장음표시 사용
901쪽
perdat, euertat, ac denique exstinguat, atque ciuilia & intestina dis sidia, quae ex proculcata fide, & rescissis pactis,nata, in caedem,strages, atque immanes tandem erumpit lanienas. Quas certe magistratuum est: obuia utrinque acri ac seuera in omnes quicunque pacis sanctionem publicam violarint animaduersione, prohibere, & aequabilitatem lege ac sponsione publica constitutam, vi atque immanitate omni propulsata, diligenter ac sedulo Conseruare. Nam si qui sint qui statuant, omnino cum iis qui in religione a nobis discrepant nullum plane foedus , nullamque pacis publicae sanctionem sine impietatis nota firmaripos. ; ij certe non modo ratione aClegis diuinae pr scripto atque eXemplis, sed communi sensu, & omnium
artatum ac seculorum experientia facile conuincentur: cum nemo sit qui non videat, hoc posito axiomate, pios omnes cruentis ac perpetuis
bellis & dimicationibus , atque O-
902쪽
CENTUR. II. 8ss'. mnium Omnino gentium ac populorum odijs,direptionibus, ac Vasta-
rionibus obiectos fore; qui ne de finibus quidem , ut infinitas alias omittamus controuersias cum vicinis legitime ac pacifice sint unquam transacturi, & vero omnes Etiam passim populos ac reges mutua inter se laniena discerpendos commisium iri. Abraham certe inter impios ac
prophanos, legisque diuinae penitus
ignaros reges pacifice vitam traduxit, & suae suorumque saluti, Sc incolumitati pactis ac foederibus initis diligenter cauit, dc ne terram
quidem illam, quae sibi a Domino
Certa promi ssione iam erat cosignata, putauit sibi armis ac vi, obtento religionis vel introducendae vel propagandae praetextu, esse attentandam. Cuius exemplum imitatos esse eius liberos Isaliacum M Iacobum, nemo est qui nesciat. Ioseph autem Cum aEgyptiis omnium prope idololatrarum antesignanis, non - modo pacem coluit , sed vitae curri- a H h li culum
903쪽
de etsi grauissima tyrannide pres.sum ab ingratissimo A gypti rege
populum Dei cerneret, nihil unquam vi vel armis tentandum ratus, Dei quidemuocationi paruit,ac certe a Rege hoc Vnum postulauit, Vt
sibi liceret populum in deserta ad
certum temporis interuallum traducere, ubi is Deo suo sacrificaret. Religionem interim AEgyptiacam neque immutauit, neque plane attigit. Quum vero iam extincto Pharaone populum in Arabiam dedu-xisset, Cum omnibus obuiis populis, Moabitis, inquam, EdumaeiS, atqu*'Ammonitis pacem diligenter Colendam foedusque sanciendum duxit, & neminem ne lacessitus quidem vel digito attingi passiis est. praeter eos quos diserto Dei verbo ad internecionem delere iampridem erat iussus. Quod vero idem Moses ex Dei praescripto omni laedero Cum AEgyptiis , Babyloniis, aliisque impiis ac prophanis genti-
904쪽
bus ineundo, toties, tamque seuer populo interdixit, non eo spectat,Vt Continuis ac sempiternis eos bellis ac dimicationibus Vicinorum obh-ceret, pacemque ac finium constituendorum transactiones aliasquo eiusmodi, quae ad Reip. tranquilli, talem pertinebant sponsiones omnes incideret: sed tantum ne quam cum illis inirent necessitudinem , quae ad cultum Dei violandum ulla
ratione posset pertinere:vel ne bello lacessiti, de Dei ope atque auxilio
toties, & tam certis ac Variis documentis explorato desperantes, AEgyptiorum aut Babyloniorum Copias auxiliares, a quibus demum dc religio & respublica pessundaretur, aduocarent. Alioqui Certum est, cum gentibus ac populis vicinis pacem diligenter coluisse, & finibus non modo Dei lege, sed mutua cum vicinis transactione sponsioneque praescriptis sese continuisse: ad ex-
teros Principes & populos misisse legationes, qui pacem ac foedera
905쪽
8 8 Epis T. SELECT. inita firmarent stabilirentq;: quemadmodum Dauidis, Solomonis,mque omnium prope populi Iudaici regum exemplis manifeste doceri potest. Postea Vero quam eorum posteri inanibus pseudoprophetarum praestigiis. deliniti , foedera pacta iurata coeperunt rescindere ;grauis atque horrenda diuinae irae vitio confestim eos est consecuta, quae primum quidem Israeliticarum. tribuum tristem ac funestam dispersionem , paulo pomudaici populi
captiuitatem,ac duram sub Babylo niis seruitutem, S denique Universam prope totius gentis internecio
nem sub Vespasiano peperit.Quibus Certe exemplis docemur, nihil ferre Deum grauius,quam sacrosancti siti nominis in foederibus publicis adhibiti temerariam violationem. Quod si vero cum prophanis ac iuritis Dei Christianiq; nominis hostibus transigi potest, quaeque semel transacta fuerunt, ea sine flagitiosa periurij nota diuinae ultionis pro-
906쪽
. CENTUR. II. 8 9uocatione infringi rescindique -- queunt: facile erit statuere , quid de iis sentiendum sit, quae Cum iis populis ineuntur,cum quibuS non modo communis patriae, agnationis, assinitatis, vicinitatis, atq; infinito
rum Vinculorum necessitudine Con
iuncti sumus sed etia apud quos Dei
Ecclesiae ac sacramentorum Vestigia etiamnum superesse non possumus ire inficias: ita ut iam non debeant
nobis haberi pro paganis aut infidelibus suti habebantur ab Israele Babylonij, AEgyptij, atque aliae prophanae gentes: sed eorum loco, quia puritate doctrinae ita recesseruns,
ut tamen haud sit dubitandum, quin inter eos sua septem millia, quae Baali haud flexerint genua, Deus subi reseruarit. Est igitur ea inter nos necessitudinis ratio, quae fuit olim Iudae tribui cum Ephraimitis, ac reliquo Israele: cum quo non modo faedera illi inierunt , sed firmam
saepe societatem ac necessitudinem inculpateri retinuerunt. Quanquam
907쪽
8so ΕΡIs T. SE LE C T. quam certe nobis eo maior etiam atque archior intercedit cum Pontificiis copulatio,quod ab iis, neque rege, neque finibus, s ut olim ab Israele Iudaei seiuncti,una saepe ciuitate, Uno pomoerio, Vnis parietibus,
& vero etiam Vno nonnunquam Cu
bili claudimuri Quod saepius in regno accidit Iuda, ubi qui Iohouae fa-Crificarunt,no tantum ab illis,quantum ad Reipub. Communem administrationem discesserunt,qui in excelsis litabant. Ad haec vero hoc ab .
illis beneficij accepimus, quod illi
nos exules in patriam reuocarunt, hosque suis armis aduersus exteram Vim ac tyrannidem tuendoS ea conditione sitsceperunt, ut ne nos vicis sim quicquam vi vel armis vel illegitima latione contra eorum religionem tentaremus.Quae certe,nisi propulsata ab eorum capitibus ac
fortunis omni VI, caede, ac IIcario
rum audacia, nos illis diligenter Mbona fide praestiterimus; non Vide- 'mus quomodo perfidiae ac violati . nominis
908쪽
his derivaturi. Vt plerisque omnibus qui rem diligentius examinant sit notum , ei quidem qui legitime gladium gerit vindicandum esse ab hostium iniuriis veram religionem: sed illam armis amplificandam aut prouehendam vix est Ut aliquis existimet. Quibus omnibus recte in tellectis Sc ad veritatis trutinam expensis,facile est ad reliqua eorum qui contra sentiunt argumenta respondere. Quod enim aiunt, Magistratui haud esse integrum idololatricum Cultum tolerare, propugna reque, libenter damus: neq, id quidem fieri omuino volumus,si ulla ad
eum eliminandum legitima magistratui data sit potestas. Sed hoc
Vnum contendimus , Ut non modo
non intentet Vim in eos in quos potestatem nullam habet; sed ut etiam iniuriam & violentam tum mistum, tum sicariorum manum ab iis propulset ad quorum incolumitatem ac saluteni tuendam propugnan-
909쪽
g61 EPIs T. SELECT.damque omne ius atque imperium quod habet accepit: & ne legitimae
suae vocationis ac pactorum Conuentorum,iuratorumq; fines transiliens, patiatur Vel militum vel ciuium miuriae quenquam patere, sed omnibus peraeque iuris aequabilitatem admihistret. Quod si autem propulsata Vi atque iniuria, quae illis tumultuose ac per seditionem nullo magistratus imperio, aut edicto, neque legitima Vocatione erepta sunt templa sponte ciues deseruzrint, liniad certe arbitramur magistratus eos ad idololatrici cultus instaurationem debere incitare:sed si qui quae sua sunt sibi vindicent, me minerit magistratus haud sibi esse hoc a Deo iniunctum munus, Vt Vi& armis quos tuendos suscepit, Opprimat: sed Dei misericordiae cle mentissimae illos ad veram religio nem per Euangelij praedicationem adducendos permittat. Nemo est
enim qui non intelligat, haud posse
censeri abrogatum esse idololatri
910쪽
C E N T V R. II: Cum cultum, quem vel praesidiariό-rum militum vi & armis, vel plebis
tumultuantis caeco impetu oppres, resti tuta denuo iuris inter Ci- ciues aequabilitate magna ciuitatis
pars quasi postliminio repetit; nisi
forte pro legitimo iure vim ac tumultum militarem libeat subrogare. Quanquam ne hoc est quisquam qui non fateatur; per vim ac tumultum neque idololatriam abrogari, nec veram religionem posse consti tui , cum certum sit,quos eiusmodi ratione coegeris , eos vel omnem pietatem abiurare, vel certe in vera: religionis sectatores multo acerbius odium concipere ; quod prima. quacunque oblata occasione in optimum quenque atque innocentissimum cum atroci contumelia inflectunt. Ac proinde, quod hic no- periculum obiiciut,fbre, ut Pontificij fidem nobis datam violent, idq, ea ratione nobis esse anteuertendum existimant; quod nos, ut se