Respvblica et statvs regni Hvngariæ. [By Martinus Schödel]

111쪽

apposuerunt, misi , inter alios Atiaesti- qui egregie primuna repressio Huno-m impetu avaritia tandem despubli-rema privatamin summum discrimen adduxit Attila cum ingenti praeda domum reversus, Budam fratrem, de quo Tectati regni suspicionem conceperat, angulari jubet. Quum vero Romaum imperiun Gothorum opibus mu-ia cerneret rationem excogitavit,

tua Valentinianum Caesarem dc Theolori cum Gotthorum regem inter se comitteret, missis ad ullumque litteris, quius ut alter ab alterius perfidia ibi cave- et monebat quae fraus animadvel faetutriusque animos artius copulavit, ita agno in Attilam , quem pariter metundum sibi videbant, utrumque odio in-laininavit. Et Theodoricus quidemst in filios suos, summa rei militaris scient a praestantes viros, ingentem exercitum zontrahere jussit. Aetius etiam provinciqIarbonenti praefectus, cujus operam zonsilio Valentinianus praecipue uteba- ar, etsi cinctanter dc timide initio age-e videbatur,sive animi ignavia, sive por-

ζntorum , quae frequentia ex Italia Dun- labantur, religione tandem tamen Fral rum opibus confirmatus , magna cuna

lacritate , c ipse omnia ad bellum ue-

3 cessaria

112쪽

geri me ferens; qumgetria hominum lia coegit, e Germaniam, Galliamqi pervagatus, Omniaque caedibus atque iacendiis miscens , tantum sui terrore excitavit, ut vel ad nomen ejus, non te quam furiae cujus clam , Orco pro isae, Omnes nationes contremisceres Aetius tamen,adjunctis Gothorum, Frί corum Saxonum, taliorum auxili illi

oblata rei bene gerendae occasione , cu invicti roboris exercitu ad Tolosam objecit. Tum demum trepidare Attii

non tam hostium metu quam locoruri . iniquitate , quod omnia ad fugam clauu . sibi videbat circuire tamen, suos oras .i obsecrare , ut priorum vi floriarum in Imores, ad extremum usque spiritumi L. titer dimicarent victoribus non C: liam tantum d Germaniam , erunt iam Italiam, quarum omnium Ona Iair vires in hunc exercitum collectae esses praedae fore. Poscentibus lignum tam pugnae ante meridiem proponere noluulua proelium adversum committeret, lyraedixerant harioli fuga suorum no adjuvaretur. Instructa tandem utrimqacie, larua contentione pugnatum est,

diu ancep. victoria esset. Inclitiato a die, Hinani in fugam vζrtuntur, centu

113쪽

H Ap. io 3 toginta suoru ita milibus desideratis..tila fugiens ita castra se recepit, in quo in medio magnum impedimentor turiumulum comportari, seque, si hostes iris potiti essent, interficia comburisserat ne vivus in hostium potestatem erveniret. Sed Aetius receptui canens, Othis quoque , quorum rex in praelio eciderat, domum redeundi auctor filii. Attila , hostium sive torporem sive imitiam conspicatus , pro vii tore seere , minas ac caedem spirare , re Ones Omnes, quae ad Rhenum , Ami-

aliam, Visurgim, Albim sunt, persultare , editis ubique inhumanae cruelitatis exemplis. Tandem quum ini Pannoniam redeundi consilium episcse , senaci in liui in a paucos dies quieti Mocio dedit. Ibi conaster acceptis praeter Orem, variarum gentium

legatis epulisque ludis magnificentissime celebratis Sicambriam, quae Buda hodie est prosectus , in omni uc u- statum genere se volutavit. Nec tamen vastus animus diu quiescere poterat sed per duces exercitatissimorum militum habito delectu , totus in eam cogit lxionem incumbebat , quomodo totius orbis imperium ad se rapere posset. Id vero facile videbatur , si Italiam sibi

