장음표시 사용
91쪽
ῖ P. VII. DE AESTIMATIONE Py. cuaeηam si justa partiarum proportio. V. Ex jamjam memoratis finibus poenarum modus ea. rundem quoque aestimari debet, ut leviora delicta levioriatu, graviora gravioribus, singula competentibus poenis coerceantur: Tanta nempe unumquodque, quanta satis est aut ad emendandum delinquentem, aut ad absterrendos reliquos qui delicti similis perpetrandi occasionem arripere possent, & ni poenae metus obstaret, auderent; aut ad tollendum e Republ. malum emendari nescium, & praecavendum ne publica salus iterum ex tali scelere periclitetur; aut denique tanta quae omnibus etiam ante dictis sinibus cessantibus delicto admisio aequalis est, ita ut patrari reseratur: ει δὲ μὴ, δουλέα δοκεῖ quod es fiat, servitus vi detur existere, Aristot. V. Nicom. V.p. vel minimum ejusmodi sta tus in quo superior dignitatem suam impune imminui . con temni eique detrahi patiatur ι id quod contra naturalem c iuslibet inclinationem est, dum unusquisque naturali instinctu
in suo se statu conservare laborat. Quod igitur justa & cempetres poena sit ea quae finibus ad quos illa ordinatur obtinendis
idonea, ex hisce manifestum evadit. . VI. Species purararum ex causs earum.descendentes. VI. Species poenarum pendent I. ex causae ciente, hinc
alia divisa, alia humara; haec aut privata . cujus species est paterna castigatio filii; aut pallicae, quae aut seculam aut ecclesiastica. r.ex οἶjecto videtur este quod alia potiva alia privativa dicitur; haec detractionem aut negationem boni cujusdam, illa doloris, v. c. per verbera, cruciatus corporis, insictionem continet. 3. ex causa formali maxime est quod alia justa alia is justa vocatur, ut 6 proxime antecedenti & supra c. IV. f. ra. ostensum. Alio modo quaedam dicitur ure imposita, st. ab eo cujus jurisdictioni delinquens subjectus, quaedam vero non re imposita , qualis
etiam esse potest quae delicto quidem proportionata, sed non ab eo decreta vel irrogata qui jus delinquentem coercendi habuit;
92쪽
atque haec di vi sio ex eausa essciente proficiscitur, uti & illa cum . pro diversitate reatus poena dividitur, v. c. in capitalem S non capitalem. q. Ex causa maci est, quod alia constituitur in emen. . alarionem , alia in exemplum, alia in securitatem Rei p. ejus ve par tium, quo pertinent maxime supplicia proditorum,& ea quae remotis spectatoribus in occulto irrogantur; alia denique in vindictam, v. Grol. deI. B. S P. lib. a. c. ao. n. . s. o. Poena divina aut est temporalis aut aeterna ue illa aut occulta aut manissa, cujus exem pia tam in sacris literis quam aliis scriptoribus memorantur, Vid. CrantZ. MetropoGil.a. c. aa. Externae autem species poenarum,
se, quod alia fustigatione, alia suspendio, alia decollatione, aliaculeo , alia combustione infligitur, hae & smiles poenarum figurae positivis legibus aut moribus sunt introductae 3 quod vel inde constat quoniam eadem delicta apud diversas gentes diversis suppliciis castigari deprehendimus 3 quae autem a natura sunt, aut ubique eandem, aut non sane adeo diversam speciem alibi atque alibi gerere noscuntur, vid. Aristot. V. Ni
VII. Utrum naturali jure permissast alieni reatin sasceptio 3 VII. Occasione ejus quod poenam jure & non jure irringatam dixi,insuper hic etiam quaeritur,an poena jure irrogari possit non ipsi delinquenti, sed alteri hujus reatum in semet suscipi enti, seque ultro offerenti ad poenam pro illo subeundam dc
