장음표시 사용
101쪽
non semel a uiris docti adhibitum esse c0nfirmatur testimonio
cum si codice Martialis Ambros B 131 sup . saec. XV referret, in quo ad IX49, 3 adscriptum legitur: Parthenius cubicularius D0mitiani, ut meminit robus super Vergilio in commentario Buccolicorum, uolumen de amantibu scripsit, ideo eum Martialis uatem appellat. Quae qui ad Scripsit, repetiuit ea quae leguntur in commento robi ad bust. III 62, neque tamen ex codice Bobiens anno 1493 inuento transeripta esse possunt in codicem Martialis saec. XV. Denique anno 1478 script0ri codicis Ambrosiani o sup commentarium Probianum inn0tuisse docuit Sabbadini l. s. p. 133 cf. ibid. p. 161. Hoc igitur tenendum est codicis Bobiensis et apographorum n0men Probi perhibentium auctoritas confirmatur et aliorum et Politiani testimoni qui B0biensem illum codicem non inspeXerunt. Sublatis igitur difficultatibus haesitati0nibusque quae adhuc tenerent uiros litteratos ne robum commentarii Vergiliani
auctorem esSe concederent, confirmataque de memoriae in Probi n0mine tradendo, hoc restat officium ut natura commenti declaretur aperiaturque ratio qua ea quae aetatem tulerunt coniuncta
sint cum Valerii Probi disciplina. Qua in re repetenda erit sententia Friderici Mar quam probauit Eduardus Norden Rh. M. 61 1906 171), quaque naturam et indolem commenti recte
definitam et expressam esse laudauit Paulus ReSSuer A Sp. p. 12). Quod si igitur ea quae nunc leguntur congeSta in figuram commentarii, profecta sunt e lectionibus Beryti quas postmeridianis horis instituere solebat grammaticus, ipsa illa commentarii disiecta c0ndicio atque incomposita quam Paulus e Ssne uituperauerat Asp. p. 10 adeo non ualet ad remouendam sententiam quae Probum auctorem esse adfirmet, ut Beryti rationem atque ingenium aperte demon Stret. Placet ultimum subiungere argumentum quo omnis Valerii Probi in recensendis scriptoribus opera eiusque ad haec tempora Seruata ueStigia apte inlustrentur. Neque enim cum quid de
ueterum editionum ratione statuere uelimuS BOStrorum temporum
condissiones referendae sunt ad instituta antiquorum es. 0uis Haenny, chrisistell01 v. uelitiandier in om malle 18844 18;Th. Birt, . aut Buchwesen . VII p. 342 sq.); siquidem antiqui aeui 0mo litteratus omnin non, si quid meditatu conscripserat, statim in uulgus h0 dimittendum esse sentiebat, immo animad-
102쪽
uertere licet haesisse plerumque R0manae imprimis gentis uiros in diuulgandis scriptis Haenny p. 19). Nunc uero, qui Scriptorem
recensuit, eum re ipS deducere uidetur ut foras et hane recenSionem novamque emittat editionem. Atque fieri solsit ut non medioeri Xemplarium numero emisso simul statimque diuulgetur illius editoris opera atque innoteseat, priora uero exempla sensim submouentitur. Qua in re diuersus mos erat apud antiquos, quorum OBSuetudine Si resp0Xeri S ueram editionem non dicas nisi eam primam. Neque enim omnino tum qui librum quendam repeteret uerbaque Scriptori reeenseret, hostpropter ouam sibi faciendam esSe editionem sentiebat Suum emendabat ad 0tabatque
exemplar idque cum amici communicabat, sicuti Fr0nt p. 190Nab. libros ieeronianos sua manu emendauit distinxit adn0tauit eosque Volumnio Quadrato amico legendos misit neque tamen eos in uulgus exire uoluit ei Biri l. s. p. 346). Atque si de Probo quaeras quaenam ediderit, Suetonius expressis uerbis tradidit Berytium edidisse non nisi exigua illa de minutis quaestiunculis. Neque tamen minus aperte idem Suetonius tradit, Probum scriptores uetere recensuiSSe id quod praeterea confirmatur testimoni fragmentilarisiui de notis eritissis. Unde apparet
Probianas editiones Vergilii uereti Horati Tersentit Persi in