114쪽

liam prosei ius, omniaque, quacunql ierat, populatus, Ticino superato, Aquileiam castra ponit, Carnorum tropolim: quam per trientabim obses a civibus constantiis me defensam, ea pugnavit tandem, crime ullo sexus as atatis discrimine interse iis omnibus et solo aequavit. Hac ejus crudelitate mul a tota passim Italia exterriti , ad vicino maris Adriatici insulas confugerunt :t quum aliquandiu apud piscatores latui a sent, perspecta loci opportunitate humtis quotidie affluentibus, urbem quasi illnaedio mari condere coeperimi; quae pat latim ad eam perducta est magnitudine lut una totius Italiae dignitatem jam facule sustineat, ac regina maris dici meret tur. Ita Aquilata interitus, Venetiarur liorigo fuit. versa, ut diximus, Aquilei: lPaduam, Vicentiam, Veronam, illam, Cremonam , erraram, avernam, Mediolanum, partim dedition partim vi cepit nulli bi nec viciis, nec deditis parsum. Liguriam inopia magis suaquam victoris satietas intactam conservavit Roma supererat a cujus oppugnatione civium preces, Leonis praesertirpontificis, qui obviam ei procellerat, revocarunt. Reversus inde in Pannoniamata vixit, ut nullum scelus in eo incredibile videretur. Tandem dum in nuptiis

115쪽

ias cum Bactrianorum filia sumptuo-asimas apparaverat, avidius sese vino in 'rsita siet, dornatens, poplexia, ut cre-

bile est, correptus, d repentina sangui- s eruptione suffocatus, ad generia Ce-urris descendit Tyranni mors divulgata, lacredibile est, quantam ubique laetitianti xcitarit Orta inter filios de regno alta: rcatione, quod pater rebus inordinatis scest at primum epidae, inde Osfro-ii ab imperio desciverunt nec quid- propius fuit, quam ut multis infe

is tentatis proeliis, Hunnor a genus omen , quo se etiam qui intermo. remanserant, ultro sermidine qua in abdixerant, finditus deleretur. Ha - runt tamen aliquandiu in extremis milioris Scythiae , Macedonia e Graeciae

iris Pannonia vero tota in Valamiri Gothorum regis dominatum concessit a tuo etiam Martianus Imperatoria cena Ha agna pecunia redemit. Porro ab eo ii empore in tantum ex crevit Gothorum Dotentia, ut totius paene Italiae imperium 4 btinerent. Et jam ante quidem Vandali, ιGenserico duce Romani Inaperia insi- 3 ni Carthaginem transtulerant quam

uexi nonaginta annos tenuerunt, quum linterea Roma Omnibus Ornamentis spo-iliata jaceretri in qua tamen inane Inaia eratoria nonae dicis causa decem u-

116쪽

in tanta rerum omnium perturbati Oinullo negotio imperio se abdicare coegit

cum Pannonia dominatu occident Imperium convinxit cui octo alii legi ordine successerunt. Exorti mox sui Longobardi, qui primum Pannonia, d inde Italia Gothos expulerunt. Ita misva Pannonia novos iterum hospites accedit. Sed nec Longobardi diu in Pania nia sunt commorati. Evocati enim it rum a Nariete in Italiam Hunnorum, liquiis Pannoniam inhabitandam coc ferunt, hac lege , ut si forte res in t minus succederet, postliminii quasi ireciperentur. Sic ergo sub Alboinire auspiciis per Sirmium in Italiam profηcii, regnum ibi condiderunt. Hunni ut: regnum, sic ad ingenium quoque stat;

redierunt. Nam in Bavariam, Francoid Thuringiam, Cachanno duce facta curtione, non pro spe accepti Lothar s.

enim Germanorum carancorum rearaortu,neminem fore putabant, qui trocinia ipsoru compesceret pro prα, plagas domum retulerunt. Rediit tam non multo post channas, magnum n

117쪽

Π Ap. Io um praestigiatoria, desin diaboli scho eruditoriim secum adducears. Iorum cibus, Dei permitia essectum dicitur, iermani tange maximam acceDerinti amitatem , Hunni ver cum Opta praecla ad suos sint reversi Lares agis accendit quam debilitavit Germa rum animos quorum rex Sigeber praedones hos: veneficos ita ulius ut pacem ab eo petere suerint coacti. mortem Sigeberti, ut ignominiam rius acceptam delerent, in Thurin-n iterum irruerunt, desedit ingenti ge, pra zc praedam grandi pecunia in- is multarunt. Se quentes aliquot anni quietem exacti,in ab eorum excur-

nibus libera Germania sati silve quod jam praedae satietas ceperat , sive 'prii soli commoda ita delinierant, ccum securitates rui, quam cum peri- ulo aliena rapere mallent sive , quod ero similius est, paucitati suorum di

