Claudii Galeni Aliquot opuscula nunc primum Venetorum opera inventa et excusa, quorum sequens tibi pagella catalogum indicabit

131쪽

bus sunt,simul vero extrinsecum quoq; aerem secum trahere ait:sicque usu venire,ut id quod cj cumpulsum est,in calidum,quem sane ignem appellaujt,incidens,calefiat: uod vero exit,refrigeretur. Tuncque rursus sequi,ut quod calefactum est,adsibi cognatum per externa superficiem recurrat: hocq; rursus consequatur is qui in intemnis cauitatibus est aer,quem mox sequatur is qui usque ad os est,quem rursus externus cosequatur ab exeunte circumpulsus,(propterea quod nulla ut vacua regio,quae id quod a corpore extra se tur,suscipiat, & in hunc modum rursus pulsus vicinus aqr,ipse quoque rursus cotinuum pellat,

ac ille itido eum qui post ipsum est: quousque tandem in hac circumpulsione rursus in id quod

ex corporeuacuatur aer ipsum replens aduenerit. Eiusmodi igitur motio non exquisitus fit circulus,qui ad eadem omnino circusertur,sed ut ipse

tonis opinio ab Academicorum opinione, non quemadmodum Erasustratus dicebat,djffert. Volunt enim Academici ut per exquisiixum circuluperpetuo aer ad Odem ac simili modo circumseratur Plato Vpro non per cjrculum vult,sed per duos,ut quamaam d1cae,semicirculos,qui coir ito inter se motu moveantur,

D C,rn etiam se fectio quae obc curbitulas medicas sunt, atque etiam boves, ' eorum instrer quae iaciuntur sine

132쪽

emitranturAblimasiue eranturhumhhoc modo tractandae simi. Som praetereacim i e veloces et tar acuti et grauesiuidentur,alias dissonipropter motionis quae iunobis abiimissit, issimilitudivem, in conse-- propter ilitudium. priorum enim v Iociorumque motiones cessantes iamque ad

simile progressas, tuta ores ipse seni illis A

lacu est serentes ita ue mouentes com

uari quidem motionem in citas pertur baut d tardioris lationis initium mundum principium velocioris inducunt. Dum verbdementis motionis similitudinem accommodaut, unam ex acueta et graui affictionem contemperant. Vnde ivbientibus voluptatem sentibus gaudiu propter duuinae hammonia imitationem in mortalibus lationibus factam tribuunt Eadem ratio est de omnibu aquarum ratis, de fulminum crum de admurabili illo electriattractu berculeo misti pidum.Horu enim omnium nullis uram unquam est. sed cum vacuu nullum tae

133쪽

heste mutuo circumpellanticovcretaque et diu

screta iv sumpsim straguli transtuntia mi

mutuis a FGionibus complicatis omnia a rubrabilire abricata esse videbuntur.

. Haud stio quid Platoni visum fuerit,ut circulm lsionis 'pinione potius,quam attractionis Uigeret,in hoc solo fere ab Hippocrate discrepans Noe quod respiratio,itue ea opus siue afficitio apupellada sit,no per circiuraptissione fiat,Erasistratus

Hestiaei opinione redarguens os edit. Quod vero attractio inter naturales ficuitates maXime precipua sit,ium iti tractatione de facultatibus naturalibus in primo statim libro ostensum est,tum etiaverte antinuam logioribus verbis demos redii rapparet. Siquis enim tibiam vel arundine utrinq; perforatam in aqua demittes,ore aere attraxerit, aqua succedet,nulla alia causa actionem quae per attractione fit praecedente.Nostru igitur est quotiescuq; voluerimus,labris arundini circuiectis, quod in ea continetur, ad nos etipsos trahere. Quod si hoc nostxu opus non est,haud quaquam principiumotiois ex nobis habebit. Sed & ipsum etia cos quavis ex animali extractu fuerit,motione diutius tum in cotractione,tum in dilatatione seruare conspicitur. Quemadmodu igitur in c5- tractione cor id quod in se ij cotinetur,aperte exprim atrita quoq; in dilatatione quod repleturuest id quod ex eo vacuatum fuit,attrahit.