uulgus emissa esse nullas neque a bybliopolis in tabernis uenisse, uerum memoriam recensionis Beryti inter familiares grammaticosque nutummodo conSeruatam traditamque esse neque ultra
hos terminos exiisse. Iam intellexeris qui laetum sit ut uinis fere Berytii recensionis notitia contineatur adnotationibu commentatorum quae memoria nitebatur uel exemplari ipsius robi siqui re uera carminum Vergilian0rum exemplar r0bianum inter familiares conseruatum fuisse testim0ui Servii ad Aen. 21 onstat, uel Xemplaribus sectatorum ad magistri lectiones postmeridianas adnotatis cf. Frid. MarX, Proteg. ad Lugd. p. LXXII sqq.). Neque iam mireris quod tam exigua h0die Seruentur recensionis robianae uestigia in ipsi scriptorum codicibus quodque tam praeclarae emendationes uelut illud
PHOEBIGENAM ad sin VII 773, tam speciosae mutationeSusiliit illud FLORO ad Aen. XII 605 neque omnibus Vergilianis
libris exhibeantur et adiunctae sint Suo loco a posteriori demum aeui uiris litteratis qui eas cognouerint X ipsa illa commentat0rum notitia ei p. 40); sicuti in Sallustianis libris nonnullis a posteris
demum additum est Probianum illud LOQUENTIAE cf. p. 44)
quod Fronto etiamtum non legerat in Su0 Xemplari.
103쪽
Cum poetarum recensionibuS, in quibus usu est noti criticis, De commen-
quodammodo coniuncti Sunt commentari quo Scripsit de ceteri S scripserit
quae apud Romano In Su SSent notae uel Signa quorum notis
signiscationem aperiret, ueluti ille de iuris uotarum commentarius qui editus est LIVIT 1 sqq. iura Theodori Momui sennecnon commentarius de occulta litterarum significatione iii epistularum C. Caesaris Scriptura', quem in seriptis Valerii Probi enumerat Gellius XVII cf. Suet. Aug. 8). Epistulam, quam affert Gellius IV 7 Valerii robi gram De seripiis
mattei ad Marcellum scriptam super accentu nominum quorundam Poenicorum, recte adtribueri minutis quaestiunculis quas uocat Suetonius quasque uiuum edidisse Probum ipsum tradit. Epistulae forma qua res ad littera grammaticamque Spectantes tractarent,
uiri R0mani libenter uti s0lebant ei Hygini Funai0li, Gram Rom. Fram indicem I p. 578 sqq. et complures tales epistulas in libri formam cogebant, ueluti Catonis primus liber epistolicarum quaestionum stertur a Gellio VI 10, 2), item Varronis quartus liber epistolicarum quaestionum Gess. XIV 8, 2 cf. Charis. 104, 20;109, 1 73, 3 Non. p. 121 144 419 473). Messala Coruinus in quadam epistula grammatica res tetigisse apparet Suet. gram. ), Verrius Flaccus eo genere usu est Serv. en VIII 423); de tei Capitone Asini P0Ηi0ne, de Sulpici Apollinari
conferas Martini eri edit. Gellianae iud auct0rum. Probus igitur usitatissimo genere utebatur quodque praeterea Optime conueniebat ingenio eius atque segnitiei, quippe qui tamquam frustatim studiis uacaret inter uulgares sermones legere solebat idque perraro' et assidui laboris impatiens ordinatum et amplioris ambitus librum perficere η non ualuerit. Marcellus ille quis Sit certa ratione assequi non possumus, probabilibus rationibus pOSSUmUS. Nam neScio an recte contenderit quispiam hunc eundem SSe atque Marcellum illum Vit0rem cui Quintilianus 0pu dicauit prooem. 6). Quantopere enim Quintiliani in litteris uoluntas atque iudicium congruerit cum iudicio Probi, Supra dictum est p. 7) Marcellus uer multi fuit et in doctrina et
I cf. Theodorus ommsen Ber. d. achs Ges. d. Wiss. 98b3, 130.2hnam de siluae natura quam eum reliquisse Suetonius tradit, conferenda sunt uerba Quintiliani X 3, 17 Diuersum est huic eorum uitium qui primo decurrere per materiam stilo quam uelocissimo uolunt et sequentes calorem atque impetum ex tempore scribunt hanc siluam uocant. Repetunt deinde et Omponunt quae effuderant; sed uerba emendantur et numeri, manet in rebus temere congestis quae fuit leuitas.'
