dictae locus non sit; si quae daretur, cum natura in sui non e eat metitum, inclinatio ad optimam formam, puta auri, quam ad
33쪽
ad aliam quamcunque in metallicis corpusculis admistenda foret;
adeoque eorum quae auri non habent naturam, ad brmam auri; qualis inclinatio, transmutationi adiumento potius oret, quam eam redderet difficiliorem Praeterea, cum materia indisserenter sese habeat ad omnes formas non simul, sed successiveo recipiendas, ut probavit Celeberrimus Vir OLF. SENGUER D. Phil. Natur pari. I. cap. 3. de Matella. f. 18. illae omnes formae a motu oriantur, ut ibid. cap. s. f. I. Cartes princip. pari. a. f. s. non video, cur, adhibito motu requisito, variae cispositiones partium unde sormae oriuntur metallorum, non possent alterari; cum ille motus ejusque determinatio, dependeat a causa essiciente, data caula quae hic erit Lapis, Solis dictus, secundum specialem quam habet auri naturam agente,
aut sermenti instar motum determinante, mutationem regente,
quasi speciscante siectum, specialiter determinabit partes metallorum; quae determinatiori dispositio partium , cum non possit non convenire cum efficiente, aut ejusdem operandi ratione, auri formam, laturam specialem efficere debebit. f. 3. Posito verum esse quo nil etiam certius datur2 ex eodem agente, eodemque patiente, iisque eodem prorsus ratione operantibus, risivitatem recipientibus , eundem necessario sequuturum effectum nihil profecto naturae rei magis erit conveniens, quam metallorum pollibilis transmutatio: Eandem enim auri, reliquorum metallorum esse materiam in genere, nemo inficia est iturus. Imo aurum specialius cum reliquis metallis, quam aliis convenire corporibus , communi metallorum gravitatis excessus, prae aliis , docet; de materiam auri, aliis haud raro inesse, nemo negabit, argentum ipsum omni auro inesse vario pondere assirmat Caesialpinus;
Vidi, inquit Albertus Magnus, auri fibram quae per silicem
discutriebat, degenerasse in argentum, cum ad aliud lapidis mollioris ac rarioris genus pervenisset ibi materia eadem fuit, diversa autem essiciens causa. Et Jonston refert de vena plumbi,ua clavonia, quae in argentum quadragesimo transit anno , squamma aeris sicca in anno in aurum. Quum autem materia ejusmodi seipsam transmutare non potuerit, necessiim est aliquam illius mutationis causam extitisse nihil autem vetat, quin eadem adhuc in natura detur cum communis omnium , quae accidunt in materia mutationum , causa motus existat, qui esse
34쪽
haud disne , sed in cadem quantitate in universo manet. Eidem itaque admissa efficiente cati a , idemque transmutationum illarum subjedium , uti corum admittenda erit possibilis transmutatio, ita quoque aliorum metallorum in aurum. Regeret forte quispiam , ejusmodi transmutationem non extra , sed inminem contingere, . quia natu iam ibidem potius , quam aliis in terrae locis circa metallorum e tactiones actuosam experimur. r. Quia in iis, transmutationis latitat fermentum, aut quod hymicis dicitur Philosophorum Elixir seu Mercurius, es Hel- monti Athahest. Sed in promptu ad haec est responsio, qua unicia im ad prius, naturam in mineris praecipue metalla generando, qui ibidem sit transmutationem procurare concedo ; sed eam, quod illic praestat , etiam alibi .extra minera perficere, non posse , negori non nim naturae operationes , certis adstrictae
sunt locis , ita ut nec alibi possent peragi Quodque in mineris sola videtur operari natura idem quoque extra mineras, arte perfici posse, negandum non erit , cum eo in casu, ars non esset cffectum productura, vel omnino contra vel absque naturae concursu sed quod sola praestitura non esset natura , id artem effecturam, quae naturet famulatur ignem regendo Vasa praeparando c. putamus illam opus absolvere naturam multa essicere arte sibi ancillante adjutam quae alias nunquam posset, omnes norunt praesertim Medici, Agricolae, c. Quod ad posterius , praeter omnem rationis speciem supponeretur, sermen tum , si V materiam transmutationem specificaturam, unice inmineris occurrere ut enim experientia teste, nulla corporum speciei, aut determinatae essentiae particulis, fixas natura adsignavit sedes, quas non excedunt , ita quoque probabile non videtur, fermentum ejusmodi in mineris unice reperiri , ibidemque in occulto manere. Sed instant Adversarii, si fermentum illud, aut quaecunque fuerit specificans materia detur, quae valeat metalla quaevis in aurum convertere, quia ipsum auri naturam ac essentiam purissimam habet , eadem ratione etiam valeret, omnia corpora, omnem materiam terrestrem in urtim transmutare p. nam aeque reliquis corporibus lac metallis sermenti loco inservire posset, ut in aurum abeant. Sed regero, disparem prorsus esse utriusque rationem, nec sequi, quod urgere videntur; res enim mutandae, quidem in genere conveniunt cum eo, in quod convertendae sunt, non autem inter se cor
35쪽
conveniunt, neque aequaliter appropbrtionatae sunt specilicae illi
naturae quam mutatione acquirerent. Altero enim in casu, materia quali inhabilis, prorsus indisposita, rudis, inepta, cst ad
auri naturam induendam ; alio vero in casu, puta, in metallis, aliqualis praedispositio est, major eorum cum auro congruentia, quam caeterorum corporum Quare si sermentum illud vel Solis Lapis, materiam illam inhabilem in aurum transmutaret, etiam crearet secundari ac mediate, qualis creatio non est re turis tribuenda. Praeterea causaessiciens operatur, non tantum
pro sua activitate . sed etiam pro receptivitate patientis c ut dicunt Philosophio quodcunque autem corpus non potest eadem facilitate recipere illam naturam auri, nec aeque aptum ad
hoc existit. Sed huic iterum objiciunt Antagonistae, quod si
omnia corpora, non sint aequaliter apta eandem recipere formam,
igitur falsum est quod . et hujus capitis ut verum assumsi,sc.