maxime quidem controversum hoc videtur si poena corporis ases ictiva, aut omnino ultimum quoque supplicium imponendum sit; nam silarsan multam aliquis pro altero solvat, expromissoris aut negotiorum gestoris officium egisi e censeri posset. Ne-gandum id videtur eo, quod nemo si vitae ac membrorum suorum dominus, neminique naturaliter liceat in suum corpus saevire ; etiam ille finis poenarum ut malis hominilus provincia careat, non obtinetur. eo supplicio quod nocente praeterito innocenti irrogatur; adeoque Magistratui ne quidem permissum est
93쪽
liane reatus alieni susceptionem ratam habere sita ipso quo que naturali jure nullam eandem pronunciare opus suerit. Quod ex tali facio generis humani redemtio processit, hoc ab eo susceptum qui habuit jus ponendi animam suam; quale natura homini saltem eo easu si extraordinariae & vere heroicae charitatis spiritu per sui unius interitum plurium conservationem ac salutem redimere possit concessisse videtur cons. Petri Musarum de Iete eivili Dis . o. Longe autem diveris ratio est suppliciorum quae paucis inter plures delinquentium irrogantur: illi enim pauci luunt proprii quisque delicti supplicium, nec possunt dici innocentes perire aut alieni delicti
Descriptio par S praemii ue hamque o D. Uandoquidem in antecedentibus semel atque iterum prae . amii quoque facta est mentio, videt. c. . f. .c.IV. y c. V. g. sit c. VII. g. ..ue & haee quae de poenis superiori capite dicta sunt rei minus gryae cogitationem in animo relinquunt,visum est praemiorum mentione praesentem terminate dictitationem. Utivero parva est malum quoddam male agenti illatum ex ea causa quod male egit; sic praemium est bonum quoddam quod remune randi causa datut recte agenti, eo quod recte egit. Et hactenus quidem , quisquis habet beneficii conserendi vel donandi facultatem , idem quoque potest conferre praemium objecto enim haec conveniunt; idem quippe bonum quod alius ex liberali, late donat, cum alius in remunerationem virtutis & recte facti alicui conseri, Praemium appellatura Semper autem praemium
94쪽
P. IIX. DE P R AE M I o. aut a superiori aut saltem a pari vel aequali videtur constitui. sede . quomodo ab aliis ei cognatis praemium differat paulo post erit
II. De fruitas praemiorum. An praenili coLatio ex olligati e di descendat. II. Fines praemiorum ex adverso respondent poenarum si,nibus: aut enim ea decernuntur & tribuuntur ut ad majorem virtutem excitetur is qui praemium accipit; aut ut aliis quod imitentur exemplum proponatur; quo respexit Ulpianus in ιι. f. r. F. de I. S I. bonos non solum metu poenarum , velum etiam prae mistrum quoque exhortatione essici existimans: aut denique pra mium ut virtuti congrua remuneratio reponitur. Ac in universum quidem praemiorum collatio , ni speciali pacto ea constituta ac promissa sint, non ex obligatione quadam, sed ex libera conserentis voluntate pendet. Virtus quippe & quaelibet recta ac praeclara actio ipsa quoque sui ipsius praemium est, de suscipienda nullo etiam praemio ei proposio. III. Praemi/forma , cansa e tera proxima S remota. Species praemiorum. cuanam videamur esse praemia, cum nou
III. Interna praemii forma in ejus congrua qualitate Sequantitate consistit, ut si merito virtutis cuius respectu conser xur, proportionatum. Ex causa e sciente aliud est divisum aliud hu- imanum , & hoc aut privatum, quale vel a patresamilias tribuitur. liberis; vel ex privatorum conventione descendit, v. c. cum duo pluresve privatum jaculandi exercitium instituunt, praemiaque dexteritatis constituunt; aut est 'Dirum,maod publica auctoritate idecernitur a: consertur; & hoc vel respectu virtutum intelle ctualium, quo pertinent seram Academici, vel ob merita in Rem. rubi. dc virtutem bello aut pace exercitam. Ac remotior quidem causa efficiens & causa metitoria praemii est actus virtutu, sive is an