104쪽
in re publica usus; nam de muneribu publicis uide rosopogr. imperii Rom. III p. 455, eximio litterarum amore eum agrantem
Quintilianus praedicat prooem. 6), potentis eloquii uirtutem effert Statius situ. IV 4, 64).ων ωμαλίας quae dicitur praecepta protulit libro de inaequalitate consuetudinis' Charis GL I 212, 7 K de cuius
inscriptionis ui atque significatu conferas Gess. II 25 3 ανωμαλία est inaequalitas declinationum consuetudinem sequens' Varro de l. L. VIII, 23 p. 172 p.: ac potius sequendam dis similitudinem quae in consuetudine est quam uocant ανωέιαλίαν'; Prisc. GL II 417, 25 inaequalium id est anomalorum'. Nam quantopere exhorruerit Valerius robus rationem eorum qui inde a Stilone Marx, roleg ad Her. p. 138 linguam Latinam ad certas leges exigerent, intellegas ex iis uerbis quibus stomachum erupit in grammaticos rationis sequentes Gell. XIII 21, 1). robus enim Sermonem ipsum normn esSe uolebat recte loquendi ideoque eum quem integrum incorruptumque iudicabat Sermonem ueterum obseruabat consuetudinemque idone0rum Scriptorum cf. p. 9). Quod uero studium quantopere oppositum fuerit αναλογίας ξευρισ/tφ, praeclare pronuntiat Quintilianus I 6, 16: non enim cum primum fingerentur homineS, Analogia demissa caelo formam loquendi dedit, sed inuenta est postquam loquebantur, et notatum in sermone quid quoque modo caderet itaque non ratione nititur Sed exemplo ne te est loquendi sed obseruatio, ut ipsam analogiam nulla res alia fecerit quam consuetudo'; ubi ipsum Berbetium audire tibi uideris qui finitiones illas praeraneidas et fetutinas in grammaticas' Gess.
XIII 21 1 quales Charisi testo GL I 12 sq. 137 sq. Κ Aelius
Stilo Varro Plinius maxime excogitauerant, fortiter Spernebat et obseruationum reliquit siluam sermoni antiqui. Praeterea libros de dubio perfecto Det de diibus generibus )reete Probo tribuit Martinus Sehanc Hist liti Rom. IIJ 2, p. 341). Libellum porro de temporum conexione', quem Seruius consuluit ad Aen. VII 421, ad Pi 0bum referendum esse inde comprobatur
1 cf. Suet. Aug. 6 reconditorum uerborum, ut ipse Augustus dicit, fetoribu8'. 2 Quamquam I. . Bech l. s. cf. huius disputationis p. 30 a Probo abiudicauit librum de dubio prefecto cuius nec Ola nec uestigium apud antiquo Scriptores exstaret' p. 6). Sed cf. Frolide, Flech. Jahrb. 151 1895 285. 3 cf. H. Neumann do Plinii dubii sermonis libris Charisii et Prisciani fontibus, diss. ilia 1881 p. 38 adn.