mnem materiam, sese indisserenter habere ad omnes formas; 1ed peccant illi in confusione corporis ac materiae , nam per materiam intelligimus extensionem, sine forma, sive materiam,
simpliciter spectatam nullo habito respectu ad sormam sic materia simpliciter spectata , vere indifferens est ad quamlibet
formam, sed corpus est materia cum forma , nunc materia aeque facile potest hanc quam illam formam suscipere, quia concipitur adhuc nullam quasi habere corpus vero cum habeat sormam ut aliam suscipiat, requiritur vis priorem destruens Agitur, illa vis in corpore requiritur, quae in materia non requirebatur. f. . Sed ne ulterius probando, vel ab objectionibus Adversariorum , nodos in scirpo quaerentium, vindicando, immoremur rei satis per se perspicuae, quid magis in natura familiare obviam, quam rei unius specie in aliam commutatio ' vel f ut rectius ac distinctius loquar quid saepius in natura contingit, quam mutatio inuasi translatio rerum ex una specie in aliam a priore diversam species enim ipsa non mutatur in aliam pectem, hoc enim absurdum ore statuere; sed res unam speciem exuant aliam induant, vel potius specificam priorem essentiam amistunt, nova ditantur,is nulla magis re ipsa quasi natura delectari videtur, quam continua rerum conversione, absque interruptione procedente vicissitudine, rerum in aliam speciem quasi translatione. Si ipsam attenderimus animalium generationem . nutritionem accretionem, ea vi- den-
36쪽
dentissimam hujus nobis speciem praebent. Quae alimentorum habent rationem, ex non corpore specisco animalis , in ejusdem convertuntur substistiam , dum vitae erant expertia,
viventis paetes evadunt de illa suo modo participant an- non panis convertitur in Chylum Chylus in sanguinem sanguis in musculos fibras ' nervos ' ossa carnem c. haec omnia moriente animali in vermiculos in pulverem pulvis in gramen gramen in Chylum sanguinem laesi carnem D c.