te cedat, seu consequatur virtutis habitum, isti respondet primus, huic
95쪽
83 cap. IIX. DE p R AEMIO. huic vero postremus praemii finis. Hinc sequitur proprie pra
mia non esse quae ob causam natura turpem conseruntur bona,
quorum datio non minus atque acceptio probrosa est; qualiarunt quae aut patriae suae aut illius Reipubl. cui fidem suam vel tacite vel expresse adstrinxerunt proditoribus conseruntur; &hi plerumque etiam iis quos anteponunt iuvist sunt, ut Segestes existimat apud Tacitum I. Anu 12. a. Nec etiam quaevis beneficia recte vocantur praemia, sed ea demum quae liberalem sue gra-4uitam recte facti remunerationem continent. Cum donatione quae vocatur remuneratoria praemium maximam habet convenientiam , eo saltem differt quod remuneratio benescii ex naturali obligatione descendat, & magis contineat lenum aliquod utile cujus respectu etiam haec remuneratio suscipitur , prae natum vero ex nulla necessitate juris nisi quando est promis sum) consertur, estque praeclarefacti honorifica remiseratio. In Species praemii ab obiem desumtae. De praemiu in Rem. Repubι ρ-πdam usitatis. IV. In universum vero uti bonum aut est hori tam aut utile, sic& praemium aut nudum honoris titulum & splendorem
continet, aut vero emolumentum aliquod cum honore con . iunctum complectitur, cons. svr. c. s. g. ι r. illius generis apud Rom. erant triumphi, orationes, statuae, coronae, item cogno
mina optimi civis, patris patriae, magni, augusti&c. hujus vero generis erant consulatus, imperia, provinciae, privilegia&c. vid. Bodin. V. de Rep. c. . Et ill a quidem v. c. coronae gramineae vetquercinae, triumphi & statuae salvo statu Rei p. concedebantur; sed posteaquam ampli magistratus eorumque prorogationes &ipsa Respublica in praemium cesserant, tota rerum facies vertebatur, ut ex Historia temporum Julii Caesaris manifestum. vid. Cic. ad Attic. lib. VII. ep. 2 s. Caeterum gulae aut carnis voluptates recte factorum praemiis annumerare . plane absur-
.um suetit: Hinc Plato Orpheum subiannat, quod his qui vitam
96쪽
am recte egisseat, praemii loco apud manes aeteream crapulam par i tam dixisset, memorante Plutarcho in Lucullo. Et in simili delirio versantur Mahumetani, ut ex Alcorano ostendit H. Grol. de Fer. ReIAhr. lib. a. g.s. η-U. V. Nam subditis liceat ab externo priηcipe delata accipere praemia.
V. Utrum subditis permissum si inconsulto principe suo accipere braemia ab externo principe delata ; & num ab exteris collatus honoris titulus domi quoque jus aut praecedentiae aut aliud quoddam privilegium tribuat, Elisabetha regnante in Anglia disceptatum fuit. Occasionem controversae & utriusq; partis argumenta refert Cam denus. Regina negantium sentem ii AE ttiam judicio suo comprobavit i quae & biennio ante duos subdi sub in intorum suorum equestri dignitate, quod ipsa inconsulta a Gai nouos. 'liarum rege Torquatum S. Michaelis ordinem jur Draudo si praestito recepissent, in carcerem conjecerat, jusseratque ut resignatione facta insgnia remitterent, & curarent ut ex ordinis di illius commentariis nomina delerentur, illustre hoc exemplum ..i τοῦ validis haud destituitur rationibus, inter quas praecipua est quod praestito jurejurando tanquam subditi illum ab externo hono rem receperant, id quod salva jurisjurandi religione qua ad te, ginae obsequia adstricti erant fieri non potuerat; cumque dignitatis apud exteros acceptae ornamentis ac juribus in Anglia frui illi vellent, quae tamen inconsulta regina adepti erant, non poterat
idipsum praejudicium non afferre dignitati ac juribus reginae, cui ut principi cuivis permissum jura ac privilegia subditis suis suo .