105쪽
quod in toto commento, ubicumque nomen robi occurrit, non
nisi de Berytio cogitandum est; tum quod dicit libellus', hoe cadere uidetur in ea quae Suetonius tradidit de paucis illis et exiguis editis a Valerio Probo denique eadem ratio quae ad Aen. VI 421 secundum hunc librum de conexione temporum exposita est, occurrit in adnotatione ad Aen. III 3 qua certo Berytio tribuitur i). Qui uero liber enumeratus est a Monte- falconio in indice codicum bybliothecae P0ntiniacensis Steu 180), dubitari potest num huc pertineat uel omnino ad robum, cum tales inscriptiones usitatae essent in eiusmodi libris qualis fuit liber edae de temporum ratione quo temporum et annorum computatio a Dionysio Exiguo instituta producta erat usque ad a. 1063 p. Chr. Denique ille quoque liber quem Pompeius GL V 182, 30 Κ affert de genetiuo Graeco scriptum, Berytio tribuendus est, ubi quae adicit Pompeius tantummodo hoc solum traetat in illo libro, do hoc casu mirum in modum repetere uidentur ea quae Suetonius tradidit de exiguitate scriptorum Valerii robi. Accedit quod reuera r0bus de hoe genetiuo
quaesiuisse uidetur Serv. Aen. I 41 cf. XII 649). Parum digna fide sunt testimonia Rufini cf. . Cybulla, de Rufini Antiochensis commentariis grammatissis, diss. ontgsb. 1907p. 32 qui in asserendis uerbis uel libris aliorum minime curiosus fuit, quippe qui uerba quae Firmiano attribui GL VI 564, 7 rursus eadem Victorino attribuerit 556, 23 ). Tum ea quae 577, ad robum retulit, et in M. lolii Sacerdotis libro leguntur et in catholicis robi GL IV 42, 10 . Accedit quod ne omnes quidem codices nomen robi exhibeant. Quapr0pter Rufini
teStimonia neglegenda isse uidentur ) nihilominus ex quae
1 Quamquam Iulius Stoum p. 180 hoc quoque loco Berytium amouebat
illa opinion fretus qua inde a Servii Diomedis fero aequHis temporibus grammaticos confudisse Probi Diomedisque nomina arbitrabatur doctus ille quidem uir, Sed subtilitatum argutiarumque nimis indulgens. - Probi de conmione temporum Diomedem sua de coniunctione temporum' GL I388, 10 sqq. M excerpsisso H. Keil GL IV praef. IX symb. phil. Bonn. p. 94 sq. significauit; cf. Otto Ribbech, prol. ad Verg. p. 148. 2 quo locos ex eodem fonte haustos esse arbitratur Gybulla p. 13.3 Atque quod Rufinus 77, S affert Probus de numeris oratoriis sic dicit', tamquam commentarius quidam sit ille de numeris oratoriis' cave ne decipiaris. Nam simili modo affertur 567, 30 Cicero de numeris oratoriis sic dicit', ubi qua sequuntur uerba sumpta sunt ex Oratore 63 212 cf. praeterea quae de Valerio Probo Beryti disputaui H. Bornecque, Quid de structura rhetorica praeceperint grammatici atque rhetores latini, Paris 1898 p. 8-69.
106쪽
20 sq. Κ egit sest Fr00hde Flecti Jahrb. 151 1895 p. 287; Suppl. XI. 1893 p. 157 sq. qui totam Pr0bi disputationem pro
excerptis e libris linii habendam esse loquit; sed cf. Maximilianus Ilim, Rh. M. 52 1897 633.
