장음표시 사용
12쪽
J. FREIΝSHEMI , caeterique, qui Curtii Rufi libros SuperstiteS exposuere, optimum illud arbitrati sunt, si prius de auctore ipso agererit, et quicquid ad ejus nomen, conditionem, aetatem, sentiendi scribendique genus Pertineret, Pro 'nerent. Et mihi quidem novos in hunc historicum
commentarios aggresso inconoeniens esse Vide-hatur , ut rornanarum legum latoris verbis utar, Omissis initiis, origine non repetitia, et quasi illatis manibus, protinus materiam interpretationistractare. Sed multa interim animum subiere,
quibus ad id adductus sum, ut aliam agendi viam
Ad duas enim res, prorsus inter se diversas, hujusmodi prooemia conserre existimaVi, nempe ad noscendum quis auctor fuerit, quaque aetate vixerit; tum ad aestimandum ipsius sentiendi scribendique genus. Hoc extremum ad calcem operis rejeci, et, nullo meo judicio interposito, nulla aliena auctoritate adhibita, mentem legen-
Digest. Iex I, de Origine iuris.
13쪽
tium liberam et integram relinquere volui. Si enim, quae de aestimando Curtianarum sententiarum verborumque ordine, proPrietate, copia , censeam, libro praemiserim, lector, priusquam ad evolvendum auctorem accedat, meis opinionibus interceptus, fiduciarioque usus judicio, de
rebus ignotis, quasi indicta caussa, serre Sen-rentiam Cogitur. Satius ergo reputaVi Veterum recentiorumque
de Curtii dicendi genere testimonia, meamque ipsius opinionem disserre, et ea, absoluta demum Alexandri historia, exponere, Praemissa nimirum disyutatione, in qua de his omnibus agam, qui gesta regis Macedonum amplificanda sibi proposuere; quibus quidem, in temporum ordine, ultimus accedit apud veteres Curtius. In hoc prooemio tantum de Curtii nomine, aetate, Vitaeque Conditione tractabo. Tum quaedam de hac nova editiones proloquRP.
Accidit Curtio, quod aliis quibusdam veterum, ut Scripta omnibus nota sint, scriptor ipse nemini. AEt etiam, qua floruerit, iisdem, quibus ejus vita, tenebris involvitur. De hac statuenda viri docti in maxime diversa discedunt, et alii aliis eum temporibus vixisse, ut poterant, du-
monstravere. Quorum omnium argumenta, ura
e recentissimis editt. Joacti. Thcod. Cunae, ducalis scholae schoen ingenSis rector, tu suis ProtegO
14쪽
PRAEFATIO. xij menis exposuit; ego vero, iisdem Verbis transcribam : namque eadem dicere satius esse arbitror, dum diversa, non meliora, a me disputari posse Sperem. Ille ergo omnem quaestionem ita disseruit: Praenomen et nomen Curtii in omnibus exstant codicibus manu scriptis, excepto Bongarsiario Secundo, qui omisso praenomine ita praesert: Curtii Rus incipit siber tertius; et Vomiano Secundo, qui sine ullo librorum vel auctoris indice est. Sed Cognomen Palatinus secundus, Lei densis, V sianus, Codd. optimi et antiquissimi, atque etiam editio Aldi Manutii omittunt, propterque ea non abest suspicio, cognomen illud a librario esse adsutum, haud dubitante, Curtium, cujus meminit Suetonius, in indice excellentium Rhetorum, vel etiam eum, qui apud Tacit. Annal. XI,
uo et AI, Occurrit, auctorem esse historiae rerum ah Alexandro magno gestarum. Attamen Franciscus Modius in notis, quibus Curtium illustravit,cta de re ita praedicat : α Quod Rufi cognomen
Curtio asseruerim, in eo adeo culpam non deprecor , ut etiam laudem mihi deberi contendam, quum ad scriptorem non malum, certe in hist via , quam memoriae mandoit, unicum , mea
opera quasi postliminio cognomen suum rediit. Et sacerem profecto flagitium, si, quum eidem
hoc perpetuus veterum librorum Coi Sensus tri-
15쪽