134쪽

PRIMI COMMENT

Iionibus deliberabatur, nunc primum a Nicotio Machello M dico Mutinensi L tivitate do

Uber Hippocratis legitimus,la cuiuspruma parte aut Frina, ualida,ac veluti nebulo sis tempestas describitur.

gl o N hoc quidem sibro Igippo. crates Cotis agere instituit deis p prsi citiusque regionis mori bis, sicut sane ali1s nonnUn a, quod se e sermo ipsius omnis sit de inorbis q ui passim grassantes nominantur, qui ab regionalibus se differunt: eidd hi quidem per aliquod tempus aliquam re-

135쪽

ηS COMMENT. IN LIB. I.

gionem periradunt:hi vero incolas, ac si cognati

essent, nullo non tempore comitentur. Quo

e lim est,ut in libro de aquis,aere, & locis regionales aegritudines docuerit, quae per singulas h bit tiones fiant: hoc autem soco aegritudines, quae per aliquod tempus pasiim vel ciuitates, vel

nationes adoriantur. Et consueuit quidem ambo haec aegritudinum genera & communia, &passim grisantia nuncupare,c teras vero omnes Oarvae linat, id est dispersas,scilicet quae non omnino multos, sed seorsum unumquenque praehendunt. Nam si ius Graeci, pro dispergere,& ab inuicem separare usurparunt. Et ad eum modum Thucydides de iuuenibus ait, Vere autem alii in alia ciuitatis parte dispersi perierunt.

Horum autem morborum sicut generatio, ita &causa communis. Cum igitur tres sint causae a quibus morbi auspicantur. una quidem in iis quae o runtur,altera vero in operibus quae obimus , & tertia in iis quae extrinsecus occurrunt nobis:per unamquanque communes morbi fieri consuetiere, ac praesertina quidem per affecti imaeris nos ambientis. Non enim frequenter accidit , ut per ingestos cibos morbus communis ci uitatem, vel nationem, vel exercitum pervadat, sicut neque per communes tum occupationes, tum labores. At continens nos aer si immoder lius casesa vel frigescat,vel humescat, vel sicc scar,corporum symmetriam,quae sanitas est, confunuit, interturbat,ac corrumpit. Aliis vero caetsis neque omnibus simul obviamus, neque int

grum diem subiicimur, sed aer solus extrinsecus

omnes

136쪽

omnes ambit,& inspiratur. No enim fieri potest

quin corporum an1m antium temperaturae cum eius permutatione afficiantur ac permutentur.

Et propterea ut Hippocrates ipse docet, verEquidem, humorum temperatissimus in bene temperata constitutione abundat: hyeme pituita, frigidissimus humor in frigidissima tempestate: stac uti Raua bilis calidissimus humor in calidisiima hora: dc reliquus scilicet bilis atra autumno, pertistis in aestate duobus saccis, scilicet sangui ne & pallida, quae etiam flaua bilis nominatur. Sic demum etiam morbi pro rationeuniuscuius. que tempestatis fiunt,similitudinem habetes cum natura succi exuberantis. At si per dictarum tempestatum appellationes dicti generarentur succi,

qui fieret via sua temperatura aliquando degenerantes, ios generarent E Quia vero unaquaeq; pro ratione suae temperaturae ac non propter nomen, praedictos succos auget, fit ut quando ambientis nos aeris temperatura permutatur,pe mutentur etiam succi neces itate cogente. Sicut

ipse dicebat in Aphorisinis. In tempestatibus si

eadem die nunc quidem aestus, nunc vero frigus fiat, morbos autumnales expectare oportet. Si-eut cum lingulae tempestates propriam temper turam seruabant,pro starum naeturarum ratione morbi creabantur, ata si praeter naturam permuis tentur ad constitutaonis aemulationem morbi fient. Cur igitur an unaquaque tempestate non omnes uno & eodem morbo capiuntur e iam niam sane non parum ab inuicem distant, Ac per eonnatas naturas, dc per Atates, nccnon per vis

137쪽

uendi serinas. Quocirca hic qiuidem faetid cedet malitiae temperaturae praesentis tempestatis: alius vero quam musturn repugnabit: alius vero tad tur omnino nihil dialaus vero per imalam vivendi rationem prius morbo occupabitur, quam tem pestatis sentiat risionem. Nam sicut cium ab amisbiete laedebatur, tali aegritudine capiebatur,qVae illius temperaturae responderet, ita fiet,Vt aegrotet pro delicti ratione, quod comittitur in viuedi forma. Haec a igitur quicunq; n ouit non

silum qui in singulis

tempestatibus emergunt,

138쪽

CUCURBITULIS, S C

R, ione sirmo, iqeptimo, et octauo Medicino rum coli ctionum ad Iulianum Imperatorem bbro'

TERPRETE.