Appendicem r0bi quae dicitur qui ediderunt recensuerunt illustrauerunt, eorum nomina conlata sunt in Alifrangosissilies Ubungsbue v. . Foerster et . NoschWitZ 3. Aust Leipr. 1907p. 22 et 263'. Denique in codice ind0b0nens 16 tractatui de ea tholicis
Probi subiecta est disquisitio de ultimis syllabis quam Parrhasius Probi 0mine inscripsit. Quod cum coniecisset Italus ille, uiro Minervam fauisse Carolus Hostus pronuntiauit in raef. edit. Gell. p. XXVII. Atque eon Stat analogiae partes qui defenderent grammatici ex ultimis potissimum Syllabis leges atque normas quibus adstringerentur uerba deduxisse Quintil. I 6, 4: eius anal0giae haec uis est, ut id qu0d dubium est ad aliquid simile de quo non quaeritur, referat et incerta certis probet quod effigitur dupliei uia comparati0ne similium in extremis maxime SyllabiS, propter quod ea quae Sunt e singulis negantur habere rationem, et deminutione'). Autrobus, ut analogiae leges confunderet profligaretque in ipsam inuasit prouinciam exqua maXime subsidia trahebant aduersarii Quod ad deminutiva, alterum illud pr0p0rtioni praesidium, pertinet, certe ita fecit, teste risciano GLI 115, 12 Probus' etiam ponit hoc glandium haec glandula pars est intestinorum), ensis ensiculu ensicula, praeterea haec beta malua, hic eiaceus maluaceus'; 259, 17 diminutio tamen amaseulino fit aculeus ' teste robo'. Istiusmodi sane exemplis perturbabatur argumentatio grammaticorum atque lex illa: deminutio genus detegit' Quint. I 6 6 cf. Pomp. GL V 164 13 Κ:
Ait linius Segundus secutus Varronem quando dubitamus principale genus, redeamus ad diminutionem et ex diminutivoc0gn0Scimus principale genus').
1 Berytium hunc esse nuperrime confirmauit Ludovicus Ieep, Philol.
107쪽
Gulielmus Iose Franciscus istermann Henrici filius fidei catholicae natus est Calcaribus in ueteris ducatus Cliuiensis
oppido die XXVIII mensis Ν0uembris MDCCCLXXIX. Puerum
docebat pater. Quindecim annos natus Regii gymnasii aulini M0nasteriensis discipulus factu post quadriennium anno MDCCCXCVIII die XXIV mens Febr. maturus renuntiatu apud ordinem phil0sophorum Academiae MonaSteriensis nomen professus est. Anno MCM Bruxellas uocatus studia deregit filii baronis de Faverea regis Belgarum ministri Mox Romam transiit in domum principis Ludovici Boncompagni Ludovisi cuius filios docuit per triennium. Dum peregrinatur patrem mors acerba abripuit. In patriam reuersus militauit in statione eidelbergens legionis Badensium Gulielmianae. Anno MCMV Almam Matrem Bonnensem adiit studiaque repetiuit Graeca Latina Romanica. Docuerunt eum Bonnenses arat Biel et Brint mann Buecheler Deubner Dyros Elter Erdmann 0erster Funaioli anfine Iager Ioliet arx L0eschine Solmsen Stessens. Franciscus uecheler qua erat ille liberalitate ad Xercitationes epigraphicas eum admiSit. Antonius iter Augustus Brinkman qui inde a principio studia eius moderati sunt cum praeceptis et disciplina tum praesenti pr0mptaque facilitate, benigne eum adscripserunt sociis Regii Seminarii philologici Bonnensis cuius sodalis fuit per ter sex meΠSeS, errae mense senior Adols Dyrorbenevolentia factum est ut philosophicis interesset meditationibus. Fella Solinsenin8imi erga eum officio uoluntateque in societatem eorum recepit quo necessitudines linguarum doceret formasque. Quorum uirorum nomina qua par est pietate colebat prosequebaturque. Hane
di88ertationem amplissimus philosophorum rdo die III mensis Augusti MCMVIII prasemio ex0rnauit. Quam ad perficiendam studiosum instituit ridericus MarX, consilii auXit, iam demon-Strauit, mirabilique humanitate memorem disgipulum gratiaque sibi obligauit. Examen rigorosum absoluit die XIV menS.