buat, amplius in re manifestaria disputarem. ω Auctor historiae rerum ab Alexandro Magno gestarum quis fuerit Θ aut quo tempore vixerit Θ quavitae conditione usus fuerit 2 prorsus non ConStat, quia neque ipse satis plane ac dilucide ea pro s-Sus est, neque aequalium aut aetate Paullo posteriorum quisquam Curtii historici mentionem secit. Fuerunt quidem, qui dulcedine ac nitorestyli Curtiani abrepti, atque aurea, ut Riunt, aetate latini sermonis vixisse, esse aliquid rati, nihil haberent antiquius, quam ut Curtium nostrum Ciceronis RSsererent temporibus, et, neglecta prorsus ipsius Curtii professione, lib. X, 9, 3, eumdem illum esse autumarent, quem Cicero ad Quintum fratrem lib. III, ep. 2, laudat
bon- et eruditum adolescentem. Sed ea quae universe de Curtii aetate confirmari posse videntur, et quae talibus opinionum commentis prorsus adversantur, haec sere sunt: primum post Livium vixit, nam Curtium studiosissimum ejus imitatorem fuisse, manifesto apparet. Deinde etiam
post Quintilianum scripsit Curtius. Ille enim, in
recensione omnium scriptorum lectu dignorum ac juventuti studiosae commendandorum, Itistit. Orat. X, I, Curtii nomen Omittere profecto non potuisset, si modo Curtius aetate antecessisset
Quintilianum. Itaque probandi potius sunt alii, qui . ipsius Curtii declarationem minime negli-
16쪽
PRAEFATIO.gendam esse rati, locis duobus Curtianae historiae usi sunt, ad definiendam aetatem auctoris. Verum enim vero et his adeo nihil conceptae temere spei Successit, ut ea de re adhuc sub judice lis sit. Si quidem isti loci ita sunt comparati, ut Conjectura quaedam assequi inde quidem possis, ad dirimen
dam autem controVersiam omnem Parum sum-
Ciant. Primus locus exstat, lib. IV, cap. 4, sin . ubi Curtius, de satis Tyri urbis disserens, addit: a Iubiis ergo casibus deiuncta est, post excidium renata , nunc tamen, longa Pace Cuncta re vente, sub tutela romanae mansuetudinis acquieSCit. v
Alter locus est, lib. X, cap. 9, 3, Seqq. si Proinde jure meritoque populus Romanus salutem se principi suo debere profitetur, qui noctis, quam Paene Supremam habuimus, novum sidus illuxit. Hujus, hercule, non solis ortus, lucem caliganti reddidit mundo, quum sine suo capite discordia membra trepidarent. Quot ille tum exstinxit saces t quot condidit gladiosi quantam tempestatem subita serenitate discussiti non ergo revirescit solum, sed etiam floret imperium. Absit inodo invidia, excipiet hujus saeculi tempora ejusdem domus, utinam perpetua, certe diuturna
Non dubium est, Curtium his verbis aevum suum significare, sed quis suerit ille princeps pquandoque exstiterit ista nox Θ hic aqua haeret
17쪽
Nam Petrus Pithoeus , Bongarsius , aliique Principem illum Augustum esse opinati sunt: Ausonius Popma', cum Jacobo PeriZOnio', et aliis, locum Curtii imperium Tiberii spectare contendunt: Iustus Lipsius , Brissonius=, necnon Tellieri si, Claudii imperatoris temporibus illum adaptant: Ianus Ru ersius , Gera dus Vossius', Io. Clericus', Loecenius μή atque denique Freminemius M , ad Vespasianum PD etius reserunt: Is. Pontanus ', Curtium Traiani
saeculo remittit: Casp. Barthius in, eum vix antiquiorem esse sevo Theodosiano Statuit. Recentioribus tandem temporibus, eam rem uberius fusiusque tractaVit, atque, ut omnem inn-dem controversiam dirimeret, mixus est Vir, quum illustrissimus, tum doctissimus, Joannes
Franciscus Iosephus Ba OD, Comes Italus, in libro singulari, quem inscripsit; Desia Gente retia, e dog eta di Q. Curetis, i istorico ramo-
Not. in Iustin. De Historicis Latinis, lib. I, Not. in Curi. lib. X, cap. mP. I 8. 9, S 3. ' Miis critic. pari. III, Met.
Not. ad Tacit. Ann. lib. XI, In dedicatione notarum ad
De Regno Persarum, lib. I. Ια not. ad Curtii lib. X, 6 In praefat. ad Curtium. cap. 9, 3 3. In Variar. Lection. lib. I, In epist. 39, 6o, et passim. CaP. D9. In ep. ad Io. Froinshemium.