vaccae, lim iterum in hominis vel alterius animalis substantiam an igitur sola metalla communi naturae legi soluta erunt ' quomodo illa dum naturalia, supernaturalia sunto talidus, tene bricosus, ac impurus sumus extincti candelae, nullo negotio, mutatur in lucidissimum ac purum ignem δε an non metalla omnibus naturae ac artis viribus, possunt in se mutuo transmutari Limo certe , ex erro Es facile sit. Nimirum si serrum unt verba Anton te Granii. Institui Phil part 6 arti c. 8. . . in atramentosam, .vitriolatam aquam conjiciatur, ejus superficies rubescit, ex qua subinde pulvere abraso, si illud igne fundatur,
in Eue evadet. Argentum etiam vivum in plumbum converti
potest ' Quippe inquit e Grand loco citato redacto
in cinerem plumbo seu Lithargyro , aceti Phlegma infundatur paucae deinde hujus aceti guttae in argentum vivum aqua sorti dis lutum afundatur , illud statim invasis fundum subsidet, pulveris instar, qui igne fusus in plumbum convertetur si itaque hae aliaeque innumerae in universo accidant mutationes , rerumque in res alterius specie conversiones, quas inter major diversitas oppositio veluti interccdit, quam inter aurum reliqua metalla, quid ni caetera metalla in aurum convertibilia sunt habenda ' Plinius quem tamen haud raro decipere , vel deceptum, lubens agnosco Histor Nat. lib. s. cap. 7. resert solo contactu strigiles, vestes, calaceamenta, lapidea fieri, an ergo imposi bile erit tantis conatibus ex plumbo vel alio metallo auium facere ' perpendamus admirandas plane quas hymici producunt operationes ac mutationes, magis sorsan possibile videbitur navi D. Boyle Chymist Scept pari. I. prop. 2. dicit. Atque idem Aurum communi Aqua Regis, expertus loquori quibusdam aliis menstruis in apparentem liquorem reduci potest, adeo ut Auri corpuscula una cum corpusculis Menstrui per chartam emporeticam
37쪽
ticam penetrare non negent , cumque iis etiam in salem Crystallinum coagulari. Et expertus fui ulterius, me parva salinae hujusdam substantiae a me praeparatae copia latis facile sublimare Aurum posse, in rubicundorum Crys fallorum mediocris longitudinis formam multisque aliis modis Aulum palliari
suamque operam conferre ad corpus tum ab ipso, tum a se invicem valde diversa constituenda, nihilominus tamen postea, ad idem Numeri cum Flavum, Fixum, Ponderosum, Val-lcabile Aurum , quod ante mixturam erat reduci potest haec Boyle. quis non nocit hymicos sua arte posse Aurum in sum os& vapores convertere Mercurium in communi aqua sorti resolutum, poste vaporationem humidi in pulverem rubicundum laesa-vo participantem conversum ire, ipse non semel sum expertus. Praeterea Videmus inquit D. Boyle de Orig. xvirtut Gemmarum particulas Argenti in Aqua Forti, vel Plumbi in spiritu Aceti, per resolutioncm reducitas in formam fluidam, utut prius opacas postea tamen ita esse dispositas, ut non tantum constituerit pellucidam
solutionem , sed M, si placuerit , pellucidas crystallos Per distillationem , Oleum Anisorum transmutatur in nigram, piceamque substantiam, D. Boyle Paradox Chym ubi satis probat illam substantiam, non modo separari ab oleo, sed etiam recens esse reneratam. Ex urina humana secundum artem praeparata sit Noctiluca', seu Phosphorus hymicis dicta, in me sponte lucet,
imo res comburit , pulveremque pyrium incendit, c. scd qui legunt hymicorum scripta, satis magnam Experimentorum operationum turbam inveniet, quae non possunt non admirationem excitare, 'uae debitae consideratae, cum nostro casu comparatae, pleraeque multo videbuntur impossibiliorcs, quam est metallorum transmutatio, tum experientia doceat Chymicos effectus illo difficiliores, imo qui videntur cum natura pugnare, posse producere, in ipsam arietare censendi essemus rationem, si negare vellemus possibilitatem mutationum factu faciliotum Quibus alias adjicere rationes possibilem metallorum
transmutationem vincentes experientias non contem
nendas, multum luminis praesenti negotio allaturas , facile so-ret ne prolixitate nimia me taedium Lectori creaturum vererer; unde dicta suffecerint.
f. s. Videndae paucis restant proprietates vel affectiones auri, quo constet eas aliis quoque metallis inesse posse rindeque
38쪽
possibilem conversionem eorum in aurum, absurdam censeri non posse. Primo hic sese offert loco subtilitas particularum,qua aurum reliquis metallis superius est inulla cum rationis specie a iis metallis denegari haec potest,cum enim omnia ex materia in indefinitum divisibili cόnstant, eaque potentia, vel divisibilitas aequaliter omnibus competet, admitti nequeant Atomi, sive particulae natura sua indivisibiles, quarum aliae forent majores aliis multo minu
concipiendum minores Atomos constituere Aurum, majores vero reliqua metalla quaeque ex majotibus: crassioribus consata sunt particulis, non posse eam subtilitatem accipere, quam aurum habet;