non alieno arbitratu distribuere ac temperare. & non agnoscere dignitatem subditorum suorum quae non issa rubente sustineretur,. ut est in I.f. C. de dignitat. In Romano quoque imperio Magi. 'stratibus non erat permissum accipere aeneas Vel argenteas veli. L c. gὰ marmoreas statuas, extra Imperiale beneficium. Et in Republ. statuis de Veneta ac Genuensi quicunque vel ecclesiasticas dignit: tes Pontifice.vel civiles a Principe externo accipiunt,tanquam suspe d ii iis in. diae fidei h qmines ad publica munia non vocantur. n. -.M VI. De
97쪽
yo cap. IIX. Dr ps XIJ Io. - . H. De praemiis ab externo principe delatis quem essectum halerat. S quaenam licite quaenam illicite accipiantur. VI. Sed naturali quidem jure uti districte praeceptum non est virtuti praem iώm conferre, ni forte ad eam juris nec ta tem qua proximi &Reipubl. commodum promovendum, adeo que & virtus modis omnibus excitanda est, hoc vos incitamenti reducere velis, quo pertinent primi duo fines praemiorum supra g. a. expositi 3 ita eodem jure quoque non est prohibitum vise tutem remunerari, eamque vel in do inest,co, γέ cive, vel permgrino aestimare& congruo condecorare praemio. Atque uti in uno loco iure probata testimonii fides , ut in quovis alio probetur aequum est; ita & virtutis testimonium , quod omni proprieo dicto praemio ineII, ut hactenus ubique valeat in vim testimonii, ubicunque demum collatum suerit, non minus aequum. Hinc videmus dignitatum gradus in una Republ. collatos, in liis 3 Rebusi p. hactenus quoq; aestimari,ut saltem tilauis&qualecunq;. inde suspensum jus praecedentiae ac smilium praerCgativarum quae indigenis eadem dignitate conspicuis tribui solent, iis haud denegentur, licet specialiora jura, v.c. facultas capessendi honoresnonnis aut indigenis pateant, aut indigenarum jure donatis , quod
jus in Gallia impetratur per literi ut vocantur naturalitatis , GOtholi. ad ΝoveL r s. c. I. apud Romanos conserebatur concessione
usus togae, unde & quondam Gallia togata . i. e. jure civitatis Bona. donata. Gothoir. ad i. 3 .f. dejure Ivc. Vcrum enimvero uti in privatis causis interdum non caret suspicione testimo.
nium, & propter hanc fides ejus improbatur; sic & illis quae dixi
virtu is testimoniis quandoq; si non & sides veri, saltem hoc derogatur ne proficiant ad obtinendum in Republica locum, quem obtinerent si a nativo, ut sic loquar, non ab externo principe &forsan aemulo occultisque artibus grassante proficiscerentur.