, quorum magnum numerum tam ebrae expeditiones absianas erant, nati O-

res praevalidas lacessiere non auderent. erea vis infinita hominum utriusque u aetatis, quippe in qua ducenitari sedecim virorum milia suisse diruntur Scyllita interiore in Panno-ii .im erupit: eo consilio , ut vel una

Foeularibus suis se conju gerent, vel si

tantam

118쪽

1og sis tantam multitudinem non caperet eg Ino as quaererent sedes. Ducio igitur Roxolanos, Moscovitas, S Sarmatasi cato agmine tandem apud Hunnorui reliquias in Dacia consederunt Impedabat his Almuq e posteris Attilae qui cuuis , in sex castra exercitu singulis duce a praefecit ipse cum suis seorsim tete dit. Hinc nonnulli septem castrorum ninen quo nostrati lingua regio ea inditatur, fluxisse existimant Almo a finimis occiso, Arpadius suffectus est. Is pexploratores de summa Pannoniae ealitate, paene solitudine edoctus, pergatos cum Sua te, Europeae Sarmatig tu.

principe egit, ut pars aliqua agrorum iculta horum habitatione assignaretumisso dono, equo pretiosissime pro getis opibus , instructo Gaudere priSuates , vacuis cultores repertos maudita eorum multitudine ex rapacite, tergiversari, ac moras nectere. Advnis autem promissum urgentibus, gionem ara quam ibi debitam dc equeriatam reposcentibus sitates exercitu contra novos colonos Danubium tradi

xit: tio fuso ac profligat , uates su giens in Danubio submersus est. Ardius superato Danubio, brevi regione omnem suae potestatis fecit,4 inter di

ces distribuit Zabolcus in finibus P

119쪽

quat , ad oppidum i quar Onam conse Iulae Trans, luaniae pars attigit a quo ba Iulia nomen accepit, Cundo Nyris Lehelo Mysia assignata. Verbulcus

in suis circa Balatonium lacum habire justus Orso Sciana regio cessat. Disa hoc modo regione: arma tamen nonius posuerunt, quam excusio penitusico jugi, gens universamungarillati. Inde in finitimos populos ser igni grassati, alios vi, alios amicitia adjunxerunt. Cum Polonis in primisissima bella gesserunt: Ohemos et- de Moravos non semel lacessiverunt. hoc rerum statu Taxiliis Bolorum, qui contra Carolum magnum arma serat, ungarorum auxilia adscivit. are Carolus, devicto Taxilo, primum Hvia gariam infestis armis est ingressi ac deinde mi ita Pipino filio , omnem

eriorem Pannoniam Hungaris ade- Gabalunc tamen Hungarorum reXIs vecors animi, per legatos belluministrabat ipse interea Budae luxuioluptatibus indulgebat. Ibi oppressus in vincula conjectus in quibus sibi si manus attulit sero nimis didicit, inter arma hostilia dormiendum non esse. 42arolus nihil pulcrius sibi aut praeclarius existimans, qua una cum imperio Chri-ilianam propagare religiones nihil prius habuit,

120쪽

vera reli ione imbueret. Quare Her elis c Martis idola destrui jussit, ter pla aedificati, in quibus salutaris vedivini fieret sementis ontumacibus

ma abstulit, diruitque oppidorum ros, gravi ungulis imposito tributo Li

leuius quidam homo potens de facitisus, sed Carolo vivo nihil movere ausi quam primum de morte ejus nuntia cepit, novarum rerum studium praeferre coepit, lationem inire, Hungrici regni in integrum restituendi, cexterorum servitute vindicandi. Qua Ludovicus Pius , cui Hungariari regines propinquae patris testamento obtigrant , periculum hoc minime neglige dum ratus, consestim exercitum coegi ut in ipso orta tumultum compescere Nec vero Lindeuius segniter rem agebas d Carinthiam , Dalmatiam octavari populatus, majori cum virtute , qua successu venienti Ludovico Iercitu Opposuit. Armis inferior, ad montes quibus Pannoniadi Mysia dissinituntuconfugit, quumque in Caesaris potestat se fututum promisistet, ingratiam est re ceptus. Sic iterum domitis, spes una a Caesaris morte supererat cui quum re essent filii, facile providebant Germanici . '

brevi ime itino bello disii actum iri. Qia: