Illustrium & clarorum virorum Epistolae selectiores, superiore sæculo scriptæ vel à Belgis, vel ad Belgas. Tributæ in centurias 2. In quibus multa theologica, politica, ecclesiastica, historica, quædam etiam iuridica, & medica. Nomina autorum prodet

511쪽

alio caeteri homines. In illis enim extraordinaria, ac singularis totius Trinitatis creantis Vis ac Volunta&operata intelligitur, cum in his ordo . naturalis vera Dei benedictione o dinariam vim ac perpetuam obtinens perspiciatur: & est tamen una omnibus origo, Vna materia. Vna denique propagatio. Quare ne in Christo quidem extraordi arta Spiritus S. atque totius Trinitatis creantis,ianliificantis,& verbo insepea, rabiliter carnem unientis vis in origine ac materia carni S Vllum neces sarium discrimen inuehere debet

intelligi: ut est prudelissime ab Ambrosio obseruatum, qui ita scribit ni Epist . ad Rom. cap. 8. Haec est simili

ludo carnIs, qui uantus eadem caro fitquη se nostra, non tamen it acta in ut

re est , simi es caro nostra. Est enim san ficata in utero mides hse discrimen in isanct candi se concipiendi modo non in materia, ac substantiae origine collocari ' renata sine peccato, es neque ipse in i a

peccauit. Ideo enim virginius uterus

Hecto

512쪽

ΕPrs T. SELEc . electus est adpactam Domini, vim an iactitates 'aec quaeso aduerte diligetαὶ disserere caro Domini a carne no a. In icos enim ilis est,non in qualitate' rati substantiae. Propterea ergo tum dixit, quia de eadem sub antia carnis

non eandem habuit natiuItatem,quIapeccaro subiectum non fuit corpus Domini. Expiata in enim a Spiritu S. cara Domi-rni, ut in tali corpore nasiceretur quale fuit Ada antepeccatum,&c Ex his Ambro sj verbis vides manifestissime, Spiritus sancti conceptionem nullum . in originς carnis materiaq, substantiae discrimen adferre. Eodemque 'sunt illa Tertulliani proculdubio re-V ferenda: is ait. Novenasii debebat,no natiuitatis ridicator. Paulo enim post hanc nouitate ita e licat,inquiens: Sed tota nouitassa ,sicut is in omnibus de veteri gurata in rationali per virginem disso sitirerihomine domino nascen te. Virgo erat adhuc terra, nondum opere compressa, nondum sementi subacta : exra ea hominem factum accipimus a Deo ino a i m visam. Igitur si primm Adam

513쪽

C E N et v R I. Abita traditur , merito sequens vel nouissimus Adam,ut Apostolus dixit.proinde deterra, id est carne nondum generationi resignata inspiritum vivi cantem a Deo in prolatus: se tamen ne mihi vacet in cursus Adae, unde Christus Adam ab M postolo dictus est,si terreni non fuit census homo eius' &c. originis deinde carnemita explicat. Q uulsissi inquit ex utero. Iur auellitur nisi quod inhaeret, quod in xum,innmum eis ei a quo ψο- feratur, auellitur' Sinon adhaesit utero quomodo auulsus in ' Si adhaesit qui auuia' susin, quomodo adbaesisset, nisi dum ex hv ro est, per illum neruum umbilicarem qua olliculi is traducem adnexustor L ni vulvae ' Elmox: Caeterum quae Gera lmatris suae nominat' sine dubio quae hau- At Respondeant obstetrices, medici ora ci de viarum natura , an aliter ma- naresoleant, sine vulvae genitali pessime pendentibus exinde venis flentinam il-lam iverni sanguinis in mimmisiam, Oi i translatione decoquentibus in maioriam lactis laetioremunde adeo', ivb- rum empore menses sanguine vacent.

514쪽

uod si verbum caero exfefactum est,non ex vulvae communicatione, nihilo rata viuua, nihil uncta, nihilpassa, quomo-d ontem suum transfudit in ubera,quae nisi habendo non mxtat ' habere autem

sanguinem non potuit lactisubministrando , si non haberet cainas saririnis Vsius, auulpone cilicet με carnis. Gidf--

. rat nouitatis in Christo ex virgine na-

sicendi , palam est, scilicet solummodo hoc

quod ex virginesecudum rationem quam edidimus, &c..Ex his profecto facile potes cognoscere, quae fuerit Tertulliani ac totius vetustatis sententia. Nam quod idem eodem pene loco scribit ex Dei semiisse,spiritu nimirum,ortum fuisse Christum, non potest aliter accipi,quam quomodo est a nobis explicatum, alioqui non

modo ipse sibi contradicet, , sed, ut ante ostendimus , faciet Christum Spiritus sancti filium, facietqy, quod est absurdissimum, Spiritum Dei

semen, & quidem tale, ex quo Camnalis generatio fuerit constituta.

Quare quoties eiusinodi duriores phrases

515쪽

CE N. T V R. I. 46sphrases in patribus occurrunt, de-x hemus profecto ilIas non ex Vnius' verbuli proprietate , sed ex totius orationis serie aestimare , ita enim ipsa luce clarius fiet, omneS Uno ore Christi carnis originem in Abrahami ac Dauidis semen atque in materiam humanae carnis ac substantiae xetulisse. Sed restat unus praeterea scrupulus, quod eorum plerisque in origine carnis Christi,Mariae semen nuncupare religio videtur fuisse. Ita - fere in locum seminis carnem substituerunt,adeo' nonnunquam eis

exciderit, omnino sine ullo semine, ex sola virginis carne fuisse Christum generatum : Verum ego profecto & hac in re, & in caeteris porro omnibus longe facio pluris unius scripturae simplicem ac minime fu-

Catam veritatem , quam omnium

Patrum anxiam ac scrupulosam religionem. Quis enim dubitet De Praeeunte testari, ipsissimum mulieris esse semen eum qui Contriuerit

516쪽

EpIs T. SEL EC T. atque adeo cum tota Scriptura pr si teri, Christurti non esie modo factum ex semine Dauidis, sed ipsissimum esse semen Abrahae,excitatum ex lumbis Dauidis, atque adeo esse fructum eius renum, eiusq; ventris , Quod quidem non Mariae ratione,

sed ipsius Christi ex Mariae semine

per vim Spiritus S. creantem sanctificantemque orti, proculdubio dictum est. Nam cum dicitur assumpsisse semen Abrahae, non potest intelligi assumpsisse Adariam, esset nim hoc absurdissimum, sed ipsius

Mariae, seu , ut loquitur promissio mulieris semen, quo homine dicitur ex muliere factus esse,& simul Abrahae semen esse nuncupatur , cum alioqui ne Abrahae quidem semen, sed tantummodo natus ex ea quae esset Abrahae semen , dici reueraposin. Et nequeo equidem intelligere qui scrupulus eorum animoS

mouisse potuerit, cur minus aude rent profiteri ex semine ortum M

rix, nisi quod videntur eam dispu-

L . tationem

517쪽

C E NT V R. I. Aviationem refugisse, utrum haberent mulieres semen, nec ne Z In qua re metuebant se ab haereticis esse velli cados,si cum striptura fuissent aperte sententiam elocuti: Verum enim

uero, ipse mihi persuadeo, nemini unquam seno fuisse dubium , quin

haberent semen mulieres, Cum Mnatura, dc corporis constitutio, Mipia rerum experientia, & totius d nique vetustatis testimonium manifeste clamet ita se remhabere. Quod est quidem usque adeo Verum, Ut ex ipsius muliebris seminis una cum singuinis in utenim affluxu copiose, soleat interdum carnis moles gene rari , accedente nimirum calore V hementiori, quae mola a medicis ain cpellata, uterum ingenti tumore at tollit , atq, impraegnationis signa re fert, ut vel octimestris aliquado pa tus subetae existimetur.Fateor equide non essestorsim ad generationem

aptum ipsum mulieris semen, sicut ne viri quidem semen per se aptum ad generationem dici potest. Sed

518쪽

68 Ε p Is T. SE LE c T. quid tum postea i Estne vero mulieris caro perse ad generatione apta multo profecto minus. Est enim a naturς ordine longe alieniuS,ex mulieris carne sola, quam ex solo semine foetum concipi: & tamen accedente Spiritds sancti vi creatrice Carnem Creationi effectam idoneam non dubitant uno ore patres af- , firmare. Quid est igitur causae,quominus eadem Dei vis creatrix possit&ipsum mulieris semen per se alioqui infoecundum, foecundum rediaderet quod profecto coniunctum Virili semini,natum est aptum genera tioni, quum semen mulieris Chri stum nominet scriptura, & ex semine factum identidem inculcet ζ eκ Carne autem factum vel avulsum fuisse, sit scrupulosorum hominum tinmidum commentum: Tum etiani manifeste testantur diuina oracula. titilla alia in re a nostra natiuitate Christi natiuitatε discrepare, quani quod semen viri, cuius vi naturali muliebre foecundum esse solet, desidera

519쪽

. C E N T V R. I. 469sideratum in virgine fuerit, eiusque

defectum suppleuerit Spiritus sancti

Vis extraordinaria, non quidem ex se, suaue substantia ullam materiam affundedo,sed virginis utero squem admodum Leonem testantem audiuimus ) foecunditatem praestando. Quae interea virgo, ut ident testatur, Carnis materiam squod nihil est aliud quam promissum illud mulieris semen ministrauit. In caeteris omnibus fuit per omnia similis fratribus,excepta, nonorigine, sed culpa, quae ex Viri coniunctione concupiscentiaque solet in scelum propagari Nam alioqui quid opus erat

totos nouem menses c terorum ste

tuum more utero gestari, si non ex semine conceptus factusque , sed a carne auulsus ξ vel unde manabat virgini lac, quo natus infans educar

tur Scio equi dedi omnia Deum posse:sed in foetus gestatione,inq; Iactis generatione nihil nouum nihilque inusitatum prodit scriptura: quicquid ess noui, id omne in ComGg 3 . Leptio-

520쪽

ceptionis modo extraordinario ac miraculoso versatur. Quare non est nostrum miraculis addendo miracula, noua dogmata ex nostro cer bro comminisci. Atque haec non eo

dico,quod vel Tertullianum,vel veterii quempiam velim insectari, sed . stripturarum simplicitati volo nos insister e, ab eoq; nullius hominis ac ne angelorum quidem authoritate, vel latum unguem dimoueri. Videat ipse Tertullianus, quomodo con- sunt ea, quae de uteri sanguine lactisque generatione , tam copioso

disputat, si non est ex semine mulieris factus Christias. Et ne semper hominum authoritati insistamus', quomodo constabit,quod Mariae filius nuncupatur Christus t Sane qui

non ex semine alterius propagatur , sed creatur ex Carne , Vel ex

qualibet alia substantia, is eius filius dici nullo iure potest, nisi for- te volumus Adami filium fuisse Euam, propterea quod ex carne & ocsibus Adami fuerit proc eata, quod