Atomica enim ejusmodi ratio Philosophandi a Philosophis passim indefinitam materiae divisibilitatem agnoscentibus, repudio missa est Nec video ut cum Dom Boyle de producibit. Chymic Princip. part i loquar cur impossibile sit, ut actio ignis corporum particulas ad eam tenuitatem redigere queat , diasque, vel inter se consociare , vel cum particulis aliorum corporum: Nam quam violentus cirregularis sit motus particularum i nem constituentium, letalli in ignem liquis acti,
omnes norunt, illae autem particulae, vehementi ac irregulari motu constitutae, in se mutuo vel obviam impingentes materiam , necessario debent angulos extantes abradere consequenter, particulas magis subtiles reddere. Hisce accedit substantia aurifica si liceat eo verbo uti forsan corrosiva erodens, ac dissolvens substantiam, quae In aurum transmutanda venit. Ex hac particularum subtilitate sequitur, Auri gravitasse Particulae cum valde sint exiles ac politae nam om. Leeuwenhoeli Continuat Arcan. Natur Epistol. ICO dicit, quod ope miroscopi aureas particulas contemplant , apparueriint ejus magnitudinis, ac vulgares arenula nudis oculis conspectae videntur; in eadem Epistol refert se aurum conspexisse constans ex particulis adeo laevigatis ac teretibus, quas polita essent, imo ut ne vitrum quidem magis sit politum Quales politae ac exiles auri particulae, proxime invicem appositae, arctissime sibi mutuo connexae sunt, quo ita magna ejusdem materiae moles minori intervallo contineri queat Ex hac arctiori patetium auri nexu, maximaque earum vicinia, altera aura assectio, proprietas emergit , gravitas , puta , quae ipsi praecaetcris competit Verum neque haec proprietas ita competit auro ut aliis particulis communicari nequiret, vel aliae cor porum
39쪽
porum particulae similiter vicinae inviccm reddi non possent, dedimus enim probatum , reliquorum metallorum particula posse ad eundem cum Auro subtilitatis gradum reduci , quod autem Auro competit propter illam subtilitatem, idem quoque aliis metallis propter eandem subtilitatem competere posse, quis negare sustinebit praeterea ingens illud orbis Philosophici Luminaritim Robert. Boyle de Ponderabit. Flammae, multis praeclarisque experimentis probat, ipsum ignem adaugere pondus
metallorum antis . Experiment . demonstrat, ecto uncias puri stanni biliorio in ignem liquefacta viginti quatuor granorum pondcre adauctas suis se si igitur metalla ab igne pollini
pondere augeri, non opus est, ex longinquo aliam quaerere hausani, qtiae idem praestet. Leve foret negotium ex eodem principio eruere communicabilitatem aliarum a tiri proprietatum, maxima parte, ex soliditate, gravitate ejus derivandartim si enim ipsa commit-nicari queat partium contiguitas, ponderi incrementum, cauta quae hisce impertiendis sufficiunt, satis potentes sunt habendae ad
alias affectiones procurandas. Sed alia utcunque colori, est ratio qui neque dependet a subtilitate particularum nec a gra Vitate, vel soliditate quam gravitas supponit, etiamsi quidem quantum est albedinis ab ea dependeat, quemadmodum cap. 2. diximus Interim tamen similem auri tincturam .colorem aliis nictallis inesse posse, nihil vetat, nullum cnim dubium est, quin candem habere postin superficiei coni figurationem , a qua Ilum colorem dependere diximus, quam Aurtim habet, praeprimi cum experientia teste metallorum saepitys colores immutentur, a
plumbum multoties liquefactum, jucundissimum ac auro quam simillimum induit colorem legant qui volunt Boyle de Colorib pari. . ubi plura inveniuntur ejus rei experimenta. Suffecerit paucis Lapidis Solis , metallorumque transmutationis, demonstrasse possibilitatem eamqtie vindicasse ab objectiunculi S, quas hujus artis osores, ejusdem cultorum derisorcs sibi in animo quam pueriliter fingunt rogatosque Volo Lectores, ut os, quibus suppetit otium id compleatisci quod auspicatus sunt persiciatis hanc artem nobilem defendatis quod rude
adumbravi ego , Vos accuratiori penecillo delineatis exactius; imperitorum clamores ne vos terreant , nam cum Comico exclamare licet.
40쪽
Homine imperit nunquam quicquam injustim Qui nisi quod se fecit, nilrectumputat.
Sed tamen dum in haec arte versamini,ab impostoribus caveati nam Falix quem faciunt aliorum pericula cautum.
x in domnium disciplinarum Philosophicarum bene esse, necessaria es Logica
a. Sine qua nemo masculam consequetur eruditionem. 3. Etiam eo nomine commendabitis est , quod compendio se is cum judicio de rebus disserere doceat, item audire, legere, scribere, meditari, ac couferre. . Logica bene dividitur in tres partes,secutadum tres
F. Trima, agit desiimplici apprehensione , fecunda, Pudiciis Tertia dis ursu.
6. Decem dari praedicamenta, seu categorias veteres recte senserint.
. nasub antia non es magis sub antia quam ana. 8. Nec substantiae sibi mutuo contrariantur. Nusia dantur Relationes quin aliquiae habeo undamenti, nam caeteroquin qui is ad quo is refertit fet. Io. uatuor dantur infrumenta Logica, Des initio, Divisio, stilogismus, Methoris. II. Figura Gaunica, seu quarta admitti potes inter
Syllogismos recite concludenteS. 1 r. 'Eogismi hypothetici procedentes apositione consequentis adposidionem antecedentis , non recte con
13. Inforis requiritur ad minimum, ut propositio -- mediate praecedens conclusionem si a mans.