T r Propter hanc causam Angli, Veneti aliique suspecta habent vix xuyu piarmia subditis ac civibus suis ab extero principe delata
98쪽
cap. IIae. De P R AE WIo. 91 unde non mirum si contra ejusmodi praemiorum detentares quan . , doque velut ex interdicto quod vi aut clam procedatur, atque ita occurratur calliditati eorum qui alienos subditos praemio- . rum ostentatione alliciunt. Ea quoque quae pecuniarium aliquod emolumentum continent praemia, quando accipientem ambigua fidei suspectum reddunt, tanquam dora noceatium, alto vultu rejicienda sunt, vid. supr. c. g. g. ι .ino. δγI. Honores Academici in extera Reip. Acad. costati quem effectum habeaκt. VII. Honores Academici quos vulgo Graias appellant. perinde ut aliae dignitates & publica praemia auctoritate publica conseruntur; rarius quidem immediate a summo principe, frequentius tamen ejus auctoritate , judicio autem & decreto Collegiorum Academicorum. Hunc in modum rescripsit Iulianus Imp. quia siquis civitatibus adesse ipse ηοηρossum; jubeo, quisquis docere vult, non repote nec temere prosiliat ad hoc munus inedjudicio Ordiuis probatus, decretum curialium mereatur , optimorum conspirante eοηθημ. Illos quoque honores speciali quodam jure censeri vel ex iis qui Νostri vocantur, manifestum. Equidem ut iidem in quacunque demum a summo aliquo Principe instis tuta aut confirmata Academia collati sint, tum aliquod maturae aliisque docendis idoneae eraditionis tesimonium perhibeant, tum etiam jus cathedra , id est, docendi disputationibusque publicis prodendi facultatem tribuant, communi Christiani Orbis con- . sensu tacite receptum videtur, conLThom.Lansius tr. de Academ p. r. Atque hactenus non videtur opus esse specialibus pactis, qualibus Batavi sub finem superioris seculi ab Henrico Galliarum rege impetrarunt, ut qua Lugduri Batavorum eductis apud se ingeniurestimonia perhiἷuissent diuersarum artium Prostfores, per Gad ammalerent, memorante illustri Hug. Grotio Histor. de reb. Best. lib. . Plout vero ab iisdem titulis Academicis suspensa est capacitas cer- torum in Republ. brarium, Magistratuum , ossiciorum, cuique
99쪽
sa CAP. IIX. DE PRAEMIO. Reipubl. interrum est, utrum haec apud exteros academicis ili, honor bus auctis negare velit, an vero permittere: ne scit, una cum peregrinis illis titulis peregrini quoque & forsan diversa religione infecti mores Rei p. obtrudantur. Ita Galliarum Rex Batavis id quod ab eo postulatum non sine restrictione con
soIIon uti in hodientia. Meteran Hist, de rel. Belg. lib. IS. in annoUpos, quae exceptio maxime in oditi diversae religionis videtur adlecta.
Cum autem in supremo Imperii judicio Camerati A ssessores,exceptis qui ex illustribus & equestri ordine desumuntur, eosdem a recipi qui, ceteris paribus in Academia ab Imperatore aut Rom. Rege confirmata titulo sive Doctoru sue Licentiati insigniti sunt, ad
Osd. Cam. p. I. t. s. g.a. notant Interpretes. vid. Dn.Jo. Deckherr. Comment. de rel. Camer. Decim. a. ad rit. I. g. O. .rsi. I. juris &Imperii legum ac consuetudinum scientiae rationem cum primis haberi, vel ex novisi. Recess. de anno Is .f. aA manifestum est.
IIX. Controversae depraemiis; iue diversi talepraemiorum in dive sis Reru p. formis, remis M. IlX. De praemiis quae virtuti militari aliisque exercitiis pro posita sunt unam alteramque controversam erudite disceptat Feria. Va' Contr. idustr.p. r. c so.' I. ya. Qua ratione pro diverso Rerumpp. statu diversi generis praemia conserenda sint, ostendit Bo . de Repuli. lil. V. c. . & Besold. disse l. deprcm. c. a. IX. De praemiis divisis, temporalitus S aeternis.lX. Deduxit nos praemiorum ordo ad ea quae a divina Majestate conseruntur, quorum alia sunt temporalia, alia aeterna: ex illorum genere sunt quae Deus in Republ. Israelitica legum suarum Praecepta servantibus proposuit, Deuter. XXIIX. c cum primis memorabile est praemium quarto decalogi praecepto annexum. De αternae vita praemiis. quae decreta sunt & iis qui ad justitiam
..emierunt multos, Dan. XIL, horumque graditus ac me
ritu disquisitio Theologicae est scientiae.
100쪽
Auctoris, d. U. Augusti CII II C LXXV. in novi Iulei auditorio majori habita
Serenissi ac Potentiss. Brunsvic. ac Lunedit i Ducibus &c. & l prosessionem Iuris publicam in Acad. Julia clementis