EX LIBRO SEPTIMO.Secuturi tuti ex hbra Galeni.

euacuatis prius corporis bus utiles sunt. Nam ubii ea plethorica sunt,cucu i bitulis non utimur. Ea- dem etiam ratione ubi ce- rebrum eium, membra- nae phlegmone VeXantur, cucurbit is in amuum principiis non vib

139쪽

mur, quemadmodum sane nec in ulla alia partiacula phlegmone laborante: sed ubi tum nihil am, plius influxerit, tum totum corpus ante vacu uerimus,usuris, postularit,ut aliquid eorum quae in parte phlegmone laborante continentur, moueamus,eruamusq; vel ad exteriora extrahamus. Dum vero affectus etiamnum fiunt, cucurbitula minime membris laborare incipientibus , sed iis quae his continuata sitiat, reuulsionis caiisa imponenda est: in principio vero repellentibus est

utendum.

mone de euacuantitatu remedi s.

CAP. xv I.

IN mediocri dolore,& in similibus,seuibus ut mur cucurbitulis, qtiae scilicet sine incisione

aptantur. At in quibus roborare volumus, vehementibus est utendum. In oppletis vero particu lis , quemadmodum & in iis quae a corrupta v xantur materia, cum incisione admovemus. Oportet autem,antequam eas adhibeamus, Vetremiam emollitum suisie: aut omnino nullam ins stantium excrementorum adesse suspicionem: aeeritis comedisse omnino, vel aquam prius bibissea leui nutrimento dc iam subducto. Maximis , si sanguinem detrahere volumus, Ved ,- circumliniatur:Postea si tu

borem sitfficientem tumoremque a cucurbitula acquisierit, scarificetur: sin minus, tertio cucu vitula affigi debet, quousque pars tum riunes ha,tum rubefacta fuerit. Quod si ne tunc qui dem tumor nec rubor effectus fuerit, spongiis part

140쪽

partes huendae sunt, quousque coloris evadant

phoenicei:& ita deinceps scarificandae. At si quis

praecognouerit corpora non rubefacta iri, veluti in iis qui pingue habent abdomen,vel in refrigeratis , & in mulieribus, quae pepererint et ante cucurbitularum applicationem cataplasma illis partibus imponendum est. Aliquando vero timinor validus a leujbus cucurbitulis fit, & colore Iiuidior: ac postquam scarificatus fuerit, parum vel nihil effluit: cum sarinuis crassior existat, requod antestat, sit carnosius. Itaque in his, spongiis praecipue tauendus est locus,ac tenuis,ben que fluxilis reddendus est sanguis. Cauendum porro est ne prope mammas cucurbitulae ponantur : incadentes enim interdum in ipsas mammae,& admodum tumescentes, difficilem reddunt uulsionem. Sane applicandae sinit cucurbitulae cum modico igne: nam se vehementes apponantur , vapore instammantes contendentesque corpora , nihil effatu dignum attrahunt.Notum autem est ita figurandas esse partes, ut sanguis in ipsis non immoretur,crassescensq; impedimento sit effluxioni : sed ut pronus ad inferiora effluat. Post ablationem vero cucurbitularum, si quod extractum fuerit, satis sit, partes postea curabimus vino satis, cucurbitulas denuo apponemus. In capite cum multo igne haud sint infigendae: vehementer enim attrahunt, difficulterq; auelluntur: Quae vero cum mediocri igne attigum

tur, id quod opus est,perficiunt. Quando autem non pollunt nisi difficulter auelli,spongiis ex calida eas circumplecti oportet:sic enim remittuntur