18쪽
PRAEFATIO. viinamento. Prodiit hic liber Bononiae, I 4r, sorma octonaria, auctorque Curtium ad Constantinum Magnum reduxit. Quisque horum auctorum firmissimis argumentis placita sua munire, atque quemlibet in alia omnia discedentem refellere ac redarguere conatus est. Sed tanta illa tantorum virorum dis- Sensio satis arguit, tum periculosa et lubrica res
quam habeat deliberationem; atque, ne et ipsi impetu aut temeritate quadam ducamur ad judicandum, Opus est, Primum ut rite perpenda
mus, quid loci isti Curtii sibi velint, deinde ut
cum cura ac diligentia historiam imperatorum illorum, e quibus quempiam designare potuit Curtius, inspiciamus. Nam, cognitis demum perspectisque vitis moribusque horum principum, bene recteque conjicere possumus, quinam illorum Cuntio, felicitatem publicam contemplanti, civibusque congratulanti, ante oculos Sit Obver-
Ad priorem quod attinet locum, IV, 4, fin.
equidem inde, quod ad aetatem Curtii definiendam pertineat, nihil extorquere possum, nisi quia
Curtius post Severum vixit, quum iSta mansue- ω romanci vix alia esse possit, quam hujus imperatoris, qui jus italicum Tyriis concessit. Caeterum, me judice, locus, quem Vocant, communiS, minimeque longa paae ad imperium Romanum
19쪽
viii universum reserenda est, sed potius haec sere voluisse sibi videtur Curtius : Tyrus post excidium renata, nullisque amplius hostibus ius stata, cito reviruit, siquidem Ioriga pax cuncta re Vet, quidni urbem talem, ad opes recuperandas atque augendas tam opportune sitam pPlus auxilii locus alter, X, 9, 3, assert, si non ad extricandam veritatem haud dubitandam, ad Conjecturas certe capiendas vero simillimas. Scilicet, si, demta verborum translatione, remotisque ornamentis Oratoriis, periodum ad proprium et simplicem reduxeris sensum, quinque lim Pro positiones illi inesse videbis: I'. Curtius non liberis reipublicae Romanae
temporibus, sed quum jam iam imperatorum dominationi ea pareret, SeriPSit. 2'. Iam consueverat populus Romanus huic imperio, atque ita consueverat, ut, pristinae libertatis oblitus, nomina caput, princeps, domi nus non amplius odisset, sed pubi ice profiteretur, sese in regno esse. Utrumque Satis apparet e Verbis : a populus Romanus salutem se principi suo debere profitetur B, et et quum Sine suo Capite discordia membra trepidarent. B3'. Princeps ille, quum ad imperium accederet, rempublicam bellis civilibus oppressam, atque in factiones, quarum capita omnia simul regnum assectarent, dissolutam SedaVit, eamque,
20쪽
ad concordiam et societatem revocatam, rurS
ad pristinam gloriam et potentiam evexit. Hoc maviseste significant non modo ea, quae Curtius initio capitis praefatur, atque unde ad hoc Praeconium digreditur : et Nam et insociabile est regnum , et a pluribus expetebatur. Primum ergo collegere vires, deinde disperserunt : et quum pluribus corpus, quam capiebat, Oner Sent, Cae tera membra deficere coeperunt: quodque imperium sub uno stare potuisset, dum a pluribus Sustinetur, ruitu; sed etiam a discordia membras, et exclamationes istae : a Quot tum exstinxit sa
4'. Princeps ille multam et praeclaram habuit prolem, unde laetissima assulgeret spes. 5'. Regnum, vel potius potestas imperatoria ita jam corroborata atque inveterata erat, ut PO-pulus facile pateretur, atque gauderet, Si, jure quodam haereditatis, filio illa traderetur a patre. Utrumque probatur conclusione illa votiva : a a, sit modo invidia, excipiet hujus saeculi tempora ejusdem domus, utinam perpetua, certe diuturna
In his quinque propositionibus regula est, qua sola uti debemus ad aetatem Curtii definiendam. Ubi vero ad eam normam virorum doctorum, de quibus modo dixi, opiniones dirigere, easque diligentius perpendere velis, Praeter Sen-